Ma-thi-ơ 23

Ma-thi-ơ 23 là một trong những lời quở trách mạnh mẽ nhất của Giê-su đối với sự giả hình tôn giáo. Trong chương này, Giê-su cảnh báo đoàn dân và các môn đồ về các thầy thông giáo và người Pha-ri-si, là những người dạy luật pháp nhưng thường không sống theo điều họ dạy. Họ yêu thích danh hiệu tôn giáo, sự tôn trọng công khai, vẻ bề ngoài và quyền kiểm soát người khác, nhưng lại bỏ qua sự khiêm nhường thật, công lý, lòng thương xót, đức tin và sự trong sạch bên trong. Giê-su công bố nhiều lời “khốn” trên họ, phơi bày sự nguy hiểm của tôn giáo giả khi bên ngoài trông có vẻ thánh khiết nhưng bên trong lại hư hoại. Chương này là lời cảnh báo cho tất cả các lãnh đạo thuộc linh và tín hữu rằng sự tin kính thật không nằm ở vẻ bề ngoài, địa vị hay việc trình diễn tôn giáo, nhưng ở một tấm lòng khiêm nhường, sự vâng phục chân thành, lòng thương xót và sự trung tín với Đức Chúa Trời.

Ma-thi-ơ 23:1-7
1 Bấy giờ Giê-su phán với đoàn dân và các môn đồ Ngài rằng:
2 “Các thầy thông giáo và người Pha-ri-si ngồi trên ghế của Môi-se.
3 Vậy, bất cứ điều gì họ bảo các con giữ, hãy giữ và làm theo; nhưng đừng làm theo việc làm của họ, vì họ nói mà không làm.
4 Họ buộc những gánh nặng khó mang và đặt trên vai người ta, nhưng chính họ không muốn động một ngón tay để giúp.
5 Mọi việc họ làm đều để người ta thấy. Họ làm cho hộp kinh của mình rộng ra và tua áo của mình dài thêm.
6 Họ thích chỗ danh dự trong các bữa tiệc, ghế cao nhất trong các nhà hội,
7 được chào hỏi nơi chợ, và được người ta gọi là: ‘Ra-bi, Ra-bi.’”

Giê-su bắt đầu bằng cách nói với đoàn dân và các môn đồ về các thầy thông giáo và người Pha-ri-si. Họ ngồi trên ghế của Môi-se, nghĩa là họ giữ vị trí dạy luật pháp cho dân chúng. Giê-su bảo dân chúng tôn trọng lẽ thật của luật pháp Đức Chúa Trời khi nó được dạy đúng, nhưng không được bắt chước đời sống giả hình của những lãnh đạo này. Họ nói điều đúng nhưng không thực hành. Họ đặt những gánh nặng nề trên người khác qua các luật lệ và truyền thống nghiêm ngặt, nhưng lại không giúp người ta mang những gánh nặng ấy bằng lòng thương xót hay sự cảm thông. Tôn giáo của họ trở nên khắc nghiệt, kiểm soát và chỉ chú trọng bề ngoài. Giê-su cũng phơi bày động cơ của họ: họ làm mọi việc để được người ta thấy. Họ phóng đại các dấu hiệu tôn giáo, thích chỗ ngồi danh dự, muốn được chào hỏi công khai và thích được gọi là “Ra-bi.” Vấn đề của họ không chỉ là họ dạy dỗ, nhưng là họ dùng tôn giáo để tìm kiếm sự tôn trọng cho chính mình. Đây là lời cảnh báo nghiêm trọng rằng sự lãnh đạo thuộc linh không bao giờ được đặt nền trên vẻ bề ngoài, địa vị, quyền kiểm soát hay lời khen của con người. Tôn giáo thật phải dẫn người ta đến với Đức Chúa Trời, chứ không phải khiến người ta ngưỡng mộ người lãnh đạo.

