1 Sa-mu-ên 15

Trong 1 Sa-mu-ên 15, Đức Chúa Trời truyền cho Sau-lơ phải diệt hoàn toàn dân A-ma-léc như một hành động phán xét của Đức Chúa Trời vì những điều họ đã làm với Y-sơ-ra-ên trong thời kỳ Xuất Ê-díp-tô. Tuy nhiên, Sau-lơ không vâng lời trọn vẹn, tha mạng cho vua A-ga và giữ lại những con vật tốt nhất trong bầy gia súc. Sự vâng lời không trọn vẹn của ông dẫn đến những hậu quả nghiêm trọng, khi Đức Chúa Trời từ bỏ Sau-lơ khỏi chức vụ làm vua Y-sơ-ra-ên. Chương này nhấn mạnh tầm quan trọng của việc tuyệt đối vâng theo mạng lệnh của Đức Chúa Trời và cho thấy cái giá của sự phản nghịch đối với ý muốn của Ngài.

1 Sa-mu-ên 15:1 (VIE1934)
1 Sa-mu-ên nói cùng Sau-lơ rằng: Đức Giê-hô-va đã sai ta xức dầu cho ngươi, lập làm vua dân Y-sơ-ra-ên của Ngài. Vậy bây giờ, hãy nghe lời phán của Đức Giê-hô-va.

Sa-mu-ên bắt đầu bằng cách nhắc nhở Sau-lơ về sự bổ nhiệm thiêng liêng của ông làm vua trên Y-sơ-ra-ên. Ông nhấn mạnh rằng địa vị của Sau-lơ là do Đức Chúa Trời lựa chọn và quyền hạn này đi kèm với trách nhiệm lắng nghe và vâng theo tiếng phán của Đức Chúa Trời. Điều này đặt nền tảng cho phần còn lại của chương, nơi sự vâng lời của Sau-lơ sẽ bị thử nghiệm.

1 Sa-mu-ên 15:2-3 (VIE1934)
2 Đức Giê-hô-va vạn quân phán như vầy: Ta nhớ lại điều A-ma-léc làm cho Y-sơ-ra-ên, ngăn cản đường lúc nó ra khỏi xứ Ê-díp-tô.
3 Vậy, hãy đi đánh dân A-ma-léc và diệt hết mọi vật thuộc về chúng nó. Ngươi sẽ không thương xót chúng nó, phải giết người nam và nữ, con trẻ và con bú, bò và chiên, lạc đà và lừa.

Đức Chúa Trời tuyên bố sự phán xét trên dân A-ma-léc vì cuộc tấn công của họ đối với Y-sơ-ra-ên trong thời kỳ Xuất Ê-díp-tô. Mạng lệnh phải hoàn toàn diệt dân A-ma-léc, kể cả súc vật của họ, cho thấy đây là sự phán xét của Đức Chúa Trời, chứ không chỉ là một chiến dịch quân sự. Tính toàn diện của sự hủy diệt cho thấy mức độ nghiêm trọng của tội lỗi A-ma-léc và sự công bình của Đức Chúa Trời.

1 Sa-mu-ên 15:4-5 (VIE1934)
4 Vậy, Sau-lơ nhóm hiệp dân sự và điểm soát họ tại Tê-la-im: có hai trăm ngàn lính bộ, và mười ngàn người Giu-đa.
5 Sau-lơ đi tới thành A-ma-léc và đặt binh phục trong trũng.

Sau-lơ tập hợp một đạo quân lớn, cho thấy ban đầu ông sẵn sàng làm theo mạng lệnh của Đức Chúa Trời. Ông bố trí quân lính một cách chiến lược để phục kích, cho thấy sự chuẩn bị quân sự cẩn thận. Ở thời điểm này, Sau-lơ dường như có ý định hoàn thành nhiệm vụ đối với dân A-ma-léc, chuẩn bị cho một chiến thắng quyết định và hoàn toàn.

1 Sa-mu-ên 15:6 (VIE1934)
6 Người có nói với dân Kê-nít rằng: Các ngươi hãy rút đi, hãy phân rẽ khỏi dân A-ma-léc, kẻo ta diệt các ngươi luôn với chúng nó chăng. Vì khi dân Y-sơ-ra-ên ra khỏi xứ Ê-díp-tô, các ngươi có làm ơn cho hết thảy dân ấy. Vậy, dân Kê-nít phân rẽ khỏi dân A-ma-léc.

Sau-lơ bày tỏ lòng thương xót đối với dân Kê-nít, một nhóm người đã làm ơn cho Y-sơ-ra-ên trong cuộc xuất hành khỏi Ê-díp-tô. Hành động phân biệt giữa người vô tội và người có tội này cho thấy Sau-lơ hiểu nguyên tắc công bình. Việc dân Kê-nít rời khỏi người A-ma-léc bảo đảm rằng họ sẽ không bị cuốn vào sự hủy diệt.

