Ma-thi-ơ 2

Ma-thi-ơ 2 mô tả những sự kiện sau khi Giê-su được sinh ra, bao gồm việc các nhà thông thái đến thăm, âm mưu của Hê-rốt nhằm tiêu diệt Hài Nhi, cuộc chạy trốn sang Ai Cập, và việc gia đình Ngài trở về Na-xa-rét. Chương này cho thấy đời sống ban đầu của Giê-su được Đức Chúa Trời hướng dẫn và bảo vệ, ngay cả khi những kẻ ác chống đối Ngài. Chương này cũng cho thấy nhiều lời tiên tri được ứng nghiệm, chứng minh rằng đời sống của Giê-su không phải là ngẫu nhiên, nhưng là một phần trong chương trình của Đức Chúa Trời. Ngay từ đầu, Giê-su được bày tỏ là Vua thật, xứng đáng được thờ phượng, nhưng cũng bị các quyền lực thế gian chối bỏ và chống đối.

Ma-thi-ơ 2:1
1 Sau khi Giê-su được sinh ra tại Bết-lê-hem xứ Giu-đê, trong thời vua Hê-rốt, kìa, có các nhà thông thái từ phương Đông đến Giê-ru-sa-lem,

Sau khi Giê-su được sinh ra tại Bết-lê-hem xứ Giu-đê, các nhà thông thái từ phương Đông đến Giê-ru-sa-lem. Những người này có lẽ là các học giả hoặc nhà thiên văn chuyên nghiên cứu các ngôi sao, có thể đến từ những vùng như Ba Tư hoặc Ả Rập. Việc họ đến cho thấy sự giáng sinh của Giê-su không chỉ quan trọng đối với Y-sơ-ra-ên, nhưng cũng đối với các dân tộc. Dù Giê-su được sinh ra trong hoàn cảnh khiêm nhường, Đức Chúa Trời đã bắt đầu kéo những người dân Ngoại từ phương xa đến tìm kiếm Ngài. Việc họ đến Giê-ru-sa-lem cũng đem tin tức về sự giáng sinh của Giê-su đến cho Hê-rốt, người cai trị Giu-đê, tạo nên sự đối đầu giữa Vua thật và một vị vua thế gian đầy sợ hãi.

Ma-thi-ơ 2:2
2 và hỏi: “Vua dân Do Thái mới sinh ở đâu? Vì chúng tôi đã thấy ngôi sao của Ngài ở phương Đông và đến để thờ phượng Ngài.”

Các nhà thông thái đến hỏi: “Vua dân Do Thái mới sinh ở đâu?” Điều này cho thấy họ hiểu rằng Hài Nhi này không phải là một đứa trẻ bình thường. Họ đã thấy ngôi sao của Ngài và đến để thờ phượng Ngài. Lời của họ rất mạnh mẽ vì họ gọi Giê-su là Vua ngay cả trước khi gặp Ngài, và họ đến với lòng tôn kính cùng đức tin. Sự thờ phượng của họ cũng cho thấy ý nghĩa của Giê-su vượt ra ngoài Y-sơ-ra-ên. Ngay từ đầu, dân Ngoại được thấy là đang tìm kiếm và tôn kính Ngài, hướng đến lẽ thật rằng Đấng Christ sẽ là Đấng Cứu Rỗi không chỉ của người Do Thái, nhưng cũng của cả thế gian.

Ma-thi-ơ 2:3-4
3 Khi vua Hê-rốt nghe điều này, ông bối rối, và cả Giê-ru-sa-lem cũng bối rối với ông.
4 Ông triệu tập tất cả các trưởng tế và thầy thông giáo của dân chúng, rồi hỏi họ Đấng Christ phải được sinh ra ở đâu.

Khi Hê-rốt nghe về một Hài Nhi được sinh ra làm Vua dân Do Thái, ông bối rối vì ông xem Giê-su là mối đe dọa cho ngai vàng của mình. Hê-rốt nổi tiếng vì lòng ganh tị, sự tàn ác và nỗi sợ mất quyền lực, nên tin tức về một vị vua khác khiến ông vô cùng bất an. Cả Giê-ru-sa-lem cũng bối rối, có lẽ vì họ biết nỗi sợ của Hê-rốt có thể dẫn đến bạo lực và rối loạn chính trị. Sau đó, Hê-rốt triệu tập các trưởng tế và thầy thông giáo để hỏi Đấng Christ phải được sinh ra ở đâu. Điều này cho thấy các lãnh đạo tôn giáo biết Kinh Thánh về Đấng Mê-si, nhưng sự hiểu biết thôi thì chưa đủ. Các nhà thông thái tìm kiếm Giê-su để thờ phượng Ngài, còn Hê-rốt tìm kiếm thông tin vì mục đích ích kỷ và gian ác.

