Ê-sai 5

Ê-sai 5 trình bày một ẩn dụ về vườn nho để minh họa mối quan hệ của Đức Chúa Trời với Y-sơ-ra-ên. Đức Chúa Trời, được ví như chủ vườn nho, đã chăm sóc vườn nho của Ngài hết sức chu đáo, nhưng nó lại sinh ra những trái nho hoang thay vì trái tốt. Chương này cũng công bố sáu lời “khốn” trên dân sự vì những tội lỗi của họ, bao gồm lòng tham, sự buông thả, bất công và khước từ luật pháp của Đức Chúa Trời. Chương kết thúc bằng lời cảnh báo về sự phán xét sắp đến qua cuộc xâm lược của các dân ngoại, là hậu quả của sự không vâng lời.

Ê-sai 5:1-2 (VIE1934)
1. Ta sẽ hát cho bạn rất yêu dấu ta một bài ca của bạn ta về vườn nho người. Bạn rất yêu dấu ta có một vườn nho ở trên chót núi mầu-mỡ.
2. Người đào đất, lượm đá, trồng giống nho tốt; người xây một cái tháp ở giữa, và cũng làm một hầm ép rượu trong đó. Người trông cho nó sanh trái nho tốt, nhưng nó lại sanh trái nho hoang.

Bài ca này là một ẩn dụ về sự chăm sóc của Đức Chúa Trời dành cho Y-sơ-ra-ên. Vườn nho tượng trưng cho Y-sơ-ra-ên, và “Bạn rất yêu dấu” là Đức Chúa Trời. Ngài đã làm mọi điều cần thiết để vườn nho có thể sinh trái tốt, nhưng thay vào đó Y-sơ-ra-ên lại sinh “trái nho hoang,” tượng trưng cho tội lỗi và sự phản nghịch của họ, bất chấp mọi phước lành và sự chăm sóc mà Đức Chúa Trời đã ban cho.

Ê-sai 5:3-4 (VIE1934)
3. Hỡi dân ở Giê-ru-sa-lem và người Giu-đa, vậy bây giờ, ta xin các ngươi hãy xét-đoán giữa ta và vườn nho ta.
4. Có điều gì nên làm cho vườn nho ta mà ta không làm cho nó chăng? Cớ sao khi ta trông nó sanh trái nho tốt, thì nó lại sanh trái nho hoang vậy?

Đức Chúa Trời kêu gọi Y-sơ-ra-ên tự xét xem Ngài có đối xử bất công với họ hay không. Ngài đã làm mọi điều có thể để đem lại điều tốt cho họ, nhưng họ đã không sống đúng với sự kêu gọi của mình. Những câu hỏi này nhấn mạnh rằng sự thất bại của dân sự không thể đổ lỗi cho việc Đức Chúa Trời thiếu sự chăm sóc.

Ê-sai 5:5-6 (VIE1934)
5. Vậy bây giờ ta sẽ tỏ cho các ngươi biết ta sẽ làm gì cho vườn nho ta: Ta sẽ cất rào, nó sẽ bị ăn nuốt; ta sẽ phá tường, nó sẽ bị giày-đạp.
6. Ta sẽ để nó hoang-loạn; chẳng tỉa sửa, chẳng vun-xới; nhưng nó sẽ mọc gai góc và chà-chuôm. Ta cũng sẽ truyền cho mây đừng làm mưa xuống trên nó nữa.

Đức Chúa Trời cảnh báo rằng Ngài sẽ cất sự bảo vệ khỏi Y-sơ-ra-ên, để nó bị hủy phá. Khi không còn “hàng rào” bảo vệ của Đức Chúa Trời, vườn nho sẽ trở nên dễ bị kẻ thù tấn công, được biểu tượng bằng gai góc và sự thiếu mưa. Điều này báo trước sự phán xét sắp đến, khi Y-sơ-ra-ên phải chịu hậu quả vì sự không vâng lời của mình.

Ê-sai 5:7 (VIE1934)
7. Vườn nho của Đức Giê-hô-va vạn-quân là nhà Y-sơ-ra-ên, và người Giu-đa là cây mà Ngài ưa-thích. Ngài trông sự chánh-trực, nhưng nầy, sự bạo-ngược; trông sự công-bình, nhưng nầy, tiếng kêu-la.

Ở đây, ẩn dụ được giải thích rõ ràng. Vườn nho là Y-sơ-ra-ên và Giu-đa, những người mà Đức Chúa Trời mong đợi sẽ sinh ra sự công bình và chánh trực. Nhưng thay vào đó, họ sinh ra điều ngược lại: sự áp bức và bất công. Sự thất bại về đạo đức của họ là nguyên nhân dẫn đến sự phán xét sắp đến.