1 Sa-mu-ên 15:7-9 (VIE1934)
7 Sau-lơ đánh A-ma-léc từ Ha-vi-la cho đến Su-rơ, đối ngang xứ Ê-díp-tô.
8 Người bắt sống A-ga, vua của dân A-ma-léc, rồi lấy gươm diệt hết thảy dân sự.
9 Nhưng Sau-lơ và dân chúng dong thứ A-ga, chẳng giết những con tốt hơn hết trong bầy bò và chiên, các thú về lứa đẻ thứ nhì, chiên con, và mọi vật tốt nhất. Chúng chẳng muốn diệt những vật đó, chỉ diệt hết những vật chi xấu và không giá trị.

Chiến thắng của Sau-lơ bị làm lu mờ bởi việc ông không hoàn toàn vâng theo mạng lệnh của Đức Chúa Trời. Mặc dù ông tiêu diệt phần lớn dân A-ma-léc, ông vẫn tha mạng cho vua A-ga và giữ lại những con vật tốt nhất. Sự vâng lời một phần này cho thấy Sau-lơ đặt những gì ông và dân chúng xem là có giá trị lên trên sự đầu phục hoàn toàn ý muốn của Đức Chúa Trời. Việc chỉ tiêu diệt những gì “xấu và không giá trị” cho thấy một sự vâng lời có chọn lọc, điều sẽ dẫn đến những hậu quả nghiêm trọng.

1 Sa-mu-ên 15:10-11 (VIE1934)
10 Bấy giờ có lời Đức Giê-hô-va phán cùng Sa-mu-ên như vầy:
11 Ta hối hận vì đã lập Sau-lơ làm vua; bởi người đã xây bỏ ta, không làm theo lời ta. Sa-mu-ên buồn rầu, kêu cầu cùng Đức Giê-hô-va trọn đêm.

Đức Chúa Trời bày tỏ sự hối tiếc về việc lập Sau-lơ làm vua, cho thấy sự đau buồn trước sự bất tuân của Sau-lơ. Điều này không có nghĩa là bản tính Đức Chúa Trời thay đổi, nhưng bày tỏ nỗi buồn của Ngài trước sự thất bại của Sau-lơ trong vai trò người lãnh đạo phải vâng lời. Sa-mu-ên vô cùng đau buồn trước tin này, cho thấy nỗi buồn cá nhân sâu sắc của ông trước sự phản nghịch của Sau-lơ.

1 Sa-mu-ên 15:12-13 (VIE1934)
12 Sáng ngày sau, người đi rước Sau-lơ. Có kẻ đến nói cùng Sa-mu-ên rằng: Sau-lơ đã đến Cạt-mên, dựng cho mình một cái bia tại đó; đoạn, đổi đường đi xuống Ghinh-ganh.
13 Sa-mu-ên đi đến cùng Sau-lơ; Sau-lơ nói cùng người rằng: Nguyện Đức Giê-hô-va ban phước cho ông! Tôi đã làm theo lịnh của Đức Giê-hô-va.

Hành động dựng một cái bia cho mình của Sau-lơ cho thấy sự chú trọng đến vinh quang của bản thân. Thay vì nhận ra sự thất bại của mình, ông tìm kiếm sự tôn vinh cho chính mình. Khi Sa-mu-ên đối chất với ông, Sau-lơ tự tin tuyên bố rằng mình đã vâng lời Đức Chúa Trời, cho thấy ông либо không nhận thức được mức độ nghiêm trọng của sự bất tuân, hoặc đang cố che đậy nó bằng ngôn ngữ tôn giáo.

1 Sa-mu-ên 15:14-15 (VIE1934)
14 Sa-mu-ên hỏi người rằng: Vậy thì tiếng chiên kêu vang đến tai ta, cùng tiếng bò rống ta nghe kia, là làm sao?
15 Sau-lơ đáp rằng: Dân sự có dẫn chúng nó từ nơi người A-ma-léc đến; vì dân sự đã tha những con tốt nhất về chiên và bò, đặng dâng nó làm của lễ cho Giê-hô-va Đức Chúa Trời của ông; vật còn lại, chúng tôi đã diệt hết đi.

Sa-mu-ên thách thức lời tuyên bố của Sau-lơ bằng cách chỉ ra bằng chứng rõ ràng về sự bất tuân của ông—tiếng kêu của những con vật được tha lại đang vang lên. Sau-lơ nhanh chóng đổ lỗi cho dân chúng, biện minh rằng họ giữ lại những con vật tốt nhất để dâng làm của lễ cho Đức Chúa Trời. Lời biện minh này cho thấy Sau-lơ cố che đậy sự vâng lời một phần bằng lý do tôn giáo.

