1 Các Vua 21

Trong 1 Các Vua 21, câu chuyện xoay quanh vua A-háp và vợ ông là Giê-sa-bên khi họ tìm cách chiếm vườn nho của Na-bốt. A-háp ham muốn mảnh đất của Na-bốt, nhưng khi Na-bốt từ chối bán vì đó là cơ nghiệp của tổ phụ mình, Giê-sa-bên lập mưu để vu cáo và giết Na-bốt. Chương này cho thấy sự lạm dụng quyền lực, sự bất công, và sự phán xét của Đức Chúa Trời đối với nhà A-háp qua tiên tri Ê-li.

1 Các Vua 21:1-5 (VIE1934)
1 Sau các việc ấy, Na-bốt, người Gít-rê-ên, có một vườn nho tại Gít-rê-ên, gần bên cung điện của A-háp, vua Sa-ma-ri.
2 A-háp nói cùng Na-bốt rằng: Hãy nhường vườn nho của ngươi cho ta, để ta làm một vườn rau, vì nó gần bên nhà ta. Ta sẽ cho ngươi một vườn nho khác tốt hơn nó; hoặc nếu ngươi muốn, ta sẽ trả tiền theo giá nó.
3 Na-bốt đáp cùng A-háp rằng: Đức Giê-hô-va nghiêm cấm tôi nhường cho vua cơ nghiệp của tổ phụ tôi.
4 A-háp trở về nhà mình buồn rầu và giận dữ, vì lời Na-bốt, người Gít-rê-ên, đã nói với mình rằng: Tôi không nhường cho vua cơ nghiệp của tổ phụ tôi. Người nằm trên giường, xây mặt đi, không chịu ăn bánh.
5 Giê-sa-bên, vợ người, đến cùng người, hỏi rằng: Vì sao tâm thần vua buồn rầu đến nỗi không chịu ăn bánh?

Vườn nho của Na-bốt nằm gần cung điện của A-háp, và A-háp muốn có nó để làm vườn rau. A-háp đề nghị đổi hoặc mua vườn nho, nhưng Na-bốt từ chối vì đó là cơ nghiệp của tổ phụ mình. Theo luật pháp Y-sơ-ra-ên, đất đai có ý nghĩa đặc biệt và được truyền lại trong gia đình, vì vậy Na-bốt không muốn từ bỏ cơ nghiệp của mình. A-háp phản ứng một cách ích kỷ và trẻ con, buồn rầu, nằm trên giường và không chịu ăn. Giê-sa-bên nhận thấy tâm trạng của A-háp và hỏi ông, mở đầu cho sự can thiệp đầy gian ác của bà.

1 Các Vua 21:6-10 (VIE1934)
6 Người đáp rằng: Vì tôi có nói với Na-bốt, người Gít-rê-ên, và bảo người rằng: Hãy nhường vườn nho của ngươi cho ta lấy tiền, hoặc nếu ngươi muốn, ta sẽ cho ngươi một vườn nho khác thay nó. Nhưng người đáp rằng: Tôi không nhường vườn nho của tôi cho vua.
7 Giê-sa-bên, vợ người, nói rằng: Vua là vua Y-sơ-ra-ên đó sao? Hãy chỗi dậy, ăn bánh và vui lòng đi; ta sẽ cho vua vườn nho của Na-bốt, người Gít-rê-ên.
8 Vậy, bà viết thư lấy danh A-háp, đóng ấn người, và sai những thư ấy cho các trưởng lão và người tôn trọng ở trong thành cùng Na-bốt.
9 Trong thư bà viết rằng: Hãy truyền lịnh kiêng ăn, và đặt Na-bốt ngồi ở nơi cao trọng giữa dân sự.
10 Đoạn, đặt hai kẻ gian ác đối diện người, để chúng làm chứng nghịch cùng người mà rằng: Ngươi đã phạm thượng đến Đức Chúa Trời và vua. Rồi đem người ra ngoài ném đá cho chết.

Giê-sa-bên tự mình giải quyết vấn đề. Sau khi A-háp kể cho bà nghe việc Na-bốt từ chối, bà trách ông vì không sử dụng quyền lực của mình với tư cách là vua. Giê-sa-bên lập một kế hoạch gian ác để vu cáo Na-bốt. Bà viết thư nhân danh A-háp, dùng ấn của vua, gửi cho các trưởng lão và người có địa vị trong thành, truyền họ phải vu cáo Na-bốt phạm thượng Đức Chúa Trời và vua — một tội đáng chết. Kế hoạch của bà là tạo ra một phiên tòa công khai giả tạo, dùng những nhân chứng giả để bảo đảm Na-bốt bị xử tử.

