Ê-xê-chi-ên 36

Ê-xê-chi-ên 36 là một sứ điệp tiên tri về niềm hy vọng và sự phục hồi dành cho Y-sơ-ra-ên. Đức Chúa Trời phán qua nhà tiên tri Ê-xê-chi-ên, hứa sẽ đem Y-sơ-ra-ên trở về đất mình, thanh tẩy họ khỏi sự thờ hình tượng và phục hồi mối quan hệ giao ước giữa Ngài với họ. Chương này nhấn mạnh cam kết của Đức Chúa Trời trong việc phục hồi dân Ngài, không phải vì họ xứng đáng, mà vì danh thánh của Ngài, vốn đã bị xúc phạm giữa các dân tộc. Quan trọng hơn, chương này không chỉ hướng đến sự phục hồi bên ngoài, mà còn báo trước thực tại thuộc linh sâu sắc hơn của Giao Ước Mới, khi Đức Chúa Trời ban cho dân Ngài một tấm lòng mới và đặt Thần Linh Ngài trong họ. Theo sự hiểu biết về Giao Ước Mới, điều này không đơn thuần là vâng giữ các luật lệ được ghi chép từ bên ngoài, mà là Đức Chúa Trời ban sự sống và Thần Linh của Đấng Christ vào trong những người tin, khiến họ được biến đổi từ bên trong. Vì vậy, chương này bày tỏ quyền năng cứu chuộc của Đức Chúa Trời, không chỉ phục hồi những gì đã bị hoang tàn bên ngoài, mà còn đổi mới dân Ngài về mặt thuộc linh từ bên trong, khiến họ trở thành nơi ngự thánh khiết cho sự hiện diện của Ngài.

Ê-xê-chi-ên 36:1-10 (VIE1934)
1. Hỡi con người, hãy nói tiên tri về các núi của Y-sơ-ra-ên, và nói rằng: Hỡi các núi của Y-sơ-ra-ên, hãy nghe lời Đức Giê-hô-va!
2. Chúa Giê-hô-va phán như vầy: Vì kẻ thù đã nói về các ngươi rằng: Ha! Những nơi cao từ xưa đã thuộc về chúng ta!
3. Vậy, hãy nói tiên tri và nói rằng: Chúa Giê-hô-va phán như vầy: Vì chúng đã làm cho các ngươi trở nên hoang vu, nuốt chửng các ngươi từ mọi phía, khiến các ngươi trở thành sản nghiệp của những dân tộc còn lại, và các ngươi bị người ta đồn đãi, bị dân chúng phỉ báng,
4. vậy, hỡi các núi Y-sơ-ra-ên, hãy nghe lời Chúa Giê-hô-va! Chúa Giê-hô-va phán cùng các núi, các đồi, các khe suối, các thung lũng, những nơi hoang vu đổ nát và các thành bị bỏ hoang, đã trở thành chiến lợi phẩm và trò chế giễu của các dân tộc chung quanh.
5. Vì vậy, Chúa Giê-hô-va phán như vầy: Ta đã phán trong cơn ghen tương cháy bỏng của ta nghịch cùng những dân tộc còn lại và cả Ê-đôm, là những kẻ vui mừng hết lòng và có tâm địa hiểm độc, tự chiếm lấy đất ta làm sản nghiệp để cướp phá những vùng đồng quê của nó.
6. Vậy, hãy nói tiên tri về đất Y-sơ-ra-ên, nói với các núi, các đồi, các khe suối và các thung lũng rằng: Chúa Giê-hô-va phán như vầy: Nầy, ta đã phán trong cơn ghen tương và thịnh nộ của ta, vì các ngươi đã phải mang lấy sự sỉ nhục của các dân tộc.
7. Vì vậy, Chúa Giê-hô-va phán như vầy: Ta đã giơ tay thề rằng chắc chắn các dân tộc chung quanh các ngươi sẽ phải mang lấy sự sỉ nhục của chính chúng.
8. Nhưng hỡi các núi Y-sơ-ra-ên, các ngươi sẽ đâm chồi, sinh nhánh và kết trái cho dân Y-sơ-ra-ên của ta, vì họ sắp trở về.
9. Vì nầy, ta đứng về phía các ngươi; ta sẽ quay về với các ngươi, các ngươi sẽ được cày xới và gieo trồng.
10. Ta sẽ làm cho loài người trên các ngươi gia tăng, tức toàn thể nhà Y-sơ-ra-ên; các thành sẽ có người ở và những nơi đổ nát sẽ được xây dựng lại.