Ma-thi-ơ 2:5-6
5 Họ nói với ông: “Tại Bết-lê-hem xứ Giu-đê, vì nhà tiên tri đã chép rằng:
6 ‘Hỡi Bết-lê-hem, trong đất Giu-đa,
ngươi chẳng phải là nhỏ nhất giữa các nhà lãnh đạo của Giu-đa;
vì từ ngươi sẽ ra một Đấng Cai Trị,
Ngài sẽ chăn dắt dân Ta là Y-sơ-ra-ên.’”

Các lãnh đạo tôn giáo trả lời rằng Đấng Mê-si sẽ được sinh ra tại Bết-lê-hem, theo lời tiên tri Mi-chê. Bết-lê-hem là một thành nhỏ và khiêm nhường, nhưng Đức Chúa Trời đã chọn nơi đó làm nơi sinh của Đấng Cai Trị đã được hứa. Điều này cho thấy Đức Chúa Trời thường hành động qua những nơi khiêm nhường và theo những cách bất ngờ. Lời tiên tri nói rằng Đấng Cai Trị này sẽ chăn dắt dân Y-sơ-ra-ên của Đức Chúa Trời, nghĩa là Ngài sẽ không cai trị như Hê-rốt bằng sự sợ hãi và áp bức, nhưng bằng sự chăm sóc, hướng dẫn, bảo vệ và công chính. Giê-su là Vua-Chăn Chiên thật, Đấng dẫn dắt dân Ngài theo tấm lòng của Đức Chúa Trời.

Ma-thi-ơ 2:7-8
7 Bấy giờ Hê-rốt bí mật gọi các nhà thông thái đến, hỏi kỹ họ về thời điểm ngôi sao xuất hiện.
8 Rồi ông sai họ đến Bết-lê-hem và nói: “Hãy đi, tìm kiếm Hài Nhi cho kỹ; khi đã tìm được, hãy báo lại cho ta, để ta cũng đến thờ phượng Ngài.”

Hê-rốt bí mật gọi các nhà thông thái đến và hỏi khi nào ngôi sao đã xuất hiện, vì ông muốn ước tính tuổi của Hài Nhi. Sau đó, ông sai họ đến Bết-lê-hem và giả vờ rằng ông cũng muốn thờ phượng Giê-su. Nhưng lời của Hê-rốt là giả dối. Mục đích thật của ông không phải là thờ phượng, nhưng là giết hại. Điều này cho thấy sự khác biệt giữa sự thờ phượng thật và sự giả hình tôn giáo. Các nhà thông thái chân thành tìm kiếm Giê-su để tôn kính Ngài, nhưng Hê-rốt dùng ngôn ngữ tôn giáo để che giấu một tấm lòng gian ác. Hành động của ông bày tỏ con người có thể đi xa đến mức nào để bảo vệ quyền lực riêng khi họ từ chối đầu phục Vua thật của Đức Chúa Trời.

Ma-thi-ơ 2:9-10
9 Sau khi nghe lời vua, họ lên đường; kìa, ngôi sao mà họ đã thấy ở phương Đông đi trước họ, cho đến khi dừng lại phía trên nơi Hài Nhi ở.
10 Khi thấy ngôi sao, họ vui mừng vô cùng.

Sau khi rời Hê-rốt, các nhà thông thái tiếp tục hành trình, và ngôi sao mà họ đã thấy ở phương Đông đi trước họ cho đến khi dừng lại trên nơi Hài Nhi ở. Điều này cho thấy sự hướng dẫn đặc biệt của Đức Chúa Trời trong việc dẫn họ đến với Giê-su. Khi thấy lại ngôi sao, họ vui mừng vô cùng vì cuộc tìm kiếm của họ sắp được hoàn thành. Niềm vui của họ bày tỏ tấm lòng của những người tìm kiếm thật: họ không tìm kiếm quyền lực, địa vị hay phần thưởng thế gian, nhưng tìm kiếm Vua mà Đức Chúa Trời đã bày tỏ cho họ. Đức Chúa Trời đã hướng dẫn họ từng bước cho đến khi họ đến với Đấng Christ.

