1 Các Vua 14

Trong 1 Các Vua 14, A-bi-gia, con trai của vua Giê-rô-bô-am, bị bệnh, và Giê-rô-bô-am sai vợ mình cải trang đến gặp tiên tri A-hi-gia để hỏi về tình trạng của con. Dù bà cải trang, A-hi-gia vẫn nhận biết bà vì Đức Chúa Trời đã bày tỏ cho ông biết trước. Ông truyền đạt sự phán xét của Đức Chúa Trời: vì Giê-rô-bô-am đã dẫn Y-sơ-ra-ên vào sự thờ hình tượng, dòng dõi ông sẽ bị diệt; chỉ A-bi-gia, người được thấy có điều lành đối với Đức Giê-hô-va, sẽ được chôn cất cách trọng thể. Lời tiên tri được ứng nghiệm khi A-bi-gia qua đời và cả Y-sơ-ra-ên than khóc. Trong khi đó, tại Giu-đa, vua Rô-bô-am cũng dẫn dân sự vào sự thờ hình tượng và sự bại hoại, khiến vương quốc suy yếu. Chương này cho thấy cả Y-sơ-ra-ên và Giu-đa đều phải gánh chịu hậu quả vì các vua của họ không trung tín với Đức Chúa Trời.

1 Các Vua 14:1-5 (VIE1934)
1 Trong lúc đó, A-bi-gia, con trai Giê-rô-bô-am, bị bịnh.
2 Giê-rô-bô-am nói cùng vợ mình rằng: Hãy chỗi dậy, cải trang đi, hầu cho người ta chẳng biết nàng là vợ ta, rồi đi đến Si-lô. Kìa, có A-hi-gia, đấng tiên tri, là người đã nói cùng ta rằng ta sẽ làm vua cai trị dân nầy.
3 Nàng hãy đem theo mười cái bánh, bánh ngọt, và một bình mật ong, rồi đi đến cùng người. Người sẽ nói cho nàng biết đứa trẻ sẽ ra thể nào.
4 Vợ Giê-rô-bô-am làm y như vậy; nàng chỗi dậy, đi đến Si-lô, vào nhà A-hi-gia. A-hi-gia không thấy được, vì mắt người đã mờ đi bởi tuổi già.
5 Đức Giê-hô-va phán cùng A-hi-gia rằng: Kìa, vợ Giê-rô-bô-am đến hỏi ngươi về con trai mình, vì nó bịnh. Vậy, ngươi hãy nói cùng nàng như vầy như vầy; vì khi nàng đến, nàng sẽ giả làm một người khác.

A-bi-gia, con trai của Giê-rô-bô-am, bị bệnh, và Giê-rô-bô-am tìm kiếm một lời giải đáp từ tiên tri A-hi-gia, cũng chính là người trước đây đã tiên tri rằng Giê-rô-bô-am sẽ trở thành vua. Giê-rô-bô-am bảo vợ mình cải trang, có lẽ vì sợ rằng A-hi-gia sẽ không tiếp nàng nếu biết bà là vợ của ông. Việc tìm cách che giấu thân phận cho thấy Giê-rô-bô-am không thực sự tin cậy nơi Đức Chúa Trời. Nhưng dù bà cải trang, Đức Chúa Trời đã biết rõ bà là ai và đã báo trước cho A-hi-gia về việc bà đến. Điều này cho thấy không có điều gì có thể che giấu khỏi sự hiểu biết của Đức Chúa Trời.

1 Các Vua 14:6 (VIE1934)
6 Khi A-hi-gia nghe tiếng chân nàng vừa vào cửa, thì nói rằng: Hỡi vợ Giê-rô-bô-am, hãy vào! Sao nàng giả làm người khác? Ta đã được sai đến cùng nàng đặng nói những lời nặng nề cho nàng.

Mặc dù A-hi-gia không còn nhìn thấy được vì tuổi già, ông vẫn nhận ra vợ của Giê-rô-bô-am ngay khi nghe tiếng bước chân của bà, vì Đức Chúa Trời đã bày tỏ cho ông biết trước. Sự cải trang của bà không thể che giấu thân phận thật trước mặt Đức Chúa Trời. A-hi-gia báo trước rằng bà sẽ nghe những lời nặng nề, vì sự phán xét của Đức Chúa Trời đang giáng trên nhà Giê-rô-bô-am. Con người có thể cố che giấu sự việc với người khác, nhưng không thể che giấu bất cứ điều gì khỏi Đức Chúa Trời.

