1 Các Vua 18

1 Các Vua 18 là một chương đầy kịch tính, trong đó Ê-li đối diện với vua A-háp và các tiên tri Ba-anh. Dưới triều đại A-háp, Y-sơ-ra-ên đã lìa bỏ Đức Chúa Trời và đi theo các thần ngoại bang, đặc biệt là Ba-anh. Ê-li thách thức dân sự và các tiên tri giả trên núi Cạt-mên để chứng minh rằng Đức Giê-hô-va mới là Đức Chúa Trời chân thật. Chương này nhấn mạnh quyền tối cao và quyền năng của Đức Chúa Trời, cũng như tầm quan trọng của việc trung thành với Ngài.

1 Các Vua 18:1-5 (VIE1934)
1 Sau nhiều ngày, lời của Đức Giê-hô-va đến cùng Ê-li, trong năm thứ ba, mà rằng: Hãy đi ra mắt A-háp, ta sẽ cho mưa xuống trên đất.
2 Vậy, Ê-li đi ra mắt A-háp. Bấy giờ tại Sa-ma-ri có cơn đói kém rất lớn.
3 A-háp gọi Ô-ba-đia, là quan cai quản cung vua. Vả, Ô-ba-đia kính sợ Đức Giê-hô-va lắm.
4 Vì khi Giê-sa-bên giết các tiên tri của Đức Giê-hô-va, Ô-ba-đia đã đem một trăm tiên tri giấu đi, mỗi hang năm mươi người, và lấy bánh cùng nước nuôi họ.
5 A-háp nói cùng Ô-ba-đia rằng: Hãy đi khắp xứ, đến mọi suối nước và mọi khe, may ra chúng ta tìm được cỏ để cứu ngựa và la sống, hầu cho khỏi phải giết các súc vật.

Sau ba năm hạn hán, Ê-li nhận được mạng lệnh của Đức Chúa Trời phải trở lại gặp A-háp, cùng với lời hứa rằng mưa sẽ sớm trở lại. Nạn đói đã tàn phá Sa-ma-ri, và A-háp đang cố tìm cách cứu những gia súc còn lại của vương quốc. Ô-ba-đia, một người rất kính sợ Đức Chúa Trời, đã bí mật cứu một trăm tiên tri của Đức Giê-hô-va khỏi cuộc tàn sát do Giê-sa-bên gây ra. Điều này cho thấy giữa một triều đình đang thờ hình tượng vẫn có những người trung thành với Đức Chúa Trời. A-háp sai Ô-ba-đia đi tìm nước và cỏ, cho thấy tình trạng khốn khó nghiêm trọng mà đất nước đang phải đối diện.

1 Các Vua 18:6-9 (VIE1934)
6 Hai người chia xứ ra đặng đi khắp: A-háp đi riêng một đường, Ô-ba-đia đi riêng một đường.
7 Khi Ô-ba-đia đang đi đường, kìa, Ê-li gặp người. Người nhận biết Ê-li, sấp mặt xuống mà nói rằng: Có phải chúa tôi là Ê-li chăng?
8 Ê-li đáp: Ấy là ta. Hãy đi nói cùng chúa ngươi rằng: Ê-li ở đây.
9 Ô-ba-đia nói: Tôi đã phạm tội gì, mà chúa nộp tôi vào tay A-háp đặng giết tôi?

Trong lúc đi tìm nước, Ô-ba-đia bất ngờ gặp Ê-li. Ông nhận ra vị tiên tri và vô cùng kinh ngạc. Ê-li bảo Ô-ba-đia đi báo cho A-háp biết rằng ông đang ở đó. Nhưng Ô-ba-đia rất sợ hãi vì biết A-háp đang tìm Ê-li và căm ghét ông. Ông lo rằng nếu mình báo tin rồi Ê-li lại biến mất, A-háp sẽ giết mình. Nỗi sợ của Ô-ba-đia cho thấy tình hình chính trị và tôn giáo dưới triều đại A-háp rất nguy hiểm.