Ê-sai 5:8-10 (VIE1934)
8. Khốn thay cho những kẻ nầy nhà nầy liền nhà kia, ruộng nầy tiếp ruộng kia, cho đến chừng nào không còn chỗ nào nữa, và các ngươi ở một mình giữa xứ!
9. Đức Giê-hô-va vạn-quân có phán vào tai tôi rằng: Thật, nhiều nhà sẽ bỏ trống, những nhà lớn và đẹp sẽ không có người ở.
10. Vì mười mẫu vườn nho sẽ chỉ sanh một bát, một hô-me hột giống sẽ chỉ sanh một ê-pha.

Đoạn này lên án lòng tham và việc tích lũy đất đai bằng cách chiếm đoạt phần của người khác. Những người giàu mở rộng tài sản của mình mà không quan tâm đến người nghèo, nhưng Đức Chúa Trời cảnh báo rằng lòng tham của họ sẽ dẫn đến sự hoang vu. Ngay cả những cánh đồng rộng lớn cũng sẽ sinh ra rất ít, tượng trưng cho việc của cải của họ cuối cùng sẽ trở nên vô ích và dẫn đến sự hủy hoại.

Ê-sai 5:11-12 (VIE1934)
11. Khốn thay cho những kẻ chỗi dậy sớm đặng tìm rượu, và thức khuya cho đến khi rượu làm nóng mình!
12. Trong tiệc họ có đàn cầm, đàn sắt, trống-cơm, sáo, và rượu; nhưng chẳng đoái đến công-việc của Đức Giê-hô-va, cũng chẳng xem-xét việc tay Ngài làm.

Lời “khốn” này lên án sự buông thả trong rượu chè và vui chơi, khiến con người xa cách công việc của Đức Chúa Trời. Dân sự liên tục tiệc tùng và say sưa, hoàn toàn không quan tâm đến luật pháp và chương trình của Đức Chúa Trời. Việc theo đuổi khoái lạc đã làm họ mù quáng trước những trách nhiệm thuộc linh của mình.

Ê-sai 5:13-15 (VIE1934)
13. Vậy nên dân ta sẽ bị bắt làm phu tù, vì không có sự thông-biết; kẻ sang trọng sẽ đói, dân-chúng đông-đúc sẽ khát.
14. Vậy nên âm-phủ mở miệng nó ra, hả miệng vô độ; sự vinh-hiển, dân-chúng, sự giàu-sang và kẻ vui-mừng ở giữa nó đều xuống đó.
15. Người ta sẽ bị cúi xuống, mỗi người sẽ bị hạ xuống, mắt của kẻ kiêu-ngạo cũng sẽ bị hạ xuống.

Hậu quả của sự phản nghịch của Y-sơ-ra-ên sẽ là sự lưu đày. Vì thiếu sự hiểu biết về Đức Chúa Trời và khước từ đường lối của Ngài, họ sẽ bị bắt làm phu tù. Hình ảnh âm-phủ mở rộng miệng tượng trưng cho sự chết và hủy diệt nuốt lấy những người sống trong sự kiêu ngạo và xa hoa, và tất cả cuối cùng sẽ bị hạ xuống.

Ê-sai 5:16-17 (VIE1934)
16. Nhưng Đức Giê-hô-va vạn-quân sẽ được tôn cao trong sự xét-đoán, Đức Chúa Trời thánh sẽ được nên thánh trong sự công-bình.
17. Bấy giờ những chiên con sẽ ăn cỏ theo ý mình, những người khách lạ sẽ ăn những chỗ bỏ hoang của những kẻ mập.

Sự công bình của Đức Chúa Trời sẽ được bày tỏ qua sự phán xét của Ngài, chứng minh sự thánh khiết của Ngài. Trong khi những nhà lãnh đạo tham nhũng bị hạ xuống, những người khiêm nhường và vô tội sẽ được chăm sóc, được tượng trưng bởi những chiên con đang ăn cỏ. “Những kẻ mập” nói đến những người giàu có và quyền thế, mà đất đai của họ sẽ bị bỏ lại để người khác sử dụng.

Ê-sai 5:18-19 (VIE1934)
18. Khốn thay cho những kẻ kéo sự gian-ác bằng dây hư-không, và tội-lỗi như kéo xe bằng dây,
19. là những kẻ nói rằng: Hãy làm mau, hãy vội công-việc Ngài, hầu cho chúng ta thấy; hãy đến gần và mau đến mưu-chước của Đấng Thánh của Y-sơ-ra-ên, hầu cho chúng ta biết!

Những câu này chỉ trích những người cố tình kéo tội lỗi theo mình, sống trong sự hư không và cảm giác an toàn giả tạo. Họ chế giễu Đức Chúa Trời, thách thức Ngài hành động nhanh chóng, cho rằng họ có thể thoát khỏi sự phán xét. Thái độ này cho thấy họ thiếu sự kính sợ đối với thời điểm và thẩm quyền của Đức Chúa Trời, và chính họ đang chuốc lấy sự phán xét.

