Ê-sai 65

Ê-sai 65 nói về lời đáp của Đức Chúa Trời dành cho dân Ngài, đề cập đến cả sự phản nghịch của họ lẫn những lời hứa phục hồi của Ngài. Chương này đối chiếu những người tiếp tục thờ hình tượng với những người vẫn trung tín. Chương nhấn mạnh sự phán xét dành cho những kẻ phản nghịch, đồng thời bày tỏ những phước lành đang chờ đợi người trung tín. Đặc biệt, chương nói đến việc dựng nên trời mới đất mới, nơi bình an và niềm vui ngự trị. Đức Chúa Trời bày tỏ mong muốn cứu chuộc con người, nhưng đồng thời cũng thực thi sự phán xét công bình trên những người từ chối Ngài.

Ê-sai 65:1 (VIE1934)
1. Ta đã cho những kẻ chẳng cầu hỏi ta tìm được ta, đã cho những kẻ chẳng tìm ta gặp ta. Ta đã phán rằng: Ta đây, ta đây! Với một dân không cầu khẩn danh ta.

Câu này cho thấy Đức Chúa Trời sẵn lòng bày tỏ chính mình cho những người vốn không thuộc về dân Ngài, tượng trưng cho các dân ngoại. Dù dân sự của Ngài đã từ chối Ngài, Đức Chúa Trời vẫn bày tỏ chính mình, mở rộng ân điển và sự cứu rỗi cho những người không chủ động tìm kiếm Ngài. Điều này nhấn mạnh rằng lời mời gọi cứu rỗi của Đức Chúa Trời không chỉ dành riêng cho Y-sơ-ra-ên, mà còn mở rộng đến các dân tộc khác.

Ê-sai 65:2 (VIE1934)
2. Ta đã giơ tay trọn ngày hướng về một dân phản nghịch, là dân cứ đi theo đường không tốt, theo ý tưởng riêng mình.

Đức Chúa Trời bày tỏ sự đau buồn trước sự phản nghịch dai dẳng của Y-sơ-ra-ên. Dù Ngài kiên nhẫn và sẵn lòng hướng dẫn họ, họ vẫn tiếp tục đi theo đường lối riêng, không vâng theo các điều răn của Ngài. Câu này làm nổi bật sự tương phản giữa lòng thương xót của Đức Chúa Trời và sự cứng lòng của dân sự khi họ cố tình chọn những con đường trái với ý muốn Ngài.

Ê-sai 65:3-4 (VIE1934)
3. Là dân thường chọc giận ta trước mặt ta, cứ luôn luôn làm điều chẳng tốt; chúng nó dâng tế lễ trong vườn, đốt hương trên bàn thờ bằng gạch;
4. Chúng nó ngồi trong các mồ mả, ngủ đêm nơi kín đáo; ăn thịt heo, trong bình mình có nước dùng những vật ô uế.

Những câu này mô tả các tập tục thờ hình tượng của Y-sơ-ra-ên. Việc dâng tế lễ trong vườn và ăn những thức ăn ô uế, như thịt heo, là những hành động trực tiếp vi phạm luật pháp của Đức Chúa Trời. Những hành động này được xem là sự cố tình chọc giận Ngài, khi dân sự tham gia vào các tập tục huyền bí và những điều bị cấm. Bức tranh được mô tả cho thấy một dân tộc đang rơi vào tình trạng băng hoại thuộc linh nghiêm trọng.

Ê-sai 65:5 (VIE1934)
5. Chúng nó nói rằng: Hãy đứng riêng ra, đừng đến gần ta, vì ta thánh hơn ngươi! Những kẻ ấy là khói nơi lỗ mũi ta, là lửa cháy luôn luôn.

Tại đây, sự giả hình của dân sự được phơi bày. Họ tự xem mình là thánh khiết và biệt riêng, nhưng lại thực hành những điều tội lỗi. Thái độ tự cho mình công bình này xúc phạm Đức Chúa Trời, được ví như khói xông vào lỗ mũi Ngài, gây ra sự khó chịu. Lời tuyên bố về sự thánh khiết chỉ là lớp vỏ che đậy sự phản nghịch sâu xa trong lòng họ.

Ê-sai 65:6-7 (VIE1934)
6. Nầy, điều ấy đã chép trước mặt ta; ta sẽ chẳng nín lặng, nhưng sẽ báo trả, phải báo trả vào lòng chúng nó.
7. Những sự gian ác của các ngươi và của tổ phụ các ngươi đều cùng nhau, Đức Giê-hô-va phán vậy. Chúng nó đã đốt hương trên núi và sỉ nhục ta trên các đồi; vậy nên ta sẽ đo lường công việc trước kia của chúng nó vào lòng chúng nó.

