Công Vụ 17

Công Vụ 17 ghi lại hành trình truyền giáo của Phao-lô đến Tê-sa-lô-ni-ca, Bê-rê và A-thên, nơi ông tiếp xúc với cả người Do Thái lẫn dân ngoại. Chương này cho thấy những phản ứng khác nhau đối với Tin Lành, từ sự chống đối và chối bỏ cho đến sự tiếp nhận và tin nhận, bày tỏ những thử thách và kết quả trong công cuộc truyền giáo của hội thánh đầu tiên.

Công Vụ 17:1-5
1 Khi đã đi qua Am-phi-bô-li và A-bô-lô-ni, họ đến Tê-sa-lô-ni-ca, nơi có nhà hội của người Do Thái.
2 Theo thói quen, Phao-lô vào với họ, và trong ba ngày Sa-bát, ông biện luận với họ từ Kinh Thánh,
3 giải thích và chứng minh rằng Đấng Christ phải chịu khổ và sống lại từ kẻ chết, rồi nói: “Giê-su này, Đấng tôi rao giảng cho anh em, chính là Đấng Christ.”
4 Một số người trong họ được thuyết phục; cùng với một số đông người Hy Lạp kính sợ Đức Chúa Trời, và không ít phụ nữ có địa vị, đã theo Phao-lô và Si-la.
5 Nhưng những người Do Thái không tin thì sinh lòng ganh ghét, kéo theo một số kẻ xấu ngoài chợ, tụ tập thành đám đông, làm náo loạn cả thành, tấn công nhà của Gia-sôn và tìm cách đem họ ra trước dân chúng.

Phao-lô và Si-la đến Tê-sa-lô-ni-ca và theo thói quen, họ vào nhà hội để bàn luận Kinh Thánh. Trong ba ngày Sa-bát, Phao-lô giải thích rằng Đấng Mê-si-a đã được tiên tri là phải chịu khổ và sống lại từ kẻ chết, rồi ông xác nhận rằng Giê-su chính là Đấng Mê-si-a ấy. Sứ điệp này thuyết phục nhiều người, kể cả những người Hy Lạp có ảnh hưởng và nhiều phụ nữ có địa vị. Tuy nhiên, những người Do Thái chối bỏ sứ điệp thì sinh lòng ganh ghét, kích động một đám đông, gây rối loạn công khai và tấn công nhà của Gia-sôn, một người mới tin Chúa.

Công Vụ 17:6
6 Nhưng khi không tìm thấy họ, họ kéo Gia-sôn và một số anh em đến trước các quan chức trong thành, la lên rằng: “Những người làm đảo lộn cả thế giới nay cũng đã đến đây.”

Không tìm thấy Phao-lô và Si-la, đám đông bắt Gia-sôn và một số tín hữu khác, đưa họ đến trước các nhà cầm quyền trong thành, cáo buộc họ gây rối khắp thế giới La Mã vì rao giảng về một Vua khác là Giê-su.

Công Vụ 17:7-9
7 “Gia-sôn đã chứa chấp họ, và tất cả những người này đều làm trái sắc lệnh của Sê-sa, nói rằng có một vua khác là Giê-su.”
8 Khi nghe những điều đó, dân chúng và các quan chức trong thành đều bị rối loạn.
9 Sau khi nhận tiền bảo lãnh từ Gia-sôn và những người khác, họ thả họ ra.

Kẻ thù của Phao-lô và Si-la cáo buộc Gia-sôn đã che giấu và giúp đỡ họ. Lời cáo buộc chính của họ mang tính chính trị: họ cho rằng Phao-lô và Si-la đang chống lại Sê-sa vì rao giảng rằng có “một vua khác là Giê-su.” Điều này khiến dân chúng và các quan chức trong thành lo lắng, vì La Mã không dung thứ cho sự nổi loạn chống lại Sê-sa. Dù Phao-lô không rao giảng một vương quốc chính trị hay tìm cách lật đổ La Mã, kẻ thù đã bóp méo sứ điệp về Giê-su là Vua để làm cho nó nghe có vẻ nguy hiểm. Vì không tìm thấy Phao-lô và Si-la, Gia-sôn và các tín hữu khác bị buộc phải chịu trách nhiệm. Các quan chức nhận “tiền bảo lãnh” từ họ, nghĩa là một sự cam kết hoặc đảm bảo, có thể liên quan đến tiền bạc, để chắc chắn rằng sẽ không còn gây rối nữa. Sau đó, họ được thả ra. Nói đơn giản, Gia-sôn phải hứa rằng các tín hữu sẽ không gây rối trật tự công cộng, và điều này có lẽ đã khiến Phao-lô và Si-la sớm rời Tê-sa-lô-ni-ca vì sự an toàn của hội thánh.

