Công Vụ 25

Công Vụ 25 tiếp tục câu chuyện về những cuộc đấu tranh pháp lý của Phao-lô, lúc này dưới quyền tổng đốc Bốt-xiu Phê-tu. Chương này ghi lại cách Phê-tu xử lý vụ án của Phao-lô, bao gồm những cuộc tiếp xúc với các lãnh đạo Do Thái, là những người vẫn tiếp tục tố cáo Phao-lô. Chương này cũng mô tả việc Phê-tu bàn hỏi với vua Ạc-ríp-ba II, mở đường cho phần biện hộ của Phao-lô trước mặt nhà vua. Qua đó, chương này cho thấy những thách thức pháp lý và chính trị mà Phao-lô phải đối diện, đồng thời làm nổi bật sự phức tạp của thủ tục xét xử La Mã và sự liên hệ của nó với quyền lợi của người Do Thái.

Công Vụ 25:1-5
1 Vậy, khi Phê-tu đến tỉnh ấy, sau ba ngày, ông từ Sê-sa-rê đi lên Giê-ru-sa-lem.
2 Các thầy tế lễ cả và những người đứng đầu trong dân Do Thái trình cáo trạng chống lại Phao-lô với ông; họ nài xin ông,
3 xin ông ban cho họ một đặc ân là cho triệu Phao-lô về Giê-ru-sa-lem, trong khi họ đang lập kế phục kích dọc đường để giết ông.
4 Nhưng Phê-tu trả lời rằng Phao-lô phải được giữ tại Sê-sa-rê, và chính ông cũng sắp trở lại đó.
5 Ông nói: “Vậy, những người có thẩm quyền trong các ông hãy cùng đi xuống với tôi và tố cáo người này, nếu ông ta có lỗi gì.”

Phê-tu, vừa mới đến Giu-đê, nhanh chóng được các lãnh đạo Do Thái tiếp cận. Họ lại đưa ra những lời tố cáo chống lại Phao-lô và tìm cách xin chuyển ông về Giê-ru-sa-lem. Nhưng lời xin này chỉ là cái cớ, vì họ đang âm mưu phục kích để giết Phao-lô trên đường đi. Phê-tu có thể chưa biết về âm mưu ám sát ấy, nhưng ông vẫn quyết định rằng vụ xét xử phải tiếp tục tại Sê-sa-rê. Ông mời những người tố cáo Phao-lô đến đó để trình bày vụ việc, cho thấy ít nhất bề ngoài ông vẫn muốn giữ một tiến trình xét xử hợp pháp, dù đang chịu áp lực chính trị.

Công Vụ 25:6-8
6 Sau khi ở với họ hơn mười ngày, Phê-tu đi xuống Sê-sa-rê. Ngày hôm sau, ông ngồi trên tòa án và truyền đem Phao-lô đến.
7 Khi Phao-lô đến, những người Do Thái từ Giê-ru-sa-lem xuống đứng quanh ông và đưa ra nhiều cáo trạng nghiêm trọng chống lại ông, nhưng họ không thể chứng minh được.
8 Phao-lô tự biện hộ rằng: “Tôi chẳng phạm điều gì chống lại luật pháp của người Do Thái, cũng chẳng chống lại đền thờ, hay chống lại Sê-sa.”

Sau khi ở Giê-ru-sa-lem hơn một tuần, Phê-tu trở về Sê-sa-rê và lập tức mở phiên xét xử. Các lãnh đạo Do Thái đưa ra nhiều cáo buộc nghiêm trọng chống lại Phao-lô, nhưng họ không thể đưa ra bằng chứng thật sự. Lời biện hộ của Phao-lô rất rõ ràng: ông khẳng định rằng mình không phạm tội gì chống lại luật pháp Do Thái, đền thờ hay chính quyền La Mã. Như vậy, ông bác bỏ các lời tố cáo vì chúng không có nền tảng pháp lý hay sự thật rõ ràng.

