Ga-la-ti 5

Ga-la-ti 5 là một chương quan trọng nói về sự tự do của Cơ Đốc nhân. Phao-lô kêu gọi các tín hữu Ga-la-ti đứng vững trong sự tự do mà Đấng Christ đã ban cho họ và không quay trở lại sự nô lệ dưới luật pháp. Một số người đang dạy rằng phép cắt bì và sự vâng phục luật pháp Môi-se là cần thiết để được cứu, nhưng Phao-lô nói rõ rằng sự công bình đến qua đức tin nơi Đấng Christ, chứ không qua sự giữ luật. Ông cũng cho thấy rằng sự tự do thật không phải là tự do để phạm tội, nhưng là tự do để sống bởi Thánh Linh. Trong chương này, Phao-lô đối chiếu những việc làm của xác thịt với bông trái của Thánh Linh, cho thấy rằng những ai thuộc về Đấng Christ được kêu gọi đóng đinh xác thịt và bước đi trong Thánh Linh.

Ga-la-ti 5:1–5
1 Vậy, hãy đứng vững trong sự tự do mà Đấng Christ đã giải phóng chúng ta, và đừng để mình bị mắc lại dưới ách nô lệ nữa.
2 Này, tôi là Phao-lô nói với anh em rằng nếu anh em chịu cắt bì, thì Đấng Christ sẽ không ích lợi gì cho anh em.
3 Tôi lại làm chứng cho mọi người chịu cắt bì rằng người ấy có bổn phận phải giữ trọn cả luật pháp.
4 Anh em là những người muốn được xưng công bình bởi luật pháp thì đã bị lìa khỏi Đấng Christ; anh em đã rơi khỏi ân điển.
5 Vì chúng ta nhờ Thánh Linh, bởi đức tin, nóng lòng chờ đợi niềm hy vọng về sự công bình.

Phao-lô bảo các tín hữu Ga-la-ti hãy đứng vững trong sự tự do mà Đấng Christ đã ban cho họ và đừng để mình bị mắc lại dưới ách nô lệ. Ông cảnh báo rằng nếu họ chấp nhận phép cắt bì như một điều kiện để được xưng công bình, thì Đấng Christ sẽ không ích lợi gì cho họ, và họ đang đặt mình dưới bổn phận phải giữ trọn cả luật pháp (Ga-la-ti 5:2–3). Bản thân phép cắt bì không phải lúc nào cũng sai, vì Phao-lô đã làm phép cắt bì cho Ti-mô-thê vì lợi ích của chức vụ giữa người Do Thái, chứ không phải như một phương tiện để được cứu (Công vụ 16:3). Nhưng các tín hữu Ga-la-ti đang bị cám dỗ để nhận phép cắt bì như một yêu cầu tôn giáo nhằm trở nên công bình hoặc trọn vẹn trước mặt Đức Chúa Trời. Phao-lô nói rằng những ai cố gắng được xưng công bình bởi luật pháp thì đã bị lìa khỏi Đấng Christ và rơi khỏi ân điển (Ga-la-ti 5:4). Sự công bình thật không đạt được bởi nỗ lực của con người, sự tuân giữ mang tính luật pháp, hoặc cách cũ của giao ước cũ trong việc liên hệ với luật pháp. Thay vào đó, các tín hữu nhờ Thánh Linh, bởi đức tin, chờ đợi niềm hy vọng về sự công bình, hoàn toàn tin cậy nơi Đấng Christ và lời hứa của Đức Chúa Trời (Ga-la-ti 5:5).

Ga-la-ti 5:6
6 Vì trong Đấng Christ Giê-su, cắt bì hay không cắt bì đều không có giá trị gì, nhưng điều có giá trị là đức tin hành động qua tình yêu thương.