Công Vụ 17:10-12
10 Ngay trong đêm đó, các anh em lập tức sai Phao-lô và Si-la đi đến Bê-rê. Khi đến nơi, họ vào nhà hội của người Do Thái.
11 Người Bê-rê có tinh thần cao quý hơn người Tê-sa-lô-ni-ca, vì họ tiếp nhận lời Chúa với tất cả sự sẵn lòng, và hằng ngày tra xem Kinh Thánh để biết những điều ấy có thật không.
12 Vì vậy, nhiều người trong họ tin, cùng với không ít người Hy Lạp, cả phụ nữ lẫn đàn ông có địa vị.

Vì sự rối loạn ở Tê-sa-lô-ni-ca, các tín hữu nhanh chóng sai Phao-lô và Si-la đi Bê-rê trong đêm để bảo vệ họ. Nhưng dù đã gặp sự chống đối, Phao-lô và Si-la vẫn không ngừng rao giảng. Khi đến Bê-rê, họ lại vào nhà hội và chia sẻ sứ điệp cho người Do Thái trước. Người Bê-rê khác với nhiều người ở Tê-sa-lô-ni-ca vì họ có tinh thần công bằng và lòng rộng mở hơn. Họ không vội chối bỏ sứ điệp, nhưng cũng không tin một cách mù quáng. Họ vui lòng tiếp nhận lời Chúa, rồi hằng ngày tra xem Kinh Thánh để xem lời Phao-lô dạy có đúng không. Điều này cho thấy thái độ đúng đắn đối với lẽ thật: một tấm lòng khiêm nhường, một tâm trí sẵn sàng, và sự nghiên cứu cẩn thận Lời Đức Chúa Trời. Vì họ thành thật tra xét Kinh Thánh, nhiều người đã tin. Nhiều người Hy Lạp cũng tin, bao gồm cả những phụ nữ và đàn ông có địa vị. Đoạn này dạy rằng đức tin thật phải dựa trên Lời Đức Chúa Trời, chứ không phải trên cảm xúc, truyền thống, hay áp lực từ người khác.

Công Vụ 17:13-15
13 Nhưng khi những người Do Thái ở Tê-sa-lô-ni-ca biết rằng Phao-lô cũng rao giảng lời Đức Chúa Trời tại Bê-rê, họ đến đó và khuấy động dân chúng.
14 Lập tức, các anh em sai Phao-lô đi về phía biển; nhưng Si-la và Ti-mô-thê vẫn ở lại đó.
15 Những người đưa Phao-lô đi đã dẫn ông đến A-thên; rồi sau khi nhận lệnh rằng Si-la và Ti-mô-thê phải đến với ông càng sớm càng tốt, họ trở về.

Khi những người Do Thái chống đối ở Tê-sa-lô-ni-ca nghe rằng Phao-lô đang rao giảng lời Đức Chúa Trời tại Bê-rê, họ theo đến đó và khuấy động dân chúng chống lại ông. Điều này cho thấy họ quyết tâm ngăn chặn Tin Lành lan rộng như thế nào. Vì Phao-lô là mục tiêu chính, các tín hữu nhanh chóng sai ông đi về phía biển để bảo vệ ông. Tuy nhiên, Si-la và Ti-mô-thê vẫn ở lại Bê-rê, có lẽ để tiếp tục giúp đỡ và củng cố các tín hữu mới. Sau đó, Phao-lô được đưa đến A-thên, một thành phố lớn nổi tiếng về học thức, triết học và sự thờ lạy thần tượng. Khi đến nơi, ông gửi lời nhắn bảo Si-la và Ti-mô-thê đến với ông càng sớm càng tốt. Điều này cho thấy Phao-lô quý trọng sự giúp đỡ và cộng tác của họ trong công việc Tin Lành.

