Đa-ni-ên 4

Đa-ni-ên 4 kể câu chuyện về giấc chiêm bao của vua Nê-bu-cát-nết-sa về một cây lớn, sự kiêu ngạo của ông và việc Đức Chúa Trời hạ ông xuống. Trong chương này, Nê-bu-cát-nết-sa thuật lại khải tượng về một cây khổng lồ cuối cùng bị đốn hạ. Đa-ni-ên giải nghĩa giấc chiêm bao như một lời cảnh báo rằng nhà vua sẽ bị hạ xuống vì sự kiêu ngạo của mình, nhưng sẽ được phục hồi khi thừa nhận quyền tể trị của Đức Chúa Trời. Câu chuyện này bày tỏ quyền năng của Đức Chúa Trời và tầm quan trọng của việc khiêm nhường trước mặt Ngài.

Đa-ni-ên 4:1-3 (VIE1934)
1. Vua Nê-bu-cát-nết-sa gửi lời đến mọi dân, mọi nước và mọi thứ tiếng ở khắp đất: Nguyền cho sự bình an các ngươi được thêm lên!
2. Ta tưởng nên tỏ ra những dấu lạ và sự lạ mà Đức Chúa Trời Chí Cao đã làm cho ta.
3. Những dấu lạ Ngài thật lớn lao thay! Những sự lạ Ngài thật mạnh mẽ thay! Nước Ngài là nước đời đời, quyền thế Ngài còn từ đời nọ đến đời kia.

Vua Nê-bu-cát-nết-sa mở đầu chương này bằng lời tuyên bố với mọi người về sự vĩ đại của Đức Chúa Trời Chí Cao. Ông thừa nhận những dấu lạ và việc kỳ diệu Đức Chúa Trời đã làm, đồng thời tuyên bố rằng vương quốc Ngài là đời đời và quyền cai trị của Ngài trải qua mọi thế hệ. Phần mở đầu này tạo nên giọng điệu suy ngẫm, cho thấy Nê-bu-cát-nết-sa dường như đã có sự kính trọng mới đối với Đức Chúa Trời sau trải nghiệm bị hạ xuống, điều mà ông sắp thuật lại.

Đa-ni-ên 4:4-9 (VIE1934)
4. Ta, Nê-bu-cát-nết-sa, đang an nghỉ trong nhà ta và được thạnh vượng trong cung ta.
5. Ta thấy một điềm chiêm bao làm cho ta sợ hãi; những ý tưởng trên giường và những sự hiện thấy trong đầu ta làm cho ta bối rối.
6. Vậy ta truyền lịnh đem hết thảy những bác sĩ khôn ngoan của Ba-by-lôn đến trước mặt ta, đặng họ giải nghĩa điềm chiêm bao ấy cho ta.
7. Bấy giờ những thuật sĩ, đồng bóng, người Canh-đê và thầy bói đến; ta thuật điềm chiêm bao cho họ, nhưng họ không giải nghĩa được cho ta.
8. Sau rốt, Đa-ni-ên đến trước mặt ta, tên người là Bên-tơ-sát-sa, theo tên của thần ta; trong người có Thần Linh của Đức Chúa Trời thánh.
9. Hỡi Bên-tơ-sát-sa, trưởng các bác sĩ khôn ngoan, ta biết rằng Thần Linh của Đức Chúa Trời thánh ở trong ngươi, và chẳng có sự kín nhiệm nào làm khó cho ngươi. Hãy nói cho ta biết những sự hiện thấy trong điềm chiêm bao ta đã thấy và ý nghĩa của nó.

Nê-bu-cát-nết-sa nhớ lại việc ông bị một giấc chiêm bao làm cho bối rối và triệu tập tất cả những người khôn ngoan của mình, nhưng không ai giải nghĩa được. Cuối cùng, ông gọi Đa-ni-ên, người mà ông tin cậy vì những sự hiểu biết trước đây của Đa-ni-ên và vì ông nhận ra “Thần Linh của Đức Chúa Trời thánh” ở trong người. Phân đoạn này cho thấy nhà vua dựa vào sự khôn ngoan đến từ Đức Chúa Trời nơi Đa-ni-ên hơn là những cố vấn của chính mình.