Ma-thi-ơ 23:8-10
8 “Nhưng các con đừng để người ta gọi mình là ‘Ra-bi’; vì chỉ có một Thầy của các con, là Đấng Christ, và tất cả các con đều là anh em.
9 Cũng đừng gọi ai trên đất là cha mình; vì chỉ có một Cha của các con, là Đấng ở trên trời.
10 Cũng đừng để người ta gọi mình là thầy; vì chỉ có một Thầy của các con, là Đấng Christ.”

Giê-su bảo các môn đồ không được tìm kiếm các danh hiệu tôn giáo như “Ra-bi,” “Cha,” hay “Thầy” theo cách nâng một người lên trên người khác về mặt thuộc linh. Ngài không cấm cách gọi bình thường trong gia đình, vì Kinh Thánh vẫn truyền con cái phải hiếu kính cha mẹ. Ngài cũng không cấm công việc dạy dỗ, vì Tân Ước vẫn công nhận các giáo sư là ân tứ cho Hội Thánh (Ê-phê-sô 4:11). Đúng hơn, Giê-su đang cảnh báo chống lại sự kiêu ngạo thuộc linh, hệ thống cấp bậc tôn giáo, và việc đặt lãnh đạo con người vào vị trí chỉ thuộc về Đức Chúa Trời và Đấng Christ. Chỉ Đức Chúa Trời là Cha tối cao của chúng ta, và chỉ Đấng Christ là Thầy và Đấng Dẫn Dắt tối cao của chúng ta. Tất cả tín hữu đều là anh em, nghĩa là không môn đồ nào được tự tôn mình cao hơn người khác về mặt thuộc linh. Những người dạy dỗ thật phải chỉ người ta đến Đấng Christ, chứ không tạo sự lệ thuộc vào chính mình. Phân đoạn này dạy về sự khiêm nhường, sự bình đẳng giữa các tín hữu, và nhu cầu đặt mọi thẩm quyền thuộc linh dưới Đức Chúa Cha và Con Ngài.

Ma-thi-ơ 23:11-12
11 “Nhưng ai lớn nhất trong các con sẽ làm người phục vụ các con.
12 Ai tự tôn mình lên sẽ bị hạ xuống, còn ai hạ mình xuống sẽ được tôn lên.”

Giê-su một lần nữa đảo ngược quan niệm cao trọng của thế gian. Trong thế gian, người ta thường tìm kiếm sự cao trọng qua danh hiệu, địa vị, quyền kiểm soát, sự công nhận và thẩm quyền trên người khác. Nhưng trong vương quốc Đức Chúa Trời, người lớn nhất là người phục vụ. Sự cao trọng thật không được đo bằng bao nhiêu người tôn trọng chúng ta, nhưng bằng việc chúng ta khiêm nhường và trung tín phục vụ người khác như thế nào. Sau đó, Giê-su đưa ra một nguyên tắc nghiêm trọng: ai tự tôn mình lên sẽ bị hạ xuống, còn ai hạ mình xuống sẽ được tôn lên. Sự kiêu ngạo có thể nâng một người lên trong một thời gian, nhưng Đức Chúa Trời sẽ hạ sự tự tôn xuống. Sự khiêm nhường có thể trông thấp hèn bây giờ, nhưng Đức Chúa Trời sẽ tôn trọng nó đúng thời điểm của Ngài. Nguyên tắc này được thấy trọn vẹn trong Đấng Christ, Đấng đã hạ mình làm đầy tớ và được Cha tôn cao. Vì vậy, tinh thần của vương quốc không phải là tự đề cao, nhưng là sự phục vụ khiêm nhường.

Ma-thi-ơ 23:13-15
13 “Khốn cho các ngươi, hỡi các thầy thông giáo và người Pha-ri-si, những kẻ giả hình! Vì các ngươi đóng cửa vương quốc thiên đàng trước mặt người ta; chính các ngươi không vào, mà những người đang vào các ngươi cũng không cho vào.
14 Khốn cho các ngươi, hỡi các thầy thông giáo và người Pha-ri-si, những kẻ giả hình! Vì các ngươi nuốt nhà của các góa phụ, rồi giả bộ cầu nguyện dài. Vì vậy, các ngươi sẽ chịu sự kết án nặng hơn.
15 Khốn cho các ngươi, hỡi các thầy thông giáo và người Pha-ri-si, những kẻ giả hình! Vì các ngươi đi khắp biển và đất để làm cho một người theo đạo; nhưng khi người ấy theo rồi, các ngươi làm cho người ấy trở thành con của địa ngục gấp đôi các ngươi.”

