Ê-xê-chi-ên 17

Ê-xê-chi-ên 17 trình bày một câu chuyện ngụ ngôn từ Đức Chúa Trời qua tiên tri Ê-xê-chi-ên, sử dụng những hình ảnh sống động để mô tả số phận của Giu-đa. Câu chuyện kể về hai con chim ưng và một cây nho, tượng trưng cho những liên minh chính trị mà Giu-đa cố gắng thiết lập với các nước ngoại bang, đặc biệt là Ba-by-lôn và Ê-díp-tô, thay vì tin cậy Đức Chúa Trời. Chương này là lời cảnh báo về hậu quả của việc phản nghịch Đức Chúa Trời, đồng thời cũng là lời tiên tri về sự phục hồi cuối cùng.

Ê-xê-chi-ên 17:1-6 (VIE1934)
1. Có lời Đức Giê-hô-va phán cùng ta rằng:
2. Hỡi con người, hãy đặt ra một câu đố, nói một lời ví dụ cho nhà Y-sơ-ra-ên,
3. và nói rằng: Chúa Giê-hô-va phán như vầy: Một con chim ưng lớn, cánh rộng, lông dài, lông nó đầy màu sắc, đến Li-ban, bẻ ngọn cây bá hương.
4. Nó bẻ ngọn non cao nhất của cây, đem đến đất buôn bán, đặt nó trong thành của những người buôn bán.
5. Nó cũng lấy hột giống trong đất, gieo trong ruộng tốt; nó đặt bên những dòng nước lớn, trồng như cây liễu.
6. Hột giống mọc lên thành một cây nho thấp, có nhánh hướng về nó, rễ ở dưới nó. Vậy, nó trở nên một cây nho, nứt nhánh, đâm chồi.

Đức Chúa Trời truyền cho Ê-xê-chi-ên nói một câu đố dưới hình thức ngụ ngôn cho dân Y-sơ-ra-ên, tượng trưng cho những sự kiện liên quan đến Giu-đa, Ba-by-lôn và Ê-díp-tô. “Con chim ưng lớn” tượng trưng cho Nê-bu-cát-nết-sa, vua Ba-by-lôn, là người lấy “ngọn cây cao nhất”, tượng trưng cho vua Giê-hô-gia-kin, từ Li-ban, hình ảnh tượng trưng cho Giê-ru-sa-lem, rồi đưa ông đến Ba-by-lôn. “Hột giống trong đất” chỉ về Sê-đê-kia, người được Nê-bu-cát-nết-sa lập làm vua chư hầu cai trị Giu-đa và được kỳ vọng sẽ trung thành. Hình ảnh “cây nho lan rộng” minh họa triều đại của Sê-đê-kia dưới quyền cai trị của Ba-by-lôn, cho thấy một vị thế phụ thuộc nhưng ổn định.

Ê-xê-chi-ên 17:7-10 (VIE1934)
7. Lại có một con chim ưng lớn khác, cánh rộng, lông nhiều. Nầy, cây nho nầy uốn rễ về phía nó, và chìa nhánh về phía nó từ luống đất đã trồng, đặng nó tưới cho.
8. Cây nho đã được trồng trong đất tốt, bên những dòng nước lớn, đặng nứt nhánh, kết trái, và trở nên một cây nho tốt.
9. Hãy nói rằng: Chúa Giê-hô-va phán như vầy: Nó có thạnh vượng chăng? Chim ưng há chẳng nhổ rễ nó, há chẳng cắt trái nó, khiến cho nó khô héo sao? Hết thảy lá non của nó sẽ khô héo; chẳng cần sức mạnh lớn hay đông người để nhổ nó khỏi rễ.
10. Nầy, nó đã được trồng, nhưng có thạnh vượng chăng? Khi gió đông thổi đến, nó há chẳng khô héo sao? Nó sẽ khô héo ngay trong luống đất nơi nó mọc lên.

Con chim ưng thứ hai tượng trưng cho Ê-díp-tô, nước mà Sê-đê-kia tìm đến để xin hỗ trợ quân sự, bất chấp liên minh của ông với Ba-by-lôn. Hành động này được mô tả qua hình ảnh cây nho tìm kiếm nguồn nuôi dưỡng mới, cho thấy Sê-đê-kia phản bội sự hỗ trợ mà Ba-by-lôn đã dành cho mình. Lời tiên tri cảnh báo rằng cuộc nổi loạn chống lại Ba-by-lôn sẽ không thành công. Cây nho, tức Giu-đa, sẽ bị nhổ bật rễ và để cho khô héo, báo trước sự sụp đổ của Giu-đa khi Ba-by-lôn trả đũa. “Gió đông” tượng trưng cho cuộc xâm lăng sắp đến của Ba-by-lôn, đem lại sự hoang tàn.

Ê-xê-chi-ên 17:11-15 (VIE1934)
11. Có lời Đức Giê-hô-va phán cùng ta rằng:
12. Hãy nói cùng nhà phản nghịch rằng: Các ngươi há chẳng biết những điều nầy có nghĩa gì sao? Hãy nói rằng: Vua Ba-by-lôn đã đến Giê-ru-sa-lem, bắt vua và các quan trưởng, đem họ về Ba-by-lôn.
13. Vua ấy lấy một người trong dòng dõi vua, lập giao ước với người, bắt người thề, và đem những người quyền thế trong đất đi.
14. Hầu cho nước ấy trở nên yếu kém, không thể tự nâng mình lên, nhưng nhờ giữ giao ước với vua Ba-by-lôn mà được tồn tại.
15. Nhưng vua ấy phản nghịch vua Ba-by-lôn, sai sứ giả đến Ê-díp-tô, đặng xin ngựa và nhiều quân lính. Vua ấy có được thạnh vượng chăng? Kẻ làm những điều ấy há có thể thoát khỏi sao? Kẻ phá vỡ giao ước há có thể được giải cứu sao?

