Rô-ma 9

Rô-ma 9 giải thích vị trí của Y-sơ-ra-ên trong kế hoạch của Đức Chúa Trời sau khi Đấng Christ đến. Phao-lô cho thấy rằng các lời hứa của Đức Chúa Trời không hề thất bại, dù nhiều người Do Thái đã từ chối phúc âm. Việc thật sự thuộc về Đức Chúa Trời không chỉ dựa trên dòng dõi thể xác, nhưng dựa trên đức tin, lời hứa, và lòng thương xót của Đức Chúa Trời. Phao-lô cũng cho thấy rằng dân ngoại được bao gồm trong kế hoạch của Đức Chúa Trời, trong khi nhiều người Y-sơ-ra-ên đã bỏ lỡ sự công bình vì họ tìm kiếm nó bởi việc làm thay vì bởi đức tin nơi Đấng Christ.

Rô-ma 9:1-5
1 Tôi nói thật trong Đấng Christ, tôi không nói dối; lương tâm tôi cũng làm chứng cho tôi trong Thánh Linh,
2 rằng tôi có nỗi buồn lớn và sự đau đớn liên tục trong lòng.
3 Vì tôi có thể ước ao chính mình bị rủa sả, bị phân cách khỏi Đấng Christ, vì anh em tôi, là đồng bào tôi theo xác thịt,
4 tức là dân Y-sơ-ra-ên, là những người được sự nhận làm con, sự vinh hiển, các giao ước, sự ban cho luật pháp, sự thờ phượng Đức Chúa Trời, và các lời hứa;
5 họ có các tổ phụ, và theo xác thịt, Đấng Christ ra từ họ, là Đấng trên hết, Đức Chúa Trời được chúc tụng đời đời. A-men.

Phao-lô bắt đầu bằng cách bày tỏ nỗi đau buồn sâu xa đối với chính dân tộc mình, là Y-sơ-ra-ên, vì nhiều người trong họ đã từ chối Đấng Christ. Nỗi đau của ông mạnh đến mức ông nói rằng ông có thể ước ao chính mình bị phân cách khỏi Đấng Christ nếu điều đó có thể khiến họ được cứu, giống như gánh nặng của Môi-se dành cho Y-sơ-ra-ên trong Xuất Ê-díp-tô Ký 32. Phao-lô nhắc họ rằng Y-sơ-ra-ên đã có những đặc ân lớn: sự nhận làm con, sự vinh hiển, các giao ước, luật pháp, sự phục vụ trong đền thờ, các lời hứa, và các tổ phụ như Áp-ra-ham, Y-sác, và Gia-cốp. Quan trọng nhất, Đấng Christ đã đến từ Y-sơ-ra-ên theo xác thịt. Vì vậy, việc họ từ chối Ngài là một bi kịch lớn, dù kế hoạch của Đức Chúa Trời không hề thất bại.

Rô-ma 9:6
6 Nhưng không phải lời của Đức Chúa Trời đã thất bại. Vì không phải tất cả những người ra từ Y-sơ-ra-ên đều là Y-sơ-ra-ên.

Phao-lô giải thích rằng lời của Đức Chúa Trời không thất bại chỉ vì nhiều người Y-sơ-ra-ên theo thể xác đã từ chối Đấng Christ. Không phải ai sinh ra từ dân Y-sơ-ra-ên cũng thật sự là Y-sơ-ra-ên trong mắt Đức Chúa Trời. Y-sơ-ra-ên thật không chỉ dựa trên chủng tộc, huyết thống, hay tôn giáo bên ngoài, nhưng dựa trên đức tin và một tấm lòng được biến đổi. Rô-ma 2:28-29 cũng cho thấy người Do Thái thật là người ở bên trong, có lòng được cắt bì bởi Thánh Linh chứ không chỉ bởi chữ viết. Điều này có nghĩa là dân thật của Đức Chúa Trời là những người tin và được biến đổi thuộc linh, dù là người Do Thái hay dân ngoại.

Rô-ma 9:7-8
7 Cũng không phải vì họ là dòng dõi của Áp-ra-ham mà tất cả đều là con cái; nhưng: “Dòng dõi ngươi sẽ được gọi qua Y-sác.”
8 Nghĩa là, những người là con cái theo xác thịt thì không phải là con cái của Đức Chúa Trời; nhưng con cái của lời hứa mới được kể là dòng dõi.