Giê-su công bố lời khốn trên các thầy thông giáo và người Pha-ri-si vì họ không chỉ không vào vương quốc, mà còn ngăn cản người khác vào. Qua sự dạy dỗ sai lầm, sự giả hình, lòng kiêu ngạo và việc chối bỏ Đấng Christ, họ đóng cửa vương quốc thiên đàng trước mặt người ta. Họ làm cho tôn giáo trở nên khó khăn, nặng nề và đặt trung tâm nơi truyền thống con người thay vì dẫn người ta đến lòng thương xót và lẽ thật của Đức Chúa Trời. Giê-su cũng nói rằng họ nuốt nhà của các góa phụ trong khi giả bộ cầu nguyện dài. Điều này có nghĩa họ dùng tôn giáo để lợi dụng những người dễ bị tổn thương, trong khi giả vờ thánh thiện. Những lời cầu nguyện dài của họ không che đậy được sự bất công; trái lại, chúng làm tăng thêm tội lỗi của họ. Họ cũng làm việc rất siêng năng để khiến người ta cải đạo, nhưng thay vì dẫn họ vào sự công chính thật, họ lại tạo họ thành những người cùng giả hình và mù lòa thuộc linh như mình. Đây là lời cảnh báo mạnh mẽ rằng truyền giáo mà thiếu lẽ thật và tính cách có thể trở nên nguy hiểm. Không đủ để đem người ta vào một hệ thống; họ phải được dẫn đến với Đức Chúa Trời, Đấng Christ, lẽ thật, sự khiêm nhường và sự hoán cải thật.

Ma-thi-ơ 23:16-22
16 “Khốn cho các ngươi, hỡi những kẻ dẫn đường mù lòa, là những kẻ nói rằng: ‘Ai thề bởi đền thờ thì không có gì; nhưng ai thề bởi vàng trong đền thờ thì bị ràng buộc.’
17 Hỡi những kẻ ngu dại và mù lòa! Cái nào lớn hơn: vàng, hay đền thờ làm cho vàng nên thánh?
18 Các ngươi cũng nói: ‘Ai thề bởi bàn thờ thì không có gì; nhưng ai thề bởi lễ vật trên bàn thờ thì bị ràng buộc.’
19 Hỡi những kẻ ngu dại và mù lòa! Cái nào lớn hơn: lễ vật, hay bàn thờ làm cho lễ vật nên thánh?
20 Vậy, ai thề bởi bàn thờ là thề bởi bàn thờ và mọi vật trên đó.
21 Ai thề bởi đền thờ là thề bởi đền thờ và bởi Đấng ngự trong đó.
22 Ai thề bởi trời là thề bởi ngai Đức Chúa Trời và bởi Đấng ngự trên ngai.”