1 Sa-mu-ên 15:16-19 (VIE1934)
16 Sa-mu-ên nói cùng Sau-lơ rằng: Thôi! Ta sẽ tỏ cho ngươi điều Đức Giê-hô-va đã phán cho ta đêm nay. Sau-lơ đáp: Xin nói.
17 Sa-mu-ên nói rằng: Lúc ngươi còn nhỏ tại mắt ngươi, ngươi há chẳng trở nên đầu trưởng của các chi phái Y-sơ-ra-ên sao? và Đức Giê-hô-va há chẳng xức dầu cho ngươi làm vua của Y-sơ-ra-ên ư?
18 Vả, Đức Giê-hô-va đã sai ngươi đi mà rằng: Hãy đi diệt hết những kẻ phạm tội kia, là dân A-ma-léc, và giao chiến cùng chúng nó cho đến chừng ngươi đã diệt chúng nó.
19 Sao ngươi không vâng theo lời phán của Đức Giê-hô-va? Cớ sao ngươi xông vào của cướp, làm điều ác trước mặt Đức Giê-hô-va?

Sa-mu-ên quở trách Sau-lơ bằng cách nhắc lại thời kỳ ông còn khiêm nhường và sự xức dầu đầy ân điển của Đức Chúa Trời để ông làm vua. Sau-lơ được giao một mạng lệnh rõ ràng là phải diệt dân A-ma-léc hoàn toàn, nhưng ông đã không làm điều đó. Sa-mu-ên nhấn mạnh rằng hành động của Sau-lơ không chỉ là sự bất tuân mà còn là điều ác trước mặt Đức Chúa Trời, vì nó cho thấy một tấm lòng đặt lợi ích riêng lên trên sự vâng lời Đức Chúa Trời.

1 Sa-mu-ên 15:20-21 (VIE1934)
20 Sau-lơ đáp cùng Sa-mu-ên rằng: Tôi thật có nghe theo lời phán của Đức Giê-hô-va. Tôi đã đi làm xong việc mà Đức Giê-hô-va sai tôi đi làm; tôi có đem A-ga, vua dân A-ma-léc về, và diệt hết dân A-ma-léc.
21 Nhưng dân sự có chọn trong của cướp, chiên và bò, là vật tốt nhất về của đáng tận diệt, đặng dâng cho Giê-hô-va Đức Chúa Trời của ông tại Ghinh-ganh.

Sau-lơ tiếp tục biện hộ cho hành động của mình, tuyên bố rằng ông đã vâng lời Đức Chúa Trời bằng cách đánh bại dân A-ma-léc và bắt vua của họ. Một lần nữa, ông đổ lỗi cho dân chúng, nói rằng họ đã lấy những con vật tốt nhất để dâng làm của lễ. Lời biện hộ này cho thấy Sau-lơ không thể thừa nhận hoàn toàn trách nhiệm của mình và không hiểu điều Đức Chúa Trời thật sự coi trọng—sự vâng lời hơn là của lễ.

1 Sa-mu-ên 15:22-23 (VIE1934)
22 Sa-mu-ên nói: Đức Giê-hô-va há đẹp lòng của lễ thiêu và của lễ thù ân bằng sự vâng theo lời phán của Ngài ư? Vả, sự vâng lời tốt hơn của tế lễ; sự nghe theo tốt hơn mỡ chiên đực;
23 sự bội nghịch cũng đáng tội bằng sự tà thuật; sự cố chấp giống như tội trọng cúng lạy hình tượng. Bởi ngươi đã từ bỏ lời của Đức Giê-hô-va, nên Ngài cũng từ bỏ ngươi không cho ngươi làm vua.

Sa-mu-ên đưa ra một lẽ thật sâu sắc: Đức Chúa Trời mong muốn sự vâng lời hơn bất kỳ hình thức của lễ nào. Sự vâng lời phản ánh một tấm lòng thuận phục ý muốn của Đức Chúa Trời, trong khi sự phản nghịch được ví như tà thuật và thờ hình tượng vì nó đặt ý riêng lên trên thẩm quyền của Đức Chúa Trời. Việc Sau-lơ từ bỏ mạng lệnh của Đức Chúa Trời dẫn đến việc ông bị từ bỏ khỏi chức vụ làm vua. Đây là bước ngoặt trong triều đại của Sau-lơ, khi sự bất tuân của ông khiến ông mất vương quyền.

1 Sa-mu-ên 15:24-25 (VIE1934)
24 Sau-lơ đáp cùng Sa-mu-ên rằng: Tôi có phạm tội. Tôi đã can phạm mạng lịnh Đức Giê-hô-va, và lời của ông. Tôi sợ dân sự, nên nghe theo tiếng của họ.
25 Bây giờ, xin ông hãy tha tội tôi, trở lại cùng tôi, thì tôi sẽ sấp mình xuống trước mặt Đức Giê-hô-va.