Đức Chúa Trời cảnh báo về sự phán xét sắp đến. Những tội lỗi của dân sự, cùng với những tội lỗi của tổ phụ họ, sẽ không thoát khỏi sự trừng phạt. Những tập tục thờ hình tượng, đặc biệt là việc đốt hương cho các thần giả trên những nơi cao, đã chọc giận Đức Chúa Trời. Điều này nói đến hậu quả của tội lỗi qua nhiều thế hệ và sự công bình của Đức Chúa Trời trong việc báo trả sự phản nghịch của dân sự.

Ê-sai 65:8-10 (VIE1934)
8. Đức Giê-hô-va phán như vầy: Khi người ta thấy nước nho mới trong chùm nho, thì nói rằng: Đừng phá hủy nó, vì trong đó có phước lành. Ta cũng sẽ làm như vậy vì cớ các tôi tớ ta, để chẳng hủy diệt hết thảy.
9. Ta sẽ đem ra từ Gia-cốp một dòng dõi, từ Giu-đa một người sẽ được thừa hưởng núi ta; những kẻ được chọn của ta sẽ nhận đất làm cơ nghiệp, các tôi tớ ta sẽ ở tại đó.
10. Sa-rôn sẽ trở nên đồng cỏ cho bầy chiên, trũng A-cô sẽ thành nơi nghỉ ngơi cho bầy súc vật, cho dân ta là những kẻ tìm kiếm ta.

Đức Chúa Trời chuyển sự chú ý sang những người trung tín còn sót lại. Cũng như nước nho mới trong chùm nho được giữ lại vì trong đó có phước lành, Đức Chúa Trời sẽ bảo tồn một phần dân sự của Ngài thay vì hủy diệt tất cả. Từ Gia-cốp và Giu-đa sẽ xuất hiện một thế hệ tương lai được thừa hưởng những phước lành của Ngài. Sa-rôn và trũng A-cô tượng trưng cho những vùng đất có sự bình an, nguồn cung cấp dồi dào và nơi nghỉ ngơi, nhấn mạnh lời hứa phục hồi của Đức Chúa Trời dành cho những người trung tín tìm kiếm Ngài.

Ê-sai 65:11-12 (VIE1934)
11. Nhưng các ngươi là những kẻ lìa bỏ Đức Giê-hô-va, quên núi thánh ta, dọn bàn cho Gát và rót rượu đầy cho Mê-ni.
12. Ta sẽ định số phận các ngươi cho gươm; các ngươi đều sẽ cúi xuống chịu giết. Vì khi ta gọi, các ngươi không đáp lời; khi ta phán, các ngươi không nghe, nhưng làm điều ác trước mắt ta, chọn điều ta không ưa thích.

Đức Chúa Trời lên án những người lìa bỏ Ngài để thờ các thần ngoại giáo như Gát và Mê-ni, những thần được gắn với sự may mắn và số phận. Sự từ chối Đức Chúa Trời một cách có chủ ý sẽ dẫn đến sự hủy diệt. Dù Ngài đã kêu gọi, họ vẫn chọn theo đuổi điều ác. Vì liên tục không vâng lời, họ sẽ phải đối diện với sự phán xét bằng gươm.

Ê-sai 65:13-14 (VIE1934)
13. Vậy nên Chúa Giê-hô-va phán như vầy: Nầy, các tôi tớ ta sẽ ăn, còn các ngươi sẽ đói; các tôi tớ ta sẽ uống, còn các ngươi sẽ khát; các tôi tớ ta sẽ vui mừng, còn các ngươi sẽ bị hổ thẹn.
14. Nầy, các tôi tớ ta sẽ hát mừng vì lòng vui vẻ, còn các ngươi sẽ kêu khóc vì lòng đau đớn, than vãn vì tâm thần buồn bã.

Một sự tương phản rõ ràng được vạch ra giữa số phận của những tôi tớ trung tín của Đức Chúa Trời và những kẻ phản nghịch. Người trung tín sẽ được thỏa lòng, vui mừng và bình an, trong khi những người không vâng lời sẽ trải qua sự đói khát, hổ thẹn và đau buồn. Những câu này nhấn mạnh sự công bình của Đức Chúa Trời trong việc ban thưởng cho sự công bình và hình phạt tội lỗi.

Ê-sai 65:15-16 (VIE1934)
15. Các ngươi sẽ để lại tên mình làm lời rủa sả cho những kẻ được chọn của ta; Chúa Giê-hô-va sẽ giết các ngươi, nhưng sẽ gọi các tôi tớ Ngài bằng một tên khác.
16. Hầu cho kẻ nào chúc phước cho mình trên đất sẽ nhờ Đức Chúa Trời chân thật mà chúc phước, và kẻ nào thề trên đất sẽ nhờ Đức Chúa Trời chân thật mà thề; vì những hoạn nạn trước kia đã bị quên đi, và đã khuất khỏi mắt ta.

