Công Vụ 22

Công Vụ 22 tiếp tục lời biện hộ của Phao-lô trước đám đông thù nghịch tại Giê-ru-sa-lem. Sau khi bị bắt trong đền thờ, Phao-lô kể lại câu chuyện cải đạo của mình và chức vụ Cơ Đốc ban đầu để giải thích cho sứ mạng và sự dạy dỗ của ông. Chương này nhấn mạnh sự biến đổi mạnh mẽ của Phao-lô: từ một người bắt bớ các Cơ Đốc nhân trở thành một sứ đồ tận tụy của Đấng Christ, được chính Chúa Giê-su hiện ra và giao phó sứ mạng.

Công Vụ 22:1-5
1 “Thưa anh em và các bậc cha chú, xin nghe lời biện hộ của tôi trước mặt quý vị.”
2 Khi nghe ông nói với họ bằng tiếng Hê-bơ-rơ, họ càng yên lặng hơn. Rồi ông nói:
3 “Tôi thật là người Do Thái, sinh tại Tạt-sơ thuộc xứ Si-li-si, nhưng lớn lên trong thành này, được học dưới chân Ga-ma-li-ên, được dạy dỗ theo sự nghiêm ngặt của luật pháp tổ phụ chúng ta, và sốt sắng đối với Đức Chúa Trời như tất cả quý vị ngày nay.
4 Tôi đã bắt bớ Đạo này cho đến chết, trói và bỏ tù cả nam lẫn nữ,
5 như thầy tế lễ thượng phẩm và cả hội đồng trưởng lão đều làm chứng cho tôi. Tôi cũng đã nhận thư từ nơi họ gửi cho anh em tại Đa-mách, rồi đi đến đó để bắt trói những người ở đó đem về Giê-ru-sa-lem chịu hình phạt.”

Phao-lô giới thiệu bản thân theo cách có thể kết nối với người nghe: ông nói về nguồn gốc Do Thái của mình và việc được học dưới sự hướng dẫn của Ga-ma-li-ên, một thầy dạy luật được kính trọng. Ông nhấn mạnh lòng sốt sắng trước đây đối với Do Thái giáo và vai trò của mình trong việc bắt bớ các Cơ Đốc nhân, nhằm tạo điểm chung với người nghe, cho thấy quá khứ của ông từng phù hợp với niềm tin hiện tại của họ.

Công Vụ 22:6-10
6 “Đang khi tôi đi đường và đến gần Đa-mách, vào khoảng giữa trưa, thình lình có ánh sáng lớn từ trời chiếu chung quanh tôi.
7 Tôi ngã xuống đất và nghe có tiếng phán với tôi: ‘Sau-lơ, Sau-lơ, sao ngươi bắt bớ Ta?’
8 Tôi thưa: ‘Lạy Chúa, Ngài là ai?’ Ngài phán với tôi: ‘Ta là Giê-su người Na-xa-rét, Đấng mà ngươi đang bắt bớ.’
9 Những người đi với tôi thật có thấy ánh sáng và sợ hãi, nhưng không nghe rõ tiếng của Đấng phán với tôi.
10 Tôi thưa: ‘Lạy Chúa, con phải làm gì?’ Chúa phán với tôi: ‘Hãy đứng dậy, đi vào Đa-mách; tại đó ngươi sẽ được bảo mọi điều đã định cho ngươi phải làm.’”

Phao-lô thuật lại khoảnh khắc then chốt trong đời ông: cuộc gặp gỡ kỳ diệu với Chúa Giê-su trên đường đến Đa-mách. Kinh nghiệm này, được đánh dấu bằng ánh sáng thiên thượng và cuộc đối thoại trực tiếp với Chúa Giê-su, giải thích cho sự biến đổi và sứ mạng của ông. Lời kêu gọi trực tiếp từ Chúa Giê-su không chỉ xác nhận chức vụ sứ đồ của Phao-lô, mà còn cho thấy sứ mạng mới của ông đến từ ý muốn thiên thượng. Điều này nhấn mạnh rằng Phao-lô vâng phục khải tượng từ trời, chứ không hành động theo sự chỉ dẫn của loài người.