Công Vụ 17:16-17
16 Trong khi Phao-lô chờ họ tại A-thên, tâm linh ông bị kích động khi thấy thành phố đầy dẫy thần tượng.
17 Vì vậy, ông biện luận trong nhà hội với người Do Thái và những người ngoại kính sợ Đức Chúa Trời, và hằng ngày trong chợ với những người tình cờ gặp ông.

Trong khi Phao-lô chờ Si-la và Ti-mô-thê tại A-thên, ông rất đau buồn khi thấy thành phố đầy dẫy thần tượng. A-thên nổi tiếng về học thức và triết học, nhưng về mặt thuộc linh thì đầy sự thờ lạy sai lầm. Tâm linh của Phao-lô bị “kích động,” nghĩa là ông bị thôi thúc, đau lòng và nặng gánh vì người ta đang thờ lạy những vật được tạo dựng thay vì Đức Chúa Trời chân thật. Nhưng Phao-lô không chỉ than phiền về sự thờ thần tượng; ông đáp lại bằng cách rao giảng và lý luận với người ta. Ông nói chuyện trong nhà hội với người Do Thái và những người ngoại kính sợ Đức Chúa Trời, đồng thời hằng ngày ra chợ nói chuyện với bất cứ ai sẵn lòng lắng nghe. Điều này cho thấy lòng sốt sắng của Phao-lô đối với Đức Chúa Trời và tình yêu của ông dành cho những người hư mất. Ông điều chỉnh cách tiếp cận với từng nhóm người khác nhau, nhưng mục đích vẫn giống nhau: dẫn người ta rời khỏi thần tượng và đến với Đức Chúa Trời hằng sống được bày tỏ qua Giê-su Christ.

Công Vụ 17:18-21
18 Có mấy triết gia thuộc phái Ê-pi-cu-rê và phái Khắc Kỷ tranh luận với ông. Một số người nói: “Kẻ nói nhặt nhạnh này muốn nói gì?” Người khác nói: “Dường như ông ta là người rao giảng các thần ngoại quốc,” vì ông rao giảng về Giê-su và sự sống lại.
19 Họ đem ông đến A-rê-ô-ba và nói: “Chúng tôi có thể biết giáo lý mới mà ông đang nói là gì không?
20 Vì ông đem đến tai chúng tôi những điều lạ lùng; vậy chúng tôi muốn biết những điều đó có nghĩa gì.”
21 Vì tất cả người A-thên và những người ngoại quốc ở đó chỉ dành thời gian để nói hoặc nghe điều gì mới lạ.

Khi Phao-lô rao giảng tại A-thên, một số triết gia thuộc phái Ê-pi-cu-rê và phái Khắc Kỷ bắt đầu tranh luận với ông. Người Ê-pi-cu-rê thường tìm kiếm khoái lạc, sự bình an và sự tự do khỏi sợ hãi, trong khi người Khắc Kỷ nhấn mạnh sự tự chủ, lý trí và sống thuận theo tự nhiên. Một số người chế giễu Phao-lô và gọi ông là “kẻ nói nhặt nhạnh,” nghĩa là họ nghĩ ông chỉ thu lượm từng mảnh ý tưởng rồi nói nhảm. Những người khác hiểu lầm sứ điệp của ông và nghĩ rằng ông đang rao giảng các thần ngoại quốc, vì ông nói về Giê-su và sự sống lại. Sau đó, họ đem Phao-lô đến A-rê-ô-ba, một nơi được tôn trọng để thảo luận và xem xét những tư tưởng quan trọng. Họ muốn biết thêm về “giáo lý mới” này vì nó nghe rất lạ đối với họ. A-thên là một thành phố đầy sự tò mò, nơi người ta thích nghe và tranh luận về những ý tưởng mới. Nhưng Phao-lô không chỉ đem đến một triết lý khác; ông đang rao giảng Đấng Christ hằng sống, sự phục sinh của Ngài, và Đức Chúa Trời chân thật mà họ chưa biết.