Phao-lô giải thích rằng trong Đấng Christ, các dấu hiệu tôn giáo bên ngoài như cắt bì hay không cắt bì không đem lại cho một người lợi thế thuộc linh trước mặt Đức Chúa Trời. Điều thật sự quan trọng là đức tin hành động qua tình yêu thương. Điều này có nghĩa là đức tin chân thật không trống rỗng hoặc bất động; đức tin ấy sinh ra tình yêu thương trong đời sống. Đức tin thật tin cậy Đấng Christ hoàn toàn, nhận lãnh Thánh Linh của Ngài, và kết quả trong những hành động yêu thương đối với Đức Chúa Trời và người khác. Vì vậy, Phao-lô không dạy một đức tin bỏ qua sự vâng phục, nhưng là một đức tin sinh ra sự vâng phục qua tình yêu thương, chứ không qua sự sợ hãi mang tính luật pháp.

Ga-la-ti 5:7–12
7 Anh em đã chạy tốt. Ai đã ngăn trở anh em không vâng theo lẽ thật?
8 Sự thuyết phục này không đến từ Đấng đã gọi anh em.
9 Một chút men làm dậy cả khối bột.
10 Tôi tin chắc nơi anh em trong Chúa rằng anh em sẽ không có ý nghĩ nào khác; nhưng kẻ gây rối cho anh em, dù là ai, sẽ phải chịu sự phán xét.
11 Còn tôi, thưa anh em, nếu tôi vẫn rao giảng phép cắt bì, thì tại sao tôi còn bị bắt bớ? Như vậy sự vấp phạm của thập tự giá đã không còn nữa.
12 Tôi ước gì những kẻ gây rối cho anh em thậm chí tự cắt mình đi!

Phao-lô nhắc các tín hữu Ga-la-ti rằng họ đã từng chạy tốt trong hành trình Cơ Đốc của mình, nhưng các giáo sư giả đã ngăn trở họ không vâng theo lẽ thật (Ga-la-ti 5:7). Ông nói rõ rằng sự dạy dỗ này không đến từ Đức Chúa Trời, Đấng đã gọi họ bởi ân điển (Ga-la-ti 5:8). Phao-lô dùng hình ảnh men để cho thấy rằng chỉ một chút giáo lý sai cũng có thể lan rộng và làm hư hỏng cả Hội Thánh (Ga-la-ti 5:9). Tuy vậy, ông vẫn tin chắc trong Chúa rằng các tín hữu Ga-la-ti sẽ trở lại với lẽ thật, còn những kẻ gây rối họ sẽ phải chịu sự phán xét (Ga-la-ti 5:10). Sau đó, Phao-lô trả lời lời cáo buộc rằng ông vẫn rao giảng phép cắt bì như điều cần thiết để được cứu. Ông nói rằng nếu ông vẫn rao giảng phép cắt bì, thì ông sẽ không còn bị bắt bớ nữa, vì sứ điệp về thập tự giá sẽ không còn làm vấp phạm những người theo chủ nghĩa luật pháp (Ga-la-ti 5:11). Thập tự giá gây vấp phạm cho chủ nghĩa luật pháp vì thập tự giá dạy rằng sự cứu rỗi đến chỉ qua Đấng Christ, chứ không qua phép cắt bì, việc làm của con người, hay nghi lễ tôn giáo. Nếu Phao-lô rao giảng phép cắt bì như điều cần thiết, người ta vẫn có thể khoe mình trong tôn giáo bên ngoài; nhưng vì ông rao giảng Đấng Christ chịu đóng đinh là hoàn toàn đầy đủ, nên các giáo sư giả chống đối ông. Trong Ga-la-ti 5:12, Phao-lô dùng ngôn ngữ mạnh mẽ, nói rằng những kẻ khăng khăng đòi cắt bì nên “tự cắt mình đi,” cho thấy sự đau buồn và bức xúc sâu sắc của ông đối với sự tập trung nguy hiểm của họ vào nghi lễ bên ngoài thay vì đức tin thật nơi Đấng Christ.

Ga-la-ti 5:13–15
13 Thưa anh em, anh em đã được gọi đến sự tự do; chỉ đừng dùng sự tự do ấy làm cơ hội cho xác thịt, nhưng hãy lấy tình yêu thương mà phục vụ lẫn nhau.
14 Vì cả luật pháp được làm trọn trong một lời này: “Ngươi hãy yêu người lân cận như chính mình.”
15 Nhưng nếu anh em cắn nuốt lẫn nhau, hãy coi chừng kẻo anh em bị tiêu diệt bởi nhau.

