Công Vụ 19

Công Vụ 19 ghi lại chức vụ của sứ đồ Phao-lô tại Ê-phê-sô, một trong những giai đoạn quan trọng nhất trong các hành trình truyền giáo của ông. Chương này cho thấy ảnh hưởng mạnh mẽ của phúc âm khi đối diện với cả thế giới thuộc linh lẫn kinh tế tại Ê-phê-sô. Phúc âm đã dẫn đến nhiều sự cải đạo đáng chú ý, nhưng cũng tạo ra sự chống đối lớn, đặc biệt từ những người có sinh kế bị đe dọa bởi sự lan rộng của Cơ Đốc giáo. Những chủ đề chính gồm có quyền năng của Thánh Linh, sự đối đầu giữa phúc âm và các thực hành ngoại giáo, cùng những ảnh hưởng xã hội và kinh tế của phúc âm.

Công Vụ 19:1-5
1 Trong khi A-bô-lô ở Cô-rinh-tô, Phao-lô đi qua các miền cao nguyên, rồi đến Ê-phê-sô. Tại đó, ông gặp một số môn đồ.
2 Ông hỏi họ: “Khi anh em tin, anh em đã nhận Thánh Linh chưa?” Họ đáp: “Chúng tôi chưa từng nghe nói có Thánh Linh.”
3 Ông hỏi: “Vậy anh em đã chịu báp-têm nào?” Họ đáp: “Báp-têm của Giăng.”
4 Phao-lô nói: “Giăng thật đã làm báp-têm bằng báp-têm của sự ăn năn, và bảo dân chúng phải tin Đấng đến sau mình, tức là Đấng Christ Giê-su.”
5 Khi nghe vậy, họ chịu báp-têm nhân danh Chúa Giê-su.

Phao-lô đến Ê-phê-sô và gặp một số môn đồ chưa biết về Thánh Linh, vì họ chỉ biết báp-têm của Giăng — là báp-têm về sự ăn năn. Sự kiện này cho thấy sự chuyển tiếp từ chức vụ chuẩn bị của Giăng Báp-tít đến sự ứng nghiệm trọn vẹn trong Chúa Giê-su Christ. Nó nhấn mạnh rằng việc nhận lãnh Thánh Linh là một phần quan trọng trong đức tin Cơ Đốc trọn vẹn và trong đời sống thuộc về Đấng Christ.

Công Vụ 19:6-7
6 Khi Phao-lô đặt tay trên họ, Thánh Linh giáng trên họ; họ nói tiếng lạ và nói tiên tri.
7 Tổng cộng có khoảng mười hai người nam.

Sau khi chịu báp-têm nhân danh Chúa Giê-su, các môn đồ nhận lãnh Thánh Linh qua việc Phao-lô đặt tay. Đức tin mới của họ được bày tỏ qua việc nói tiếng lạ và nói tiên tri. Điều này cho thấy quyền năng biến đổi của Thánh Linh đi kèm với đức tin thật nơi Chúa Giê-su, không chỉ là sự đồng ý trong trí óc, mà là một sự ban quyền thuộc linh sâu sắc.

Công Vụ 19:8
8 Phao-lô vào nhà hội, giảng dạy cách dạn dĩ trong ba tháng, biện luận và thuyết phục về những điều thuộc vương quốc của Đức Chúa Trời.

Chức vụ của Phao-lô tại Ê-phê-sô bắt đầu trong nhà hội, nơi ông dành ba tháng để giảng giải và thuyết phục người nghe về vương quốc của Đức Chúa Trời. Cách giảng dạy của ông vừa dạn dĩ vừa có lý lẽ, cho thấy lòng tận hiến của ông trong việc rao truyền phúc âm, dù có thể gặp sự nghi ngờ hoặc chống đối từ những người Do Thái.

Công Vụ 19:9-10
9 Nhưng khi một số người cứng lòng, không chịu tin, lại nói xấu Đạo trước mặt đám đông, Phao-lô rời khỏi họ, đem các môn đồ riêng ra, và hằng ngày giảng luận trong trường học của Ty-ra-nu.
10 Việc ấy tiếp tục trong hai năm, đến nỗi tất cả những người sống trong xứ A-si, cả người Do Thái lẫn người Hy Lạp, đều nghe đạo của Chúa Giê-su.