1 Các Vua 18:10-14 (VIE1934)
10 Thật như Giê-hô-va Đức Chúa Trời ngươi hằng sống, chẳng có nước hay nước nào mà chúa tôi chẳng sai người đi tìm ngươi; khi người ta nói rằng: Người không có ở đó, thì người bắt nước ấy và nước kia thề rằng chẳng tìm được ngươi.
11 Bây giờ ngươi nói: Hãy đi nói cùng chúa ngươi rằng: Ê-li ở đây.
12 Nhưng khi tôi lìa khỏi ngươi, Thần Linh của Đức Giê-hô-va sẽ đem ngươi đến một nơi tôi chẳng biết; khi tôi đến báo tin cho A-háp, nếu người không tìm được ngươi, thì người sẽ giết tôi. Vả, tôi tớ ngươi đã kính sợ Đức Giê-hô-va từ khi còn trẻ.
13 Há người ta chẳng thuật lại cho chúa tôi điều tôi đã làm khi Giê-sa-bên giết các tiên tri của Đức Giê-hô-va sao? Tôi đã giấu một trăm người trong các tiên tri của Đức Giê-hô-va, mỗi hang năm mươi người, và lấy bánh cùng nước nuôi họ.
14 Bây giờ ngươi lại nói: Hãy đi nói cùng chúa ngươi rằng: Ê-li ở đây; người sẽ giết tôi.

Ô-ba-đia giải thích rằng ông sợ Ê-li sẽ biến mất một lần nữa như trước đây. A-háp đã tìm kiếm Ê-li rất ráo riết, đến mức sai người đi khắp các nước để tìm ông. Ô-ba-đia lo rằng nếu mình báo tin rồi Ê-li không còn ở đó, A-háp sẽ trút cơn giận lên ông. Ô-ba-đia cũng nhắc Ê-li về lòng trung thành của mình, đặc biệt là việc ông đã bảo vệ một trăm tiên tri của Đức Giê-hô-va khỏi Giê-sa-bên. Như vậy, ông muốn Ê-li hiểu rằng ông không phải là người đứng về phía A-háp trong sự phản nghịch với Đức Chúa Trời.

1 Các Vua 18:15-19 (VIE1934)
15 Ê-li nói rằng: Thật như Giê-hô-va vạn quân hằng sống, là Đấng mà ta đứng trước mặt, hôm nay ta sẽ ra mắt A-háp.
16 Ô-ba-đia đi gặp A-háp, báo tin cho người; A-háp bèn đi đón Ê-li.
17 Khi A-háp thấy Ê-li, thì nói rằng: Có phải ngươi là kẻ làm rối loạn Y-sơ-ra-ên đó chăng?
18 Ê-li đáp: Chẳng phải tôi làm rối loạn Y-sơ-ra-ên, nhưng chính vua và nhà vua, vì vua đã lìa bỏ các điều răn của Đức Giê-hô-va, và vua đã theo các Ba-anh.
19 Bây giờ, hãy sai người nhóm cả Y-sơ-ra-ên lại cho ta tại núi Cạt-mên, cùng bốn trăm năm mươi tiên tri Ba-anh và bốn trăm tiên tri A-sê-ra, là những kẻ ăn tại bàn của Giê-sa-bên.

Ê-li trấn an Ô-ba-đia rằng ông chắc chắn sẽ ra mắt A-háp. Ô-ba-đia đi báo tin, và A-háp đến gặp Ê-li. Khi nhìn thấy Ê-li, A-háp cáo buộc ông là người làm rối loạn Y-sơ-ra-ên. Ê-li lập tức sửa lại lời cáo buộc ấy: chính A-háp và nhà vua mới là những người đã gây rối loạn cho Y-sơ-ra-ên vì họ lìa bỏ các điều răn của Đức Giê-hô-va và đi theo Ba-anh. Sau đó, Ê-li yêu cầu A-háp triệu tập cả dân Y-sơ-ra-ên cùng các tiên tri Ba-anh và A-sê-ra đến núi Cạt-mên để đối diện với vấn đề thờ phượng.

1 Các Vua 18:20-21 (VIE1934)
20 Vậy, A-háp sai người đi khắp Y-sơ-ra-ên, nhóm các tiên tri lại tại núi Cạt-mên.
21 Ê-li đến gần cả dân sự mà nói rằng: Các ngươi đi giẹo hai bên cho đến chừng nào? Nếu Giê-hô-va là Đức Chúa Trời, hãy theo Ngài; còn nếu Ba-anh là Đức Chúa Trời, hãy theo hắn. Nhưng dân sự không đáp một lời.