Phao-lô giải thích rằng các tín hữu đã được gọi đến sự tự do, nhưng sự tự do này không được dùng làm cơ hội cho xác thịt. Sự tự do của Cơ Đốc nhân không có nghĩa là tự do để sống ích kỷ hoặc tội lỗi. Trái lại, đó là sự tự do khỏi sự kết án, ách nô lệ của chủ nghĩa luật pháp, và nỗ lực bằng sức riêng, để các tín hữu có thể phục vụ lẫn nhau qua tình yêu thương. Sau đó, Phao-lô tóm tắt trọng tâm của luật pháp bằng mạng lệnh: “Ngươi hãy yêu người lân cận như chính mình.” Điều này cho thấy tình yêu thương làm trọn mục đích thật của luật pháp Đức Chúa Trời. Nhưng nếu các tín hữu cắn nuốt lẫn nhau qua sự kiêu ngạo, tranh cãi, và ích kỷ, thì họ sẽ hủy diệt nhau về mặt thuộc linh. Sự tự do thật trong Đấng Christ sinh ra tình yêu khiêm nhường, chứ không phải sự chia rẽ.

Ga-la-ti 5:16–18
16 Vậy tôi nói: Hãy bước đi trong Thánh Linh, thì anh em sẽ không làm trọn dục vọng của xác thịt.
17 Vì xác thịt ham muốn nghịch với Thánh Linh, và Thánh Linh nghịch với xác thịt; hai bên chống nghịch nhau, đến nỗi anh em không làm được điều mình muốn.
18 Nhưng nếu anh em được Thánh Linh dẫn dắt, thì anh em không ở dưới luật pháp.

Phao-lô dạy rằng câu trả lời cho xác thịt không phải là chủ nghĩa luật pháp, nhưng là bước đi trong Thánh Linh. Xác thịt đại diện cho bản tính tội lỗi và những ham muốn ích kỷ, trong khi Thánh Linh là sự sống và sự hiện diện của Đấng Christ đang hành động trong người tin. Hai điều này chống nghịch nhau, tạo nên một cuộc xung đột thuộc linh trong đời sống Cơ Đốc. Nhưng những ai được Thánh Linh dẫn dắt thì không ở dưới luật pháp như một hệ thống kết án hoặc như văn tự của giao ước cũ (Ga-la-ti 5:18). Điều này không có nghĩa là các nguyên tắc đạo đức của luật pháp Đức Chúa Trời bị hủy bỏ. Trái lại, Thánh Linh hướng dẫn các tín hữu vào mục đích thật của luật pháp bằng cách viết ý muốn của Đức Chúa Trời trong lòng và sinh ra tình yêu thương, sự thánh khiết, và sự vâng phục từ bên trong. Sự tự do thật trong Đấng Christ có nghĩa là sống công bình, không bởi nỗ lực mang tính luật pháp, nhưng bởi sự hướng dẫn và quyền năng của Thánh Linh.

Ga-la-ti 5:19–21
19 Những việc làm của xác thịt là rõ ràng, tức là: tà dâm, gian dâm, ô uế, phóng đãng,
20 thờ hình tượng, phù phép, thù hận, tranh cãi, ganh ghét, nóng giận, tham vọng ích kỷ, chia rẽ, bè phái,
21 ganh tị, giết người, say sưa, chè chén, và những điều giống như vậy. Tôi báo trước cho anh em, như tôi đã từng báo trước, rằng những người thực hành những điều ấy sẽ không thừa hưởng vương quốc Đức Chúa Trời.

Phao-lô liệt kê những việc làm của xác thịt để minh họa các hành vi không phù hợp với đời sống của Thánh Linh. Danh sách rộng này là một lời cảnh báo: những ai thực hành các hành vi như vậy cho thấy họ không đang sống dưới sự ảnh hưởng của Thánh Linh, và vì thế sẽ không thừa hưởng vương quốc Đức Chúa Trời.

Ga-la-ti 5:22–23
22 Nhưng bông trái của Thánh Linh là tình yêu thương, vui mừng, bình an, nhịn nhục, nhân từ, hiền lành, trung tín,
23 mềm mại, tiết độ. Không có luật pháp nào chống lại những điều như vậy.