Công Vụ 25:9-12
9 Nhưng Phê-tu, muốn làm vừa lòng người Do Thái, đáp lời Phao-lô rằng: “Ông có muốn lên Giê-ru-sa-lem để chịu xét xử trước mặt tôi về những việc này không?”
10 Phao-lô đáp: “Tôi đang đứng trước tòa án của Sê-sa, là nơi tôi phải được xét xử. Tôi chẳng làm điều gì sai đối với người Do Thái, như chính ông cũng biết rõ.
11 Nếu tôi là người phạm tội, hoặc đã làm điều gì đáng chết, thì tôi không từ chối cái chết; nhưng nếu những điều họ tố cáo tôi là không có thật, thì không ai có quyền giao tôi cho họ. Tôi kháng cáo lên Sê-sa.”
12 Bấy giờ Phê-tu, sau khi bàn với hội đồng, trả lời: “Ông đã kháng cáo lên Sê-sa; ông sẽ đến với Sê-sa!”

Phê-tu đề nghị Phao-lô lên Giê-ru-sa-lem để chịu xét xử, có lẽ như một cử chỉ chính trị nhằm làm vừa lòng các lãnh đạo Do Thái. Phao-lô, nhận thấy nguy hiểm hoặc biết rằng mình khó có thể được xét xử công bằng tại Giê-ru-sa-lem, đã sử dụng quyền của một công dân La Mã để được xét xử trong hệ thống pháp luật La Mã, và ông kháng cáo trực tiếp lên Sê-sa. Quyết định mạnh mẽ này buộc Phê-tu phải gửi Phao-lô đến Rô-ma, đưa vụ án ra khỏi bối cảnh địa phương đầy thành kiến. Điều này cũng cho thấy Phao-lô khôn ngoan dùng luật pháp La Mã để bảo vệ mạng sống mình và mở rộng cơ hội làm chứng.

Công Vụ 25:13-16
13 Sau vài ngày, vua Ạc-ríp-ba và Bê-rê-nít đến Sê-sa-rê để chào thăm Phê-tu.
14 Khi họ ở đó nhiều ngày, Phê-tu trình bày vụ án của Phao-lô với vua, rằng: “Có một người bị Phê-lích để lại làm tù nhân,
15 người mà các thầy tế lễ cả và các trưởng lão của người Do Thái đã tố cáo với tôi khi tôi ở Giê-ru-sa-lem, xin tôi kết án ông ta.
16 Tôi đã trả lời họ rằng: ‘Người La Mã không có lệ giao bất cứ người nào cho sự hủy diệt trước khi người bị cáo được đối diện với những người tố cáo mình và có cơ hội tự biện hộ về lời cáo buộc.’”

Vua Ạc-ríp-ba II và Bê-rê-nít đến thăm Phê-tu tại Sê-sa-rê, tạo cơ hội cho Phê-tu bàn luận về vụ án phức tạp của Phao-lô. Phê-tu giải thích tình hình, nhấn mạnh nguyên tắc pháp lý của La Mã rằng người bị cáo có quyền đối diện với những người tố cáo mình và có cơ hội tự biện hộ. Điều này cho thấy sự công bằng theo thủ tục trong luật pháp La Mã, trái ngược với ý định nguy hiểm và có thể gây chết người của những người tố cáo Phao-lô.

Công Vụ 25:17-21
17 Vì vậy, khi họ đã đến đây, không trì hoãn gì, ngay ngày hôm sau, tôi ngồi trên tòa án và truyền đem người ấy đến.
18 Khi những người tố cáo đứng lên, họ không đưa ra cáo trạng nào giống như những tội ác mà tôi đã nghĩ,
19 nhưng chỉ có vài vấn đề tranh luận với ông ấy về tôn giáo riêng của họ và về một người tên là Giê-su đã chết, nhưng Phao-lô khẳng định là còn sống.
20 Vì tôi không chắc phải xét những vấn đề ấy như thế nào, tôi hỏi ông ấy có muốn lên Giê-ru-sa-lem để chịu xét xử về các việc đó không.
21 Nhưng khi Phao-lô kháng cáo để được giữ lại chờ quyết định của Hoàng đế, tôi truyền giữ ông ấy cho đến khi có thể gửi ông đến Sê-sa.”

