Công Vụ 14

Công Vụ 14 thuật lại những nỗ lực truyền giáo của Phao-lô và Ba-na-ba tại Y-cô-ni, Lít-trơ và Đẹt-bơ, là các thành trong vùng Ly-cao-ni. Chương này nhấn mạnh sự rao giảng của họ, sự chống đối họ phải đối diện, các phép lạ chữa lành được thực hiện, và những phản ứng khác nhau của dân địa phương, từ việc muốn thờ lạy họ cho đến sự bắt bớ. Chương này kết thúc với việc họ trở về An-ti-ốt xứ Sy-ri, nơi họ thuật lại sự thành công của sứ mạng trong việc mở đường Tin Lành cho người ngoại bang.

Công Vụ 14:1-5
1 Tại Y-cô-ni, hai người cùng vào nhà hội của người Do Thái và giảng dạy đến nỗi có rất đông người Do Thái và người Hy Lạp tin theo.
2 Nhưng những người Do Thái không tin đã xúi giục người ngoại bang và làm cho tâm trí họ trở nên ác cảm với các anh em.
3 Vì vậy, hai người ở lại đó khá lâu, mạnh dạn giảng dạy trong Chúa, là Đấng làm chứng cho lời ân điển của Ngài bằng cách ban cho họ thực hiện các dấu kỳ và phép lạ.
4 Nhưng dân trong thành bị chia rẽ: một bên theo người Do Thái, một bên theo các sứ đồ.
5 Khi cả người ngoại bang lẫn người Do Thái, cùng với các nhà lãnh đạo của họ, âm mưu hành hung và ném đá hai người,

Tại Y-cô-ni, Phao-lô và Ba-na-ba rao giảng cách hiệu quả trong nhà hội, khiến nhiều người Do Thái và người Hy Lạp tin theo. Tuy nhiên, sự chống đối từ những người Do Thái không tin đã kích động người ngoại bang chống lại họ. Dù vậy, hai ông vẫn tiếp tục rao giảng cách can đảm, được Đức Chúa Trời xác nhận bằng các dấu kỳ và phép lạ. Dân chúng trong thành bị chia rẽ trong thái độ đối với họ. Khi mối đe dọa bạo lực gia tăng, kể cả âm mưu ném đá, Phao-lô và Ba-na-ba đã trốn đến Lít-trơ và Đẹt-bơ để được an toàn.

Công Vụ 14:6-7
6 hai người biết được điều đó, nên trốn đến Lít-trơ và Đẹt-bơ, là các thành thuộc Ly-cao-ni, cùng vùng phụ cận.
7 Tại đó, họ tiếp tục rao giảng Tin Lành.

Sau khi thoát khỏi Y-cô-ni, Phao-lô và Ba-na-ba tiếp tục sứ mạng tại Lít-trơ và Đẹt-bơ, rao giảng Tin Lành tại những địa điểm mới. Điều này bày tỏ sự kiên trì và lòng trung tín của họ đối với sự kêu gọi truyền giáo, bất chấp những mối đe dọa mà họ phải đối diện.

Công Vụ 14:8-10
8 Tại Lít-trơ, có một người yếu liệt hai chân đang ngồi; ông bị què từ trong lòng mẹ và chưa từng đi được.
9 Người ấy nghe Phao-lô giảng. Phao-lô chăm chú nhìn ông, thấy ông có đức tin để được chữa lành,
10 liền nói lớn tiếng: “Hãy đứng thẳng trên đôi chân của ông!” Người ấy liền nhảy lên và bước đi.

Tại Lít-trơ, Phao-lô chữa lành một người bị què từ lúc mới sinh, bày tỏ quyền năng của đức tin và của Tin Lành. Sự chữa lành này trở thành một bằng chứng mạnh mẽ cho thẩm quyền thần thượng đang nâng đỡ chức vụ của Phao-lô và Ba-na-ba, đồng thời thu hút sự chú ý lớn từ dân địa phương.

Công Vụ 14:11-13
11 Khi dân chúng thấy điều Phao-lô đã làm, họ cất tiếng nói bằng tiếng Ly-cao-ni rằng: “Các thần đã lấy hình người mà xuống với chúng ta!”
12 Họ gọi Ba-na-ba là Zeus, còn Phao-lô là Hermes, vì ông là người phát ngôn chính.
13 Thầy tế lễ của thần Zeus, có đền thờ ở trước thành, đem bò và vòng hoa đến cổng thành, định cùng dân chúng dâng tế lễ cho hai ông.

Phép lạ chữa lành khiến dân chúng tại Lít-trơ lầm tưởng Phao-lô và Ba-na-ba là các thần, cụ thể là Zeus và Hermes. Điều này phản ánh nền văn hóa đa thần thời bấy giờ, trong đó những sự can thiệp siêu nhiên thường bị hiểu theo khuôn mẫu các vị thần quen thuộc của họ. Việc dân địa phương muốn dâng tế lễ cho hai ông cho thấy phép lạ đã tác động mạnh mẽ đến niềm tin tôn giáo của họ.

