Ga-la-ti 1

Ga-la-ti 1 tập trung vào việc Phao-lô bênh vực thẩm quyền sứ đồ của mình và bảo vệ phúc âm thật. Phao-lô nói rõ rằng sứ điệp của ông không đến từ các giáo sư loài người, truyền thống, hay các lãnh đạo Hội Thánh, nhưng đến trực tiếp từ Giê-su Christ bởi sự mặc khải (Ga-la-ti 1:11–12). Ông rất lo lắng vì các tín hữu Ga-la-ti đã nhanh chóng lìa bỏ ân điển của Đấng Christ để theo một phúc âm bị bóp méo (Ga-la-ti 1:6–7). Sự dạy dỗ sai lầm này liên quan đến ý tưởng rằng con người có thể được làm cho công bình bởi việc làm của luật pháp, chẳng hạn như phép cắt bì và những sự tuân giữ nghi lễ khác. Phao-lô mạnh mẽ dạy rằng không có một phúc âm thật nào khác. Sự cứu rỗi chỉ đến bởi ân điển qua đức tin nơi Đấng Christ, chứ không phải bằng cách thêm vào nỗ lực của con người hoặc sự giữ luật như một điều kiện để được xưng công bình. Thêm việc làm của luật pháp vào phúc âm là làm suy yếu sự đầy đủ của sự hy sinh của Đấng Christ và biến phúc âm thành điều giả dối. Phao-lô cảnh báo rằng dù chính ông, một sứ đồ khác, hay một thiên sứ từ trời rao giảng một phúc âm khác, thì sứ giả đó sẽ ở dưới sự rủa sả của Đức Chúa Trời (Ga-la-ti 1:8–9). Ông cũng nói rõ rằng ông không tìm cách làm đẹp lòng loài người, nhưng làm đẹp lòng Đức Chúa Trời (Ga-la-ti 1:10). Chương này đặt nền tảng cho toàn bộ bức thư: người tin phải đứng vững trong sự tự do của Đấng Christ và không quay trở lại sự nô lệ thuộc linh qua chủ nghĩa luật pháp.

Ga-la-ti 1:1–5
1 Phao-lô, làm sứ đồ, không phải bởi loài người, cũng không nhờ một người nào, nhưng bởi Giê-su Christ và Đức Chúa Trời là Cha, Đấng đã khiến Ngài từ kẻ chết sống lại,
2 cùng tất cả anh em ở với tôi, gửi cho các Hội Thánh tại Ga-la-ti:
3 Nguyện xin ân điển và bình an ban cho anh em từ Đức Chúa Trời là Cha chúng ta và Chúa Giê-su Christ,
4 Đấng đã phó chính mình vì tội lỗi chúng ta, để giải cứu chúng ta khỏi đời ác hiện tại này, theo ý muốn của Đức Chúa Trời và Cha chúng ta,
5 nguyện vinh hiển thuộc về Ngài đời đời vô cùng. A-men.

Phao-lô bắt đầu bằng cách khẳng định rằng ông là sứ đồ, không phải được bổ nhiệm bởi loài người hay qua thẩm quyền của con người, nhưng bởi Giê-su Christ và Đức Chúa Trời là Cha, Đấng đã khiến Giê-su từ kẻ chết sống lại (Ga-la-ti 1:1). Điều này cho thấy sự kêu gọi của Phao-lô đến từ trời, chứ không đến từ bất kỳ tổ chức nào của con người. Ông chào thăm các Hội Thánh tại Ga-la-ti bằng ân điển và bình an từ Đức Chúa Trời là Cha và Chúa Giê-su Christ (Ga-la-ti 1:2–3). Sau đó, Phao-lô lập tức chỉ đến trọng tâm của phúc âm: Giê-su đã phó chính mình vì tội lỗi chúng ta để giải cứu chúng ta khỏi đời ác hiện tại này, theo ý muốn của Đức Chúa Trời là Cha (Ga-la-ti 1:4). Điều này cho thấy sự cứu rỗi bắt đầu từ ý muốn của Cha và được hoàn thành qua sự hy sinh của Con Ngài. Phao-lô dâng vinh hiển cho Đức Chúa Trời đời đời, cho thấy sự cứu chuộc là công việc của Đức Chúa Trời và mọi lời ngợi khen đều thuộc về Ngài (Ga-la-ti 1:5). Trong lời chào thăm này, Phao-lô nhắc đến Cha và Con là nguồn của ân điển và bình an, trong khi Thánh Linh không được trình bày ở đây như một hữu thể thứ ba riêng biệt trong lời chào thăm. Điều này ủng hộ sự hiểu biết rằng Thánh Linh là sự hiện diện cá nhân và quyền năng của Đức Chúa Trời và Đấng Christ đang hành động trong các tín hữu.