Đa-ni-ên 4:10-18 (VIE1934)
10. Những sự hiện thấy trong đầu ta khi nằm trên giường là vầy: Ta nhìn xem, thấy một cái cây ở giữa đất, chiều cao rất lớn.
11. Cây ấy lớn lên và trở nên mạnh mẽ; ngọn nó cao đến trời, và người ta có thể thấy nó từ tận cùng đất.
12. Lá nó tốt đẹp, trái nó nhiều, và trong nó có thức ăn cho mọi loài. Các thú đồng tìm bóng mát dưới nó, chim trời ở trên nhánh nó, và mọi loài đều được nuôi dưỡng nhờ nó.
13. Ta nhìn thấy trong những sự hiện thấy của đầu ta khi nằm trên giường, có một đấng canh giữ, một đấng thánh, từ trời xuống.
14. Đấng ấy lớn tiếng truyền rằng: Hãy đốn cây, chặt các nhánh nó, lột lá nó và rải trái nó ra; hãy khiến các thú vật chạy khỏi dưới nó và chim chóc khỏi các nhánh nó.
15. Nhưng hãy để gốc và rễ nó lại trong đất, giữa cỏ non ngoài đồng, lấy vòng sắt và đồng trói nó lại. Hãy để nó bị ướt bởi sương trời và ăn cỏ ngoài đồng cùng với các thú vật.
16. Hãy đổi lòng nó khỏi lòng người, ban cho nó lòng thú vật, và để bảy kỳ trải qua trên nó.
17. Mạng lịnh này là theo lời quyết định của các đấng canh giữ, và án lệnh này theo lời của các đấng thánh, hầu cho người sống biết rằng Đấng Chí Cao cai trị trong nước loài người, ban nước ấy cho người nào tùy ý Ngài, và lập kẻ thấp hèn nhất lên cai trị.
18. Ta, vua Nê-bu-cát-nết-sa, đã thấy điềm chiêm bao này. Hỡi Bên-tơ-sát-sa, hãy giải nghĩa nó cho ta, vì hết thảy những người khôn ngoan trong nước ta không thể giải nghĩa được; nhưng ngươi có thể làm được, vì Thần Linh của Đức Chúa Trời thánh ở trong ngươi.

Nê-bu-cát-nết-sa mô tả giấc chiêm bao về một cây hùng vĩ cung cấp thức ăn và chỗ trú ẩn cho mọi loài. Sau đó, một đấng từ trời truyền lệnh đốn cây, chỉ để lại gốc và rễ được trói bằng sắt và đồng; tiếp theo là sự biến đổi khiến lòng của người được nói đến trở nên giống lòng thú vật trong một khoảng thời gian nhất định. Giấc chiêm bao này phản ánh quyền cai trị của Nê-bu-cát-nết-sa và sự cung cấp của ông cho dân chúng, đồng thời báo trước một sắc lệnh từ trời sẽ hạ ông xuống và bày tỏ thẩm quyền của Đức Chúa Trời.

Đa-ni-ên 4:19-27 (VIE1934)
19. Bấy giờ Đa-ni-ên, cũng gọi là Bên-tơ-sát-sa, kinh ngạc trong một lúc, và những ý tưởng làm người bối rối. Vua phán rằng: Hỡi Bên-tơ-sát-sa, chớ để điềm chiêm bao và sự giải nghĩa nó làm ngươi bối rối. Bên-tơ-sát-sa đáp rằng: Thưa chúa tôi, chớ chi điềm chiêm bao này giáng trên những kẻ ghét vua, và sự giải nghĩa nó giáng trên những kẻ thù vua!
20. Cây mà vua đã thấy, lớn lên và trở nên mạnh mẽ, có ngọn cao đến trời và có thể thấy được khắp đất,
21. lá tốt đẹp, trái nhiều, có thức ăn cho mọi loài, các thú đồng ở dưới nó, chim trời làm tổ trên các nhánh nó,
22. ấy chính là vua, hỡi vua! Vua đã trở nên lớn lao và mạnh mẽ; sự vĩ đại của vua đã lên đến trời, quyền cai trị của vua trải đến tận cùng đất.
23. Vua đã thấy một đấng canh giữ, một đấng thánh, từ trời xuống và truyền rằng: Hãy đốn cây, hủy diệt nó, nhưng hãy để gốc và rễ nó lại trong đất, lấy vòng sắt và đồng trói nó giữa cỏ non ngoài đồng; hãy để nó bị ướt bởi sương trời và ăn cỏ cùng các thú vật cho đến khi bảy kỳ trải qua trên nó.
24. Hỡi vua, đây là sự giải nghĩa và là mạng lịnh của Đấng Chí Cao đã giáng trên vua, chúa tôi:
25. Vua sẽ bị đuổi khỏi loài người, chỗ ở của vua sẽ ở cùng các thú vật ngoài đồng; người ta sẽ khiến vua ăn cỏ như bò, bị ướt bởi sương trời, và bảy kỳ sẽ trải qua trên vua cho đến khi vua biết rằng Đấng Chí Cao cai trị trong nước loài người và ban nước ấy cho người nào tùy ý Ngài.
26. Vì đã có lệnh để lại gốc và rễ cây, nước vua sẽ được vững chắc cho vua sau khi vua nhận biết rằng trời cai trị.
27. Vậy, hỡi vua, xin vua vui lòng nhận lời khuyên của tôi: hãy lìa bỏ tội lỗi mình bằng cách làm điều công bình, và lìa bỏ sự gian ác mình bằng cách thương xót người nghèo. Có lẽ sự thịnh vượng của vua sẽ được kéo dài.

