Lu-ca 19

Trong Lu-ca 19, chúng ta thấy Chúa Giê-su trong hành trình cuối cùng hướng về Giê-ru-sa-lem. Chương này bao gồm câu chuyện về Xa-chê, một người thu thuế tìm được sự cứu chuộc; ẩn dụ về các nén bạc, dạy về sự quản trị trung tín và trách nhiệm; và sự kiện Chúa Giê-su vào thành Giê-ru-sa-lem cách khải hoàn, nơi Ngài được chào đón như một vị vua. Chương này kết thúc với việc Chúa Giê-su thanh tẩy đền thờ, làm nổi bật sự cam kết của Ngài đối với sự thanh sạch trong sự thờ phượng. Mỗi sự kiện đều bày tỏ những khía cạnh khác nhau trong sứ mạng của Chúa Giê-su và bản chất của vương quốc Đức Chúa Trời.

Lu-ca 19:1-10
1 Chúa Giê-su vào thành Giê-ri-cô và đi ngang qua đó.
2 Kìa, có một người tên là Xa-chê, là trưởng nhóm thu thuế, và ông rất giàu.
3 Ông tìm cách xem Chúa Giê-su là ai, nhưng không được vì đám đông, bởi ông thấp người.
4 Vậy ông chạy trước, trèo lên một cây sung để xem Ngài, vì Ngài sắp đi ngang qua đường ấy.
5 Khi Chúa Giê-su đến chỗ đó, Ngài nhìn lên, thấy ông và phán: “Xa-chê, hãy mau xuống, vì hôm nay Ta phải ở lại nhà ngươi.”
6 Ông vội vàng xuống và vui mừng tiếp rước Ngài.
7 Nhưng khi mọi người thấy vậy, họ đều lằm bằm rằng: “Người này vào nhà một kẻ tội lỗi để trọ.”
8 Xa-chê đứng đó và thưa với Chúa: “Lạy Chúa, này, tôi sẽ lấy phân nửa tài sản mình cho người nghèo; và nếu tôi đã gian lận của ai điều gì, tôi sẽ đền gấp bốn.”
9 Chúa Giê-su phán với ông: “Hôm nay sự cứu rỗi đã đến nhà này, vì người này cũng là con cháu Áp-ra-ham;
10 bởi Con Người đã đến để tìm và cứu kẻ bị hư mất.”

Xa-chê, một người thu thuế giàu có, mong muốn được nhìn thấy Chúa Giê-su, nhưng vóc dáng thấp bé và đám đông đã cản trở ông. Không nản lòng, ông trèo lên một cây sung, bày tỏ lòng khao khát được gặp Chúa Giê-su. Chúa Giê-su nhận biết đức tin và sự ăn năn của ông, nên tự mời mình đến nhà Xa-chê. Hành động này, dù bị những người xung quanh chỉ trích, tượng trưng cho sự tiếp nhận và biến đổi. Sự đáp lại của Xa-chê qua việc bồi thường cho thấy một tấm lòng đã được thay đổi, và Chúa Giê-su tuyên bố sự cứu rỗi đã đến với ông, nhấn mạnh sứ mạng của Ngài là tìm và cứu kẻ bị hư mất.