A-háp chấp nhận lời thách thức và triệu tập dân sự cùng các tiên tri đến núi Cạt-mên. Tại đó, Ê-li đặt trước mặt dân sự một câu hỏi rất rõ ràng: họ sẽ theo Đức Giê-hô-va hay Ba-anh? Không thể tiếp tục đứng giữa hai bên. Dân sự không trả lời, cho thấy họ đang do dự và không muốn dứt khoát lựa chọn. Ê-li kêu gọi họ phải đưa ra một quyết định rõ ràng trong việc mình sẽ thờ phượng ai.

1 Các Vua 18:22-24 (VIE1934)
22 Ê-li nói cùng dân sự rằng: Chỉ một mình ta còn lại làm tiên tri của Đức Giê-hô-va; còn tiên tri Ba-anh có bốn trăm năm mươi người.
23 Vậy, hãy cho chúng ta hai con bò đực; họ hãy chọn lấy một con cho mình, phân nó ra từng miếng, để trên củi, nhưng chớ châm lửa; còn ta sẽ làm con bò kia, để trên củi, cũng không châm lửa.
24 Đoạn, hãy kêu cầu danh thần các ngươi; ta sẽ kêu cầu danh Đức Giê-hô-va. Thần nào đáp lời bằng lửa, ấy là Đức Chúa Trời. Cả dân sự đáp rằng: Lời nói rất phải.

Ê-li chỉ ra rằng ông chỉ có một mình trong khi có đến bốn trăm năm mươi tiên tri Ba-anh. Ông đề nghị một cuộc thử nghiệm công khai: mỗi bên sẽ chuẩn bị một con bò làm của lễ nhưng không được tự mình châm lửa. Vị thần nào đáp lời bằng lửa sẽ được nhìn nhận là Đức Chúa Trời. Đây là một phép thử công khai, trước mặt toàn thể dân sự, để họ có thể thấy bằng chứng về quyền năng của Đức Chúa Trời. Dân sự đồng ý với đề nghị của Ê-li.

1 Các Vua 18:25-26 (VIE1934)
25 Ê-li nói cùng các tiên tri Ba-anh rằng: Hãy chọn lấy một con bò cho các ngươi, làm trước đi, vì các ngươi đông; hãy kêu cầu danh thần các ngươi, nhưng chớ châm lửa.
26 Vậy, họ lấy con bò người ta đã cho, làm sẵn, rồi kêu cầu danh Ba-anh từ sáng đến trưa rằng: Hỡi Ba-anh, xin nhậm lời chúng tôi! Nhưng chẳng có tiếng nào, cũng chẳng ai đáp lời. Họ nhảy chung quanh bàn thờ mình đã dựng.

Ê-li để các tiên tri Ba-anh làm trước, vì họ đông hơn rất nhiều. Từ sáng đến trưa, họ kêu cầu Ba-anh và thực hiện các nghi lễ của mình, nhưng không có tiếng đáp lại. Họ nhảy chung quanh bàn thờ trong nỗ lực tìm kiếm một phản ứng từ thần mà họ thờ phượng, nhưng hoàn toàn không có câu trả lời. Sự im lặng này cho thấy sự bất lực của Ba-anh trước mặt Đức Chúa Trời chân thật.

1 Các Vua 18:27-29 (VIE1934)
27 Đến trưa, Ê-li nhạo họ mà rằng: Hãy kêu lớn tiếng hơn nữa, vì người là thần; hoặc người đang suy nghĩ, hoặc đang bận việc, hoặc đi đường, hoặc ngủ, phải đánh thức dậy.
28 Vậy, họ kêu lớn tiếng, lấy dao và giáo rạch mình theo lệ mình, cho đến khi máu chảy ra trên mình.
29 Qua khỏi trưa, họ cứ nói tiên tri cho đến giờ dâng của lễ buổi chiều; nhưng chẳng có tiếng, chẳng có ai đáp lời, cũng chẳng có ai chú ý đến.

Đến trưa, Ê-li chế giễu các tiên tri Ba-anh, nói rằng có lẽ thần của họ đang bận, đang đi đường hoặc đang ngủ và cần được đánh thức. Những lời này phơi bày sự vô ích của việc họ kêu cầu một thần không thể đáp lời. Các tiên tri Ba-anh càng cố gắng hơn, thậm chí tự rạch mình bằng dao và giáo theo nghi lễ của họ, nhưng vẫn không có câu trả lời. Đến buổi chiều, sau nhiều giờ kêu cầu, vẫn không có tiếng đáp lại.