Đức Chúa Trời bắt đầu sứ điệp của Ngài bằng cách phán với các núi của Y-sơ-ra-ên, tượng trưng cho chính vùng đất đã bị hoang vu và giày đạp bởi các dân tộc ngoại bang. Những dân tộc này đã chế giễu và bóc lột Y-sơ-ra-ên trong tình trạng suy sụp, thậm chí còn tuyên bố vùng đất ấy thuộc về chúng. Trong cơn thịnh nộ công chính, Đức Chúa Trời thề sẽ khiến các dân tộc chung quanh phải chịu nhục nhã vì những hành động của chúng. Tuy nhiên, đối với Y-sơ-ra-ên, Ngài hứa ban sự đổi mới và sinh hoa kết quả. Vùng đất hoang vu sẽ lại thịnh vượng khi Đức Chúa Trời đem dân Ngài trở về để cày xới và định cư tại đó, báo hiệu sự phục hồi giao ước và ân huệ bền vững của Ngài dành cho Y-sơ-ra-ên.

Ê-xê-chi-ên 36:11-15 (VIE1934)
11. Ta sẽ làm cho người và thú vật sinh sôi trên các ngươi; chúng sẽ gia tăng và sinh sản. Ta sẽ khiến các ngươi có dân cư như thuở trước và làm cho các ngươi tốt đẹp hơn lúc ban đầu. Bấy giờ các ngươi sẽ biết ta là Đức Giê-hô-va.
12. Ta sẽ khiến người ta đi lại trên các ngươi, tức dân Y-sơ-ra-ên của ta; họ sẽ chiếm hữu các ngươi, các ngươi sẽ trở thành sản nghiệp của họ, và các ngươi sẽ không còn làm cho họ mất con cái nữa.
13. Chúa Giê-hô-va phán như vầy: Vì người ta nói về ngươi rằng: Ngươi là đất nuốt người và làm cho dân tộc mình mất con cái,
14. nên ngươi sẽ không còn nuốt người nữa, cũng không còn làm cho dân tộc mình mất con cái nữa, Chúa Giê-hô-va phán vậy.
15. Ta sẽ không để ngươi còn nghe lời chế nhạo của các dân tộc, không phải mang lấy sự sỉ nhục của các dân nữa, và ngươi sẽ không còn khiến dân tộc mình vấp ngã nữa, Chúa Giê-hô-va phán vậy.

Đức Chúa Trời hứa không chỉ phục hồi Y-sơ-ra-ên về tình trạng trước kia, mà còn làm cho họ được tốt đẹp hơn lúc ban đầu. Vùng đất từng bị xem là bị rủa sả và cằn cỗi sẽ trở nên vô cùng màu mỡ, nuôi dưỡng một dân số đông đảo cùng nhiều loài vật. Đức Chúa Trời trấn an Y-sơ-ra-ên rằng vùng đất sẽ không còn “nuốt người” nữa, mà thay vào đó sẽ nuôi sống họ. Sự phục hồi này sẽ chấm dứt những lời chế nhạo và sỉ nhục từ các dân tộc khác, bày tỏ sự thành tín của Đức Chúa Trời đối với dân Ngài.