Lu-ca 19:11-27
11 Khi họ đang nghe những điều ấy, Ngài kể thêm một ẩn dụ, vì Ngài đã gần Giê-ru-sa-lem và vì họ tưởng rằng vương quốc Đức Chúa Trời sẽ xuất hiện ngay lập tức.
12 Vậy Ngài phán: “Có một người quý tộc kia đi đến một xứ xa để nhận vương quyền cho mình rồi trở về.
13 Người ấy gọi mười đầy tớ mình đến, giao cho họ mười nén bạc và nói: ‘Hãy kinh doanh cho đến khi ta trở về.’
14 Nhưng dân trong xứ ghét người ấy, nên sai một phái đoàn theo sau mà nói: ‘Chúng tôi không muốn người này cai trị chúng tôi.’
15 Khi người ấy trở về, sau khi đã nhận vương quyền, thì truyền gọi các đầy tớ đã được giao tiền đến, để biết mỗi người đã sinh lợi được bao nhiêu nhờ việc kinh doanh.
16 Người thứ nhất đến thưa: ‘Thưa chủ, nén bạc của chủ đã sinh lợi được mười nén.’
17 Chủ nói với người ấy: ‘Tốt lắm, đầy tớ ngay lành; vì ngươi đã trung tín trong việc rất nhỏ, hãy cai quản mười thành.’
18 Người thứ hai đến thưa: ‘Thưa chủ, nén bạc của chủ đã sinh lợi được năm nén.’
19 Chủ cũng nói với người ấy: ‘Ngươi cũng hãy cai quản năm thành.’
20 Rồi một người khác đến thưa: ‘Thưa chủ, đây là nén bạc của chủ, tôi đã giữ kỹ trong khăn.
21 Vì tôi sợ chủ, bởi chủ là người nghiêm khắc; chủ lấy điều mình không đặt xuống và gặt điều mình không gieo.’
22 Chủ nói với người ấy: ‘Hỡi đầy tớ gian ác, ta sẽ căn cứ vào chính lời ngươi mà xét đoán ngươi. Ngươi biết ta là người nghiêm khắc, lấy điều mình không đặt xuống và gặt điều mình không gieo sao?
23 Vậy tại sao ngươi không gửi bạc của ta vào ngân hàng, để khi ta trở về, ta có thể thu cả vốn lẫn lời?’
24 Rồi chủ nói với những người đứng đó: ‘Hãy lấy nén bạc khỏi nó và trao cho người có mười nén.’
25 Nhưng họ thưa với chủ: ‘Thưa chủ, người ấy đã có mười nén rồi.’
26 ‘Ta nói với các ngươi, ai có sẽ được cho thêm; còn ai không có, thì ngay cả điều người ấy có cũng sẽ bị lấy đi.
27 Còn những kẻ thù của ta, là những người không muốn ta cai trị họ, hãy đem chúng đến đây và giết trước mặt ta.’”

Phân đoạn này minh họa những nguyên tắc về sự quản trị trung tín và trách nhiệm trong bối cảnh vương quốc của Đấng Christ. Người quý tộc tượng trưng cho Chúa Giê-su, Đấng “đi đến một xứ xa” để nhận vương quyền — tượng trưng cho sự thăng thiên của Ngài về trời và sự trở lại cuối cùng của Ngài. Các đầy tớ là những người theo Ngài, được giao phó Tin Lành và các nguồn lực thuộc linh để mở rộng sứ mạng của Ngài. Những kết quả khác nhau giữa các đầy tớ cho thấy phần thưởng tương xứng với sự trung tín và nỗ lực trong việc sử dụng điều Đức Chúa Trời đã giao phó. Câu 11 cho thấy dân chúng đã hiểu sai thời điểm của vương quốc Đức Chúa Trời, mong đợi nó được thiết lập ngay lập tức. Ẩn dụ này làm rõ rằng có một thời kỳ chờ đợi, trong đó người tin Chúa phải siêng năng làm việc, giữ lòng trung tín và sẵn sàng cho sự trở lại của Ngài. Sự phán xét dành cho đầy tớ không trung tín và những công dân phản loạn nhấn mạnh tính nghiêm trọng của trách nhiệm và sự công bình cuối cùng trong sự cai trị của Đấng Christ.

Lu-ca 19:28-40
28 Sau khi phán những điều ấy, Ngài đi trước, tiến lên Giê-ru-sa-lem.
29 Khi đến gần Bết-pha-giê và Bê-tha-ni, tại núi gọi là Ô-li-ve, Ngài sai hai môn đồ,
30 và phán: “Hãy đi vào làng trước mặt các con. Khi vào đó, các con sẽ thấy một con lừa con đang bị cột, chưa ai từng cưỡi. Hãy mở dây và đem nó đến đây.
31 Nếu có ai hỏi: ‘Tại sao các anh mở dây nó?’ thì hãy nói rằng: ‘Vì Chúa cần dùng nó.’”
32 Những người được sai đi, và thấy mọi việc đúng như Ngài đã phán.
33 Khi họ đang mở dây con lừa con, những người chủ của nó hỏi: “Tại sao các anh mở dây con lừa?”
34 Họ đáp: “Chúa cần dùng nó.”
35 Rồi họ đem nó đến cho Chúa Giê-su. Họ trải áo mình trên lừa con và đặt Chúa Giê-su ngồi lên.
36 Khi Ngài đi, nhiều người trải áo mình trên đường.
37 Khi Ngài đến gần chỗ dốc xuống của núi Ô-li-ve, cả đoàn môn đồ đông đảo bắt đầu vui mừng và lớn tiếng ngợi khen Đức Chúa Trời vì mọi phép lạ quyền năng họ đã thấy,
38 rằng: “Phước cho Vua, Đấng nhân danh Chúa mà đến! Bình an trên trời và vinh quang nơi cao nhất!”
39 Có mấy người Pha-ri-si trong đám đông nói với Ngài: “Thưa Thầy, xin quở trách các môn đồ Thầy.”
40 Nhưng Ngài đáp: “Ta nói với các ngươi, nếu họ im lặng, thì đá sẽ lập tức kêu lên.”

