1 Các Vua 9
Trong 1 Các Vua 9, Đức Chúa Trời hiện đến cùng Sa-lô-môn lần thứ hai sau khi ông hoàn thành đền thờ và cung điện của mình. Đức Chúa Trời nhắc lại giao ước của Ngài, cảnh báo Sa-lô-môn về hậu quả của sự không vâng lời, đồng thời nhắc ông về những phước lành đi cùng với sự trung tín. Chương này cũng trình bày những công trình xây dựng khác của Sa-lô-môn, mối quan hệ của ông với Hi-ram, và cách ông tổ chức lực lượng lao động.
1 Các Vua 9:1-5 (VIE1934)
1 Khi Sa-lô-môn đã xây cất xong nhà Đức Giê-hô-va, cung vua, và mọi điều Sa-lô-môn muốn làm,
2 thì Đức Giê-hô-va hiện ra cùng Sa-lô-môn lần thứ hai, như Ngài đã hiện ra cùng người tại Ga-ba-ôn.
3 Đức Giê-hô-va phán cùng người rằng: Ta đã nghe lời cầu nguyện và lời nài xin ngươi đã cầu trước mặt ta. Ta đã biệt riêng nhà nầy mà ngươi đã xây cất, để đặt danh ta tại đó đời đời; mắt ta và lòng ta sẽ ở đó mãi mãi.
4 Còn ngươi, nếu ngươi đi trước mặt ta như Đa-vít, cha ngươi, đã đi, lấy lòng ngay thẳng và công bình mà làm theo mọi điều ta đã truyền cho ngươi, và gìn giữ các luật lệ và mạng lịnh ta,
5 thì ta sẽ lập ngai nước ngươi trên Y-sơ-ra-ên đời đời, y như ta đã phán cùng Đa-vít, cha ngươi, rằng: Ngươi sẽ chẳng thiếu một người ngồi trên ngai Y-sơ-ra-ên.
Những câu này ghi lại lời đáp của Đức Chúa Trời đối với Sa-lô-môn sau khi ông hoàn thành đền thờ và cung vua. Đức Chúa Trời cho biết Ngài đã nghe lời cầu nguyện của Sa-lô-môn và đã biệt riêng đền thờ để đặt danh Ngài tại đó. Tuy nhiên, lời hứa này đi kèm với một điều kiện rõ ràng: Sa-lô-môn phải tiếp tục bước đi trước mặt Đức Chúa Trời với lòng ngay thẳng, giữ các luật lệ và mạng lịnh của Ngài, như Đa-vít đã làm. Điều này cho thấy việc xây dựng một đền thờ đẹp đẽ không tự nó bảo đảm sự hiện diện và phước lành của Đức Chúa Trời. Sự trung tín và vâng lời vẫn là điều thiết yếu.
1 Các Vua 9:6-9 (VIE1934)
6 Nhưng nếu các ngươi và con cháu các ngươi xây bỏ ta, không giữ các điều răn và luật lệ ta đã ban cho các ngươi, mà đi hầu việc và thờ lạy các thần khác,
7 thì ta sẽ diệt Y-sơ-ra-ên khỏi xứ ta đã ban cho chúng nó; còn về nhà nầy ta đã biệt riêng cho danh ta, ta sẽ từ bỏ khỏi trước mặt ta; Y-sơ-ra-ên sẽ trở nên một câu tục ngữ và lời chê cười giữa các dân.
8 Còn nhà nầy, dầu cao trọng đến đâu, hễ ai đi ngang qua cũng sẽ lấy làm lạ, xuýt xoa mà nói rằng: Vì sao Đức Giê-hô-va đã làm như vậy cho xứ nầy và cho nhà nầy?
9 Người ta sẽ đáp rằng: Bởi vì chúng nó đã lìa bỏ Giê-hô-va Đức Chúa Trời của chúng nó, là Đấng đã đem tổ phụ chúng nó ra khỏi xứ Ê-díp-tô, mà theo các thần khác, thờ lạy và hầu việc chúng nó; bởi vậy Đức Giê-hô-va đã giáng mọi tai họa nầy trên chúng nó.