1 Các Vua 18:30-32 (VIE1934)
30 Bấy giờ Ê-li nói cùng cả dân sự rằng: Hãy đến gần ta. Cả dân sự đến gần người. Người sửa lại bàn thờ của Đức Giê-hô-va đã bị phá hủy.
31 Ê-li lấy mười hai hòn đá, theo số các chi phái của con cháu Gia-cốp, là người đã được lời Đức Giê-hô-va phán rằng: Y-sơ-ra-ên sẽ là tên ngươi.
32 Người dùng những hòn đá ấy dựng một bàn thờ nhân danh Đức Giê-hô-va; rồi đào một cái mương chung quanh bàn thờ, đủ chứa độ hai đấu hột giống.

Sau khi các tiên tri Ba-anh thất bại, Ê-li gọi dân sự đến gần mình. Ông sửa lại bàn thờ của Đức Giê-hô-va đã bị phá đổ. Ông dùng mười hai hòn đá, tượng trưng cho mười hai chi phái Y-sơ-ra-ên, để dựng lại bàn thờ. Hành động này hướng dân sự trở lại với sự thờ phượng Đức Giê-hô-va và nhắc họ nhớ rằng họ là một dân thuộc về Ngài. Ê-li cũng đào một cái mương chung quanh bàn thờ để chuẩn bị cho điều sắp xảy ra.

1 Các Vua 18:33-35 (VIE1934)
33 Người xếp củi, phân con bò đực ra từng miếng, để trên củi,
34 rồi nói rằng: Hãy múc bốn bình nước, đổ trên của lễ thiêu và trên củi. Đoạn người nói: Hãy làm lần thứ hai. Họ làm lần thứ hai. Người lại nói: Hãy làm lần thứ ba. Họ làm lần thứ ba.
35 Nước chảy chung quanh bàn thờ, và mương cũng đầy nước.

Ê-li cố ý làm cho phép lạ sắp xảy ra trở nên hoàn toàn không thể bị giải thích bằng sức người. Ông cho đổ nước lên của lễ và củi ba lần, cho đến khi mọi thứ đều ướt đẫm. Nước chảy chung quanh bàn thờ và làm đầy cả mương. Trong tình trạng như vậy, không thể có chuyện lửa được nhóm bằng phương tiện thông thường. Mọi sự chuẩn bị đều nhằm cho thấy rằng nếu lửa xuất hiện, đó phải là hành động của Đức Chúa Trời.

1 Các Vua 18:36-37 (VIE1934)
36 Đến giờ dâng của lễ buổi chiều, Ê-li, đấng tiên tri, đến gần mà nói rằng: Hỡi Giê-hô-va, Đức Chúa Trời của Áp-ra-ham, Y-sác và Y-sơ-ra-ên! Ngày nay xin cho người ta biết rằng Ngài là Đức Chúa Trời trong Y-sơ-ra-ên, và tôi là tôi tớ Ngài, và tôi đã làm mọi điều nầy theo lời Ngài.
37 Hỡi Đức Giê-hô-va, xin nhậm lời tôi! Xin nhậm lời tôi, hầu cho dân sự nầy biết rằng Ngài là Giê-hô-va Đức Chúa Trời, và Ngài đã khiến lòng họ trở lại.

Đến giờ dâng của lễ buổi chiều, Ê-li cầu nguyện một cách đơn giản nhưng đầy lòng tin cậy. Ông không cầu xin để làm nổi bật bản thân, mà xin Đức Chúa Trời bày tỏ rằng Ngài là Đức Chúa Trời chân thật của Y-sơ-ra-ên. Ông cũng xin rằng dân sự sẽ nhận biết Đức Chúa Trời và lòng họ sẽ trở lại cùng Ngài. Mục đích của phép lạ không phải để tôn cao Ê-li, mà để đưa dân Y-sơ-ra-ên trở lại với Đức Chúa Trời.

1 Các Vua 18:38-39 (VIE1934)
38 Bấy giờ lửa của Đức Giê-hô-va giáng xuống, thiêu đốt của lễ thiêu, củi, đá, bụi, và nuốt nước trong mương.
39 Khi cả dân sự thấy vậy, đều sấp mình xuống đất mà nói rằng: Giê-hô-va là Đức Chúa Trời! Giê-hô-va là Đức Chúa Trời!