Khi sự chống đối trong nhà hội gia tăng, Phao-lô chuyển chức vụ sang trường học của Ty-ra-nu, nơi ông tiếp tục giảng dạy hằng ngày. Đây là một bước đi khôn ngoan, giúp phúc âm đến với nhiều người hơn trong suốt hai năm. Kết quả là cả người Do Thái lẫn người Hy Lạp trong vùng A-si đều được nghe sứ điệp về Chúa Giê-su Christ, cho thấy sự lan rộng mạnh mẽ và bao gồm mọi dân của công việc truyền giáo Phao-lô.

Công Vụ 19:11-12
11 Đức Chúa Trời làm những phép lạ phi thường qua tay Phao-lô,
12 đến nỗi người ta lấy khăn tay hoặc áo choàng đã chạm đến thân thể ông đem đến cho người bệnh, thì bệnh tật lìa khỏi họ, và các tà linh cũng ra khỏi họ.

Tại Ê-phê-sô, chức vụ của Phao-lô được đánh dấu bằng những phép lạ đặc biệt, làm chứng rõ ràng cho quyền năng và sự hiện diện của Đức Chúa Trời. Những sự chữa lành và giải cứu khỏi tà linh, thậm chí qua những vật như khăn tay hoặc áo choàng, xác nhận tính chân thật của sứ điệp Phao-lô rao giảng và cho thấy thẩm quyền thiên thượng đứng sau chức vụ của ông.

Công Vụ 19:13-16
13 Bấy giờ có mấy người Do Thái đi đây đó làm nghề trừ quỷ, cũng thử lấy danh Chúa Giê-su gọi trên những người bị tà linh ám, rằng: “Ta nhân danh Giê-su mà Phao-lô rao giảng, truyền cho các ngươi phải ra.”
14 Có bảy con trai của Sê-va, một thầy tế lễ cả người Do Thái, cũng làm như vậy.
15 Nhưng tà linh đáp: “Giê-su thì ta biết, Phao-lô thì ta rõ; còn các ngươi là ai?”
16 Người bị tà linh ám liền nhảy xổ vào họ, thắng hơn và chế ngự họ, đến nỗi họ phải trốn khỏi nhà ấy, trần truồng và bị thương.

Phân đoạn này cho thấy sự nguy hiểm của việc sử dụng danh Chúa Giê-su mà không thật sự biết Ngài hoặc thuộc về Ngài. Những người Do Thái trừ quỷ này cố gắng đuổi quỷ bằng cách nói: “Giê-su mà Phao-lô rao giảng,” nhưng họ không có đức tin cá nhân nơi Chúa Giê-su và không có thẩm quyền thuộc linh thật từ Ngài. Tà linh nhận biết Chúa Giê-su và biết Phao-lô, vì Phao-lô thuộc về Đấng Christ và phục vụ Ngài, nhưng nó không nhận biết những người này là người có thẩm quyền. Điều này cho thấy danh Chúa Giê-su không phải là một câu thần chú để sử dụng cho lợi ích cá nhân hay quyền lực bên ngoài. Thẩm quyền thuộc linh thật đến từ mối quan hệ sống động với Đấng Christ, đức tin nơi danh Ngài, và quyền năng ngự trị của Thánh Linh. Sự kiện này cảnh báo chúng ta không được xem nhẹ những điều thánh, nhưng phải đầu phục Chúa Giê-su cách trọn vẹn và bước đi dưới thẩm quyền của Ngài.

Công Vụ 19:17-20
17 Việc này được mọi người Do Thái và Hy Lạp sống tại Ê-phê-sô biết đến; ai nấy đều sợ hãi, và danh Chúa Giê-su được tôn cao.
18 Nhiều người đã tin đến xưng tội và thuật lại những việc mình đã làm.
19 Cũng có nhiều người từng thực hành ma thuật đem sách vở của mình gom lại và đốt trước mặt mọi người. Người ta tính giá trị các sách ấy, tổng cộng là năm mươi ngàn miếng bạc.
20 Như vậy, đạo của Chúa cứ phát triển mạnh mẽ và thắng thế.