Giê-su quở trách người Pha-ri-si là những kẻ dẫn đường mù lòa vì họ đã làm sai lệch các ưu tiên thuộc linh. Họ xem lời thề bởi vàng trong đền thờ là ràng buộc, nhưng lời thề bởi chính đền thờ thì ít quan trọng hơn. Họ xem lễ vật trên bàn thờ lớn hơn bàn thờ làm cho lễ vật nên thánh. Điều này cho thấy suy nghĩ của họ đã trở nên vật chất và nông cạn. Họ coi trọng vàng và lễ vật hơn mục đích thánh phía sau chúng, và hơn chính Đức Chúa Trời là Đấng làm cho chúng nên thánh. Giê-su sửa lại lý luận của họ bằng cách cho thấy đền thờ lớn hơn vàng, vì đền thờ ban cho vàng ý nghĩa thánh; và bàn thờ lớn hơn lễ vật, vì bàn thờ làm cho lễ vật nên thánh. Cuối cùng, tất cả những điều này đều chỉ về chính Đức Chúa Trời. Thề bởi đền thờ liên hệ đến Đấng ngự trong đó, và thề bởi trời liên hệ đến ngai Đức Chúa Trời cùng Đấng ngự trên ngai. Phân đoạn này dạy rằng sự thờ phượng thật không được tập trung vào các vật bên ngoài, tiền bạc, lễ vật hay các chi tiết tôn giáo kỹ thuật, nhưng phải tập trung vào chính Đức Chúa Trời. Khi con người mất tầm nhìn về Đức Chúa Trời, ngay cả những điều thánh cũng có thể trở thành thần tượng.

Ma-thi-ơ 23:23-24
23 “Khốn cho các ngươi, hỡi các thầy thông giáo và người Pha-ri-si, những kẻ giả hình! Vì các ngươi dâng một phần mười về bạc hà, thì là và rau húng, nhưng lại bỏ qua những điều quan trọng hơn của luật pháp: công lý, lòng thương xót và đức tin. Những điều này các ngươi phải làm, mà cũng không được bỏ những điều kia.
24 Hỡi những kẻ dẫn đường mù lòa, các ngươi lọc con muỗi nhưng nuốt con lạc đà!”

Giê-su lên án người Pha-ri-si vì họ rất cẩn thận trong các bổn phận tôn giáo nhỏ bên ngoài, nhưng lại bỏ qua những điều lớn hơn trong luật pháp Đức Chúa Trời. Họ thậm chí dâng một phần mười các loại rau nhỏ như bạc hà, thì là và rau húng, cho thấy họ chú ý đến chi tiết tôn giáo. Nhưng họ lại bỏ qua công lý, lòng thương xót và đức tin, là những điều bày tỏ tấm lòng thật của ý muốn Đức Chúa Trời. Giê-su không nói sự trung tín trong các việc nhỏ là sai; Ngài nói: “Những điều này các ngươi phải làm, mà cũng không được bỏ những điều kia.” Vấn đề là sự mất cân bằng và giả hình. Họ tập trung vào những hành động nhỏ dễ thấy khiến họ có vẻ tôn giáo, trong khi phớt lờ các nguyên tắc đạo đức và thuộc linh sâu sắc hơn mà Đức Chúa Trời thật sự quý trọng. Hình ảnh lọc con muỗi nhưng nuốt con lạc đà cho thấy tôn giáo của họ đã trở nên phi lý như thế nào. Họ cẩn thận tránh sự ô uế nghi lễ rất nhỏ nhưng lại dung túng các tội lớn như bất công, kiêu ngạo và thiếu lòng thương xót. Phân đoạn này dạy rằng sự vâng phục thật phải bao gồm cả sự trung tín trong những điều nhỏ và sự tận hiến đối với những điều quan trọng hơn trong tính cách Đức Chúa Trời.

Ma-thi-ơ 23:25-26
25 “Khốn cho các ngươi, hỡi các thầy thông giáo và người Pha-ri-si, những kẻ giả hình! Vì các ngươi rửa sạch bên ngoài chén và đĩa, nhưng bên trong thì đầy sự bóc lột và buông thả.
26 Hỡi người Pha-ri-si mù lòa, trước hết hãy rửa sạch bên trong chén và đĩa, để bên ngoài cũng được sạch.”