Lúc đầu, Đa-ni-ên bối rối trước ý nghĩa của giấc chiêm bao, nhưng sau đó giải thích rằng cái cây tượng trưng cho chính Nê-bu-cát-nết-sa, còn lời tiên báo cho biết ông sẽ bị hạ xuống vì sự kiêu ngạo. Ông sẽ sống như thú vật cho đến khi thừa nhận quyền tể trị của Đức Chúa Trời. Đa-ni-ên khuyên nhà vua ăn năn và thể hiện lòng nhân từ với người nghèo để kéo dài thời kỳ thịnh vượng của mình, qua đó cho thấy lòng thương xót của Đức Chúa Trời vẫn có thể được bày tỏ nếu nhà vua thay đổi đường lối.

Đa-ni-ên 4:28-33 (VIE1934)
28. Hết thảy những điều này đều xảy đến cho vua Nê-bu-cát-nết-sa.
29. Cuối mười hai tháng, vua đang đi dạo trên nóc cung điện hoàng gia tại Ba-by-lôn.
30. Vua nói rằng: Đây chẳng phải là Ba-by-lôn lớn mà ta đã xây dựng làm nơi ở của hoàng gia bởi quyền năng mạnh mẽ của ta và để làm vinh hiển sự oai nghi của ta sao?
31. Lời còn ở trong miệng vua, thì có tiếng từ trời phán xuống rằng: Hỡi vua Nê-bu-cát-nết-sa, lời này phán cho vua: Nước đã lìa khỏi vua rồi!
32. Vua sẽ bị đuổi khỏi loài người, chỗ ở của vua sẽ ở cùng các thú vật ngoài đồng; người ta sẽ khiến vua ăn cỏ như bò, và bảy kỳ sẽ trải qua trên vua cho đến khi vua biết rằng Đấng Chí Cao cai trị trong nước loài người và ban nước ấy cho người nào tùy ý Ngài.
33. Ngay trong giờ ấy, lời đó được ứng nghiệm trên Nê-bu-cát-nết-sa. Ông bị đuổi khỏi loài người, ăn cỏ như bò; thân thể ông bị ướt bởi sương trời cho đến khi tóc ông mọc dài như lông chim ưng và móng tay ông như móng chim.

Một năm sau lời cảnh báo của Đa-ni-ên, Nê-bu-cát-nết-sa, bị sự kiêu ngạo chi phối, khoe khoang về những thành tựu của mình. Ngay lúc ấy, sự phán xét của Đức Chúa Trời được công bố, và nhà vua mất vương quốc cùng sự minh mẫn. Nê-bu-cát-nết-sa sống như một con thú, tượng trưng cho sự sụp đổ và hình phạt từ trời dành cho ông. Sự biến đổi này bày tỏ rõ ràng quyền năng của Đức Chúa Trời trong việc hạ xuống ngay cả vị vua quyền lực nhất, cho đến khi ông thừa nhận quyền tối cao của Ngài.

Đa-ni-ên 4:34-37 (VIE1934)
34. Đến cuối kỳ ấy, ta, Nê-bu-cát-nết-sa, ngước mắt lên trời, sự hiểu biết trở lại với ta; ta ngợi khen Đấng Chí Cao, ca tụng và tôn vinh Đấng sống đời đời. Quyền cai trị Ngài là quyền cai trị đời đời, nước Ngài còn từ đời nọ đến đời kia.
35. Hết thảy dân cư trên đất đều bị kể như không có gì; Ngài làm theo ý muốn mình trong đạo binh trên trời và giữa dân cư trên đất. Chẳng ai có thể ngăn tay Ngài hoặc hỏi Ngài rằng: Ngài làm chi vậy?
36. Trong lúc ấy, sự hiểu biết của ta trở lại với ta; vì sự vinh hiển của nước ta, sự oai nghi và vẻ rực rỡ của ta cũng trở lại với ta. Các quan lớn và các quan trong triều tìm đến ta; ta được phục hồi ngôi nước mình, và sự oai nghi lớn lao càng thêm cho ta.
37. Bây giờ ta, Nê-bu-cát-nết-sa, ngợi khen, tôn cao và tôn vinh Vua trên trời; mọi công việc Ngài đều chân thật, đường lối Ngài là công bình; Ngài có quyền hạ xuống những kẻ bước đi trong sự kiêu ngạo.

Sau thời kỳ bị hạ xuống, Nê-bu-cát-nết-sa thừa nhận Đức Chúa Trời, và sự hiểu biết của ông được phục hồi. Ông ngợi khen Đức Chúa Trời, nhận biết quyền cai trị đời đời và quyền năng của Ngài. Vương quốc được trả lại cho Nê-bu-cát-nết-sa, cùng với sự tôn trọng và vinh dự còn lớn hơn trước, đánh dấu sự kết thúc thử thách của ông. Chương này khép lại bằng lời tuyên bố sâu sắc của nhà vua về sự công bình và quyền năng của Đức Chúa Trời trong việc hạ những kẻ kiêu ngạo, cho thấy ông đã thay đổi và thuận phục thẩm quyền của Ngài.