Phao-lô cho thấy rằng ngay cả trong các hậu tự thể xác của Áp-ra-ham, không phải tất cả đều được kể là con cái của lời hứa. Ích-ma-ên là con của Áp-ra-ham theo xác thịt, nhưng Y-sác là con của lời hứa, được sinh ra bởi lời và quyền năng đặc biệt của Đức Chúa Trời. Điều này dạy rằng việc thuộc về dân sự của Đức Chúa Trời không chỉ dựa trên sự sinh ra tự nhiên, nhưng dựa trên lời hứa của Đức Chúa Trời và đức tin. Con cái thật của Áp-ra-ham không chỉ đơn giản là những người có quan hệ huyết thống, nhưng là những người được liên kết với lời hứa của Đức Chúa Trời qua đức tin.

Rô-ma 9:9-12
9 Vì đây là lời hứa: “Vào thời điểm này Ta sẽ đến, và Sa-ra sẽ có một con trai.”
10 Không những thế, nhưng khi Rê-bê-ca cũng mang thai bởi một người, tức là tổ phụ chúng ta là Y-sác,
11 vì khi hai con chưa được sinh ra, cũng chưa làm điều lành hay điều dữ, để mục đích của Đức Chúa Trời theo sự lựa chọn được vững lập, không bởi việc làm, nhưng bởi Đấng kêu gọi,
12 thì có lời phán với bà rằng: “Đứa lớn sẽ phục vụ đứa nhỏ.”

Phao-lô dùng Y-sác, Gia-cốp, và Ê-sau để cho thấy kế hoạch của Đức Chúa Trời dựa trên sự kêu gọi và mục đích của Ngài, chứ không dựa trên việc làm của con người hay thứ tự tự nhiên. Y-sác được sinh ra bởi lời hứa, không phải bởi sức mạnh con người. Rồi trước khi Gia-cốp và Ê-sau được sinh ra, hay đã làm điều lành hoặc điều dữ, Đức Chúa Trời đã chọn dòng dõi của Gia-cốp để tiếp tục mang lời hứa giao ước. Điều này không có nghĩa là Đức Chúa Trời tùy tiện chọn một người để được cứu và người kia để bị hư mất, nhưng có nghĩa là Đức Chúa Trời có quyền chọn ai sẽ mang vai trò đặc biệt trong kế hoạch của Ngài.

Rô-ma 9:13
13 Như có chép rằng: “Ta yêu Gia-cốp, nhưng ghét Ê-sau.”

Câu này thường bị hiểu sai. Phao-lô đang trích dẫn sách Ma-la-chi, nơi Gia-cốp và Ê-sau đại diện cho hai dân tộc: Y-sơ-ra-ên và Ê-đôm. Từ “yêu” và “ghét” là cách diễn đạt của người Hê-bơ-rơ về sự ưu tiên, nghĩa là Đức Chúa Trời đã chọn dòng dõi của Gia-cốp cho mục đích giao ước thay vì dòng dõi của Ê-sau. Đây là về một vai trò trong kế hoạch của Đức Chúa Trời, không phải là Đức Chúa Trời tùy tiện cứu một người và loại bỏ người kia. Ê-sau cũng khinh thường quyền trưởng nam của mình và xem trọng những điều thuộc đất hơn cơ nghiệp thuộc linh (Hê-bơ-rơ 12:16), cho thấy lòng ông không phù hợp với mục đích của Đức Chúa Trời.

Rô-ma 9:14-16
14 Vậy chúng ta sẽ nói gì? Có sự bất công nơi Đức Chúa Trời sao? Chắc chắn không!
15 Vì Ngài phán với Môi-se rằng: “Ta sẽ thương xót người nào Ta thương xót, và Ta sẽ động lòng thương người nào Ta động lòng thương.”
16 Vậy, điều đó không bởi người muốn, cũng không bởi người chạy, nhưng bởi Đức Chúa Trời là Đấng thương xót.

Phao-lô trả lời câu hỏi liệu Đức Chúa Trời có bất công không bằng cách nói: “Chắc chắn không!” Lòng thương xót của Đức Chúa Trời không thể được kiếm lấy hay đòi hỏi bằng nỗ lực con người. Sự cứu rỗi không “bởi người muốn” hay “bởi người chạy,” nghĩa là nó không đến bởi ý muốn, sức lực, hay việc làm của con người, nhưng bởi lòng thương xót của Đức Chúa Trời. Điều này không có nghĩa là Đức Chúa Trời từ chối thương xót một số người muốn nhận sự thương xót, vì Kinh Thánh nói Đức Chúa Trời muốn mọi người được cứu (1 Ti-mô-thê 2:3-4), không muốn ai bị hư mất (2 Phi-e-rơ 3:9), và mời gọi bất cứ ai khát hãy đến (Khải Huyền 22:17). Điểm chính của Phao-lô là sự cứu rỗi đến bởi ân điển, không bởi công trạng.