Giê-su so sánh người Pha-ri-si với chén và đĩa sạch bên ngoài nhưng bẩn bên trong. Bề ngoài, họ có vẻ tôn giáo, kỷ luật và đáng kính, nhưng bên trong họ đầy sự bóc lột, tham lam, ích kỷ và buông thả. Giê-su dạy rằng sự làm sạch thật phải bắt đầu từ bên trong tấm lòng. Nếu bên trong được làm sạch, bên ngoài cũng sẽ thật sự sạch. Điều này có nghĩa hành vi bên ngoài là quan trọng, nhưng nó phải tuôn chảy từ sự biến đổi bên trong. Tôn giáo chỉ thay đổi vẻ ngoài, lời nói, quần áo, nghi lễ hoặc hành vi công khai không thể khiến một người trở nên công chính nếu tấm lòng vẫn hư hoại. Đức Chúa Trời muốn sự trong sạch từ trong ra ngoài. Công việc của Đức Chúa Trời trong Giao Ước Mới là làm sạch tấm lòng, đổi mới tâm linh và sinh ra sự vâng phục đến từ đức tin và tình yêu chân thật.

Ma-thi-ơ 23:27-28
27 “Khốn cho các ngươi, hỡi các thầy thông giáo và người Pha-ri-si, những kẻ giả hình! Vì các ngươi giống như mồ mả tô trắng, bên ngoài trông đẹp đẽ, nhưng bên trong đầy xương người chết và mọi sự ô uế.
28 Cũng vậy, bề ngoài các ngươi có vẻ công chính trước mặt người ta, nhưng bên trong đầy sự giả hình và gian ác.”

Giê-su đưa ra một hình ảnh mạnh mẽ khác khi so sánh các thầy thông giáo và người Pha-ri-si với mồ mả tô trắng. Bên ngoài, các mồ mả trông sạch đẹp, nhưng bên trong đầy xương người chết và sự ô uế. Cũng vậy, những lãnh đạo này có vẻ công chính trước mặt người ta, nhưng bên trong họ đầy giả hình và gian ác. Điều này cho thấy sự công chính bên ngoài có thể che giấu sự chết thuộc linh. Người ta có thể trông thánh thiện, nghiêm ngặt và đáng kính nơi công chúng, trong khi tấm lòng vẫn kiêu ngạo, ích kỷ, gian dối và xa cách Đức Chúa Trời. Giê-su không bị ấn tượng bởi vẻ bề ngoài tôn giáo. Ngài thấy điều bên trong. Phân đoạn này cảnh báo mọi tín hữu đừng xây đời sống trên hình ảnh, danh tiếng hay sự trình diễn bên ngoài, nhưng phải tìm kiếm sự sống thật bên trong từ Đức Chúa Trời. Sự thánh khiết thật không phải là một ngôi mộ được sơn đẹp; đó là một tấm lòng sống động được biến đổi bởi Thần Linh của Đức Chúa Trời.

Ma-thi-ơ 23:29-36
29 “Khốn cho các ngươi, hỡi các thầy thông giáo và người Pha-ri-si, những kẻ giả hình! Vì các ngươi xây mộ cho các tiên tri và trang trí mộ phần của người công chính,
30 rồi nói: ‘Nếu chúng ta sống trong thời tổ phụ mình, chúng ta đã không dự phần với họ trong việc đổ máu các tiên tri.’
31 Như vậy, các ngươi tự làm chứng rằng mình là con cháu của những kẻ đã giết các tiên tri.
32 Vậy, hãy làm đầy trọn mức tội lỗi của tổ phụ các ngươi.
33 Hỡi loài rắn, dòng dõi rắn lục! Làm sao các ngươi thoát khỏi sự kết án của địa ngục?
34 Vì vậy, này, Ta sai đến với các ngươi các tiên tri, người khôn ngoan và thầy thông giáo; một số người trong họ các ngươi sẽ giết và đóng đinh, một số người các ngươi sẽ đánh đòn trong các nhà hội của mình và bắt bớ từ thành này sang thành khác,
35 để trên các ngươi đổ xuống mọi máu công chính đã đổ trên đất, từ máu của A-bên công chính đến máu của Xa-cha-ri, con trai Bê-rê-ki, người mà các ngươi đã giết giữa đền thờ và bàn thờ.
36 Thật, Ta nói với các ngươi, tất cả những điều này sẽ đến trên thế hệ này.”