Tên của những kẻ phản nghịch sẽ trở thành lời rủa sả, trong khi các tôi tớ trung tín của Đức Chúa Trời sẽ được ban cho một tên mới, tượng trưng cho sự đổi mới và phước lành. Những người còn lại sẽ công nhận Đức Chúa Trời chân thật, và những hoạn nạn trước kia sẽ bị quên đi. Điều này hướng đến một tương lai bình an và phục hồi dành cho người trung tín, khi lẽ thật của Đức Chúa Trời ngự trị.

Ê-sai 65:17-19 (VIE1934)
17. Vì nầy, ta dựng nên trời mới đất mới; những việc trước sẽ chẳng còn nhớ đến nữa, chẳng còn nhắc đến nữa.
18. Nhưng hãy vui mừng và hớn hở đời đời về những điều ta dựng nên; vì nầy, ta dựng nên Giê-ru-sa-lem để làm sự vui mừng, dân nó để làm sự hớn hở.
19. Ta sẽ vui mừng vì Giê-ru-sa-lem, hớn hở vì dân ta; người ta sẽ chẳng còn nghe tiếng khóc lóc hay tiếng kêu la trong thành ấy nữa.

Lời hứa về một công trình sáng tạo mới của Đức Chúa Trời được bày tỏ. Trời mới và đất mới tượng trưng cho sự đổi mới hoàn toàn, nơi những nỗi buồn đau trong quá khứ sẽ bị quên đi. Giê-ru-sa-lem sẽ trở thành nơi tràn đầy niềm vui và sự hớn hở, không còn tiếng khóc lóc hay đau khổ. Những câu này hướng đến một tương lai bình an và hạnh phúc đời đời, khi Đức Chúa Trời và dân Ngài cùng vui mừng trong mối quan hệ được phục hồi.

Ê-sai 65:20-22 (VIE1934)
20. Tại đó sẽ không còn trẻ con chết yểu, hay người già chưa sống trọn đời mình; vì người chết lúc một trăm tuổi sẽ bị xem là trẻ, còn kẻ có tội sống đến một trăm tuổi sẽ bị rủa sả.
21. Người ta sẽ xây nhà và ở trong đó, trồng vườn nho và ăn trái nó.
22. Họ sẽ không xây nhà cho người khác ở, không trồng vườn nho cho người khác ăn; vì tuổi thọ dân ta sẽ như tuổi thọ cây cối, những kẻ được chọn của ta sẽ hưởng lâu dài công việc tay mình làm ra.

Trong công trình sáng tạo mới, tuổi thọ sẽ được kéo dài và sự bất công sẽ bị đảo ngược. Trẻ sơ sinh sẽ không còn chết yểu, và người ta sẽ không còn xây nhà để người khác chiếm lấy. Đức Chúa Trời hứa ban cho dân Ngài đời sống lâu dài, đầy kết quả, cùng với sự bình an và an toàn. Đây là khải tượng về sự thịnh vượng, trong đó những người được Đức Chúa Trời chọn sẽ vui hưởng thành quả lao động của mình.

Ê-sai 65:23-25 (VIE1934)
23. Họ sẽ chẳng lao nhọc vô ích, không sanh con để gặp tai họa; vì họ và dòng dõi họ đều là dòng dõi của những người được Đức Giê-hô-va ban phước.
24. Trước khi họ kêu cầu, ta sẽ đáp lời; họ còn đang nói, ta đã nghe rồi.
25. Chó sói và chiên con sẽ cùng ăn; sư tử sẽ ăn rơm như bò; bụi đất sẽ là thức ăn của rắn. Chúng nó sẽ chẳng làm hại, chẳng hủy diệt trên khắp núi thánh ta, Đức Giê-hô-va phán vậy.

Đức Chúa Trời hứa rằng dân Ngài sẽ không còn lao nhọc vô ích, và con cái họ sẽ không phải trải qua những hoạn nạn như trong quá khứ. Mối quan hệ giữa họ với Đức Chúa Trời sẽ trở nên gần gũi đến mức Ngài đáp lời ngay cả trước khi họ kêu cầu. Hình ảnh chó sói và chiên con sống hòa thuận tượng trưng cho sự hài hòa trọn vẹn trong công trình sáng tạo. Bạo lực và sự hủy diệt sẽ không còn, phản ánh sự bình an hoàn toàn trong vương quốc của Đức Chúa Trời.