Ma-thi-ơ 2:11-12
11 Khi vào trong nhà, họ thấy Hài Nhi với Ma-ri, mẹ Ngài; họ sấp mình xuống thờ phượng Ngài. Rồi họ mở các báu vật của mình và dâng lên Ngài các lễ vật: vàng, nhũ hương và một dược.
12 Sau đó, được Đức Chúa Trời cảnh báo trong chiêm bao rằng đừng trở lại với Hê-rốt, họ đi đường khác trở về xứ mình.

Khi các nhà thông thái vào trong nhà, họ thấy Hài Nhi với Ma-ri, mẹ Ngài, rồi sấp mình xuống và thờ phượng Ngài. Sự thờ phượng của họ cho thấy họ nhận biết Giê-su là Đấng xứng đáng được tôn kính cao nhất. Họ cũng dâng các lễ vật: vàng, xứng hợp cho một vị vua; nhũ hương, thường liên quan đến sự thờ phượng và chức vụ tế lễ; và một dược, có thể chỉ về sự chịu khổ và sự chết. Những lễ vật này bày tỏ các lẽ thật quan trọng về thân vị của Giê-su: Ngài là Vua, là Đấng qua Ngài sự thờ phượng được dâng lên, và là Đấng sẽ chịu khổ vì nhân loại. Sau đó, Đức Chúa Trời cảnh báo các nhà thông thái trong chiêm bao không trở lại với Hê-rốt, nên họ trở về xứ mình bằng đường khác. Sự vâng phục của họ giúp bảo vệ Giê-su khỏi âm mưu gian ác của Hê-rốt và cho thấy Đức Chúa Trời đang hướng dẫn mọi phần của tình huống này.

Ma-thi-ơ 2:13-15
13 Khi họ đã đi rồi, kìa, một thiên sứ của Chúa hiện ra với Giô-sép trong chiêm bao và nói: “Hãy đứng dậy, đem Hài Nhi và mẹ Ngài trốn sang Ai Cập, và ở đó cho đến khi ta báo lại cho ngươi; vì Hê-rốt sẽ tìm Hài Nhi để giết.”
14 Giô-sép đứng dậy, đem Hài Nhi và mẹ Ngài đi trong đêm, rồi trốn sang Ai Cập,
15 và ở đó cho đến khi Hê-rốt qua đời, để ứng nghiệm lời Chúa đã phán qua nhà tiên tri rằng: “Ta đã gọi Con Ta ra khỏi Ai Cập.”

Sau khi các nhà thông thái rời đi, một thiên sứ của Chúa hiện ra với Giô-sép trong chiêm bao và bảo ông đem Hài Nhi cùng mẹ Ngài trốn sang Ai Cập, vì Hê-rốt sẽ tìm cách giết Giê-su. Giô-sép lập tức vâng lời, rời đi trong đêm với Ma-ri và Giê-su. Điều này cho thấy đức tin, sự vâng phục và sự bảo vệ cẩn thận của Giô-sép đối với gia đình mà Đức Chúa Trời đã giao phó cho ông. Họ ở Ai Cập cho đến khi Hê-rốt chết, làm ứng nghiệm lời: “Ta đã gọi Con Ta ra khỏi Ai Cập.” Trong Ô-sê 11:1, lời này ban đầu nói về Y-sơ-ra-ên được gọi ra khỏi Ai Cập, nhưng Ma-thi-ơ áp dụng cho Giê-su để cho thấy Giê-su là Con thật, Đấng làm trọn câu chuyện của Y-sơ-ra-ên. Y-sơ-ra-ên được gọi là con của Đức Chúa Trời, nhưng thường thất bại bởi sự vô tín và bất tuân. Tuy nhiên, Giê-su đến như Con thật và vâng phục, sống lại câu chuyện của Y-sơ-ra-ên và làm trọn mục đích của Đức Chúa Trời cách hoàn hảo.