Sau khi tà linh vạch trần những người trừ quỷ giả, tin này lan khắp Ê-phê-sô giữa cả người Do Thái lẫn người Hy Lạp. Điều đó khiến mọi người sinh lòng kính sợ, và danh Chúa Giê-su được tôn cao rất lớn. Nhiều tín hữu được cáo trách và bắt đầu công khai xưng nhận những việc sai trái của mình. Những người từng dính líu đến ma thuật đem sách vở của họ ra đốt trước công chúng, cho thấy họ thật sự từ bỏ đời sống cũ. Những sách này rất có giá trị, nhưng họ đã chọn Đấng Christ thay vì tiền bạc, quyền lực và các thực hành huyền thuật. Kết quả là đạo của Chúa càng lớn mạnh và tiếp tục chiến thắng sự tối tăm thuộc linh tại Ê-phê-sô.

Công Vụ 19:21-22
21 Khi những việc ấy đã hoàn tất, Phao-lô được Thánh Linh thúc giục định đi qua Ma-xê-đoan và A-chai, rồi đến Giê-ru-sa-lem. Ông nói: “Sau khi đến đó, ta cũng phải thấy Rô-ma.”
22 Vậy ông sai hai người phụ giúp mình là Ti-mô-thê và Ê-rát đi trước đến Ma-xê-đoan, còn ông ở lại A-si một thời gian.

Sau công việc mạnh mẽ tại Ê-phê-sô, Phao-lô bắt đầu hoạch định giai đoạn tiếp theo trong chức vụ của mình. Được Thánh Linh dẫn dắt, ông dự định đi qua Ma-xê-đoan và A-chai, rồi đến Giê-ru-sa-lem, và sau đó thăm Rô-ma. Điều này cho thấy gánh nặng của Phao-lô trong việc tiếp tục rao truyền phúc âm đến nhiều nơi hơn. Ông cũng sai Ti-mô-thê và Ê-rát đi trước, cho thấy Phao-lô không làm việc một mình, nhưng tin cậy những cộng sự trung tín để cùng gánh vác sứ mạng.

Công Vụ 19:23-27
23 Khoảng thời gian ấy, có một cuộc náo động lớn xảy ra liên quan đến Đạo.
24 Vì có một người tên Đê-mê-triu, thợ bạc, chuyên làm các đền thờ nhỏ bằng bạc của nữ thần Đi-anh, đem lại lợi nhuận không nhỏ cho các thợ thủ công.
25 Ông ta nhóm họ lại cùng với những người làm nghề tương tự, và nói: “Thưa các ông, các ông biết rằng sự thịnh vượng của chúng ta nhờ nghề này.
26 Các ông thấy và nghe rằng không chỉ tại Ê-phê-sô, mà hầu như khắp cả xứ A-si, Phao-lô này đã thuyết phục và khiến nhiều người quay bỏ, nói rằng những vật do tay người làm ra không phải là thần.
27 Vì thế, không những nghề của chúng ta có nguy cơ bị khinh thường, mà đền thờ của nữ thần vĩ đại Đi-anh cũng có thể bị xem nhẹ, và sự uy nghi của nữ thần mà cả A-si và cả thế giới thờ lạy sẽ bị hủy phá.”

Khi phúc âm lan rộng, nó bắt đầu ảnh hưởng đến ngành kinh doanh làm tượng thần tại Ê-phê-sô. Đê-mê-triu, một thợ bạc kiếm tiền từ việc bán các đền thờ nhỏ của nữ thần Đi-anh, trở nên tức giận vì sứ điệp của Phao-lô đang khiến nhiều người quay khỏi thần tượng. Phao-lô dạy rằng những hình tượng do tay người làm ra không phải là thần thật, và điều này đe dọa cả thu nhập của những thợ thủ công lẫn niềm kiêu hãnh tôn giáo của thành phố. Điều này cho thấy phúc âm không chỉ thay đổi niềm tin cá nhân, mà còn thách thức sự thờ phượng sai lạc, những hệ thống tội lỗi, và các ngành nghề xây dựng trên sự lừa dối.

Công Vụ 19:28-32
28 Khi nghe vậy, họ đầy giận dữ và la lên rằng: “Đi-anh của người Ê-phê-sô thật vĩ đại!”
29 Cả thành phố đầy sự hỗn loạn. Họ đồng lòng kéo vào nhà hát, bắt theo Gai-út và A-ri-tạc, là người Ma-xê-đoan, bạn đồng hành của Phao-lô.
30 Phao-lô muốn vào giữa dân chúng, nhưng các môn đồ không cho.
31 Cũng có vài quan chức A-si là bạn của ông, sai người đến khuyên ông đừng liều mình vào nhà hát.
32 Người thì la điều này, kẻ thì la điều khác, vì hội chúng rất hỗn loạn, và phần đông không biết vì sao mình tụ họp lại.