1 Các Vua 14:7-9 (VIE1934)
7 Hãy đi nói cùng Giê-rô-bô-am rằng: Giê-hô-va Đức Chúa Trời của Y-sơ-ra-ên có phán như vầy: Ta đã cất ngươi lên khỏi giữa dân sự, lập ngươi làm vua cai trị dân ta là Y-sơ-ra-ên,
8 và đã xé nước khỏi nhà Đa-vít mà ban cho ngươi; nhưng ngươi không giống như Đa-vít, tôi tớ ta, là người đã giữ các điều răn ta, hết lòng theo ta, chỉ làm điều ngay thẳng trước mặt ta.
9 Ngươi đã làm điều ác hơn mọi người trước ngươi; ngươi đã đi làm cho mình các thần khác và các hình đúc, để chọc giận ta, và đã ném ta ra sau lưng ngươi.

A-hi-gia nhắc Giê-rô-bô-am nhớ rằng chính Đức Chúa Trời đã cất ông lên và ban cho ông vương quốc. Đức Chúa Trời đã lấy nước khỏi nhà Đa-vít và trao cho Giê-rô-bô-am. Nhưng thay vì biết ơn và trung tín với Đấng đã ban quyền cai trị cho mình, Giê-rô-bô-am lại dẫn dân sự vào sự thờ hình tượng. Ông thậm chí còn làm điều ác hơn những người trước mình bằng cách dựng nên các thần khác và các hình đúc. Cụm từ “đã ném ta ra sau lưng ngươi” cho thấy ông đã hoàn toàn xem thường Đức Chúa Trời, Đấng đã ban cho ông địa vị và quyền lực.

1 Các Vua 14:10-11 (VIE1934)
10 Vậy, nầy, ta sẽ giáng tai họa trên nhà Giê-rô-bô-am, và sẽ diệt khỏi Giê-rô-bô-am mọi người nam, kẻ bị giam và kẻ được tự do trong Y-sơ-ra-ên; ta sẽ quét sạch nhà Giê-rô-bô-am, như người ta quét phân cho đến khi hết sạch.
11 Kẻ nào thuộc về Giê-rô-bô-am chết trong thành, thì chó sẽ ăn; kẻ nào chết ngoài đồng, thì chim trời sẽ ăn; vì Đức Giê-hô-va đã phán vậy.

Đức Chúa Trời công bố sự phán xét trên toàn bộ nhà Giê-rô-bô-am. Dòng dõi nam của ông sẽ bị diệt sạch, cả người tự do lẫn người bị lệ thuộc. Sự hủy diệt sẽ hoàn toàn đến mức nhà Giê-rô-bô-am bị quét sạch như rác rưởi. Việc những người chết không được chôn cất mà bị chó và chim trời ăn thịt cho thấy mức độ nhục nhã và nghiêm trọng của sự phán xét. Đây là hậu quả của việc Giê-rô-bô-am cố ý dẫn cả mình và dân sự vào sự thờ hình tượng.

1 Các Vua 14:12-13 (VIE1934)
12 Vậy, ngươi hãy chỗi dậy, trở về nhà ngươi; khi chân ngươi vừa vào thành, thì đứa trẻ sẽ chết.
13 Cả Y-sơ-ra-ên sẽ khóc than nó và chôn nó; vì trong nhà Giê-rô-bô-am, chỉ một mình nó sẽ được vào mộ, bởi vì trong nó có tìm thấy một điều lành đối cùng Giê-hô-va Đức Chúa Trời của Y-sơ-ra-ên.

A-hi-gia báo cho vợ Giê-rô-bô-am biết rằng ngay khi bà trở về thành, đứa trẻ sẽ chết. Tuy nhiên, cái chết của A-bi-gia cũng được mô tả theo một cách đặc biệt: nó sẽ được chôn cất và cả Y-sơ-ra-ên sẽ than khóc. Trong cả nhà Giê-rô-bô-am, chỉ một mình nó được tìm thấy có điều lành đối cùng Đức Giê-hô-va. Vì vậy, nó sẽ được chết trước khi những sự phán xét lớn hơn giáng xuống trên nhà Giê-rô-bô-am. Phân đoạn này cho thấy cả sự phán xét lẫn lòng thương xót của Đức Chúa Trời.