Ma-thi-ơ 2:16-18
16 Khi Hê-rốt thấy mình bị các nhà thông thái đánh lừa, ông vô cùng tức giận. Ông sai người đi giết tất cả các bé trai ở Bết-lê-hem và toàn vùng lân cận, từ hai tuổi trở xuống, theo thời điểm mà ông đã hỏi kỹ các nhà thông thái.
17 Bấy giờ ứng nghiệm lời tiên tri Giê-rê-mi đã nói rằng:
18 “Có tiếng nghe tại Ra-ma,
tiếng than khóc, nức nở và thương tiếc lớn;
Ra-chên khóc cho các con mình,
không chịu được an ủi,
vì chúng không còn nữa.”

Khi Hê-rốt nhận ra rằng các nhà thông thái không trở lại với ông, ông vô cùng tức giận và ra lệnh giết tất cả các bé trai tại Bết-lê-hem và các vùng lân cận, từ hai tuổi trở xuống. Hành động khủng khiếp này cho thấy sự tàn ác của Hê-rốt và lòng tuyệt vọng muốn bảo vệ ngai vàng của mình bằng bất cứ giá nào. Ma-thi-ơ nói điều này làm ứng nghiệm lời của Giê-rê-mi về Ra-chên khóc cho các con mình. Ra-chên đại diện cho nỗi đau buồn của Y-sơ-ra-ên, và lời tiên tri này diễn tả sự thương tiếc sâu sắc trước sự mất mát con trẻ. Sự kiện này cho thấy Giê-su được sinh vào một thế giới đầy đau khổ, bạo lực và chống đối. Nhưng ngay cả trong bi kịch này, Hê-rốt vẫn không thể ngăn chặn chương trình của Đức Chúa Trời. Đấng Mê-si được bảo vệ, và mục đích của Đức Chúa Trời tiếp tục tiến triển.

Ma-thi-ơ 2:19-23
19 Sau khi Hê-rốt qua đời, kìa, một thiên sứ của Chúa hiện ra trong chiêm bao với Giô-sép tại Ai Cập,
20 nói rằng: “Hãy đứng dậy, đem Hài Nhi và mẹ Ngài trở về đất Y-sơ-ra-ên, vì những kẻ tìm mạng sống Hài Nhi đã chết.”
21 Giô-sép đứng dậy, đem Hài Nhi và mẹ Ngài trở về đất Y-sơ-ra-ên.
22 Nhưng khi nghe rằng A-chê-la-u đang cai trị xứ Giu-đê thay cho cha mình là Hê-rốt, ông sợ đi đến đó. Được Đức Chúa Trời cảnh báo trong chiêm bao, ông lui về vùng Ga-li-lê.
23 Ông đến và cư ngụ trong một thành gọi là Na-xa-rét, để ứng nghiệm lời đã phán bởi các tiên tri rằng: “Ngài sẽ được gọi là người Na-xa-rét.”

Sau khi Hê-rốt qua đời, một thiên sứ hiện ra với Giô-sép tại Ai Cập và bảo ông trở về đất Y-sơ-ra-ên, vì những kẻ tìm giết Hài Nhi đã chết. Giô-sép vâng lời và đem Ma-ri cùng Giê-su trở về. Tuy nhiên, khi nghe rằng A-chê-la-u, con trai Hê-rốt, đang cai trị Giu-đê, ông sợ định cư ở đó. Đức Chúa Trời lại cảnh báo Giô-sép trong chiêm bao, nên ông đi đến Ga-li-lê và sống tại thành Na-xa-rét. Ma-thi-ơ nói điều này làm ứng nghiệm lời các tiên tri: “Ngài sẽ được gọi là người Na-xa-rét.” Không có một câu Cựu Ước chính xác nào nói nguyên văn như vậy, nên có lẽ Ma-thi-ơ đang tóm tắt một chủ đề tiên tri: Đấng Mê-si sẽ khiêm nhường, thấp hèn và bị khinh dể. Na-xa-rét không phải là một nơi được tôn trọng, và việc bị gọi là người Na-xa-rét có thể mang ý nghĩa xấu hổ hoặc khinh miệt. Điều này liên hệ với các lời tiên tri như Ê-sai 53:3, nơi Đầy Tớ bị khinh dể và chối bỏ, và có thể cũng liên hệ với lời tiên tri về “Chồi” trong Ê-sai 11:1. Giê-su, Vua đã được hứa, không lớn lên trong vinh quang theo thế gian, nhưng trong sự khiêm nhường, làm trọn chương trình của Đức Chúa Trời theo cách mà lòng kiêu ngạo của con người không ngờ đến.