Rô-ma 9:17-18
17 Vì Kinh Thánh nói với Pha-ra-ôn rằng: “Chính vì mục đích này mà Ta đã dấy ngươi lên, để Ta bày tỏ quyền năng của Ta trong ngươi, và để danh Ta được rao truyền khắp đất.”
18 Vậy, Ngài thương xót người nào Ngài muốn, và Ngài làm cứng lòng người nào Ngài muốn.

Phao-lô dùng Pha-ra-ôn làm ví dụ cho thấy Đức Chúa Trời có thể dùng ngay cả một nhà cai trị phản nghịch để bày tỏ quyền năng của Ngài. Pha-ra-ôn đã tự làm cứng lòng mình bằng cách chống lại Đức Chúa Trời, nhưng Đức Chúa Trời cho phép ông tiếp tục nắm quyền để danh và quyền năng của Ngài được bày tỏ qua cuộc Xuất Hành. Đức Chúa Trời không ép Pha-ra-ôn trở nên gian ác; đúng hơn, Pha-ra-ôn đã chống lại Đức Chúa Trời, và Đức Chúa Trời dùng sự chống đối đó để bày tỏ uy quyền của Ngài trên Ai Cập và mọi nhà cai trị trên đất. Điều này cho thấy cả quyền tể trị của Đức Chúa Trời lẫn quyền năng của Ngài để hoàn thành mục đích của Ngài ngay cả qua sự phản nghịch của con người.

Rô-ma 9:19-21
19 Vậy ngươi sẽ nói với tôi: “Sao Ngài còn trách? Vì ai chống lại ý muốn của Ngài được?”
20 Nhưng hỡi người, ngươi là ai mà dám cãi lại Đức Chúa Trời? Vật được nắn có nói với người nắn rằng: “Sao ông làm tôi như thế này?” không?
21 Người thợ gốm không có quyền trên đất sét sao, từ cùng một khối đất mà làm ra một bình dùng vào việc sang trọng và một bình dùng vào việc thấp hèn?

Phao-lô trả lời một sự phản đối khác: nếu Đức Chúa Trời là Đấng tể trị, tại sao Ngài vẫn quy trách nhiệm cho con người? Phao-lô nhắc chúng ta rằng con người không ở vị trí để buộc tội Đức Chúa Trời là bất công. Như người thợ gốm có quyền trên đất sét, Đức Chúa Trời có quyền trên tạo vật của Ngài. Nhưng điều này không có nghĩa là Đức Chúa Trời tùy tiện quyết định một số người phải bị hư mất. Trong Giê-rê-mi 18, đất sét có thể đáp ứng, và Đức Chúa Trời có thể nắn lại nó. Vì vậy, điểm chính của Phao-lô là Đức Chúa Trời có quyền dùng con người cho những mục đích khác nhau, trong khi Ngài vẫn hành động với sự công bình, nhẫn nại, và thương xót.

Rô-ma 9:22-23
22 Nếu Đức Chúa Trời, muốn bày tỏ cơn thạnh nộ và làm cho quyền năng Ngài được biết đến, đã lấy sự nhịn nhục lớn mà chịu đựng những bình thạnh nộ đã sẵn cho sự hủy diệt,
23 và để Ngài bày tỏ sự giàu có của vinh hiển Ngài trên những bình thương xót, là những bình Ngài đã chuẩn bị trước cho vinh hiển, thì sao?

Phao-lô cho thấy rằng Đức Chúa Trời kiên nhẫn ngay cả với những người đang đi đến sự hủy diệt. “Những bình thạnh nộ đã sẵn cho sự hủy diệt” không phải là những người Đức Chúa Trời tạo ra để bị hư mất, nhưng là những người, qua sự từ chối dai dẳng, đã đặt chính mình vào tình trạng thích hợp cho sự phán xét. Tuy vậy, Đức Chúa Trời vẫn chịu đựng họ với sự nhịn nhục lớn, ban cho họ thời gian và cơ hội để ăn năn. “Những bình thương xót” là những người nhận ân điển của Ngài bởi đức tin. Phân đoạn này cho thấy cả sự công bình của Đức Chúa Trời đối với tội lỗi lẫn lòng thương xót lớn lao của Ngài đối với những người tiếp nhận Ngài.

