Tổng quan: Hê-bơ-rơ

Sách Hê-bơ-rơ là một trong những sách sâu sắc nhất trong Tân Ước. Sách này liên kết Giao Ước Cũ với Giao Ước Mới và cho thấy Cựu Ước đã chỉ về Đấng Christ như thế nào. Tác giả không được nêu tên, dù theo truyền thống nhiều người liên hệ sách này với Phao-lô. Hê-bơ-rơ được viết cho các Cơ Đốc nhân gốc Do Thái đang chịu sự bắt bớ và bị cám dỗ quay trở lại Do Thái giáo. Sứ điệp chính là họ phải đứng vững trong đức tin, vì Đấng Christ cao trọng hơn tất cả các tiên tri, thầy tế lễ, thiên sứ, sinh tế và hệ thống tôn giáo trong Cựu Ước. Sách này cho thấy các nghi lễ và của lễ trong Giao Ước Cũ đã được ứng nghiệm trong Chúa Giê-su, Đấng vừa là Thầy Tế Lễ Thượng Phẩm thật, vừa là của lễ hoàn hảo vì tội lỗi.

Chương 1
Hê-bơ-rơ bắt đầu bằng cách cho thấy Đấng Christ cao trọng hơn các tiên tri và các thiên sứ. Trong quá khứ, Đức Chúa Trời đã phán qua các tiên tri, nhưng hiện nay Ngài đã phán qua Con Ngài. Chúa Giê-su là Đấng thừa kế muôn vật, và qua Ngài Đức Chúa Trời đã dựng nên vũ trụ. Ngài là sự chói sáng của vinh quang Đức Chúa Trời và là hình ảnh chính xác của bản thể Ngài. Ngài nâng đỡ muôn vật bằng lời quyền năng của Ngài. Sau khi đã làm sạch tội lỗi chúng ta, Ngài ngồi bên hữu Đấng Tôn Nghiêm trên trời. Điều này bày tỏ thẩm quyền và vinh quang lớn lao của Ngài. Ngài cao trọng hơn các thiên sứ rất nhiều, vì Ngài đã thừa hưởng một danh cao hơn danh của họ.

Chương 2
Hê-bơ-rơ 2 cảnh báo các tín đồ đừng xem nhẹ sự cứu rỗi lớn lao mà Đấng Christ đem đến. Sự cứu rỗi này trước hết được Chúa phán ra, rồi được những người đã nghe Ngài xác nhận, trong khi Đức Chúa Trời cũng dùng các dấu kỳ, phép lạ, việc quyền năng và các ân tứ của Thánh Linh để xác chứng sứ điệp ấy. Chương này cũng giải thích rằng Chúa Giê-su đã thật sự trở nên con người và chịu khổ vì chúng ta. Qua sự chịu khổ, Ngài trở nên Đấng dẫn đầu hoàn hảo của sự cứu rỗi chúng ta. Vì Ngài đã trở nên giống anh em mình trong mọi phương diện, và đã trải qua sự cám dỗ cùng đau khổ, nên Ngài có thể giúp đỡ những ai đang bị cám dỗ.

Chương 3
Hê-bơ-rơ 3 so sánh Đấng Christ với Môi-se và cho thấy Đấng Christ cao trọng hơn. Môi-se trung tín như một đầy tớ trong nhà Đức Chúa Trời, nhưng Đấng Christ trung tín như Con cai quản nhà ấy. Người xây nhà có vinh dự lớn hơn chính ngôi nhà, và Đấng Christ là Đấng xây dựng. Người đọc được khích lệ hãy giữ vững lòng tin chắc và niềm hy vọng nơi Đấng Christ. Chương này cũng đưa ra một lời cảnh báo nghiêm trọng: đừng cứng lòng như dân Y-sơ-ra-ên đã làm trong đồng vắng khi ra khỏi Ai Cập. Sự vô tín và không vâng phục của họ trở thành một gương cảnh báo, nhắc nhở các tín đồ phải tiếp tục trung tín với Đức Chúa Trời.