Đám đông trở nên giận dữ và bắt đầu hô lớn để bênh vực nữ thần Đi-anh. Chẳng bao lâu, cả thành phố rơi vào hỗn loạn, và dân chúng kéo vào nhà hát, lôi theo hai bạn đồng hành của Phao-lô là Gai-út và A-ri-tạc. Phao-lô muốn vào nói chuyện với dân chúng, nhưng các môn đồ và thậm chí một số quan chức thân thiện cũng khuyên ông không nên vào, vì tình hình quá nguy hiểm. Đám đông hỗn loạn đến mức nhiều người thậm chí không biết vì sao mình có mặt ở đó. Điều này cho thấy nỗi sợ, sự giận dữ và tôn giáo sai lầm có thể nhanh chóng kích động một đám đông, ngay cả khi nhiều người không thật sự hiểu chuyện gì đang xảy ra.

Công Vụ 19:33-34
33 Người ta kéo A-léc-xan-đơ ra khỏi đám đông, vì người Do Thái đẩy ông ta ra trước. A-léc-xan-đơ ra dấu bằng tay, muốn tự bào chữa trước dân chúng.
34 Nhưng khi họ biết ông là người Do Thái, tất cả đồng thanh la lên suốt khoảng hai giờ: “Đi-anh của người Ê-phê-sô thật vĩ đại!”

A-léc-xan-đơ cố gắng nói với đám đông, có lẽ để bênh vực người Do Thái hoặc để tách họ khỏi Phao-lô và các Cơ Đốc nhân. Nhưng khi dân chúng nhận ra ông là người Do Thái, họ không chịu nghe. Thay vào đó, họ la hét suốt khoảng hai giờ: “Đi-anh của người Ê-phê-sô thật vĩ đại!” Điều này cho thấy đám đông đã trở nên mù quáng và vô lý đến mức nào. Lòng trung thành của họ với Đi-anh mạnh đến nỗi họ không còn muốn lắng nghe lẽ thật hay lý trí.

Công Vụ 19:35-41
35 Khi viên thư ký thành phố đã làm cho đám đông yên lặng, ông nói: “Hỡi người Ê-phê-sô, có ai mà không biết thành Ê-phê-sô là người giữ đền của nữ thần Đi-anh vĩ đại và của tượng đã từ thần Zeus rơi xuống?
36 Vậy, vì những điều này không ai chối cãi được, các ông phải yên lặng và đừng làm điều gì hấp tấp.
37 Vì các ông đã đem những người này đến đây, mà họ không phải là kẻ cướp đền thờ, cũng không phải là người phạm thượng đến nữ thần của các ông.
38 Vậy, nếu Đê-mê-triu và những thợ thủ công cùng nghề có điều gì kiện cáo ai, thì tòa án đang mở, và có các quan tổng đốc; họ hãy kiện cáo nhau tại đó.
39 Còn nếu các ông muốn hỏi thêm điều gì khác, thì việc ấy phải được giải quyết trong hội nghị hợp pháp.
40 Vì chúng ta có nguy cơ bị trách cứ về cuộc náo loạn hôm nay, bởi không có lý do nào để giải trình cho cuộc tụ họp hỗn loạn này.”
41 Nói xong, ông giải tán hội chúng.

Cuối cùng, viên thư ký thành phố làm cho đám đông yên lặng và nhắc họ không nên hành động hấp tấp. Ông chỉ ra rằng các bạn đồng hành của Phao-lô không hề cướp đền thờ hay công khai phạm thượng đến nữ thần của họ. Nếu Đê-mê-triu và những thợ thủ công có khiếu nại pháp lý, họ nên đưa ra tòa án đúng thẩm quyền thay vì gây bạo loạn. Ông cũng cảnh báo rằng thành phố có thể gặp rắc rối với chính quyền La Mã, vì cuộc náo động này không có lý do hợp pháp. Sau khi nói xong, ông giải tán hội chúng. Kết thúc này cho thấy Đức Chúa Trời đã bảo vệ Phao-lô và các bạn đồng hành của ông, thậm chí dùng một viên chức thành phố để ngăn chặn đám đông và khôi phục trật tự.