Rô-ma 9:24-26
24 Tức là chúng ta, những người Ngài đã kêu gọi, không chỉ từ người Do Thái, nhưng cũng từ dân ngoại sao?
25 Như Ngài cũng phán trong sách Ô-sê rằng: “Ta sẽ gọi những người không phải dân Ta là dân Ta, và người không được yêu là người được yêu.”
26 “Và sẽ xảy ra rằng tại nơi đã nói với họ: ‘Các ngươi không phải dân Ta,’ thì tại đó họ sẽ được gọi là con của Đức Chúa Trời hằng sống.”

Phao-lô bây giờ cho thấy rằng lòng thương xót của Đức Chúa Trời bao gồm cả người Do Thái và dân ngoại. Kế hoạch của Đức Chúa Trời không bao giờ bị giới hạn chỉ trong Y-sơ-ra-ên theo thể xác. Bằng cách trích dẫn sách Ô-sê, Phao-lô cho thấy rằng những người trước đây “không phải dân Ta” bây giờ có thể được gọi là “dân Ta” và “con của Đức Chúa Trời hằng sống.” Điều này có nghĩa là dân ngoại được đem vào gia đình của Đức Chúa Trời qua đức tin nơi Đấng Christ. Ân điển của Đức Chúa Trời rộng lớn hơn dân Y-sơ-ra-ên theo dân tộc và vươn đến tất cả những ai đáp lại sự kêu gọi của Ngài.

Rô-ma 9:27-29
27 Ê-sai cũng kêu lên về Y-sơ-ra-ên rằng: “Dù số con cái Y-sơ-ra-ên đông như cát biển, chỉ một phần sót lại sẽ được cứu.
28 Vì Chúa sẽ hoàn tất công việc và làm cho nó ngắn lại trong sự công bình, vì Chúa sẽ làm một công việc ngắn trên đất.”
29 Và như Ê-sai đã nói trước: “Nếu Chúa của đạo binh không để lại cho chúng ta một dòng dõi, thì chúng ta đã trở nên như Sô-đôm, và đã giống như Gô-mô-rơ.”

Phao-lô trích dẫn Ê-sai để cho thấy rằng chỉ một phần sót lại của Y-sơ-ra-ên sẽ được cứu. Dù hậu tự của Y-sơ-ra-ên rất đông, không phải tất cả đều đáp lại Đức Chúa Trời bằng đức tin. Phần sót lại đại diện cho những người tiếp nhận ân điển của Đức Chúa Trời và trung tín với Ngài. Phao-lô cũng cho thấy rằng sự tồn tại của Y-sơ-ra-ên là nhờ lòng thương xót của Đức Chúa Trời. Nếu Chúa không giữ lại một dòng dõi, Y-sơ-ra-ên đã bị hủy diệt như Sô-đôm và Gô-mô-rơ. Điều này một lần nữa cho thấy sự cứu rỗi tùy thuộc vào lòng thương xót của Đức Chúa Trời, không phải đặc quyền hay nỗ lực của con người.

Rô-ma 9:30-33
30 Vậy chúng ta sẽ nói gì? Rằng dân ngoại, là những người không theo đuổi sự công bình, đã đạt được sự công bình, tức là sự công bình bởi đức tin;
31 nhưng Y-sơ-ra-ên, dù theo đuổi luật pháp của sự công bình, lại không đạt đến luật pháp của sự công bình.
32 Vì sao? Vì họ không tìm kiếm bởi đức tin, nhưng như thể bởi việc làm của luật pháp. Vì họ đã vấp phải hòn đá gây vấp ngã.
33 Như có chép rằng: “Nầy, Ta đặt tại Si-ôn một hòn đá gây vấp ngã và một vầng đá gây xúc phạm; nhưng ai tin nơi Ngài sẽ không bị hổ thẹn.”

Phao-lô kết luận bằng cách cho thấy lý do chính khiến nhiều dân ngoại nhận được sự công bình, trong khi nhiều người Do Thái lại bỏ lỡ nó. Dân ngoại nhận sự công bình bởi đức tin, nhưng Y-sơ-ra-ên cố gắng đạt được sự công bình bởi việc làm của luật pháp. Vì họ nương cậy vào nỗ lực riêng và tôn giáo bên ngoài, họ đã vấp ngã trên Đấng Christ, là “hòn đá gây vấp ngã.” Đấng Christ trở nên điều gây xúc phạm cho họ, vì Ngài cho thấy rằng sự công bình chỉ đến qua đức tin, không bởi việc làm. Nhưng ai tin nơi Ngài sẽ không bị hổ thẹn, vì sự công bình thật và sự cứu rỗi chỉ được tìm thấy trong Đấng Christ mà thôi.