Công Vụ 17:22-23
22 Bấy giờ Phao-lô đứng giữa A-rê-ô-ba và nói: “Thưa quý ông người A-thên, tôi nhận thấy trong mọi sự quý ông rất sùng đạo;
23 vì khi tôi đi ngang qua và quan sát những vật quý ông thờ lạy, tôi thấy một bàn thờ có khắc dòng chữ: DÂNG CHO THẦN KHÔNG BIẾT. Vậy Đấng mà quý ông thờ mà không biết, tôi xin rao giảng cho quý ông.

Phao-lô bắt đầu bài giảng của mình một cách cẩn thận và khôn ngoan. Ông không bắt đầu bằng cách tấn công người A-thên, nhưng thừa nhận rằng họ rất sùng đạo. Khi đi qua thành phố, ông đã thấy nhiều vật thờ lạy, trong đó có một bàn thờ ghi dòng chữ: “DÂNG CHO THẦN KHÔNG BIẾT.” Phao-lô dùng bàn thờ này làm điểm khởi đầu để giới thiệu với họ về Đức Chúa Trời chân thật. Nói cách khác, ông đang nói: “Quý ông đang thờ phượng, nhưng chưa thật sự biết Đấng mình đang tìm kiếm. Bây giờ tôi sẽ cho quý ông biết Ngài là ai.” Điều này cho thấy sự khôn ngoan của Phao-lô trong việc tiếp cận con người ngay tại chỗ họ đang đứng, nhưng vẫn dẫn họ đến lẽ thật.

Công Vụ 17:24-25
24 Đức Chúa Trời, Đấng đã dựng nên thế giới và mọi vật trong đó, vì Ngài là Chúa của trời và đất, nên không ngự trong các đền thờ do tay người làm nên.
25 Ngài cũng không được phục vụ bởi tay người như thể Ngài cần điều gì, vì chính Ngài ban cho mọi người sự sống, hơi thở và mọi sự.

Sau đó, Phao-lô giải thích rằng Đức Chúa Trời chân thật là Đấng Tạo Hóa của thế giới và mọi vật trong đó. Ngài không giống như các thần của người Hy Lạp, là những thần được cho là sống trong đền thờ hoặc lệ thuộc vào của lễ của con người. Đức Chúa Trời chân thật là Chúa của trời và đất, nên Ngài không thể bị giới hạn trong những tòa nhà do tay người làm nên. Ngài không cần con người phục vụ như thể Ngài thiếu thốn điều gì, vì chính Ngài là Đấng ban sự sống, hơi thở và mọi sự khác cho mọi loài. Phao-lô đang cho họ thấy rằng Đức Chúa Trời không lệ thuộc vào con người; chính con người lệ thuộc vào Đức Chúa Trời.

Công Vụ 17:26-27
26 Từ một huyết thống, Ngài đã dựng nên mọi dân tộc loài người để sống trên khắp mặt đất, và Ngài đã định trước thời kỳ cùng ranh giới nơi cư trú của họ,
27 để họ tìm kiếm Chúa, với hy vọng rằng họ có thể dò dẫm tìm Ngài và gặp được Ngài, dù Ngài không ở xa mỗi người chúng ta.

Phao-lô dạy rằng mọi dân tộc đều đến từ một nguồn gốc. Điều này có nghĩa là tất cả mọi người đều thuộc về một gia đình nhân loại, và không dân tộc nào cao hơn trước mặt Đức Chúa Trời. Đức Chúa Trời cũng hướng dẫn thời điểm và nơi chốn mà con người sinh sống. Ngài cho phép các dân tộc trỗi dậy, di chuyển và định cư theo mục đích của Ngài. Nhưng mục đích của Ngài không chỉ mang tính chính trị hay lịch sử; mà còn mang tính thuộc linh. Đức Chúa Trời mong muốn con người tìm kiếm Ngài, đưa tay hướng về Ngài và gặp được Ngài. Dù nhiều người đang mù lòa thuộc linh và tìm kiếm trong sự bối rối, Đức Chúa Trời không ở xa. Ngài gần gũi với mỗi người thật lòng tìm kiếm Ngài.

Công Vụ 17:28
28 “Vì trong Ngài chúng ta sống, chuyển động và hiện hữu, như một số thi sĩ của quý ông cũng đã nói: ‘Vì chúng ta cũng là dòng dõi của Ngài.’”