Công Vụ 14:14-18
14 Nhưng khi hai sứ đồ Ba-na-ba và Phao-lô nghe điều đó, họ xé áo mình, chạy vào giữa đám đông và kêu lên:
15 “Thưa các ông, tại sao các ông làm những điều này? Chúng tôi cũng là người có cùng bản tính như các ông. Chúng tôi rao giảng Tin Lành cho các ông, để các ông từ bỏ những điều hư không này mà trở về với Đức Chúa Trời hằng sống, Đấng đã dựng nên trời, đất, biển và mọi vật trong đó.
16 Trong các thế hệ trước, Ngài đã để cho mọi dân tộc đi theo đường lối riêng của họ.
17 Tuy nhiên, Ngài không để chính mình không có chứng cớ, vì Ngài đã làm điều lành, ban mưa từ trời và mùa màng sinh hoa lợi, làm cho lòng chúng ta đầy thức ăn và vui mừng.”
18 Dù nói như vậy, hai ông cũng khó mà ngăn được dân chúng dâng tế lễ cho mình.

Phao-lô và Ba-na-ba rất đau buồn khi dân chúng hiểu sai các việc họ làm như thể họ là thần linh. Hai ông mạnh mẽ từ chối sự thờ lạy dành cho mình và kêu gọi đám đông quay về với Đức Chúa Trời chân thật, là Đấng Tạo Hóa của muôn vật. Họ nhấn mạnh rằng chính họ cũng chỉ là con người như mọi người, rồi chỉ cho dân chúng thấy sự chăm sóc của Đức Chúa Trời qua những ơn phước trong thiên nhiên, như mưa, mùa màng, thức ăn và niềm vui. Hai ông cố gắng hướng lòng nhiệt thành tôn giáo của dân chúng về đúng Đấng Tạo Hóa chân thật.

Công Vụ 14:19-20
19 Bấy giờ, có những người Do Thái từ An-ti-ốt và Y-cô-ni đến đó; họ thuyết phục đám đông, rồi ném đá Phao-lô và kéo ông ra ngoài thành, tưởng rằng ông đã chết.
20 Nhưng khi các môn đồ nhóm lại chung quanh ông, ông đứng dậy và đi vào thành. Ngày hôm sau, ông cùng Ba-na-ba đi đến Đẹt-bơ.

Sự xuất hiện của những người Do Thái từ An-ti-ốt và Y-cô-ni đã kích động đám đông chống lại Phao-lô, dẫn đến việc ông bị ném đá và bị kéo ra ngoài thành vì họ tưởng ông đã chết. Tuy nhiên, ông đã sống sót một cách kỳ diệu; khi các môn đồ nhóm lại chung quanh, ông đứng dậy và tiếp tục hành trình truyền giáo. Điều này bày tỏ sự kiên cường phi thường và lòng tận hiến của Phao-lô đối với sứ mạng, dù phải chịu sự bắt bớ nghiêm trọng.

Công Vụ 14:21-23
21 Sau khi rao giảng Tin Lành trong thành ấy và khiến nhiều người trở thành môn đồ, hai ông trở lại Lít-trơ, Y-cô-ni và An-ti-ốt,
22 củng cố tâm hồn các môn đồ, khuyên họ cứ tiếp tục trong đức tin, và nói rằng: “Chúng ta phải trải qua nhiều hoạn nạn mới vào được vương quốc Đức Chúa Trời.”
23 Khi đã lập các trưởng lão trong mỗi Hội Thánh, hai ông cầu nguyện, kiêng ăn, rồi phó thác họ cho Chúa, Đấng họ đã tin.

Sau khi chịu bắt bớ, Phao-lô và Ba-na-ba không chỉ tiếp tục rao giảng và khiến nhiều người tin tại Đẹt-bơ, mà còn trở lại những thành nơi họ từng bị đe dọa. Họ củng cố các tín hữu, nhấn mạnh rằng những hoạn nạn là điều không thể tránh khỏi trong hành trình Cơ Đốc, và tổ chức Hội Thánh bằng cách lập các trưởng lão. Điều này cho thấy tầm quan trọng của sự lãnh đạo và cộng đồng trong việc nuôi dưỡng và duy trì đức tin.

Công Vụ 14:24-28
24 Sau khi đi qua xứ Pi-si-đi, hai ông đến Pam-phy-li.
25 Khi đã rao giảng lời Chúa tại Bẹt-ga, họ xuống Át-ta-li.
26 Từ đó, họ đi thuyền về An-ti-ốt, nơi họ đã được phó thác cho ân điển của Đức Chúa Trời để làm công việc mà nay họ đã hoàn tất.
27 Khi đến nơi, họ nhóm Hội Thánh lại và thuật lại mọi điều Đức Chúa Trời đã làm qua họ, cùng việc Ngài đã mở cánh cửa đức tin cho người ngoại bang.
28 Rồi họ ở lại đó một thời gian dài với các môn đồ.

Kết thúc hành trình truyền giáo, Phao-lô và Ba-na-ba đi qua nhiều vùng, tiếp tục rao giảng rồi cuối cùng trở về An-ti-ốt xứ Sy-ri. Lời tường thuật của họ trước Hội Thánh nhấn mạnh những gì Đức Chúa Trời đã làm qua chức vụ của họ và việc Ngài đã mở cánh cửa đức tin cho người ngoại bang. Điều này đánh dấu một bước mở rộng quan trọng của phong trào Cơ Đốc đầu tiên. Sự trở về này cũng đem lại cho họ thời gian nghỉ ngơi và thông công với các tín hữu tại An-ti-ốt.