Công Vụ 22:11-16
11 “Vì sự vinh hiển của ánh sáng ấy khiến tôi không thể thấy được, nên những người đi cùng phải dắt tay tôi vào Đa-mách.
12 Tại đó có một người tên A-na-nia, là người tin kính theo luật pháp và được mọi người Do Thái sống tại đó làm chứng tốt.
13 Ông đến đứng bên tôi và nói: ‘Anh Sau-lơ, hãy nhận lại ánh sáng.’ Ngay giờ đó, tôi nhìn thấy ông.
14 Rồi ông nói: ‘Đức Chúa Trời của tổ phụ chúng ta đã chọn anh để anh biết ý muốn Ngài, được thấy Đấng Công Chính, và nghe tiếng từ miệng Ngài.
15 Vì anh sẽ làm chứng nhân cho Ngài trước mọi người về những điều anh đã thấy và nghe.
16 Bây giờ, sao anh còn chần chừ? Hãy đứng dậy, chịu báp-têm, và kêu cầu danh Chúa để được rửa sạch tội lỗi mình.’”

Tiếp tục lời chứng của mình, Phao-lô mô tả những gì xảy ra sau cuộc gặp gỡ với Chúa Giê-su, đặc biệt là việc ông bị mù tạm thời và vai trò của A-na-nia trong việc giúp ông được sáng mắt lại và chịu báp-têm. A-na-nia là một người Do Thái tin kính, sống theo luật pháp và có tiếng tốt giữa người Do Thái. Điều này cho thấy hành trình đức tin của Phao-lô không phải là sự phản bội đức tin của tổ phụ, nhưng là sự tiếp nối trong sự dẫn dắt của Đức Chúa Trời. Việc A-na-nia xác nhận sự kêu gọi của Phao-lô cũng củng cố tính hợp pháp của sứ mạng mà Chúa giao cho ông, kể cả sứ mạng đến với dân ngoại.

Công Vụ 22:17-21
17 “Sau đó, khi tôi trở về Giê-ru-sa-lem và đang cầu nguyện trong đền thờ, tôi được xuất thần,
18 và thấy Ngài phán với tôi: ‘Hãy mau mau ra khỏi Giê-ru-sa-lem, vì họ sẽ không nhận lời chứng của ngươi về Ta.’
19 Tôi thưa: ‘Lạy Chúa, họ biết rằng trong từng nhà hội, con đã bắt giam và đánh đập những người tin Ngài.
20 Khi huyết Ê-tiên, người làm chứng cho Ngài, bị đổ ra, chính con cũng đứng đó tán thành sự chết của ông và giữ áo cho những kẻ giết ông.’
21 Nhưng Ngài phán với tôi: ‘Hãy đi, vì Ta sẽ sai ngươi đi xa, đến với dân ngoại.’”

Trong những câu này, Phao-lô kể lại một khải tượng quan trọng khác mà ông nhận được trong đền thờ, khi Chúa Giê-su truyền cho ông phải rời khỏi Giê-ru-sa-lem vì người ta sẽ không tiếp nhận lời chứng của ông. Việc Phao-lô nhắc đến quá khứ của mình, đặc biệt là việc ông từng bắt bớ các Cơ Đốc nhân và đồng ý trong sự tử đạo của Ê-tiên, nhằm nhấn mạnh sự biến đổi lớn lao trong đời ông và sự vâng phục của ông đối với mạng lệnh của Chúa Giê-su. Mệnh lệnh sai ông đến với dân ngoại cho thấy rõ sứ mạng của ông được chính Chúa Giê-su giao phó, qua đó nhấn mạnh thẩm quyền sứ đồ của ông.

