Đa-ni-ên 5

Đa-ni-ên 5 thuật lại câu chuyện về bữa tiệc của vua Bên-xát-sa và dòng chữ bí ẩn xuất hiện trên tường. Trong sự kiêu ngạo của mình, Bên-xát-sa, vị vua cuối cùng của Ba-by-lôn, đã sử dụng những bình thánh lấy từ đền thờ tại Giê-ru-sa-lem để tôn vinh các thần tượng của mình. Trong bữa tiệc, một bàn tay xuất hiện và viết một thông điệp trên tường. Nhà vua kinh hãi triệu tập các nhà thông thái để giải nghĩa, nhưng chỉ có Đa-ni-ên mới có thể giải thích ý nghĩa của dòng chữ. Thông điệp ấy tuyên bố sự phán xét trên Ba-by-lôn, và ngay trong đêm đó, vương quốc này rơi vào tay người Mê-đi và người Phe-rơ-sơ, làm ứng nghiệm lời tiên tri của Đức Chúa Trời.

Đa-ni-ên 5:1-4 (VIE1934)
1. Vua Bên-xát-sa mở một tiệc lớn cho một ngàn quan trưởng mình, và uống rượu trước mặt họ.
2. Bên-xát-sa đang khi uống rượu, truyền đem những bình vàng và bạc mà Nê-bu-cát-nết-sa, cha vua, đã lấy từ đền thờ tại Giê-ru-sa-lem, để vua, các quan trưởng, các hoàng hậu và cung phi mình dùng mà uống.
3. Người ta bèn đem những bình vàng đã lấy từ đền thờ, là nhà của Đức Chúa Trời tại Giê-ru-sa-lem; vua, các quan trưởng, các hoàng hậu và cung phi đều dùng những bình ấy mà uống.
4. Họ uống rượu và ngợi khen các thần bằng vàng, bạc, đồng, sắt, gỗ và đá.

Những hành động của Bên-xát-sa phản ánh sự kiêu ngạo và thái độ bất kính đối với Đức Chúa Trời. Bằng cách sử dụng những bình thánh lấy từ đền thờ tại Giê-ru-sa-lem, ông thể hiện sự coi thường những vật thánh, phô trương quyền lực trước mặt các quan trưởng của mình. Việc uống rượu bằng những bình ấy trong khi ngợi khen các thần tượng tượng trưng cho sự chống nghịch của ông đối với Đức Chúa Trời của Y-sơ-ra-ên, vì ông tôn vinh những thần được làm từ các vật chất trần gian. Hành động phạm thượng này mở đường cho sự phán xét của Đức Chúa Trời, bởi nó bày tỏ sự thiếu lòng tôn kính của Bên-xát-sa đối với Ngài.

Đa-ni-ên 5:5-6 (VIE1934)
5. Ngay giờ đó, có những ngón tay của bàn tay người hiện ra, viết đối diện chân đèn trên vách vôi của cung vua; vua thấy phần bàn tay đang viết.
6. Bấy giờ sắc mặt vua biến đổi, tư tưởng vua làm cho vua kinh hãi, các khớp xương hông vua lỏng ra, và đầu gối đập vào nhau.

Sự xuất hiện bất ngờ của một bàn tay viết trên tường khiến Bên-xát-sa kinh ngạc và khiếp sợ. Phản ứng của ông cho thấy ông đột nhiên nhận ra sự yếu đuối của mình và cảm thấy sợ hãi trước điều bí ẩn chưa biết. Chỉ mới trước đó, ông còn tự tin dự tiệc, nhưng sự kiện siêu nhiên này đã khiến ông rơi vào trạng thái kinh hoàng, bộc lộ nỗi sợ hãi và sự bất an bên trong. Phản ứng này báo trước sự phán xét sắp được công bố trên ông và vương quốc của ông.

Đa-ni-ên 5:7-9 (VIE1934)
7. Vua kêu lớn tiếng, truyền đem các thuật sĩ, người Canh-đê và những thầy bói vào. Vua nói với các nhà thông thái của Ba-by-lôn rằng: Ai đọc được chữ này và giải nghĩa cho ta, sẽ được mặc áo màu tím, đeo một dây chuyền vàng nơi cổ, và được làm người cai trị thứ ba trong nước.
8. Bấy giờ, hết thảy các nhà thông thái của vua đều đến, nhưng không ai đọc được chữ ấy hoặc giải nghĩa cho vua.
9. Vua Bên-xát-sa càng thêm kinh hãi, sắc mặt biến đổi, và các quan trưởng đều sửng sốt.