Ê-xê-chi-ên 36:16-21 (VIE1934)
16. Lại có lời Đức Giê-hô-va phán cùng ta rằng:
17. Hỡi con người, khi nhà Y-sơ-ra-ên còn ở trong đất mình, chúng đã làm ô uế đất ấy bởi đường lối và việc làm của mình. Đường lối chúng trước mặt ta như sự ô uế của người đàn bà trong kỳ kinh nguyệt.
18. Vì vậy, ta đã đổ cơn thịnh nộ trên chúng vì máu chúng đã đổ ra trong đất và vì những thần tượng mà chúng đã dùng để làm ô uế đất ấy.
19. Ta đã làm cho chúng tan tác giữa các dân tộc và phân tán chúng khắp các xứ; ta đã xét đoán chúng tùy theo đường lối và việc làm của chúng.
20. Khi chúng đến giữa các dân tộc, bất cứ nơi nào chúng đi, chúng đã làm ô danh thánh ta, vì người ta nói về chúng rằng: Đây là dân của Đức Giê-hô-va, thế mà chúng phải ra khỏi đất Ngài!
21. Nhưng ta quan tâm đến danh thánh ta, là danh mà nhà Y-sơ-ra-ên đã làm ô danh giữa các dân tộc, bất cứ nơi nào chúng đi đến.

Đức Chúa Trời nhìn lại những tội lỗi trong quá khứ của Y-sơ-ra-ên, là những điều đã làm ô uế đất đai và dẫn đến sự phán xét của Ngài, khiến họ phải lưu đày. Mặc dù vậy, sự hiện diện của Y-sơ-ra-ên giữa các dân tộc lại làm ô danh Đức Chúa Trời, bởi những dân tộc khác xem cuộc lưu đày của họ như bằng chứng cho thấy quyền năng của Đức Chúa Trời đã thất bại. Vì vậy, Đức Chúa Trời nay hành động không chỉ vì lợi ích của Y-sơ-ra-ên, mà còn để bảo vệ sự thánh khiết của danh Ngài trước các dân tộc. Điều này mở đường cho sự phục hồi đến từ Đức Chúa Trời, qua đó bày tỏ sự thánh khiết và quyền năng của Ngài.

Ê-xê-chi-ên 36:22-28 (VIE1934)
22. Vậy, hãy nói với nhà Y-sơ-ra-ên rằng: Chúa Giê-hô-va phán như vầy: Hỡi nhà Y-sơ-ra-ên, ta làm điều này không phải vì các ngươi, nhưng vì danh thánh ta, là danh mà các ngươi đã làm ô danh giữa các dân tộc, bất cứ nơi nào các ngươi đi đến.
23. Ta sẽ làm cho danh lớn của ta nên thánh, là danh đã bị làm ô danh giữa các dân tộc, chính là danh mà các ngươi đã làm ô danh giữa chúng. Các dân tộc sẽ biết ta là Đức Giê-hô-va khi ta được tỏ ra là thánh trong các ngươi trước mắt chúng, Chúa Giê-hô-va phán vậy.
24. Ta sẽ đem các ngươi ra khỏi các dân tộc, nhóm các ngươi lại từ mọi xứ và đem các ngươi về đất riêng của mình.
25. Ta sẽ rảy nước sạch trên các ngươi, các ngươi sẽ được sạch; ta sẽ thanh tẩy các ngươi khỏi mọi sự ô uế và mọi thần tượng.
26. Ta sẽ ban cho các ngươi một tấm lòng mới và đặt một thần linh mới trong các ngươi; ta sẽ lấy tấm lòng bằng đá khỏi thân thể các ngươi và ban cho các ngươi tấm lòng bằng thịt.
27. Ta sẽ đặt Thần Linh ta trong các ngươi và khiến các ngươi bước đi theo luật lệ ta, gìn giữ và làm theo các mạng lệnh ta.
28. Các ngươi sẽ ở trong đất mà ta đã ban cho tổ phụ các ngươi; các ngươi sẽ là dân ta, và ta sẽ là Đức Chúa Trời các ngươi.