Công Vụ 22:22-25
22 Họ nghe ông nói cho đến lời này, rồi cất tiếng lên rằng: “Hãy trừ người như thế khỏi đất! Nó không đáng sống nữa!”
23 Khi họ la hét, cởi áo ngoài và tung bụi lên trời,
24 viên chỉ huy ra lệnh đưa Phao-lô vào đồn, truyền tra khảo ông bằng roi, để biết vì sao họ la hét chống lại ông như vậy.
25 Khi họ trói ông bằng dây da, Phao-lô nói với viên đội trưởng đang đứng đó: “Các ông có được phép đánh đòn một công dân La Mã chưa bị kết án không?”

Đám đông phản ứng dữ dội khi Phao-lô nhắc đến sứ mạng của ông dành cho dân ngoại, vì họ xem điều đó như một sự phản bội các giá trị Do Thái. Sự thù nghịch này cho thấy những thành kiến sâu xa và sự căng thẳng giữa người Do Thái và dân ngoại. Việc Phao-lô khôn ngoan sử dụng quyền công dân La Mã của mình để tránh hình phạt bất hợp pháp cho thấy ông rất hiểu cách vận dụng hệ thống pháp luật và văn hóa để tự bảo vệ mình, hầu cho sứ điệp của ông vẫn có thể tiếp tục được rao truyền.

Công Vụ 22:26-29
26 Khi viên đội trưởng nghe vậy, ông đi báo với viên chỉ huy rằng: “Xin ông cẩn thận điều ông sắp làm, vì người này là công dân La Mã.”
27 Viên chỉ huy đến hỏi Phao-lô: “Hãy nói cho ta biết, ngươi có phải là công dân La Mã không?” Ông đáp: “Phải.”
28 Viên chỉ huy nói: “Ta đã phải trả một số tiền lớn mới có được quyền công dân này.” Phao-lô đáp: “Còn tôi thì sinh ra đã là công dân.”
29 Ngay lập tức, những người sắp tra khảo ông rút lui khỏi ông; viên chỉ huy cũng sợ hãi khi biết Phao-lô là công dân La Mã, vì ông đã cho trói Phao-lô.

Việc Phao-lô xác nhận mình là công dân La Mã lập tức đem lại kết quả. Các sĩ quan nhận ra mức độ nghiêm trọng của sai lầm khi họ đã trói một công dân La Mã mà chưa xét xử, nên vội rút lui vì sợ hậu quả. Phao-lô cho biết quyền công dân của ông không phải do mua, nhưng có từ khi sinh ra, điều này đem lại cho ông một địa vị pháp lý đặc biệt. Ông đã dùng quyền này để tránh bị tra tấn và có thể tránh những hậu quả nghiêm trọng hơn, cho thấy sự khôn ngoan của ông trong việc hiểu và sử dụng sự bảo vệ của luật pháp La Mã, ngay cả giữa những lời cáo buộc hỗn loạn và đầy thành kiến.

Công Vụ 22:30
30 Ngày hôm sau, vì muốn biết chắc tại sao Phao-lô bị người Do Thái cáo buộc, viên chỉ huy thả ông khỏi xiềng, rồi truyền cho các thầy tế lễ cả và toàn thể hội đồng của họ nhóm lại. Sau đó, ông đem Phao-lô xuống và đặt ông trước mặt họ.

Câu này chuẩn bị cho chương tiếp theo, nơi Phao-lô sẽ đứng trước Hội đồng Công luận. Quyết định của viên chỉ huy trong việc triệu tập các lãnh đạo tôn giáo để làm rõ những lời cáo buộc chống lại Phao-lô cho thấy vụ việc rất phức tạp, liên quan đến những tranh luận thần học mà chính quyền La Mã không hiểu đầy đủ. Cuộc gặp này nhằm tìm ra lý do cụ thể đằng sau sự cáo buộc của các lãnh đạo Do Thái, đồng thời nhấn mạnh những rối rắm về pháp lý và tôn giáo mà Phao-lô phải đối diện khi tiếp tục sứ mạng của mình.