Ê-sai 37

Ê-sai 37 mô tả phản ứng của vua Ê-xê-chia trước mối đe dọa từ San-chê-ríp, vua A-si-ri. Sau khi nhận được thư đe dọa từ San-chê-ríp, Ê-xê-chia tìm đến tiên tri Ê-sai và hết lòng cầu nguyện với Đức Chúa Trời để được giải cứu. Qua Ê-sai, Đức Chúa Trời bảo đảm với Ê-xê-chia rằng Giê-ru-sa-lem sẽ được cứu. Trong một biến cố kỳ diệu, đạo quân A-si-ri bị một thiên sứ của Đức Giê-hô-va đánh bại. Chương này nhấn mạnh sự tin cậy nơi quyền năng và sự thành tín của Đức Chúa Trời trong những lúc con người phải đối diện với hiểm nguy tưởng như không thể vượt qua.

Ê-sai 37:1-5 (VIE1934)
1. Nghe tin đó, vua Ê-xê-chia liền xé áo mình, quấn bao gai, vào đền Đức Giê-hô-va.
2. Đoạn, sai quan cung giám Ê-li-a-kim, thơ ký Sép-na, và các trưởng lão trong hàng thầy tế lễ, đều quấn bao gai, đến cùng đấng tiên tri Ê-sai, con trai của A-mốt,
3. nói với người rằng: Vua Ê-xê-chia phán như vầy: Ngày nay là ngày hoạn nạn, quở phạt, và hổ nhuốc; vì con đã đến kỳ đẻ rồi, nhưng không có sức mà đẻ ra.
4. Có lẽ Giê-hô-va Đức Chúa Trời ngươi sẽ nghe những lời của Ráp-sa-kê mà chủ nó là vua A-si-ri đã sai đến để đố thách Đức Chúa Trời hằng sống; và có lẽ Ngài sẽ quở phạt nó theo như những lời mà Giê-hô-va Đức Chúa Trời ngươi đã nghe: vậy xin hãy vì những người còn lại đây mà cầu nguyện!
5. Các tôi tớ của vua Ê-xê-chia bèn đến cùng Ê-sai.

Phản ứng tức thời của Ê-xê-chia trước mối đe dọa là đau buồn, hạ mình và tìm kiếm sự giúp đỡ của Đức Chúa Trời. Việc xé áo và mặc bao gai là dấu hiệu của sự than khóc và tuyệt vọng. Ông tìm kiếm lời khuyên của Ê-sai và xin cầu nguyện cho những người còn sót lại của Giu-đa. Hình ảnh người phụ nữ đến kỳ sinh nở nhưng không có sức sinh cho thấy tình cảnh lúc ấy nghiêm trọng đến mức nào. Ê-xê-chia hy vọng Đức Chúa Trời sẽ đáp lời trước những lời phạm thượng của người A-si-ri.

Ê-sai 37:6-7 (VIE1934)
6. Ê-sai bảo rằng: Nầy là lời các ngươi sẽ tâu lại cùng chủ mình: Đức Giê-hô-va có phán như vầy: Chớ sợ về những lời ngươi đã nghe, là lời của tôi tớ vua A-si-ri dùng mà nói phạm ta.
7. Nầy ta đặt thần linh trong nó, rồi nó sẽ nghe tin mà trở về xứ mình; tại đó, ta sẽ làm cho nó ngã dưới gươm.

Ê-sai truyền cho họ một sứ điệp đầy an ủi từ Đức Chúa Trời. Ông bảo Ê-xê-chia đừng sợ những lời phạm thượng của người A-si-ri. Đức Chúa Trời hứa chính Ngài sẽ xử lý San-chê-ríp, khiến hắn nghe một tin tức nào đó rồi rút về xứ mình, và cuối cùng sẽ bị giết bằng gươm tại quê hương. Lời tiên tri này đem lại hy vọng cho Ê-xê-chia, vì Đức Chúa Trời cho thấy Ngài không xem nhẹ những lời xúc phạm đến Ngài và Ngài sẽ đích thân hành động.