1 Các Vua 21:11-14 (VIE1934)
11 Những người trong thành người, tức là các trưởng lão và người tôn trọng ở trong thành, làm y theo lời Giê-sa-bên đã truyền cho họ, và y theo lời đã chép trong thư bà sai cho họ.
12 Họ truyền lịnh kiêng ăn, và đặt Na-bốt ngồi nơi cao trọng giữa dân sự.
13 Hai kẻ gian ác đến ngồi đối diện người; chúng làm chứng nghịch cùng Na-bốt trước mặt dân sự mà rằng: Na-bốt đã phạm thượng Đức Chúa Trời và vua! Người ta bèn đem người ra ngoài thành, ném đá người cho chết.
14 Đoạn, họ sai người đến nói cùng Giê-sa-bên rằng: Na-bốt đã bị ném đá và chết rồi.

Giê-sa-bên sắp đặt cái chết của Na-bốt để A-háp có thể chiếm lấy vườn nho. Bà truyền cho những người lãnh đạo trong thành công bố một kỳ kiêng ăn, khiến những lời cáo buộc giả dối của bà có vẻ đáng tin hơn. Việc kiêng ăn tạo ra một bầu không khí nghiêm trọng và khẩn cấp, vì dân sự thường kiêng ăn trong những thời điểm có khủng hoảng hoặc những vấn đề nghiêm trọng liên quan đến tội lỗi. Cách làm này khiến cộng đồng có cảm giác rằng họ đang tìm kiếm sự phán xét của Đức Chúa Trời, từ đó làm cho lời cáo buộc Na-bốt phạm thượng Đức Chúa Trời và vua trở nên có vẻ hợp lý. Bằng cách tạo ra một khung cảnh trang nghiêm, Giê-sa-bên thao túng nhận thức của dân chúng và khiến các nhà lãnh đạo cùng dân sự tin rằng Na-bốt có tội, nhờ đó bà có thể khiến ông bị ném đá dưới vẻ ngoài của một sự xét xử hợp pháp.

1 Các Vua 21:15-16 (VIE1934)
15 Khi Giê-sa-bên hay rằng Na-bốt đã bị ném đá và chết rồi, bà nói cùng A-háp rằng: Hãy chỗi dậy, nhận lấy vườn nho của Na-bốt, người Gít-rê-ên, mà người đã từ chối không chịu bán cho vua lấy tiền; vì Na-bốt không còn sống, nhưng đã chết rồi.
16 Khi A-háp nghe lời Na-bốt đã chết, thì người chỗi dậy đi xuống đặng lấy vườn nho của Na-bốt, người Gít-rê-ên.

Khi được báo rằng Na-bốt đã chết, Giê-sa-bên bảo A-háp hãy đi chiếm lấy vườn nho mà Na-bốt đã từ chối bán. Không có dấu hiệu ăn năn hay suy xét về sự bất công đã xảy ra, A-háp lập tức đi nhận lấy mảnh đất. Điều này cho thấy ông dễ dàng bị Giê-sa-bên ảnh hưởng và coi nhẹ sự công bình cũng như luật pháp của Đức Chúa Trời.

1 Các Vua 21:17-19 (VIE1934)
17 Bấy giờ có lời của Đức Giê-hô-va phán cho Ê-li, người Thi-sê-be, rằng:
18 Hãy chỗi dậy, đi xuống gặp A-háp, vua Y-sơ-ra-ên, ở tại Sa-ma-ri; kìa, người ở trong vườn nho của Na-bốt, người đã xuống đó đặng nhận lấy nó.
19 Ngươi hãy nói cùng người rằng: Đức Giê-hô-va phán như vầy: Ngươi đã giết người, mà lại còn lấy của người nữa sao? Ngươi cũng hãy nói cùng người rằng: Đức Giê-hô-va phán như vầy: Tại chính nơi chó đã liếm máu Na-bốt, chó cũng sẽ liếm máu ngươi.

Đức Chúa Trời sai Ê-li đến đối diện với A-háp, lúc này ông đang ở trong vườn nho của Na-bốt. Ê-li truyền một lời phán xét mạnh mẽ từ Đức Chúa Trời, cáo buộc A-háp vừa giết người vừa chiếm đoạt tài sản của người ấy. Đức Chúa Trời tuyên bố một sự phán xét nghiêm trọng: tại chính nơi chó đã liếm máu Na-bốt, chó cũng sẽ liếm máu A-háp. Đây là biểu tượng rõ ràng về sự báo trả của Đức Chúa Trời đối với sự gian ác của A-háp.