Đức Chúa Trời trực tiếp giải thích ngụ ngôn cho Ê-xê-chi-ên, làm rõ rằng việc Giu-đa bị lưu đày và phải phục tùng là hậu quả của sự phản nghịch cùng việc không giữ giao ước với Ba-by-lôn. Nỗ lực của Sê-đê-kia nhằm liên minh với Ê-díp-tô, bất chấp lời thề trung thành với Ba-by-lôn, được trình bày như một hành động phản bội trực tiếp. Những câu hỏi tu từ nhấn mạnh sự vô ích trong hành động của Sê-đê-kia, cảnh báo rằng việc phá vỡ giao ước với Ba-by-lôn chỉ dẫn đến sự hủy diệt lớn hơn cho Giu-đa.

Ê-xê-chi-ên 17:16-21 (VIE1934)
16. Chúa Giê-hô-va phán: Thật như ta hằng sống, vua ấy sẽ chết tại Ba-by-lôn, trong nơi vua đang ngự, tức nơi vua đã lập người làm vua, vì người đã khinh lời thề và phá vỡ giao ước với vua ấy.
17. Pha-ra-ôn cùng đạo quân đông đảo và quyền thế của mình sẽ chẳng giúp được gì trong cuộc chiến, khi người ta đắp lũy và xây tường vây để giết nhiều người.
18. Vì người đã khinh lời thề, phá vỡ giao ước, dù đã đưa tay thề hứa, mà vẫn làm những điều ấy, nên người sẽ chẳng thoát khỏi.
19. Vậy, Chúa Giê-hô-va phán như vầy: Thật như ta hằng sống, ta sẽ báo trả trên đầu người lời thề mà người đã khinh, và giao ước mà người đã phá vỡ.
20. Ta sẽ giăng lưới trên người, người sẽ mắc vào bẫy ta. Ta sẽ đem người đến Ba-by-lôn và xét xử người tại đó về sự bất trung mà người đã phạm nghịch cùng ta.
21. Hết thảy những kẻ chạy trốn cùng với các đạo quân của người sẽ ngã bởi gươm; những kẻ còn sót lại sẽ bị tan lạc về mọi hướng gió. Bấy giờ các ngươi sẽ biết rằng ta, Đức Giê-hô-va, đã phán điều ấy.

Đức Chúa Trời tuyên bố chắc chắn rằng Sê-đê-kia sẽ bị trừng phạt vì phá vỡ giao ước. Dù Ê-díp-tô có sức mạnh đến đâu, Pha-ra-ôn cũng sẽ bất lực trong việc giúp đỡ Giu-đa. Phần này nhấn mạnh tầm quan trọng của lòng trung thành và sự vâng phục các giao ước. Số phận của Sê-đê-kia đã được định đoạt: ông sẽ bị đưa đến Ba-by-lôn, nơi ông phải đối diện với sự phán xét. Quân lính và những người ủng hộ ông sẽ bị đánh bại, còn dân Giu-đa sẽ bị phân tán, xác nhận sự phán xét của Đức Chúa Trời.

Ê-xê-chi-ên 17:22-24 (VIE1934)
22. Chúa Giê-hô-va phán như vầy: Ta cũng sẽ lấy một nhánh non từ ngọn cây bá hương cao, bẻ một chồi non trên ngọn nó, rồi đem trồng trên một ngọn núi cao và nổi bật.
23. Ta sẽ trồng nó trên núi cao của Y-sơ-ra-ên; nó sẽ đâm nhánh, kết trái, và trở nên một cây bá hương tốt. Mọi loài chim sẽ ở dưới nó; chúng sẽ trú ngụ trong bóng nhánh cây nó.
24. Hết thảy cây cối ngoài đồng sẽ biết rằng ta, Đức Giê-hô-va, đã hạ cây cao xuống, nâng cây thấp lên, làm cho cây xanh khô héo và khiến cây khô tươi tốt. Ta, Đức Giê-hô-va, đã phán và sẽ làm thành điều ấy.

Những câu cuối cùng đem đến một thông điệp hy vọng, hứa hẹn sự phục hồi trong tương lai. Đức Chúa Trời sẽ trồng một “nhánh non” mới trên núi của Y-sơ-ra-ên, tượng trưng cho Đấng Mê-si đến từ dòng dõi Đa-vít, Đấng sẽ cai trị cách công chính. Vị lãnh đạo trong tương lai này sẽ giống như một “cây bá hương tốt”, đem lại nơi trú ẩn và nguồn nuôi dưỡng cho nhiều người. Hình ảnh nâng cây thấp lên và hạ cây cao xuống phản ánh quyền tể trị tối cao của Đức Chúa Trời: Ngài có quyền nâng người khiêm nhường lên và hạ kẻ kiêu ngạo xuống. Lời tiên tri này hướng đến kế hoạch cuối cùng của Đức Chúa Trời nhằm phục hồi Y-sơ-ra-ên dưới quyền cai trị của một vị vua công chính.