Ở đây, Đức Chúa Trời đưa ra một lời cảnh báo rất rõ ràng về hậu quả của việc lìa bỏ Ngài. Nếu Sa-lô-môn hoặc con cháu ông không còn giữ các điều răn và luật lệ của Đức Chúa Trời mà quay sang thờ lạy các thần khác, Y-sơ-ra-ên sẽ phải đối diện với sự phán xét nghiêm trọng, kể cả việc bị đuổi khỏi xứ mà Đức Chúa Trời đã ban cho họ. Ngay cả đền thờ đã được biệt riêng cho danh Ngài cũng không được miễn khỏi sự phán xét nếu dân sự phản nghịch. Điều này nhấn mạnh tính nghiêm trọng của sự trung tín với giao ước và cho thấy rằng một quốc gia có thể đánh mất những phước lành mà mình đã nhận được nếu cố ý lìa bỏ đường lối của Đức Chúa Trời.
1 Các Vua 9:10-14 (VIE1934)
10 Xảy ra rằng, đến cuối hai mươi năm, trong lúc Sa-lô-môn đã xây hai nhà, tức là nhà Đức Giê-hô-va và cung vua,
11 thì Hi-ram, vua Ty-rơ, đã cung cấp cho Sa-lô-môn cây bá hương, cây tùng, và vàng tùy theo mọi điều người muốn; vua Sa-lô-môn bèn cho Hi-ram hai mươi thành trong xứ Ga-li-lê.
12 Hi-ram từ Ty-rơ đi đến xem các thành Sa-lô-môn đã cho mình, nhưng chẳng lấy làm vừa ý.
13 Người nói rằng: Hỡi anh tôi! Anh đã cho tôi những thành gì vậy? Người gọi chúng là xứ Ca-bun, cho đến ngày nay.
14 Hi-ram đã sai đem cho vua một trăm hai mươi ta-lâng vàng.
Sau khi hoàn thành đền thờ và cung vua, Sa-lô-môn trao cho Hi-ram hai mươi thành trong xứ Ga-li-lê để đáp lại sự hỗ trợ mà Hi-ram đã dành cho ông. Tuy nhiên, khi Hi-ram đến xem các thành ấy, ông không hài lòng và gọi vùng đất đó là “Ca-bun”, một tên được hiểu theo nghĩa không có giá trị hoặc không đáng kể. Mặc dù có sự thất vọng này, Hi-ram vẫn tiếp tục cung cấp vàng cho Sa-lô-môn. Điều này cho thấy ngay cả trong một mối quan hệ hợp tác tốt đẹp, vẫn có thể tồn tại những điểm không hài lòng và những vấn đề cần giải quyết.
1 Các Vua 9:15-19 (VIE1934)
15 Đây là việc vua Sa-lô-môn bắt dân làm công: để xây nhà Đức Giê-hô-va, cung vua, Mi-lô, vách thành Giê-ru-sa-lem, Hát-so, Mê-ghi-đô, và Ghê-xe.
16 Pha-ra-ôn, vua Ê-díp-tô, đã đi lên chiếm lấy Ghê-xe, đốt nó bằng lửa, giết người Ca-na-an ở trong thành, và ban thành ấy làm của hồi môn cho con gái mình, là vợ Sa-lô-môn.
17 Sa-lô-môn xây Ghê-xe, Bết-Hô-rôn dưới,
18 Ba-a-lát, và Tha-ma ở trong đồng vắng, trong xứ Giu-đa,
19 cùng các thành kho tàng của Sa-lô-môn, các thành để xe cộ, các thành cho lính kỵ, và mọi điều Sa-lô-môn muốn xây cất tại Giê-ru-sa-lem, tại Li-ban, và trong khắp xứ mình cai trị.
Những công trình xây dựng quy mô lớn của Sa-lô-môn đòi hỏi một lực lượng lao động rất lớn. Ông không chỉ xây đền thờ và cung vua, mà còn củng cố những thành phố quan trọng như Giê-ru-sa-lem, Hát-so, Mê-ghi-đô và Ghê-xe. Ông xây các thành kho tàng, các thành dành cho xe cộ và kỵ binh, cùng nhiều công trình khác trong lãnh thổ mình cai trị. Đáng chú ý, Ghê-xe đã được Pha-ra-ôn trao cho Sa-lô-môn như của hồi môn khi con gái ông trở thành vợ Sa-lô-môn. Những công trình này cho thấy quy mô lớn của vương quốc và nỗ lực của Sa-lô-môn trong việc phát triển cũng như củng cố đất nước.