Đoạn Kinh Thánh này là một trong những lời tiên tri rõ ràng nhất trong Cựu Ước mô tả sự phục hồi dân sự Đức Chúa Trời, bao gồm cả sự phục hồi lịch sử của Y-sơ-ra-ên trở về đất đai theo nghĩa đen và sự phục hồi sâu xa hơn về mặt thuộc linh, được ứng nghiệm qua Giê-su Christ và Giao Ước Mới. Trong bối cảnh lịch sử ban đầu, Đức Chúa Trời hứa sẽ tập hợp Y-sơ-ra-ên từ giữa các dân tộc và đưa họ trở về đất mình sau thời kỳ lưu đày. Lời hứa này trước hết được ứng nghiệm khi những người Do Thái bị lưu đày trở về từ Ba-by-lôn. Tuy nhiên, lời tiên tri vượt xa sự phục hồi về mặt địa lý, bởi vì Đức Chúa Trời cũng hứa sẽ tẩy sạch dân Ngài khỏi tội lỗi và các thần tượng của họ, ban cho họ một tấm lòng mới và một thần linh mới, đồng thời đặt Thần Linh của Ngài vào trong họ. Những lời hứa thuộc linh này tìm thấy sự ứng nghiệm sâu xa hơn qua Đấng Christ, Đấng khiến Giao Ước Mới trở thành hiện thực, và qua sự tuôn đổ của Thánh Linh vào ngày Lễ Ngũ Tuần, khi Đức Chúa Trời bắt đầu tập hợp và biến đổi dân Ngài theo một cách thức mới mẻ và mang tính quyết định. Đức Chúa Trời tuyên bố rằng Ngài thực hiện điều này không phải vì sự công bình của dân Ngài, nhưng vì danh thánh của Ngài, qua đó bày tỏ rằng sự cứu rỗi bắt nguồn từ lòng thương xót và ân điển của Ngài. Lời hứa rảy nước sạch trên họ tượng trưng cho sự tẩy sạch tội lỗi về mặt thuộc linh, trong khi việc ban cho họ một tấm lòng mới và một thần linh mới mô tả sự biến đổi từ bên trong, chứ không đơn thuần là sự cải cách tôn giáo bên ngoài hoặc việc tuân giữ các điều răn được ghi chép một cách nghiêm ngặt hơn. Qua đức tin nơi Đấng Christ, những người tin được tái sinh và nhận được một tấm lòng đổi mới, khi sự sống của Đấng Christ biến đổi bản tính của họ từ bên trong. Tấm lòng bằng đá tượng trưng cho sự ngoan cố và chống nghịch của bản tính sa ngã nơi con người, trong khi tấm lòng bằng thịt tượng trưng cho một tấm lòng đã trở nên mềm mại và được đổi mới, sẵn lòng đáp ứng ý muốn của Đức Chúa Trời. Khi Đức Chúa Trời hứa rằng: “Ta sẽ đặt Thần Linh Ta trong các ngươi và khiến các ngươi bước đi theo những luật lệ Ta,” Ngài bày tỏ rằng sự vâng phục thật sự được sinh ra bởi quyền năng biến đổi của Ngài đang hành động bên trong dân Ngài, chứ không phải chỉ nhờ nỗ lực của con người. Điều này không có nghĩa là các điều răn của Đức Chúa Trời trở nên không còn quan trọng, nhưng có nghĩa là sự vâng phục tuôn chảy từ mối quan hệ được đổi mới với Ngài. Vì vậy, lời hứa rằng Y-sơ-ra-ên sẽ cư ngụ trong đất mà Đức Chúa Trời đã ban cho tổ phụ họ có thể được hiểu ở nhiều cấp độ khác nhau: về mặt lịch sử, lời hứa này nói đến đất Y-sơ-ra-ên; về mặt thuộc linh, nó hướng đến cơ nghiệp và mối thông công được phục hồi với Đức Chúa Trời mà những người tin nhận được qua Đấng Christ; và cuối cùng, nó có thể được hiểu dưới ánh sáng của cơ nghiệp đời đời nơi trời đất mới, tại đó dân sự được cứu chuộc của Đức Chúa Trời sẽ sống với Ngài mãi mãi (Khải Huyền 21:1–3). Đất đai theo nghĩa đen thực sự là một phần trong lời hứa của Đức Chúa Trời dành cho dân Y-sơ-ra-ên thời xưa, nhưng nó cũng là một hình mẫu hướng đến cơ nghiệp lớn lao hơn mà Đức Chúa Trời đã chuẩn bị cho dân Ngài. Vì vậy, phân đoạn này có thể được hiểu là có cả sự ứng nghiệm trong lịch sử lẫn sự ứng nghiệm trong Giao Ước Mới, trong khi ngôn ngữ nói về đất đai và sự phục hồi cũng mang ý nghĩa thuộc linh rộng lớn hơn. Việc liệu mọi chi tiết có cần một sự ứng nghiệm riêng biệt trong tương lai liên quan đến dân Y-sơ-ra-ên theo huyết thống và vùng đất địa lý hay không vẫn là vấn đề thuộc phạm vi giải thích lời tiên tri. Cuối cùng, mục đích của Đức Chúa Trời không chỉ là phục hồi dân Ngài về một nơi chốn, nhưng còn là tẩy sạch họ khỏi tội lỗi, ban cho họ những tấm lòng mới, ngự trong họ qua Thần Linh của Ngài, và đưa họ vào mối thông công đời đời với Ngài. Lời hứa cuối cùng: “Các ngươi sẽ làm dân Ta, và Ta sẽ làm Đức Chúa Trời các ngươi,” bày tỏ trọng tâm của toàn bộ kế hoạch cứu chuộc: Đức Chúa Trời mong muốn có một dân thuộc về Ngài, phản chiếu bản tính thánh khiết của Ngài và sống với Ngài đời đời.