Chương 4
Hê-bơ-rơ 4 nói về sự yên nghỉ của Đức Chúa Trời. Chương này so sánh việc dân Y-sơ-ra-ên không thể vào sự yên nghỉ đã hứa vì vô tín và không vâng phục, với sự yên nghỉ thuộc linh vẫn còn dành cho dân Đức Chúa Trời. Các tín đồ được khích lệ hãy bước vào sự yên nghỉ ấy bằng đức tin và sự vâng phục. Chương này cũng dạy rằng lời Đức Chúa Trời là lời sống, linh nghiệm, sắc bén, và có thể bày tỏ những ý tưởng cùng ý định trong lòng. Chương kết thúc bằng cách chỉ về Chúa Giê-su là Thầy Tế Lễ Thượng Phẩm vĩ đại của chúng ta. Ngài có thể cảm thông với những yếu đuối của chúng ta, vì Ngài đã bị cám dỗ trong mọi sự như chúng ta, nhưng không phạm tội.

Chương 5
Hê-bơ-rơ 5 giải thích vai trò và điều kiện của một thầy tế lễ thượng phẩm. Thầy tế lễ thượng phẩm được lập để đại diện cho dân sự trước mặt Đức Chúa Trời và dâng lễ vật cùng của lễ vì tội lỗi. Đấng Christ không tự lập mình, nhưng được Đức Chúa Trời lập làm Thầy Tế Lễ Thượng Phẩm theo ban Mên-chi-xê-đéc. Điều này cho thấy chức tế lễ của Ngài cao trọng hơn chức tế lễ Lê-vi. Chương này cũng quở trách người đọc vì sự non nớt thuộc linh của họ. Đáng lẽ họ đã sẵn sàng để nhận sự dạy dỗ sâu nhiệm hơn, nhưng họ vẫn còn cần những bài học căn bản. Họ được kêu gọi phải lớn lên, vượt qua những sự dạy dỗ sơ học về Đấng Christ.

Chương 6
Hê-bơ-rơ 6 khích lệ các tín đồ hãy tiến tới từ những sự dạy dỗ căn bản và trưởng thành thuộc linh. Chương này đưa ra một lời cảnh báo nghiêm trọng về sự nguy hiểm của việc sa ngã sau khi đã nhận được ánh sáng và phước lành lớn lao. Đồng thời, chương này cũng đem lại sự khích lệ bằng cách chỉ về sự thành tín của Đức Chúa Trời. Lời hứa và lời thề của Đức Chúa Trời là chắc chắn, ban cho các tín đồ sự tin chắc mạnh mẽ để giữ vững niềm hy vọng đặt trước mặt họ. Áp-ra-ham được dùng làm gương mẫu về đức tin và sự kiên nhẫn, vì ông đã chờ đợi lời hứa của Đức Chúa Trời và nhận được điều ấy.

Chương 7
Hê-bơ-rơ 7 giải thích chức tế lễ của Mên-chi-xê-đéc và cho thấy chức tế lễ ấy cao trọng hơn chức tế lễ Lê-vi. Mên-chi-xê-đéc vừa là vua vừa là thầy tế lễ, và chức tế lễ của ông chỉ về Đấng Christ. Chúa Giê-su là Thầy Tế Lễ Thượng Phẩm giống như Mên-chi-xê-đéc, không theo trật tự Lê-vi cũ, nhưng theo quyền năng của một sự sống không hề chấm dứt. Các thầy tế lễ Lê-vi phải chết và được thay thế, nhưng Đấng Christ sống đời đời và có chức tế lễ vĩnh viễn. Vì vậy, Ngài có thể cứu rỗi cách trọn vẹn những ai đến với Đức Chúa Trời qua Ngài.

Chương 8
Hê-bơ-rơ 8 tuyên bố rằng Chúa Giê-su là Đấng Trung Bảo của một giao ước tốt hơn, được lập trên những lời hứa tốt hơn. Ngài phục vụ với tư cách là Thầy Tế Lễ Thượng Phẩm trong đền thánh thật trên trời, chứ không chỉ trong một bản sao dưới đất. Giao ước cũ được cho thấy là có giới hạn và đang qua đi, vì nó không thể đem dân sự vào sự vâng phục trọn vẹn từ trong lòng. Giao ước mới thì khác, vì Đức Chúa Trời viết luật pháp Ngài trong lòng và trong trí của dân Ngài. Dưới giao ước này, họ thật sự biết Ngài, và Ngài tha thứ tội lỗi của họ.