Ê-sai 37:8-10 (VIE1934)
8. Vả, khi Ráp-sa-kê nghe chủ mình là vua A-si-ri đã đi khỏi La-ki, bèn trở về chầu người, gặp người đang đánh thành Líp-na.
9. Bấy giờ vua A-si-ri có nghe tin báo về Tiệt-ha-ca là vua Ê-thi-ô-bi rằng: Người kéo ra để đánh cùng vua; bèn sai các sứ giả đến cùng Ê-xê-chia, và dặn rằng:
10. Các ngươi hãy nói cùng Ê-xê-chia, vua Giu-đa, rằng: Vua chớ để cho mình bị lừa bởi Đức Chúa Trời mà mình tin cậy, nói rằng: Giê-ru-sa-lem sẽ chẳng phó vào tay vua A-si-ri đâu.

Ráp-sa-kê trở về với vua mình và thấy San-chê-ríp đã chuyển sang chiến đấu ở nơi khác. Khi nghe tin về một mối đe dọa quân sự khác từ Ê-thi-ô-bi, San-chê-ríp lại sai sứ giả đến Ê-xê-chia. Sứ điệp này cảnh báo Ê-xê-chia không được tin cậy Đức Chúa Trời, đồng thời chế giễu ý tưởng rằng Đức Chúa Trời có thể cứu Giê-ru-sa-lem khỏi quyền lực của A-si-ri. San-chê-ríp tiếp tục khoe khoang sức mạnh quân sự của mình và cố gắng làm lung lay đức tin của Ê-xê-chia.

Ê-sai 37:11-14 (VIE1934)
11. Nầy, vua hẳn có nghe những sự các vua A-si-ri đã làm ra ở các nước. Các nước ấy đã bị hủy diệt cả rồi; còn vua, vua sẽ được cứu khỏi ư!
12. Các thần của các nước mà tổ tiên chúng ta đã diệt, tức là các thần của Gô-xan, của Cha-ran, của Rết-sép và của con cái Ê-đen ở Tê-la-sa, có cứu được họ không?
13. Chớ nào vua của Ha-mát, vua của Aït-bát, các vua của thành Sê-phạt va-im, thành Hê-ma và thành Y-va ở đâu?
14. Ê-xê-chia đã nhận thơ tại tay sứ giả và đọc rồi, thì lên nhà Đức Giê-hô-va, mở thơ ra trước mặt Đức Giê-hô-va,

Trong thư, San-chê-ríp liệt kê những dân tộc và các vua đã bị A-si-ri đánh bại, đồng thời chỉ ra rằng không thần nào của họ có thể cứu họ. Đây là cách hắn cố đe dọa Ê-xê-chia bằng cách đặt Đức Chúa Trời của Y-sơ-ra-ên ngang hàng với những thần tượng bất lực của các dân tộc khác. Tuy nhiên, Ê-xê-chia đem chính bức thư ấy vào đền thờ và mở nó ra trước mặt Đức Giê-hô-va. Qua hành động này, ông bày tỏ rằng mình đặt toàn bộ tình thế vào tay Đức Chúa Trời và tìm kiếm sự can thiệp của Ngài.

Ê-sai 37:15-20 (VIE1934)
15. cầu nguyện Đức Giê-hô-va rằng:
16. Hỡi Đức Giê-hô-va vạn quân, Đức Chúa Trời của Y-sơ-ra-ên, là Đấng ngự trên các chê-ru-bin, chỉ một mình Ngài là Đức Chúa Trời của mọi nước trên đất, Ngài đã dựng nên trời và đất.
17. Hỡi Đức Giê-hô-va, xin nghiêng tai mà nghe! Hỡi Đức Giê-hô-va, xin mở mắt mà xem! Xin nghe mọi lời mà San-chê-ríp đã khiến nói cùng tôi để đố thách Đức Chúa Trời hằng sống!
18. Hỡi Đức Giê-hô-va, thật rằng các vua nước A-si-ri đã hủy diệt các nước và phá hại đất đai,
19. ném các thần trong lửa. Nhưng ấy chẳng phải là các thần, bèn là việc của tay người ta, bằng gỗ và bằng đá, cho nên họ đã hủy diệt đi được.
20. Hỡi Giê-hô-va Đức Chúa Trời chúng tôi, vậy, bây giờ, xin Ngài cứu chúng tôi khỏi tay San-chê-ríp, hầu cho mọi nước trên đất đều biết chỉ một mình Ngài là Đức Giê-hô-va!