Ê-xê-chi-ên 36:29-30 (VIE1934)
29. Ta sẽ giải cứu các ngươi khỏi mọi sự ô uế. Ta sẽ khiến lúa mì sinh sôi và gia tăng, không đem nạn đói đến trên các ngươi.
30. Ta sẽ làm cho trái cây và hoa lợi ngoài đồng của các ngươi gia tăng, để các ngươi không còn phải mang lấy sự sỉ nhục vì nạn đói giữa các dân tộc nữa.

Đức Chúa Trời cam kết chu cấp và bảo vệ Y-sơ-ra-ên khỏi mọi sự ô uế. Bằng cách loại bỏ sự ô uế, Ngài mở đường cho những phước lành trên đất đai, hứa ban mùa màng dồi dào và giải thoát họ khỏi nạn đói. Sự chu cấp này phục hồi phẩm giá của Y-sơ-ra-ên và ngăn họ bị các dân tộc khác khinh chê vì thiếu thốn. Sự dư dật cũng tượng trưng cho ân huệ được Đức Chúa Trời phục hồi và sự bình an đến từ sự hiện diện của Ngài giữa dân sự.

Ê-xê-chi-ên 36:31-32 (VIE1934)
31. Bấy giờ, các ngươi sẽ nhớ lại đường lối gian ác và những việc làm chẳng tốt lành của mình; các ngươi sẽ tự ghê tởm mình vì những tội lỗi và điều gớm ghiếc của mình.
32. Chúa Giê-hô-va phán vậy: Hãy biết rõ rằng ta làm điều này không phải vì các ngươi. Hỡi nhà Y-sơ-ra-ên, hãy hổ thẹn và bối rối vì đường lối mình!