Sau đó, Phao-lô dùng những lời quen thuộc với người Hy Lạp để giúp họ hiểu. Ông trích dẫn các thi sĩ của họ, nói rằng: “Vì chúng ta cũng là dòng dõi của Ngài.” Phao-lô không chấp nhận mọi điều trong thơ ca Hy Lạp, nhưng ông dùng một ý tưởng đúng trong văn hóa của họ để chỉ họ đến Đức Chúa Trời chân thật. Ý của ông là sự sống, sự chuyển động và sự hiện hữu của chúng ta đều lệ thuộc vào Đức Chúa Trời. Chúng ta không tồn tại tách khỏi Ngài. Mỗi hơi thở, mỗi khoảnh khắc và mọi khả năng đều đến từ Ngài.

Công Vụ 17:29-31
29 Vậy, vì chúng ta là dòng dõi của Đức Chúa Trời, chúng ta không nên nghĩ rằng bản thể thần thượng giống như vàng, bạc, hay đá, là vật được chạm khắc bởi nghệ thuật và ý tưởng của con người.
30 Thật vậy, Đức Chúa Trời đã bỏ qua những thời kỳ ngu muội ấy, nhưng nay Ngài truyền lệnh cho mọi người ở khắp nơi phải ăn năn,
31 vì Ngài đã định một ngày để xét đoán thế gian trong sự công chính bởi Người mà Ngài đã lập. Ngài đã ban bằng chứng chắc chắn cho mọi người bằng cách khiến Người ấy sống lại từ kẻ chết.”

Phao-lô nói với người A-thên rằng vì chúng ta là con cái của Đức Chúa Trời, chúng ta không nên nghĩ Đức Chúa Trời giống như một thần tượng làm bằng vàng, bạc hay đá. Đức Chúa Trời không thể được tạo ra bởi tay con người hay được định hình bởi trí tưởng tượng của con người. Trong quá khứ, Đức Chúa Trời đã kiên nhẫn với sự ngu muội của con người, nhưng nay Ngài truyền lệnh cho mọi người ở khắp nơi phải ăn năn. Lý do là vì Ngài đã chọn một ngày để xét đoán cả thế gian trong sự công chính qua Giê-su Christ. Đức Chúa Trời đã chứng minh điều này bằng cách khiến Giê-su sống lại từ kẻ chết. Sứ điệp của Phao-lô cho thấy con người không thể tiếp tục ở trong sự ngu muội nữa; họ hiện nay có trách nhiệm phải từ bỏ sự thờ phượng sai lầm và đến với Đức Chúa Trời qua Đấng Christ.

Công Vụ 17:32-34
32 Khi họ nghe nói về sự sống lại của người chết, một số người chế giễu, còn những người khác nói: “Chúng tôi sẽ nghe ông nói thêm về việc này vào dịp khác.”
33 Vậy Phao-lô rời khỏi họ.
34 Tuy nhiên, có một số người theo ông và tin, trong đó có Đi-ô-ni-si, một thành viên của A-rê-ô-ba, một phụ nữ tên là Đa-ma-ri, và những người khác cùng với họ.

Khi người A-thên nghe Phao-lô nói về sự sống lại của người chết, họ phản ứng theo nhiều cách khác nhau. Một số người chế giễu ông vì ý tưởng về sự sống lại thân thể nghe có vẻ ngu dại đối với họ. Những người khác chưa sẵn sàng tin, nhưng vẫn còn quan tâm và nói rằng họ muốn nghe thêm. Tuy nhiên, có một số người tiếp nhận sứ điệp và tin. Trong số đó có Đi-ô-ni-si, một thành viên của A-rê-ô-ba, và một phụ nữ tên là Đa-ma-ri, cùng với những người khác. Điều này cho thấy Tin Lành không phải lúc nào cũng nhận được cùng một phản ứng từ mọi người. Một số người sẽ chối bỏ, một số người sẽ trì hoãn, và một số người sẽ tin. Sự rao giảng của Phao-lô không phải là thất bại, vì ngay cả trong một thành phố đầy triết học và thần tượng, Đức Chúa Trời vẫn có những người sẵn lòng tiếp nhận lẽ thật.