1 Các Vua 21:20-24 (VIE1934)
20 A-háp nói cùng Ê-li rằng: Hỡi kẻ thù nghịch ta, ngươi đã tìm được ta sao? Người đáp rằng: Tôi đã tìm được vua, vì vua đã bán mình đặng làm điều ác trước mặt Đức Giê-hô-va.
21 Nầy, ta sẽ giáng tai họa trên ngươi; ta sẽ quét sạch hậu tự ngươi, và sẽ diệt hết mọi người nam của nhà A-háp, hoặc bị trói hoặc được tự do, trong Y-sơ-ra-ên.
22 Ta sẽ làm cho nhà ngươi giống như nhà Giê-rô-bô-am, con trai Nê-bát, và như nhà Ba-ê-sa, con trai A-hi-gia, vì ngươi đã chọc giận ta và làm cho Y-sơ-ra-ên phạm tội.
23 Đức Giê-hô-va cũng đã phán về Giê-sa-bên rằng: Chó sẽ ăn thịt Giê-sa-bên gần chân thành Gít-rê-ên.
24 Kẻ nào thuộc về A-háp mà chết trong thành, thì chó sẽ ăn; kẻ nào chết ngoài đồng, thì chim trời sẽ ăn.

A-háp gọi Ê-li là “kẻ thù nghịch ta”, vì ông xem vị tiên tri như người luôn đem đến những tin xấu cho mình. Ê-li đáp rằng nguyên nhân khiến A-háp gặp tai họa là vì ông đã “bán mình đặng làm điều ác”, cho phép Giê-sa-bên dẫn mình vào tội lỗi. Đức Chúa Trời tuyên bố sẽ tiêu diệt dòng dõi A-háp, giống như Ngài đã làm với những nhà vua gian ác trước đó. Giê-sa-bên cũng bị phán xét phải chịu một cái chết nhục nhã, bị chó ăn thịt, vì những việc gian ác của bà.

1 Các Vua 21:25-26 (VIE1934)
25 Quả thật, chẳng có ai giống như A-háp, là người đã bán mình đặng làm điều ác trước mặt Đức Giê-hô-va, vì Giê-sa-bên, vợ người, đã xúi giục người.
26 Người làm những việc rất gớm ghiếc, đi theo thần tượng, y theo mọi điều người A-mô-rít đã làm, là dân mà Đức Giê-hô-va đã đuổi khỏi trước mặt dân Y-sơ-ra-ên.

A-háp được mô tả là một người đặc biệt gian ác, bị ảnh hưởng mạnh mẽ bởi Giê-sa-bên, vợ mình. Tội lỗi của ông không chỉ giới hạn ở sự bất công đối với Na-bốt mà còn bao gồm sự thờ hình tượng, khiến Y-sơ-ra-ên đi lạc khỏi Đức Chúa Trời và bắt chước những thực hành bại hoại của người A-mô-rít, là dân mà Đức Chúa Trời đã phán xét và đuổi khỏi đất trước đó.

1 Các Vua 21:27-29 (VIE1934)
27 Khi A-háp nghe các lời ấy, thì xé áo mình, mặc bao gai vào mình, kiêng ăn, nằm trong bao gai và đi cách buồn rầu.
28 Có lời của Đức Giê-hô-va phán cùng Ê-li, người Thi-sê-be, rằng:
29 Ngươi có thấy A-háp đã hạ mình trước mặt ta không? Vì người đã hạ mình trước mặt ta, nên ta sẽ không giáng tai họa trong đời người; nhưng đến đời con người, ta sẽ giáng tai họa trên nhà người.

Khi nghe lời phán xét của Ê-li, A-háp phản ứng bằng cách xé áo, mặc bao gai, kiêng ăn và than khóc — những biểu hiện của sự hạ mình và ăn năn. Đức Chúa Trời nhìn thấy sự hạ mình của A-háp và quyết định trì hoãn tai họa trên nhà ông cho đến sau khi ông qua đời. Sự ăn năn tạm thời của A-háp khiến ông không phải đối diện ngay với sự phán xét đã được công bố, nhưng nhà ông vẫn sẽ phải chịu hậu quả trong tương lai. Điều này cho thấy lòng thương xót của Đức Chúa Trời, đồng thời cũng cho thấy sự công bình của Ngài trong cách Ngài đối xử với tội lỗi kéo dài.