Ga-la-ti 1:6–10
6 Tôi lấy làm lạ vì anh em đã vội lìa bỏ Đấng đã gọi anh em trong ân điển của Đấng Christ, để theo một phúc âm khác,
7 nhưng thật ra không có phúc âm nào khác; chỉ có một số người gây rối cho anh em và muốn bóp méo phúc âm của Đấng Christ.
8 Nhưng dù chúng tôi, hay một thiên sứ từ trời, rao giảng cho anh em một phúc âm khác với phúc âm chúng tôi đã rao giảng cho anh em, thì người ấy đáng bị rủa sả.
9 Như chúng tôi đã nói trước kia, nay tôi lại nói nữa: nếu ai rao giảng cho anh em một phúc âm khác với phúc âm anh em đã nhận, thì người ấy đáng bị rủa sả.
10 Vậy bây giờ tôi đang tìm cách thuyết phục loài người hay Đức Chúa Trời? Hay tôi đang tìm cách làm đẹp lòng loài người? Nếu tôi còn làm đẹp lòng loài người, thì tôi không phải là đầy tớ của Đấng Christ.

Phao-lô kinh ngạc vì các tín hữu Ga-la-ti đã nhanh chóng lìa bỏ Đấng đã gọi họ trong ân điển của Đấng Christ để theo một phúc âm khác (Ga-la-ti 1:6). Nhưng ông giải thích rằng “phúc âm khác” này thật ra không phải là một phúc âm thật nào khác; đó là sự bóp méo phúc âm của Đấng Christ (Ga-la-ti 1:7). Phúc âm thật dạy rằng sự hy sinh của Đấng Christ hoàn toàn đầy đủ cho sự cứu rỗi, và chúng ta nhận lãnh sự cứu rỗi bởi đức tin—một sự tin cậy trọn vẹn, đầu phục, và lệ thuộc nơi Ngài. Bất kỳ sứ điệp nào thêm việc làm của con người, phép cắt bì, hoặc sự giữ luật như một điều kiện để được xưng công bình đều biến phúc âm thành một sứ điệp giả dối. Phao-lô đưa ra một lời cảnh báo rất nghiêm trọng: dù chính ông, một người giảng khác, hay một thiên sứ từ trời rao giảng một phúc âm khác, thì người đó đáng bị rủa sả (Ga-la-ti 1:8–9). Điều này cho thấy việc bảo vệ sự tinh sạch của phúc âm quan trọng đến mức nào. Sau đó, Phao-lô giải thích rằng ông không tìm cách được loài người chấp thuận, nhưng tìm cách làm đẹp lòng Đức Chúa Trời. Nếu ông vẫn còn tìm cách làm đẹp lòng loài người, thì ông không phải là đầy tớ của Đấng Christ (Ga-la-ti 1:10). Sự trung tín thật đối với Đấng Christ có nghĩa là đứng vững cho phúc âm, ngay cả khi điều đó đem đến sự chống đối.

Ga-la-ti 1:11–12
11 Thưa anh em, tôi muốn anh em biết rằng phúc âm tôi đã rao giảng không phải theo loài người.
12 Vì tôi không nhận phúc âm ấy từ loài người, cũng không được ai dạy cho, nhưng phúc âm ấy đến qua sự mặc khải của Giê-su Christ.

Phao-lô nói rõ rằng phúc âm ông rao giảng không phải theo loài người (Ga-la-ti 1:11). Ông không nhận phúc âm ấy từ một giáo sư loài người, cũng không được dạy qua truyền thống của con người hay sự huấn luyện tôn giáo. Trái lại, phúc âm ấy đến qua sự mặc khải của Giê-su Christ (Ga-la-ti 1:12). Điều này quan trọng vì những người chống đối Phao-lô có lẽ đang nghi ngờ thẩm quyền và sứ điệp của ông. Phao-lô trả lời bằng cách cho thấy phúc âm của ông không đến cách gián tiếp từ các sứ đồ tại Giê-ru-sa-lem hay từ bất kỳ nguồn nào của con người. Phúc âm ấy đến trực tiếp từ chính Đấng Christ. Vì vậy, sứ điệp của ông có thẩm quyền thiên thượng. Điều này cũng phân biệt phúc âm thật khỏi các truyền thống loài người, các hệ thống tôn giáo, và những điều kiện do con người đặt ra. Phúc âm của Phao-lô không được xây dựng trên ý tưởng của con người, nhưng trên sự mặc khải của Đấng Christ và công việc cứu rỗi mà Đấng Christ đã hoàn thành.