Phao-lô mô tả “bông trái của Thánh Linh” là kết quả tự nhiên của một đời sống được Thánh Linh hướng dẫn. Từ “bông trái” ở dạng số ít, cho thấy đây là một bản tính hiệp nhất được Đức Chúa Trời sinh ra trong chúng ta. Trung tâm của bông trái này là:

• Tình yêu thương — tình yêu vị tha, hy sinh, tìm kiếm điều tốt cho người khác; không dựa trên cảm xúc, nhưng là sự lựa chọn có chủ ý để yêu như Đấng Christ yêu. Từ tình yêu này tuôn chảy:
• Vui mừng — sự vui thỏa sâu xa bên trong, không phụ thuộc vào hoàn cảnh, nhưng đến từ việc biết và tin cậy Đức Chúa Trời.
• Bình an — sự yên nghỉ, bình tĩnh, và vững vàng bên trong nơi Đức Chúa Trời, ngay cả giữa khó khăn hoặc bất định.
• Nhịn nhục — khả năng chịu đựng những con người và hoàn cảnh khó khăn với sự kiềm chế, không giận dữ hoặc trả đũa.
• Nhân từ — tinh thần dịu dàng và quan tâm đối với người khác; biết suy nghĩ, cảm thông, và chu đáo trong lời nói và hành động.
• Hiền lành — sự chính trực đạo đức được bày tỏ qua hành động; chọn điều đúng và sống ngay thẳng.
• Trung tín — sự trung thành và đáng tin cậy bền bỉ đối với Đức Chúa Trời và người khác; đáng tin, nhất quán, và có thể nương cậy.
• Mềm mại — sức mạnh được kiểm soát; không khắc nghiệt hoặc áp đặt, nhưng khiêm nhường, nhịn nhục, và mềm mỏng trong cách đối xử.
• Tiết độ — khả năng kiềm chế các ham muốn, cảm xúc, và xung động; không bị xác thịt cai trị, nhưng được Thánh Linh hướng dẫn.

Khác với những việc làm của xác thịt, vốn bị thúc đẩy bởi những ham muốn ích kỷ, bông trái của Thánh Linh lớn lên khi các tín hữu cứ ở trong mối liên kết với Đấng Christ. Những phẩm chất này phản chiếu bản tính của Ngài và bày tỏ một đời sống thật sự được biến đổi từ bên trong. Phao-lô kết luận rằng “không có luật pháp nào chống lại những điều như vậy,” vì các đức tính này làm trọn chính trọng tâm của luật pháp Đức Chúa Trời. Điều này cho thấy sự công bình thật không đạt được qua các quy tắc bên ngoài hay chủ nghĩa luật pháp, nhưng qua công việc bên trong của Thánh Linh, hình thành bản tính của Đấng Christ trong chúng ta.

Ga-la-ti 5:24–26
24 Những ai thuộc về Đấng Christ đã đóng đinh xác thịt cùng với các đam mê và ham muốn của nó.
25 Nếu chúng ta sống trong Thánh Linh, thì cũng hãy bước đi trong Thánh Linh.
26 Chúng ta đừng trở nên kiêu ngạo, khiêu khích nhau, ganh tị nhau.

Phao-lô giải thích rằng những ai thuộc về Đấng Christ đã “đóng đinh xác thịt” cùng với các đam mê và ham muốn của nó, nghĩa là họ đã chọn đặt bản tính tội lỗi vào sự chết bằng cách đầu phục hoàn toàn cho Đấng Christ. Điều này không có nghĩa là họ đã hoàn hảo, nhưng họ không còn sống để thỏa mãn các xung động ích kỷ của mình nữa. Thay vào đó, họ sống theo Thánh Linh, để Thánh Linh hướng dẫn thái độ và hành động của họ. Phao-lô kêu gọi các tín hữu tránh sự kiêu ngạo, cạnh tranh, và ganh tị, là những điều có thể phá vỡ sự hiệp nhất và sự tăng trưởng thuộc linh. Thay vì so sánh mình với người khác, họ phải phản chiếu sự khiêm nhường, nhịn nhục, và tình yêu thương, sống hòa hợp với nhau khi họ lớn lên trong sự giống Đấng Christ.