Đức Chúa Trời đáp lời bằng một phép lạ đầy quyền năng. Lửa từ Đức Giê-hô-va giáng xuống và thiêu đốt của lễ, củi, đá, bụi, thậm chí nuốt hết nước trong mương. Không còn lý do nào để nghi ngờ về quyền năng của Đức Chúa Trời trong cuộc đối đầu này. Khi chứng kiến điều đó, dân sự sấp mặt xuống đất và tuyên bố: “Giê-hô-va là Đức Chúa Trời!” Trong khoảnh khắc ấy, họ nhận biết rằng Đức Giê-hô-va là Đấng duy nhất có quyền năng đáp lời họ.

1 Các Vua 18:40 (VIE1934)
40 Ê-li nói cùng chúng rằng: Hãy bắt các tiên tri Ba-anh, chớ để một người nào thoát khỏi. Chúng bèn bắt họ; Ê-li đem họ xuống khe Ki-sôn, giết họ tại đó.

Sau khi Đức Chúa Trời bày tỏ quyền năng, Ê-li truyền cho dân sự bắt các tiên tri Ba-anh, không để một người nào trốn thoát. Họ bị đưa xuống khe Ki-sôn và bị xử tử. Trong bối cảnh của giao ước và luật pháp Y-sơ-ra-ên thời đó, hành động này là sự phán xét đối với những tiên tri đã dẫn dân sự vào sự thờ lạy Ba-anh. Đây là một bước quyết liệt trong việc loại bỏ sự lãnh đạo của việc thờ hình tượng khỏi Y-sơ-ra-ên.

1 Các Vua 18:41-42 (VIE1934)
41 Ê-li nói cùng A-háp rằng: Hãy đi lên, ăn và uống; vì ta nghe tiếng mưa lớn.
42 A-háp đi lên đặng ăn và uống. Còn Ê-li lên chót núi Cạt-mên, cúi mình xuống đất, để mặt mình giữa hai đầu gối.

Sau chiến thắng trên núi Cạt-mên, Ê-li nói với A-háp rằng mưa lớn sắp đến. Mặc dù chưa có dấu hiệu rõ ràng của mưa, Ê-li tin vào lời Đức Chúa Trời đã phán. Trong khi A-háp đi ăn uống, Ê-li lên đỉnh núi, cúi mình xuống đất và cầu nguyện. Ông tiếp tục tìm kiếm Đức Chúa Trời trong sự khiêm nhường và trông đợi lời Ngài được ứng nghiệm.

1 Các Vua 18:43-44 (VIE1934)
43 Người nói cùng đầy tớ mình rằng: Hãy đi lên, ngó về phía biển. Người đi lên, ngó, và nói rằng: Chẳng có chi hết. Ê-li nói: Hãy trở lại, bảy lần.
44 Đến lần thứ bảy, đầy tớ nói rằng: Kìa, có một đám mây nhỏ như bàn tay người, từ biển lên. Ê-li nói: Hãy đi nói cùng A-háp rằng: Hãy thắng xe và đi xuống, kẻo mưa cầm vua lại.

Ê-li sai người đầy tớ nhìn về phía biển để tìm dấu hiệu của mưa. Sáu lần người đầy tớ không thấy gì, nhưng Ê-li vẫn tiếp tục cầu nguyện và bảo người đi xem lại. Đến lần thứ bảy, người đầy tớ nhìn thấy một đám mây nhỏ như bàn tay người đang từ biển lên. Dù rất nhỏ, đó là dấu hiệu đầu tiên cho thấy lời cầu nguyện đã được đáp. Ê-li lập tức bảo A-háp chuẩn bị xuống núi trước khi cơn mưa lớn đến.

1 Các Vua 18:45-46 (VIE1934)
45 Trong khi đó, trời trở nên tối sầm vì mây và gió; có một cơn mưa lớn. A-háp lên xe, đi đến Gít-rê-ên.
46 Tay Đức Giê-hô-va giáng trên Ê-li; người thắt lưng, chạy trước A-háp cho đến khi vào thành Gít-rê-ên.

Không lâu sau đó, bầu trời trở nên tối vì mây và gió, rồi một cơn mưa lớn đổ xuống. Sau ba năm hạn hán, lời Đức Chúa Trời đã được ứng nghiệm. A-háp lên xe và đi đến Gít-rê-ên, còn Ê-li được quyền năng của Đức Giê-hô-va nâng đỡ để chạy trước xe của A-háp cho đến tận thành. Sự kiện cuối chương cho thấy Đức Chúa Trời đã ở cùng Ê-li và ban cho ông sức mạnh đặc biệt để hoàn thành nhiệm vụ mà Ngài đã giao.