Lời cầu nguyện của Ê-xê-chia thừa nhận sự vĩ đại và quyền tể trị của Đức Chúa Trời. Ông khẳng định Đức Chúa Trời của Y-sơ-ra-ên là Đức Chúa Trời chân thật và hằng sống, hoàn toàn khác với những thần tượng của các dân tộc khác. Ông cầu xin Đức Chúa Trời nghe những lời phạm thượng của San-chê-ríp và cứu Giê-ru-sa-lem, không chỉ vì lợi ích của dân Ngài mà còn để mọi nước trên đất biết rằng Đức Giê-hô-va là Đức Chúa Trời duy nhất. Lời cầu nguyện này cho thấy Ê-xê-chia thật sự tin cậy quyền năng của Đức Chúa Trời và mong muốn danh Ngài được tôn cao.

Ê-sai 37:21-25 (VIE1934)
21. Ê-sai, con trai của A-mốt, bèn khiến người tâu cùng vua Ê-xê-chia rằng: Giê-hô-va Đức Chúa Trời của Y-sơ-ra-ên phán như vầy: Vì ngươi đã cầu xin ta nghịch cùng San-chê-ríp, vua A-si-ri;
22. nầy là lời Đức Giê-hô-va đã phán về nó: Gái đồng trinh Si-ôn khinh dể ngươi, nhạo cười ngươi; gái Giê-ru-sa-lem lắc đầu sau ngươi!
23. Ngươi đã đố thách và nói phạm đến ai? Ngươi đã cất tiếng lên và ngước mắt lên cao nghịch cùng ai? Aáy là nghịch cùng Đấng Thánh của Y-sơ-ra-ên.
24. Ngươi đã dùng các tôi tớ mình mà đố thách Chúa, nói rằng: Ta đem muôn vàn cỗ xe lên trên chót núi, là nơi xa thẳm của Li-ban; ta sẽ đốn những cây bách rất cao, cây tùng rất xinh; vào đến trên đỉnh rất cao, trong rừng của ruộng tốt.
25. Ta đã đào đất và uống nước; dùng bàn chân làm cho cạn mọi sông Ê-díp-tô.

Ê-sai truyền lại lời đáp của Đức Chúa Trời cho Ê-xê-chia, bắt đầu bằng lời quở trách San-chê-ríp. Giê-ru-sa-lem được mô tả như một thiếu nữ khinh dể và nhạo cười San-chê-ríp, bởi vì những lời đe dọa kiêu ngạo của hắn thực chất là chống nghịch chính Đức Chúa Trời, Đấng Thánh của Y-sơ-ra-ên. San-chê-ríp khoe khoang về những chiến thắng và sức mạnh của mình, nhưng hắn không hiểu rằng những hành động ấy đã xúc phạm đến Đức Chúa Trời. Từ góc nhìn của Đức Chúa Trời, sự kiêu ngạo của San-chê-ríp chẳng là gì trước quyền năng của Ngài.

Ê-sai 37:26-29 (VIE1934)
26. Ngươi há chẳng nghe rằng ta đã làm sự đó từ lâu, đã định từ đời xưa hay sao? Hiện nay ta khiến xảy ra, hầu cho ngươi phá các thành bền vững nên gò đống đổ nát.
27. Những dân cư các thành ấy đã kém sức, khiếp sợ, xấu hổ, trở nên như rau ngoài đồng và cỏ xanh, như cỏ trên mái nhà, như lúa mì chưa trồi đọt mà đã héo.
28. Ta xem thấy ngươi khi ngồi, khi ra, khi vào và khi náo loạn nghịch cùng ta.
29. Vì ngươi náo loạn nghịch cùng ta, lời xấc xược của ngươi đã thấu đến tai ta, nên ta tra cái khoen nơi lỗ mũi ngươi, và cái khớp nơi miệng ngươi, khiến ngươi theo con đường mình đã noi đến mà trở về.

Đức Chúa Trời tiếp tục phán trực tiếp với San-chê-ríp. Ngài nhắc hắn rằng chính kế hoạch tối cao của Đức Chúa Trời đã cho phép A-si-ri chinh phục các dân tộc, chứ không phải do San-chê-ríp có quyền năng độc lập. Những thành phố và dân cư bị chinh phục được mô tả là yếu đuối và chóng qua như cỏ ngoài đồng, cho thấy Đức Chúa Trời vẫn kiểm soát lịch sử. Tuy nhiên, Ngài cũng biết rõ sự kiêu ngạo và cơn giận của San-chê-ríp. Giờ đây Đức Chúa Trời sẽ trực tiếp can thiệp và buộc hắn phải trở về xứ mình trong sự nhục nhã.