1 Các Vua 14:14-16 (VIE1934)
14 Đức Giê-hô-va sẽ dấy lên cho Ngài một vua trên Y-sơ-ra-ên, là người sẽ diệt nhà Giê-rô-bô-am trong ngày đó. Song le ngày nào? Ngay bây giờ!
15 Đức Giê-hô-va sẽ đánh Y-sơ-ra-ên, như cây sậy bị nước lay động; Ngài sẽ nhổ Y-sơ-ra-ên khỏi xứ tốt lành nầy mà Ngài đã ban cho tổ phụ chúng nó, và sẽ làm cho chúng nó tản lạc qua bên kia sông, vì chúng nó đã làm các tượng A-sê-ra, chọc giận Đức Giê-hô-va.
16 Ngài sẽ phó Y-sơ-ra-ên vì cớ tội lỗi của Giê-rô-bô-am, là người đã phạm tội và khiến Y-sơ-ra-ên phạm tội.

Sự phán xét không chỉ nhắm vào gia đình Giê-rô-bô-am mà còn ảnh hưởng đến cả quốc gia Y-sơ-ra-ên. Đức Chúa Trời sẽ dấy lên một vị vua khác để diệt nhà Giê-rô-bô-am. Nhưng xa hơn sự sụp đổ của một triều đại, Y-sơ-ra-ên cũng sẽ phải chịu hậu quả vì đã tiếp nhận sự thờ hình tượng mà Giê-rô-bô-am khởi xướng. Đức Chúa Trời sẽ nhổ họ khỏi xứ tốt lành Ngài đã ban cho tổ phụ họ và khiến họ bị tản lạc. Điều này báo trước sự lưu đày của vương quốc phía bắc về sau. Tội lỗi của Giê-rô-bô-am không chỉ ảnh hưởng đến cá nhân ông mà còn để lại hậu quả lâu dài cho cả dân tộc.

1 Các Vua 14:17-18 (VIE1934)
17 Vợ Giê-rô-bô-am chỗi dậy, đi về, đến Thiệt-sa. Khi nàng vừa bước qua ngưỡng cửa nhà, thì đứa trẻ chết.
18 Người ta chôn nó, cả Y-sơ-ra-ên đều khóc than nó, y như lời Đức Giê-hô-va đã phán bởi tôi tớ Ngài là A-hi-gia, đấng tiên tri.

Đúng như lời A-hi-gia đã tiên tri, vợ Giê-rô-bô-am trở về nhà và ngay khi bà bước qua ngưỡng cửa, đứa trẻ qua đời. Sự kiện này xác nhận lời của Đức Chúa Trời được truyền qua tiên tri A-hi-gia. Cả Y-sơ-ra-ên đều than khóc và chôn cất A-bi-gia. Cái chết của đứa trẻ vừa là một sự mất mát đau buồn vừa là dấu hiệu đầu tiên cho thấy lời phán xét trên nhà Giê-rô-bô-am chắc chắn sẽ xảy ra.

1 Các Vua 14:19-20 (VIE1934)
19 Các công việc khác của Giê-rô-bô-am, thể nào người đánh giặc và cai trị ra sao, đều đã chép trong sách Sử ký các vua Y-sơ-ra-ên.
20 Giê-rô-bô-am cai trị hai mươi hai năm. Đoạn, người an giấc cùng các tổ phụ mình; Na-đáp, con trai người, kế vị người.

Giê-rô-bô-am cai trị hai mươi hai năm. Những việc khác trong triều đại của ông, bao gồm các cuộc chiến tranh và những hoạt động cai trị, được ghi lại trong sách Sử ký các vua Y-sơ-ra-ên. Sau khi ông qua đời, con trai ông là Na-đáp kế vị. Tuy nhiên, dù triều đại Giê-rô-bô-am vẫn tiếp tục qua con trai ông, lời phán xét của Đức Chúa Trời đã được tuyên bố trên dòng dõi này.

1 Các Vua 14:21-24 (VIE1934)
21 Rô-bô-am, con trai Sa-lô-môn, làm vua trên Giu-đa. Rô-bô-am được bốn mươi mốt tuổi khi lên ngôi, và trị vì mười bảy năm tại Giê-ru-sa-lem, là thành Đức Giê-hô-va đã chọn trong các chi phái Y-sơ-ra-ên, đặng đặt danh Ngài tại đó. Mẹ người tên là Na-a-ma, người Am-môn.
22 Giu-đa làm điều ác trước mặt Đức Giê-hô-va, chọc giận Ngài hơn mọi điều tổ phụ chúng nó đã làm.
23 Vì chúng nó cũng xây các nơi cao, dựng các trụ thờ, và các hình A-sê-ra trên mọi đồi cao và dưới mọi cây xanh.
24 Trong xứ cũng có những kẻ nam làm điếm, chúng làm theo mọi điều gớm ghiếc của các dân mà Đức Giê-hô-va đã đuổi khỏi trước mặt dân Y-sơ-ra-ên.