Trong tiến trình phục hồi, Y-sơ-ra-ên sẽ nhận thức sâu sắc về những tội lỗi trong quá khứ, dẫn đến sự ăn năn chân thành. Sự thay đổi tấm lòng này không chỉ nhằm đem lại lợi ích cho họ; Đức Chúa Trời nhấn mạnh rằng những hành động của Ngài là để tôn vinh danh Ngài. Ngài kêu gọi Y-sơ-ra-ên hạ mình và ăn năn đau đớn, nhắc nhở họ rằng sự đổi mới là hành động của ân điển Ngài, chứ không phải phần thưởng cho công trạng của chính họ.

Ê-xê-chi-ên 36:33-36 (VIE1934)
33. Chúa Giê-hô-va phán như vầy: Trong ngày ta thanh tẩy các ngươi khỏi mọi tội lỗi, ta cũng sẽ khiến các thành có người ở và những nơi đổ nát được xây dựng lại.
34. Đất hoang vu sẽ được cày xới thay vì nằm hoang vu trước mắt mọi người đi ngang qua.
35. Người ta sẽ nói rằng: Đất này trước kia hoang vu nay đã trở nên như vườn Ê-đen; những thành đổ nát, hoang vu và bị phá hủy nay đã được xây dựng kiên cố và có người ở.
36. Bấy giờ, các dân tộc còn sót lại chung quanh các ngươi sẽ biết rằng ta, Đức Giê-hô-va, đã xây dựng lại những nơi đổ nát và trồng trọt nơi đất hoang vu. Ta, Đức Giê-hô-va, đã phán thì ta sẽ làm điều ấy.

Khi Đức Chúa Trời thanh tẩy Y-sơ-ra-ên, Ngài cũng sẽ phục hồi các thành phố và đất đai của họ, khiến chúng trở nên màu mỡ và xinh đẹp như vườn Ê-đen. Sự biến đổi của một vùng đất từng bị tàn phá sẽ trở thành bằng chứng cho các dân tộc về quyền năng và sự thành tín của Đức Chúa Trời. Những thành phố và cánh đồng được phục hồi của Y-sơ-ra-ên sẽ chứng minh lời hứa của Đức Chúa Trời đã được thực hiện và Ngài có quyền năng đem sự sống đến những nơi cằn cỗi, qua đó hướng sự chú ý đến quyền tể trị và hành động thiêng liêng của Ngài.

Ê-xê-chi-ên 36:37-38 (VIE1934)
37. Chúa Giê-hô-va phán như vầy: Ta cũng sẽ để cho nhà Y-sơ-ra-ên cầu hỏi ta về điều này, để ta làm cho họ; ta sẽ gia tăng dân số của họ như một bầy chiên.
38. Như bầy chiên được biệt riêng làm của lễ thánh, như bầy chiên đông đảo tại Giê-ru-sa-lem trong những ngày lễ trọng thể, các thành đổ nát cũng sẽ đầy dẫy những bầy người đông đảo. Bấy giờ, họ sẽ biết ta là Đức Giê-hô-va.

Đức Chúa Trời không chỉ hứa phục hồi mà còn mời gọi Y-sơ-ra-ên cầu xin Ngài thực hiện điều đó, cho thấy một mối quan hệ được đổi mới, trong đó họ nương cậy nơi Ngài. Ngài mô tả dân sự như một “bầy chiên”, hình ảnh quen thuộc gắn liền với sự chăm sóc, sinh tế và thờ phượng. Dân số đông đảo tràn ngập các thành phố sẽ giống như một lễ vật được dâng trong nghi lễ, bày tỏ sự sống và lòng tận hiến được phục hồi của Y-sơ-ra-ên. Qua sự phục hồi đầy sức sống này, Y-sơ-ra-ên và các dân tộc sẽ chứng kiến rằng Đức Giê-hô-va thực sự là Đấng tể trị và thành tín.