Trong cơn tuyệt vọng, Bên-xát-sa tìm đến các cố vấn để xin giúp đỡ, hứa ban những phần thưởng lớn cho bất cứ ai có thể giải nghĩa dòng chữ. Tuy nhiên, các nhà thông thái của ông không thể giải mã được, cho thấy giới hạn của sự khôn ngoan và quyền lực Ba-by-lôn. Nỗi sợ hãi của Bên-xát-sa càng gia tăng, còn các quan trưởng cũng kinh ngạc theo ông, vì dòng chữ bí ẩn vẫn chưa được giải thích. Cảnh tượng này nhấn mạnh sự vô ích của việc dựa vào trí khôn loài người khi đối diện với những điều mầu nhiệm thuộc về Đức Chúa Trời.

Đa-ni-ên 5:10-12 (VIE1934)
10. Hoàng thái hậu nghe tiếng vua và các quan trưởng, bèn vào phòng tiệc. Bà nói rằng: Hỡi vua, chúc vua sống đời đời! Chớ để tư tưởng vua làm vua kinh hãi, cũng đừng để sắc mặt vua biến đổi.
11. Trong nước vua có một người có Thần Linh của Đức Chúa Trời thánh ở trong mình. Trong đời vua cha, người ta nhận thấy nơi người ấy có sự sáng suốt, thông hiểu và khôn ngoan như sự khôn ngoan của các thần. Vua Nê-bu-cát-nết-sa, cha vua, tức là vua, đã lập người ấy làm trưởng các thuật sĩ, thầy bói, người Canh-đê và những thầy bói.
12. Vì trong Đa-ni-ên, người mà vua đặt tên là Bên-tê-xát-sa, có một thần linh xuất sắc, sự hiểu biết, thông sáng, khả năng giải nghĩa chiêm bao, giải đáp những câu đố và làm sáng tỏ những điều bí ẩn. Vậy, hãy cho gọi Đa-ni-ên đến, người sẽ giải nghĩa cho vua.

Hoàng thái hậu, có lẽ là mẹ của nhà vua, khuyên Bên-xát-sa tìm đến Đa-ni-ên, người trước đây đã phục vụ vua Nê-bu-cát-nết-sa với sự khôn ngoan lớn lao. Bà nhắc nhà vua nhớ đến danh tiếng của Đa-ni-ên trong việc giải nghĩa chiêm bao và giải quyết những điều bí ẩn khó hiểu nhờ Thần Linh của Đức Chúa Trời. Sự can thiệp của bà cho thấy bà tôn trọng những khả năng Đức Chúa Trời ban cho Đa-ni-ên, tương phản với thái độ coi thường những vật thánh trước đó của Bên-xát-sa. Việc Đa-ni-ên từng phục vụ trong triều đình báo trước vai trò của ông trong việc công bố thông điệp của Đức Chúa Trời cho vua Ba-by-lôn.

Đa-ni-ên 5:13-16 (VIE1934)
13. Đa-ni-ên được dẫn vào trước mặt vua. Vua hỏi Đa-ni-ên rằng: Ngươi có phải là Đa-ni-ên, một trong những người phu tù Giu-đa mà vua cha ta đã đem từ Giu-đa đến không?
14. Ta đã nghe nói về ngươi rằng Thần Linh của Đức Chúa Trời ở trong ngươi, và người ta thấy nơi ngươi có sự sáng suốt, thông hiểu và khôn ngoan xuất sắc.
15. Các nhà thông thái và các thuật sĩ đã được đem đến trước mặt ta để đọc chữ này và giải nghĩa cho ta, nhưng họ không thể giải nghĩa được.
16. Ta đã nghe nói về ngươi rằng ngươi có thể giải nghĩa và làm sáng tỏ những điều bí ẩn. Vậy, nếu ngươi có thể đọc chữ này và giải nghĩa cho ta, ngươi sẽ được mặc áo màu tím, đeo một dây chuyền vàng nơi cổ, và được làm người cai trị thứ ba trong nước.