Trong khi Giê-rô-bô-am cai trị Y-sơ-ra-ên, Rô-bô-am, con trai của Sa-lô-môn, cai trị Giu-đa. Giu-đa có một lợi thế đặc biệt: Giê-ru-sa-lem là thành mà Đức Chúa Trời đã chọn để đặt danh Ngài. Tuy nhiên, dân Giu-đa vẫn quay sang làm điều ác và thờ hình tượng. Họ xây các nơi cao, dựng các trụ thờ và hình A-sê-ra, đồng thời thực hành những điều Đức Chúa Trời đã truyền phải tránh. Vì vậy, dù có đền thờ tại Giê-ru-sa-lem, dân sự vẫn có thể lìa bỏ Đức Chúa Trời trong lòng và trong đời sống. Sự suy đồi của Giu-đa cho thấy cả hai vương quốc đều đang đi theo con đường xa cách Đức Chúa Trời.

1 Các Vua 14:25-26 (VIE1934)
25 Xảy ra năm thứ năm đời vua Rô-bô-am, Si-sắc, vua Ê-díp-tô, đi lên đánh Giê-ru-sa-lem.
26 Người lấy hết những kho tàng của đền Đức Giê-hô-va và những kho tàng của cung vua; người lấy hết mọi vật, cũng lấy những khiên bằng vàng mà Sa-lô-môn đã làm.

Vào năm thứ năm đời Rô-bô-am, Si-sắc, vua Ê-díp-tô, tấn công Giê-ru-sa-lem. Các kho báu của đền Đức Giê-hô-va và cung vua đều bị lấy đi, kể cả những chiếc khiên bằng vàng mà Sa-lô-môn đã làm. Những chiếc khiên vàng từng biểu tượng cho sự giàu có và vinh quang của triều đại Sa-lô-môn nay bị lấy mất. Sự mất mát này cho thấy sự suy giảm của vương quốc Giu-đa và những hậu quả đi kèm với sự bất trung của dân sự.

1 Các Vua 14:27-28 (VIE1934)
27 Vua Rô-bô-am làm những cái khiên bằng đồng thế vào, giao cho các quan cai đội thị vệ giữ, là những người canh cửa cung vua.
28 Mỗi khi vua vào đền Đức Giê-hô-va, thì các thị vệ mang những khiên ấy, rồi đem trở lại phòng thị vệ.

Sau khi những chiếc khiên bằng vàng bị lấy đi, Rô-bô-am thay chúng bằng những chiếc khiên bằng đồng. Đồng có giá trị thấp hơn vàng, và sự thay thế này phản ánh sự suy giảm về của cải và vẻ huy hoàng của vương quốc. Những chiếc khiên vẫn được dùng trong các nghi lễ hoàng gia, nhưng sự thay đổi từ vàng sang đồng cho thấy những gì từng rất vinh hiển dưới thời Sa-lô-môn nay đã bị suy giảm. Đây là một hình ảnh dễ nhận thấy về sự mất mát xảy ra khi dân sự lìa bỏ đường lối của Đức Chúa Trời.

1 Các Vua 14:29-31 (VIE1934)
29 Các công việc khác của Rô-bô-am và mọi điều người đã làm, há chẳng chép trong sách Sử ký các vua Giu-đa sao?
30 Giữa Rô-bô-am và Giê-rô-bô-am có chiến tranh luôn luôn.
31 Rô-bô-am an giấc cùng các tổ phụ mình, được chôn với các tổ phụ mình trong thành Đa-vít. Mẹ người tên là Na-a-ma, người Am-môn. A-bi-giam, con trai người, kế vị người.

Triều đại của Rô-bô-am được tóm tắt với những việc làm của ông được ghi trong sách Sử ký các vua Giu-đa. Trong suốt thời gian cai trị, ông liên tục có chiến tranh với Giê-rô-bô-am, phản ánh tình trạng chia rẽ và xung đột kéo dài giữa hai vương quốc. Rô-bô-am qua đời và được chôn cùng các tổ phụ mình trong thành Đa-vít. Sau đó, A-bi-giam, con trai ông, kế vị. Việc nhắc lại rằng mẹ Rô-bô-am là một người Am-môn cũng cho thấy mối liên hệ với các dân ngoại trong gia đình hoàng gia, trong bối cảnh Giu-đa đang ngày càng suy giảm về mặt thuộc linh.