Giê-su quở trách người Pha-ri-si vì họ tôn kính mộ của các tiên tri nhưng lại có cùng tinh thần với những người đã giết các tiên tri. Họ nói rằng nếu họ sống trong thời tổ phụ mình, họ sẽ không dự phần vào việc đổ máu vô tội, nhưng chính họ đang chối bỏ Giê-su và sẽ sớm bắt bớ các sứ giả của Ngài. Điều này cho thấy người ta có thể tôn kính các tiên tri đã chết trong khi chống lại lẽ thật sống động mà các tiên tri ấy đã công bố. Họ trang trí mộ phần của những người công chính, nhưng lòng họ vẫn chống lại sự công chính. Giê-su gọi họ là loài rắn và dòng dõi rắn lục vì tôn giáo của họ trông đáng kính nhưng mang nọc độc của sự phản nghịch chống lại Đức Chúa Trời. Ngài nói rằng Ngài sẽ sai đến các tiên tri, người khôn ngoan và thầy thông giáo, nhưng họ sẽ bắt bớ, đánh đòn, giết và đóng đinh một số người. Bằng cách đó, họ làm đầy trọn mức tội lỗi của tổ phụ mình và đem sự phán xét trên thế hệ ấy. Phân đoạn này là lời cảnh báo nghiêm trọng: tôn kính các đầy tớ của Đức Chúa Trời trong lịch sử sẽ chẳng có ý nghĩa gì nếu chúng ta chối bỏ lẽ thật của Đức Chúa Trời hôm nay. Đức tin thật tiếp nhận sứ điệp của Đức Chúa Trời khi sứ điệp ấy đến, ngay cả khi nó quở trách sự kiêu ngạo của chúng ta.

Ma-thi-ơ 23:37-39
37 “Hỡi Giê-ru-sa-lem, Giê-ru-sa-lem, là thành giết các tiên tri và ném đá những người được sai đến với mình! Đã bao lần Ta muốn nhóm họp con cái ngươi lại, như gà mẹ nhóm gà con dưới cánh, mà các ngươi không muốn!
38 Kìa, nhà các ngươi sẽ bị bỏ hoang.
39 Vì Ta nói với các ngươi, từ nay các ngươi sẽ không thấy Ta nữa cho đến khi các ngươi nói: ‘Phước cho Đấng nhân danh Chúa mà đến!’”

Sau những lời quở trách mạnh mẽ, Giê-su kết thúc chương này với nỗi buồn sâu sắc dành cho Giê-ru-sa-lem. Lời Ngài bày tỏ tấm lòng yêu thương, chứ không phải sự thù ghét. Giê-ru-sa-lem đã giết các tiên tri và ném đá những người được sai đến với mình, nhưng Giê-su vẫn mong muốn nhóm họp con cái thành ấy lại như gà mẹ nhóm gà con dưới cánh. Hình ảnh này bày tỏ sự dịu dàng, bảo vệ và lòng thương xót sâu xa. Bi kịch không phải là Giê-su không muốn cứu họ, nhưng là họ không muốn đến. Ngài phán: “Nhà các ngươi sẽ bị bỏ hoang,” chỉ về sự phán xét sắp đến trên Giê-ru-sa-lem và đền thờ, vốn sẽ bị phá hủy vào năm 70 SCN. Sự chối bỏ Đấng Christ sẽ khiến họ trở nên trống rỗng thuộc linh và không còn được bảo vệ. Tuy nhiên, Giê-su cũng đưa ra một niềm hy vọng tương lai: họ sẽ không thấy Ngài nữa cho đến khi họ nói: “Phước cho Đấng nhân danh Chúa mà đến!” Điều này chỉ đến một sự nhận biết tương lai về Ngài là Đấng Mê-si thật. Vì vậy, Ma-thi-ơ 23 kết thúc với cả sự phán xét lẫn lòng thương xót: phán xét vì họ đã chối bỏ các sứ giả của Đức Chúa Trời và Con Ngài, nhưng lòng thương xót vì tấm lòng của Đấng Christ vẫn mong muốn nhóm họp và cứu họ.