Bên-xát-sa thừa nhận danh tiếng của Đa-ni-ên và hứa ban thưởng cho ông nếu ông có thể giải nghĩa dòng chữ. Dù kiêu ngạo, Bên-xát-sa vẫn nhận ra những giới hạn của các cố vấn mình và sẵn lòng dựa vào Đa-ni-ên. Cảnh tượng này làm nổi bật việc Bên-xát-sa dựa vào những phần thưởng vật chất, cố gắng có được sự khôn ngoan từ Đức Chúa Trời bằng tiền bạc và quyền lực. Tuy nhiên, sự khôn ngoan của Đa-ni-ên đến từ đức tin của ông nơi Đức Chúa Trời, chứ không phải từ những phần thưởng trần gian. Điều này báo trước thông điệp tiên tri mà Đa-ni-ên sắp công bố cho nhà vua.

Đa-ni-ên 5:17-21 (VIE1934)
17. Đa-ni-ên đáp rằng: Xin vua giữ lấy lễ vật của vua, và ban phần thưởng cho người khác. Tuy nhiên, tôi sẽ đọc chữ ấy cho vua và giải nghĩa cho vua.
18. Hỡi vua, Đức Chúa Trời Chí Cao đã ban cho Nê-bu-cát-nết-sa, cha vua, vương quốc, sự cao trọng, vinh quang và uy nghiêm.
19. Vì sự cao trọng mà Ngài ban cho người, mọi dân tộc, các nước và các thứ tiếng đều run rẩy và kính sợ trước mặt người. Người muốn giết ai thì giết, muốn tha ai thì tha, muốn tôn ai lên thì tôn, muốn hạ ai xuống thì hạ.
20. Nhưng khi lòng người trở nên kiêu ngạo và tâm thần người cứng cỏi trong sự tự cao, người bị truất khỏi ngôi vua, và vinh quang bị cất khỏi người.
21. Người bị đuổi khỏi loài người, lòng người trở nên giống như lòng thú vật, chỗ ở của người ở với lừa rừng. Người ta cho người ăn cỏ như bò, thân thể người bị sương trời làm ướt, cho đến khi người nhận biết rằng Đức Chúa Trời Chí Cao cai trị trong vương quốc loài người và lập lên trên đó bất cứ ai Ngài muốn.

Đa-ni-ên từ chối những món quà của nhà vua, cho thấy việc ông phục vụ Đức Chúa Trời không xuất phát từ động cơ tìm kiếm phần thưởng vật chất. Ông nhắc Bên-xát-sa về sự thăng tiến và sa sút của Nê-bu-cát-nết-sa, kể lại cách Đức Chúa Trời đã ban cho Nê-bu-cát-nết-sa quyền cai trị các dân tộc nhưng cũng hạ ông xuống khi ông trở nên kiêu ngạo. Đa-ni-ên nhấn mạnh rằng cuối cùng Nê-bu-cát-nết-sa đã thừa nhận quyền tể trị của Đức Chúa Trời. Việc nhắc lại câu chuyện này là lời cảnh cáo dành cho Bên-xát-sa, đối chiếu sự khiêm nhường cuối cùng của Nê-bu-cát-nết-sa với sự kiêu ngạo hiện tại của Bên-xát-sa.

Đa-ni-ên 5:22-23 (VIE1934)
22. Hỡi Bên-xát-sa, con vua, ngươi chưa hạ mình xuống, mặc dù ngươi đã biết mọi điều đó.
23. Nhưng ngươi đã tự tôn mình lên nghịch cùng Chúa trên trời. Người ta đã đem những bình của nhà Ngài đến trước mặt ngươi; ngươi, các quan trưởng, các hoàng hậu và cung phi của ngươi đã dùng chúng mà uống rượu. Ngươi đã ngợi khen các thần bằng bạc, vàng, đồng, sắt, gỗ và đá, là những thần không thấy, không nghe và không biết gì; còn Đức Chúa Trời, Đấng cầm hơi thở ngươi trong tay và nắm quyền trên mọi đường lối ngươi, thì ngươi không tôn vinh.