Ê-sai 5:20-21 (VIE1934)
20. Khốn thay cho những kẻ gọi dữ là lành, gọi lành là dữ; lấy tối làm sáng, lấy sáng làm tối; lấy đắng làm ngọt, lấy ngọt làm đắng!
21. Khốn thay cho những kẻ tự cho mình là khôn-ngoan, tự cho mình là thông-sáng!

Lời “khốn” này hướng đến những người đảo ngược trật tự đạo đức của Đức Chúa Trời, gọi điều ác là tốt và điều tốt là ác. Nó phản ánh một xã hội đã đánh mất tiêu chuẩn đạo đức. Câu 21 cảnh báo về sự kiêu ngạo và tự cho mình là công bình, khi con người dựa vào sự hiểu biết riêng thay vì sự khôn ngoan của Đức Chúa Trời.

Ê-sai 5:22-23 (VIE1934)
22. Khốn thay cho những kẻ mạnh uống rượu, và những người tài pha rượu mạnh!
23. Là những kẻ vì của-hối-lộ mà xưng kẻ ác là công-bình, và cướp sự công-bình của người công-bình!

Một lời “khốn” khác hướng đến những người tự hào về sự quá độ, đặc biệt trong việc uống rượu, và những người làm sai lệch công lý bằng cách nhận của hối lộ. Sự coi thường công bằng và chánh trực khiến họ phải chịu trách nhiệm về sự suy đồi đạo đức trong xã hội và dẫn đến sự phán xét của Đức Chúa Trời.

Ê-sai 5:24-25 (VIE1934)
24. Cho nên, như lửa nuốt rơm-rạ, như cỏ khô bị ngọn lửa thiêu-đốt, thì rễ chúng nó sẽ mục-nát, hoa chúng nó sẽ bay như bụi; vì chúng nó đã bỏ luật-pháp của Đức Giê-hô-va vạn-quân, và khinh-lời của Đấng Thánh của Y-sơ-ra-ên.
25. Cho nên cơn giận của Đức Giê-hô-va nổi lên nghịch cùng dân Ngài, Ngài đã giơ tay ra đánh chúng nó; các núi đều rung, xác chết chúng nó như phân giữa đường-phố. Dầu vậy, cơn giận Ngài chưa nguôi, tay Ngài còn giơ ra.

Sự phán xét của Đức Chúa Trời sẽ nhanh chóng và hủy diệt, giống như lửa thiêu rơm rạ. Rễ của Y-sơ-ra-ên—nguồn sự sống của dân tộc—sẽ mục nát vì họ khước từ luật pháp của Đức Chúa Trời. Hình phạt sẽ không được ngăn lại cho đến khi họ đối diện với hậu quả đầy đủ của sự phản nghịch. Hình ảnh sống động về những xác chết nằm giữa đường phố nhấn mạnh mức độ nghiêm trọng của cơn thạnh nộ Đức Chúa Trời.

Ê-sai 5:26-30 (VIE1934)
26. Ngài sẽ dựng cờ cho các dân-tộc ở nơi xa, và huýt chúng nó từ nơi đầu-cùng đất; nầy, chúng nó sẽ đến mau và kíp!
27. Trong chúng nó chẳng có ai mệt-mỏi, chẳng ai vấp-ngã; chẳng ai buồn ngủ hay ngủ; dây thắt lưng chúng nó chẳng tháo, dây giày chúng nó chẳng đứt.
28. Tên chúng nó đều nhọn, cung chúng nó đều giương; móng ngựa chúng nó dường như đá lửa, bánh xe chúng nó như cơn gió lốc.
29. Tiếng chúng nó rống như sư-tử; chúng nó rống như sư-tử con; chúng nó gầm, bắt mồi, đem đi, không ai cứu được.
30. Trong ngày đó, chúng nó sẽ gầm trên chúng nó như tiếng biển gầm. Nếu ai nhìn về đất, nầy, tối-tăm và buồn-rầu; ánh-sáng bị mây làm cho tối-tăm.

Đức Chúa Trời sẽ gọi một dân ngoại từ xa đến để thi hành sự phán xét trên Y-sơ-ra-ên. Những kẻ xâm lược này sẽ không ngừng nghỉ, nhanh chóng và đầy sức mạnh, được ví như sư tử và cơn gió lốc. Mô tả về vũ khí và sự quyết tâm của họ cho thấy sức tấn công dường như không thể ngăn cản. Chương kết thúc trong sự u ám, với bóng tối và buồn rầu bao phủ đất khi sự hình phạt của Đức Chúa Trời được thực hiện.