1 Các Vua 9:20-23 (VIE1934)
20 Về các dân còn sót lại của người A-mô-rít, người Hê-tít, người Phê-rê-sít, người Hê-vít, và người Giê-bu-sít, chẳng phải là dân Y-sơ-ra-ên,
21 tức là con cháu của những dân ấy còn sót lại trong xứ, là những kẻ mà dân Y-sơ-ra-ên chẳng diệt hết được, thì Sa-lô-môn bắt chúng làm công dịch cho đến ngày nay.
22 Nhưng về dân Y-sơ-ra-ên, Sa-lô-môn chẳng bắt ai làm công dịch; chúng nó làm lính chiến, làm tôi tớ, làm quan trưởng, làm quan cai, làm quan xe và lính kỵ của người.
23 Những người làm quan trưởng coi sóc công việc của Sa-lô-môn có năm trăm năm mươi người, cai trị dân làm công.
Sa-lô-môn sử dụng những người thuộc các dân còn sót lại trong xứ, như người A-mô-rít, Hê-tít, Phê-rê-sít, Hê-vít và Giê-bu-sít, làm công dịch cho các công trình của mình. Trong khi đó, dân Y-sơ-ra-ên được giao những vai trò khác trong quân đội, chính quyền và việc quản lý vương quốc. Cách tổ chức này cho thấy Sa-lô-môn đã phân chia lực lượng lao động theo những vai trò khác nhau để duy trì các công trình và hoạt động của vương quốc.
1 Các Vua 9:24 (VIE1934)
24 Con gái của Pha-ra-ôn từ thành Đa-vít đi lên nhà mình, là nhà Sa-lô-môn đã xây cho nàng; bấy giờ người xây Mi-lô.
Con gái của Pha-ra-ôn được chuyển từ thành Đa-vít đến ngôi nhà mà Sa-lô-môn đã xây cho nàng. Điều này tiếp tục cho thấy mối quan hệ chính trị và ngoại giao giữa Sa-lô-môn với Ai Cập. Đồng thời, Sa-lô-môn xây Mi-lô, một công trình quan trọng trong việc củng cố và phát triển Giê-ru-sa-lem. Những hoạt động này cho thấy ông tiếp tục mở rộng và củng cố thủ đô của mình.
1 Các Vua 9:25 (VIE1934)
25 Mỗi năm ba lần, Sa-lô-môn dâng của lễ thiêu và của lễ thù ân trên bàn thờ người đã xây cho Đức Giê-hô-va, và xông hương trên bàn thờ ở trước mặt Đức Giê-hô-va. Vậy, người hoàn tất việc xây nhà.
Câu này cho thấy Sa-lô-môn vẫn duy trì việc thờ phượng Đức Giê-hô-va. Mỗi năm ba lần, ông dâng của lễ thiêu và của lễ thù ân trên bàn thờ mà ông đã xây cho Đức Giê-hô-va. Đây là những thời điểm gắn liền với các kỳ lễ quan trọng của Y-sơ-ra-ên. Việc Sa-lô-môn tiếp tục thực hiện những nghi lễ này cho thấy đền thờ đã trở thành trung tâm của sự thờ phượng. Ông cũng hoàn tất công việc xây dựng đền thờ.
1 Các Vua 9:26-28 (VIE1934)
26 Vua Sa-lô-môn cũng đóng những chiếc tàu tại Ê-xi-ôn-Ghê-be, gần Ê-lát, trên bờ Biển Đỏ, trong xứ Ê-đôm.
27 Hi-ram sai các tôi tớ mình đi trong đoàn tàu, là những thủy thủ quen đi biển, cùng với các tôi tớ của Sa-lô-môn.
28 Họ đến Ô-phia, lấy tại đó bốn trăm hai mươi ta-lâng vàng, rồi đem về cho vua Sa-lô-môn.
Sa-lô-môn cũng phát triển một đội tàu tại Ê-xi-ôn-Ghê-be, một cảng nằm gần Ê-lát trên bờ Biển Đỏ. Hi-ram cung cấp những thủy thủ có kinh nghiệm để cùng làm việc với các tôi tớ của Sa-lô-môn. Nhờ sự hợp tác này, họ có thể thực hiện những chuyến đi buôn bán đến Ô-phia và đem về một lượng vàng rất lớn. Hoạt động hàng hải này cho thấy sự mở rộng về kinh tế và thương mại trong triều đại Sa-lô-môn, đồng thời cho thấy mối quan hệ hợp tác giữa Sa-lô-môn và Hi-ram tiếp tục mang lại những lợi ích đáng kể cho cả hai bên.