Ê-sai 37:30-32 (VIE1934)
30. Hỡi Ê-xê-chia, điều nầy sẽ là dấu: năm nay sẽ ăn hoa lợi chính ruộng tự sanh ra, sang năm còn ăn lúa tự nhiên mọc lên không gieo giống. Nhưng, đến năm thứ ba, hãy gieo và gặt, hãy trồng vườn nho và ăn trái.
31. Trong nhà Giu-đa kẻ nào tránh khỏi nạn và còn sót lại sẽ châm rễ mới ở dưới và ra trái ở trên.
32. Vì sẽ có dân sót ra từ Giê-ru-sa-lem, và mấy kẻ trốn khỏi nạn ra từ núi Si-ôn: lòng sốt sắng của Đức Giê-hô-va vạn quân sẽ làm điều đó.

Đức Chúa Trời ban cho Ê-xê-chia một dấu hiệu để xác nhận lời hứa giải cứu của Ngài. Trong hai năm tiếp theo, dân Giu-đa sẽ ăn hoa lợi tự nhiên của đất; đến năm thứ ba, họ sẽ trở lại gieo trồng và thu hoạch bình thường. Điều này cho thấy mối đe dọa của A-si-ri sẽ qua đi và Giu-đa sẽ có thể phục hồi, phát triển trở lại. Đức Chúa Trời cũng hứa rằng một dân sót của Giu-đa sẽ sống sót. Sự phục hồi này sẽ được thực hiện bởi lòng sốt sắng và quyền năng của chính Đức Giê-hô-va.

Ê-sai 37:33-35 (VIE1934)
33. Vậy nên, Đức Giê-hô-va phán về vua A-si-ri như vầy: Nó sẽ không vào thành nầy, chẳng bắn vào một mũi tên, cũng chẳng dùng một cái thuẫn mà nghịch với, và chẳng đắp lũy mà cự lại.
34. Nó sẽ theo con đường mình đã noi đến mà trở về, không vào thành nầy đâu, Đức Giê-hô-va phán vậy.
35. Ta sẽ binh vực thành nầy, để giải cứu nó, vì cớ ta và vì cớ Đa-vít là tôi tớ ta.

Đức Chúa Trời bảo đảm với Ê-xê-chia rằng San-chê-ríp sẽ không thể tiến vào Giê-ru-sa-lem, thậm chí không thể bắn một mũi tên vào thành. Quân A-si-ri sẽ không thể thiết lập cuộc vây hãm, bởi vì chính Đức Chúa Trời sẽ bảo vệ thành. Sự can thiệp của Đức Chúa Trời không chỉ vì lợi ích của Giu-đa mà còn liên quan đến lời hứa và giao ước của Ngài với Đa-vít. Việc Đức Chúa Trời bảo vệ Giê-ru-sa-lem bày tỏ sự thành tín của Ngài đối với lời đã phán và quyền tể trị tuyệt đối của Ngài trên số phận các dân tộc.

Ê-sai 37:36-38 (VIE1934)
36. Bấy giờ, một thiên sứ của Đức Giê-hô-va vào trại quân của người A-si-ri, và giết mười tám vạn năm ngàn người. Sáng hôm sau, người ta dậy sớm, thấy rặt những thây chết.
37. San-chê-ríp, vua A-si-ri, bèn đi, trở về ở tại Ni-ni-ve.
38. Một ngày kia người đang quì lạy trong đền Nít-róc, thần của mình, thì con trai người là A-tra-mê-léc và Sa-rết-se lấy gươm giết người. Đoạn, hai người đó trốn trong xứ A-ra-rát. Con trai người là Ê-sạt-ha-đôn trị vì thay người.

Trong một hành động phán xét kỳ diệu, một thiên sứ của Đức Giê-hô-va đánh chết 185.000 quân A-si-ri. Thất bại kinh hoàng này buộc San-chê-ríp phải rút lui về Ni-ni-ve, đúng như lời Đức Chúa Trời đã phán. Sau đó, khi đang thờ lạy trong đền của thần mình, San-chê-ríp bị chính các con trai là A-tra-mê-léc và Sa-rết-se giết chết. Cuối cùng, Ê-sạt-ha-đôn lên trị vì thay ông. Kết cục này một lần nữa cho thấy quyền năng của Đức Chúa Trời trong việc bảo vệ dân Ngài và hạ xuống ngay cả những vị vua quyền thế nhất. San-chê-ríp tưởng rằng sức mạnh quân sự của mình là không thể bị đánh bại, nhưng cuối cùng ông hoàn toàn bất lực trước quyền năng của Đức Chúa Trời.