Chương 9
Hê-bơ-rơ 9 giải thích chức vụ của Đấng Christ với tư cách là Thầy Tế Lễ Thượng Phẩm của những điều tốt lành sẽ đến. Chương này so sánh đền thánh dưới đất, với các vật dụng, nghi lễ và của lễ bằng thú vật, với thực tại lớn lao hơn ở trên trời. Đền thánh dưới đất chỉ là bản sao và bóng của những điều trên trời. Huyết của thú vật không thể thật sự làm sạch lương tâm, nhưng Đấng Christ đã vào đền thánh trên trời một lần đủ cả bằng chính huyết của Ngài. Qua sự hy sinh của Ngài, Ngài đã đem lại sự cứu chuộc đời đời cho chúng ta.

Chương 10
Hê-bơ-rơ 10 giải thích rằng các của lễ theo luật pháp không thể làm cho người thờ phượng trở nên hoàn hảo. Chúng được lặp đi lặp lại năm này qua năm khác và chỉ nhắc nhở về tội lỗi, nhưng không thể hoàn toàn cất bỏ tội lỗi. Tuy nhiên, của lễ của Đấng Christ đã được dâng một lần đủ cả và hoàn toàn đầy đủ. Bởi một của lễ, Ngài đã làm cho những người đang được thánh hóa trở nên hoàn hảo đời đời. Sau đó, chương này khích lệ các tín đồ hãy đến gần Đức Chúa Trời, giữ vững lời xưng nhận đức tin, khích lệ lẫn nhau, và bền lòng qua sự chịu khổ. Chương kết thúc bằng cách nhấn mạnh rằng người công bình sẽ sống bởi đức tin.

Chương 11
Hê-bơ-rơ 11 thường được gọi là chương về đức tin. Chương này đưa ra nhiều gương mẫu của các tín đồ trong Cựu Ước đã sống bởi đức tin. Bởi đức tin, họ tin cậy các lời hứa của Đức Chúa Trời, vâng theo lời Ngài, chinh phục các vương quốc, làm điều công chính, nhận được lời hứa, bịt miệng sư tử, dập tắt sức mạnh của lửa, và thoát khỏi lưỡi gươm. Đời sống của họ cho thấy đức tin không chỉ là tin bằng lời nói, nhưng là sự tin cậy nơi Đức Chúa Trời dẫn đến sự vâng phục, bền đỗ và can đảm.

Chương 12
Hê-bơ-rơ 12 kêu gọi các tín đồ hãy chạy cuộc đua đã đặt trước mặt họ với sự bền đỗ, bỏ đi mọi gánh nặng và tội lỗi dễ vướng mắc. Họ được dạy phải nhìn xem Chúa Giê-su, là Đấng khởi đầu và hoàn tất đức tin, Đấng đã chịu đựng thập tự giá và hiện đang ngồi bên hữu Đức Chúa Trời. Chương này cũng giải thích rằng sự sửa dạy của Đức Chúa Trời là dấu hiệu của tình yêu thương như Cha đối với con. Ngài sửa dạy con cái Ngài để họ được dự phần trong sự thánh khiết của Ngài. Các tín đồ được khích lệ hãy theo đuổi sự hòa thuận và sự thánh khiết, và đừng quay lưng khỏi tiếng phán của Đức Chúa Trời.

Chương 13
Hê-bơ-rơ 13 kết thúc bức thư bằng những lời dạy thực tế cho đời sống Cơ Đốc. Các tín đồ được khích lệ hãy tiếp tục yêu thương anh em, tiếp đãi khách, nhớ đến những người bị tù và những người đang chịu khổ, tôn trọng hôn nhân, tránh lòng tham, và biết thỏa lòng vì Đức Chúa Trời đã hứa sẽ không bao giờ lìa họ. Chương này cũng kêu gọi họ tôn trọng những người lãnh đạo trung tín, được vững lập trong ân điển, dâng lời ngợi khen Đức Chúa Trời, làm điều lành, và chia sẻ với người khác. Thư kết thúc bằng lời cầu nguyện và chúc phước, xin Đức Chúa Trời trang bị cho các tín đồ mọi điều tốt lành để làm theo ý muốn Ngài qua Chúa Giê-su Christ.