Đa-ni-ên trực tiếp quở trách Bên-xát-sa vì không học được bài học từ kinh nghiệm của Nê-bu-cát-nết-sa. Mặc dù biết người tiền nhiệm của mình đã bị hạ mình như thế nào, Bên-xát-sa vẫn chọn chống nghịch Đức Chúa Trời, sử dụng những bình thánh để thờ lạy các thần tượng. Đa-ni-ên nhấn mạnh sự ngu dại của việc tôn vinh những thần tượng vô tri vô giác trong khi phớt lờ Đức Chúa Trời chân thật, Đấng nắm giữ chính sự sống của Bên-xát-sa. Lời quở trách này cho thấy Bên-xát-sa phải chịu trách nhiệm về những hành động của mình, và sự kiêu ngạo của ông sẽ không thoát khỏi hình phạt.

Đa-ni-ên 5:24-28 (VIE1934)
24. Vì vậy, các ngón tay của bàn tay ấy được sai đến từ Ngài, và dòng chữ này đã được viết ra.
25. Đây là dòng chữ đã được viết: MÊ-NÊ, MÊ-NÊ, TÊ-KEN, U-PHÁC-SIN.
26. Đây là lời giải nghĩa của từng chữ: MÊ-NÊ nghĩa là Đức Chúa Trời đã đếm những ngày của vương quốc vua và kết thúc nó.
27. TÊ-KEN nghĩa là vua đã bị cân trên cân và bị thấy là thiếu hụt.
28. PHÊ-RẾT nghĩa là vương quốc vua đã bị chia ra và ban cho người Mê-đi cùng người Phe-rơ-sơ.

Đa-ni-ên tiết lộ rằng dòng chữ trên tường đến từ chính Đức Chúa Trời như một thông điệp phán xét. Ông giải thích rằng “MÊ-NÊ” cho biết triều đại của Bên-xát-sa đã đến hồi kết thúc; “TÊ-KEN” có nghĩa là Bên-xát-sa đã bị cân và bị thấy là thiếu hụt về sự công chính; còn “PHÊ-RẾT” báo hiệu rằng vương quốc sẽ bị chia cắt và trao cho người Mê-đi cùng người Phe-rơ-sơ. Lời giải nghĩa này cho thấy tính chung cuộc của sự phán xét Đức Chúa Trời và sự sụp đổ sắp xảy ra của Ba-by-lôn, làm ứng nghiệm lời tiên tri nghịch cùng vương quốc kiêu ngạo ấy.

Đa-ni-ên 5:29 (VIE1934)
29. Bấy giờ, Bên-xát-sa truyền lệnh, người ta mặc áo màu tím cho Đa-ni-ên, đeo dây chuyền vàng nơi cổ ông, và công bố rằng ông sẽ làm người cai trị thứ ba trong nước.

Bất chấp thông điệp đáng sợ vừa được công bố, Bên-xát-sa vẫn giữ lời hứa và ban thưởng cho Đa-ni-ên. Tuy nhiên, hành động tôn vinh Đa-ni-ên trở nên vô nghĩa trước sự hủy diệt sắp xảy ra của vương quốc. Phản ứng của Bên-xát-sa cho thấy có thể ông chưa hiểu hết mức độ nghiêm trọng của lời tiên tri hoặc chỉ muốn giữ thể diện trước triều đình. Cuối cùng, cử chỉ này cũng vô ích, vì Ba-by-lôn đã bị định sẵn phải sụp đổ, và việc Đa-ni-ên được thăng chức chẳng còn nhiều ý nghĩa trong một vương quốc sắp diệt vong.

Đa-ni-ên 5:30-31 (VIE1934)
30. Ngay trong đêm ấy, Bên-xát-sa, vua người Canh-đê, bị giết.
31. Đa-ri-út, người Mê-đi, tiếp nhận vương quốc khi được khoảng sáu mươi hai tuổi.

Chương này kết thúc bằng sự ứng nghiệm nhanh chóng của sự phán xét Đức Chúa Trời. Ngay trong đêm ấy, Bên-xát-sa bị giết, và Ba-by-lôn rơi vào tay người Mê-đi, được đại diện bởi Đa-ri-út. Sự ứng nghiệm tức thì của lời tiên tri này nhấn mạnh quyền tể trị của Đức Chúa Trời trên các vương quốc trần gian và là một minh chứng mạnh mẽ về công lý thiêng liêng. Sự kiêu ngạo và thái độ coi thường quyền uy của Đức Chúa Trời đã khiến Bên-xát-sa mất cả mạng sống lẫn vương quốc, đánh dấu sự kết thúc của đế quốc Ba-by-lôn.