Phê-tu thuật lại quá trình xét xử cho Ạc-ríp-ba, nói rằng các lời tố cáo cuối cùng không phải là những tội hình sự, mà là những vấn đề tôn giáo liên quan đến luật pháp Do Thái và cuộc tranh luận về một người tên là Giê-su, Đấng đã chết nhưng Phao-lô khẳng định là đang sống. Phê-tu không chắc phải xử lý những vấn đề thần học này như thế nào, vì chúng nằm ngoài sự hiểu biết pháp lý của La Mã. Vì vậy, ông đề nghị Phao-lô chịu xét xử tại Giê-ru-sa-lem. Tuy nhiên, việc Phao-lô kháng cáo lên Sê-sa đã được ưu tiên, khiến Phê-tu phải giữ ông lại để gửi đến Rô-ma. Điều này phản ánh việc Phê-tu vẫn theo tiêu chuẩn xét xử của La Mã, dù ông không hiểu rõ các tranh chấp tôn giáo của người Do Thái.

Công Vụ 25:22-27
22 Bấy giờ Ạc-ríp-ba nói với Phê-tu: “Chính tôi cũng muốn nghe người này.” Phê-tu đáp: “Ngày mai, vua sẽ nghe ông ấy.”
23 Vậy ngày hôm sau, Ạc-ríp-ba và Bê-rê-nít đến cách long trọng, vào phòng xử án cùng với các viên chỉ huy và những người có địa vị trong thành. Theo lệnh của Phê-tu, Phao-lô được đem vào.
24 Phê-tu nói: “Tâu vua Ạc-ríp-ba và tất cả quý vị có mặt tại đây với chúng tôi, quý vị thấy người này, là người mà toàn thể dân Do Thái, cả tại Giê-ru-sa-lem lẫn tại đây, đã kêu cầu tôi, la rằng hắn không đáng sống nữa.
25 Nhưng tôi thấy ông ấy chẳng làm điều gì đáng chết; và vì chính ông ấy đã kháng cáo lên Hoàng đế, nên tôi quyết định gửi ông đi.
26 Tôi không có điều gì chắc chắn để viết cho chúa thượng tôi về ông ấy. Vì vậy, tôi đưa ông ấy ra trước quý vị, đặc biệt là trước mặt vua Ạc-ríp-ba, để sau khi thẩm vấn xong, tôi có điều gì đó để viết.
27 Vì theo tôi, thật vô lý khi gửi một tù nhân đi mà không nêu rõ các cáo trạng chống lại người ấy.”

Vua Ạc-ríp-ba bày tỏ mong muốn được trực tiếp nghe Phao-lô, dẫn đến một phiên điều trần chính thức có sự hiện diện của nhiều nhân vật quan trọng và các chỉ huy quân đội. Điều này cho thấy vụ án của Phao-lô đã trở nên đáng chú ý. Phê-tu giới thiệu Phao-lô và nhấn mạnh sự bối rối của mình trước việc người Do Thái đòi xử tử Phao-lô, dù ông không thấy Phao-lô phạm tội gì đáng chết. Ông cũng giải thích tình thế khó xử của mình khi phải viết thư gửi lên Sê-sa, vì luật pháp La Mã cần có cáo trạng rõ ràng cho một vụ xét xử. Phê-tu hy vọng rằng sự hiểu biết của Ạc-ríp-ba về phong tục và luật pháp Do Thái sẽ giúp làm sáng tỏ vụ việc, để Phao-lô được gửi đến Rô-ma với một cơ sở pháp lý rõ ràng hơn.