Ga-la-ti 1:13–17
13 Vì anh em đã nghe về cách ăn ở trước kia của tôi trong Do Thái giáo, rằng tôi đã bắt bớ Hội Thánh của Đức Chúa Trời quá mức và cố sức phá hủy Hội Thánh ấy.
14 Tôi đã tiến xa trong Do Thái giáo hơn nhiều người đồng tuổi trong dân tộc tôi, vì tôi hết sức sốt sắng với các truyền thống của tổ phụ tôi.
15 Nhưng khi Đức Chúa Trời, Đấng đã biệt riêng tôi từ trong lòng mẹ và gọi tôi bởi ân điển Ngài, vui lòng
16 bày tỏ Con Ngài trong tôi, để tôi rao giảng Ngài giữa dân ngoại, thì tôi không lập tức bàn bạc với thịt và máu,
17 cũng không đi lên Giê-ru-sa-lem để gặp những người làm sứ đồ trước tôi; nhưng tôi đi đến A-ra-bi, rồi lại trở về Đa-mách.

Phao-lô nhắc các tín hữu Ga-la-ti về đời sống trước kia của ông trong Do Thái giáo, khi ông bắt bớ Hội Thánh của Đức Chúa Trời và cố sức phá hủy Hội Thánh ấy (Ga-la-ti 1:13). Ông rất sốt sắng với các truyền thống của tổ phụ mình và đã tiến xa trong Do Thái giáo hơn nhiều người trong dân tộc của ông (Ga-la-ti 1:14). Điều này cho thấy Phao-lô từng đặt lòng tin sâu sắc nơi hệ thống tôn giáo Do Thái và các truyền thống của nó. Nhưng Đức Chúa Trời đã chọn ông từ trong lòng mẹ và gọi ông bởi ân điển (Ga-la-ti 1:15). Khi Đức Chúa Trời vui lòng bày tỏ Con Ngài trong Phao-lô, Ngài ban cho ông sứ mạng rao giảng Đấng Christ giữa dân ngoại (Ga-la-ti 1:16). Phao-lô không lập tức bàn bạc với thịt và máu, cũng không đi lên Giê-ru-sa-lem để nhận sự hướng dẫn từ các sứ đồ trước ông (Ga-la-ti 1:16–17). Thay vào đó, ông đi đến A-ra-bi và sau đó trở về Đa-mách. Điều này cho thấy sự hoán cải, sự kêu gọi, và sứ mạng phúc âm của Phao-lô là công việc trực tiếp của Đức Chúa Trời. Người từng chống nghịch Đấng Christ đã được ân điển biến đổi thành người rao giảng Đấng Christ.

Ga-la-ti 1:18–24
18 Sau đó ba năm, tôi lên Giê-ru-sa-lem để gặp Phi-e-rơ và ở với ông mười lăm ngày.
19 Nhưng tôi không gặp sứ đồ nào khác, ngoại trừ Gia-cơ, em của Chúa.
20 Về những điều tôi viết cho anh em, thật trước mặt Đức Chúa Trời, tôi không nói dối.
21 Sau đó, tôi đi đến các miền Sy-ri và Si-li-si.
22 Lúc ấy, các Hội Thánh tại Giu-đê ở trong Đấng Christ chưa biết mặt tôi.
23 Họ chỉ nghe rằng: “Người trước kia bắt bớ chúng ta nay đang rao giảng đức tin mà trước đây ông đã cố sức phá hủy.”
24 Và họ tôn vinh Đức Chúa Trời vì tôi.

Phao-lô tiếp tục cho thấy phúc âm và chức vụ sứ đồ của ông đến từ Đức Chúa Trời, chứ không đến từ sự dạy dỗ của loài người. Sau khi hoán cải, ông không lập tức đi lên Giê-ru-sa-lem để được các sứ đồ dạy dỗ. Chỉ sau ba năm, ông mới lên Giê-ru-sa-lem để gặp Phi-e-rơ, và ông ở với Phi-e-rơ chỉ mười lăm ngày (Ga-la-ti 1:18). Ông không gặp sứ đồ nào khác, ngoại trừ Gia-cơ, em của Chúa (Ga-la-ti 1:19). Phao-lô còn nói trước mặt Đức Chúa Trời rằng ông không nói dối, cho thấy lời chứng của ông nghiêm túc và chân thật đến mức nào (Ga-la-ti 1:20). Sau đó, ông đi đến các miền Sy-ri và Si-li-si (Ga-la-ti 1:21). Các Hội Thánh tại Giu-đê không biết mặt ông cách cá nhân, nhưng họ đã nghe lời tường thuật rằng: người trước kia bắt bớ họ nay đang rao giảng đức tin mà ông từng cố sức phá hủy (Ga-la-ti 1:22–23). Vì sự thay đổi lớn lao này, họ tôn vinh Đức Chúa Trời vì Phao-lô (Ga-la-ti 1:24). Đời sống được biến đổi của ông trở thành bằng chứng rằng Đức Chúa Trời thật sự đã kêu gọi ông, rằng sứ điệp của ông đến từ Đấng Christ, và rằng ân điển của Đức Chúa Trời có thể biến đổi ngay cả một người bắt bớ thành một đầy tớ trung tín của phúc âm.