Phân đoạn này đánh dấu việc Chúa Giê-su vào thành Giê-ru-sa-lem cách khải hoàn, tượng trưng cho vai trò của Ngài là Vua Mê-si. Việc Ngài cưỡi trên lừa con làm ứng nghiệm các lời tiên tri và bày tỏ sự khiêm nhường. Sự ngợi khen nhiệt thành của đoàn dân nhìn nhận Ngài là vị Vua được trông đợi, nhưng những người Pha-ri-si, bị khó chịu bởi sự tôn vinh này, thúc giục Chúa Giê-su làm cho họ im lặng. Câu trả lời của Chúa Giê-su nhấn mạnh rằng sự đến của Ngài có ý nghĩa thần thượng đến mức nếu con người không ca ngợi, thì chính tạo vật cũng sẽ cất tiếng.

Lu-ca 19:41-44
41 Khi đến gần, Ngài nhìn thấy thành và khóc về thành ấy,
42 mà phán: “Ước gì chính ngươi, đặc biệt trong ngày này của ngươi, đã biết những điều đem lại sự bình an cho ngươi! Nhưng bây giờ những điều ấy đã bị che khuất khỏi mắt ngươi.
43 Vì sẽ có những ngày kẻ thù đắp lũy quanh ngươi, bao vây ngươi và ép ngươi từ mọi phía;
44 chúng sẽ san bằng ngươi và con cái ngươi trong ngươi xuống đất; chúng sẽ không để lại trong ngươi một hòn đá nào trên một hòn đá khác, vì ngươi đã không nhận biết thời điểm được thăm viếng của mình.”

Chúa Giê-su khóc về Giê-ru-sa-lem, thấy trước việc thành này chối bỏ Ngài là Đấng Mê-si và hậu quả của sự chối bỏ ấy. Ngài bày tỏ nỗi đau buồn vì thành không nhận biết thời điểm được thăm viếng — khi Đức Chúa Trời, qua Chúa Giê-su, đến để đem lại sự bình an và cứu rỗi cho họ. Chúa Giê-su tiên tri rằng Giê-ru-sa-lem sẽ đối diện với sự hủy diệt: kẻ thù sẽ đắp lũy vây thành, bao quanh thành và phá hủy mọi sự, không để lại một hòn đá nào trên một hòn đá khác. Lời tiên tri này đã được ứng nghiệm vào năm 70 SCN, khi quân đội La Mã, dưới quyền tướng Titus, bao vây Giê-ru-sa-lem. Thành bị hủy diệt hoàn toàn sau một cuộc vây hãm tàn khốc, bao gồm cả sự phá hủy Đền Thờ Thứ Hai. Hàng ngàn sinh mạng bị mất, và dân tộc Do Thái phải đối diện với những hậu quả nghiêm trọng vì đã chối bỏ Đấng Mê-si. Phân đoạn này bày tỏ lòng thương xót và nỗi đau sâu xa của Chúa Giê-su trước việc người ta chối bỏ sứ mạng của Ngài, đồng thời là lời nhắc nhở nghiêm trọng về hậu quả của việc quay lưng với lời kêu gọi của Đức Chúa Trời.

Lu-ca 19:45-48
45 Rồi Ngài vào đền thờ và bắt đầu đuổi những người mua bán trong đó,
46 phán với họ: “Có lời chép rằng: ‘Nhà Ta là nhà cầu nguyện,’ nhưng các ngươi đã biến nó thành ‘hang trộm cướp.’”
47 Hằng ngày Ngài dạy dỗ trong đền thờ. Nhưng các thầy tế lễ cả, các thầy thông giáo và những người lãnh đạo dân chúng tìm cách giết Ngài,
48 nhưng họ không làm gì được, vì toàn dân chăm chú nghe Ngài.

Việc Chúa Giê-su thanh tẩy đền thờ làm nổi bật sự cam kết của Ngài đối với sự thanh sạch trong sự thờ phượng. Ngài lên án những người lợi dụng nơi thánh để kiếm lợi, nhắc họ nhớ mục đích thật của đền thờ. Dù sự chống đối từ các nhà lãnh đạo tôn giáo ngày càng gia tăng, Chúa Giê-su vẫn tiếp tục dạy dỗ, thu hút sự chú ý của dân chúng đến các lẽ thật của Đức Chúa Trời. Khoảnh khắc này bày tỏ thẩm quyền của Ngài và lòng sốt sắng của Ngài trong việc duy trì sự thánh khiết trong sự thờ phượng.