Cuối cùng Sau-lơ thừa nhận tội lỗi của mình, nhưng lời thú nhận dường như bị thúc đẩy bởi nỗi sợ mất địa vị hơn là sự ăn năn chân thật. Ông thừa nhận rằng mình hành động vì sợ dân chúng thay vì vâng lời Đức Chúa Trời. Sau-lơ xin được tha thứ và xin Sa-mu-ên cùng đi thờ phượng, hy vọng có thể khôi phục phần nào vai trò lãnh đạo của mình.

1 Sa-mu-ên 15:26-27 (VIE1934)
26 Sa-mu-ên nói cùng Sau-lơ rằng: Ta không trở lại cùng ngươi đâu; vì ngươi đã từ bỏ lời của Đức Giê-hô-va, nên Đức Giê-hô-va từ bỏ ngươi, để ngươi chẳng còn làm vua của Y-sơ-ra-ên nữa.
27 Khi Sa-mu-ên xây lưng đặng đi, Sau-lơ nắm vạt áo tơi người, thì áo bèn rách.

Sa-mu-ên từ chối đi cùng Sau-lơ, khẳng định rằng việc Sau-lơ từ bỏ lời Đức Chúa Trời đã dẫn đến việc Đức Chúa Trời từ bỏ ông khỏi chức vụ làm vua. Việc vạt áo của Sa-mu-ên bị rách trở thành một hình ảnh tượng trưng cho vương quốc bị xé khỏi Sau-lơ. Hành động vật lý này làm nổi bật những hậu quả nghiêm trọng của sự bất tuân của ông.

1 Sa-mu-ên 15:28-29 (VIE1934)
28 Sa-mu-ên nói cùng người: Aáy ngày nay Đức Giê-hô-va xé nước Y-sơ-ra-ên khỏi ngươi là như vậy, đặng ban cho kẻ lân cận ngươi, xứng đáng hơn ngươi.
29 Vả lại, Đấng phù hộ Y-sơ-ra-ên chẳng nói dối, và không ăn năn; vì Đấng ấy chẳng phải loài người mà ăn năn!

Sa-mu-ên tuyên bố rằng Đức Chúa Trời đã quyết định ban vương quốc Y-sơ-ra-ên cho một người khác. Quyết định của Đức Chúa Trời là chắc chắn, và bản tính Ngài không thay đổi. Không giống con người, Đức Chúa Trời không nói dối hay thay đổi quyết định của Ngài như con người thay đổi ý định.

1 Sa-mu-ên 15:30-31 (VIE1934)
30 Sau-lơ đáp rằng: Tôi có tội; song xin hãy tôn trọng tôi trước mặt các trưởng lão của dân sự tôi, và trước mặt Y-sơ-ra-ên; xin ông trở lại cùng tôi, thì tôi sẽ thờ lạy Giê-hô-va Đức Chúa Trời của ông.
31 Vậy, Sa-mu-ên trở lại theo Sau-lơ; và Sau-lơ sấp thờ lạy Đức Giê-hô-va.

Ngay cả trong lời thú nhận, Sau-lơ dường như quan tâm nhiều hơn đến hình ảnh công khai của mình hơn là sự ăn năn chân thật. Ông xin Sa-mu-ên tôn trọng mình trước mặt dân chúng, cho thấy danh tiếng vẫn là mối quan tâm chính của ông. Sa-mu-ên đồng ý trở lại cùng ông, và Sau-lơ thờ lạy Đức Giê-hô-va, nhưng hành động này không đảo ngược những hậu quả của sự bất tuân.

1 Sa-mu-ên 15:32-33 (VIE1934)
32 Đoạn, Sa-mu-ên nói: Hãy dẫn A-ga, vua A-ma-léc đến ta. A-ga đi đến người, bộ vui mừng, vì tưởng rằng: Quả hẳn, điều cay đắng của sự chết đã qua rồi.
33 Nhưng Sa-mu-ên nói cùng người rằng: Hễ gươm ngươi đã làm người đàn bà không có con thế nào, thì mẹ ngươi cũng sẽ không có con thể ấy. Sa-mu-ên bèn giết A-ga trước mặt Đức Giê-hô-va tại Ghinh-ganh.

Sa-mu-ên thi hành sự xử tử mà Sau-lơ đã không thực hiện. A-ga, nghĩ rằng nguy hiểm đã qua, tiến đến một cách vui mừng, nhưng Sa-mu-ên thi hành sự phán xét cuối cùng của Đức Chúa Trời trên ông. Bằng cách giết A-ga, Sa-mu-ên bảo đảm rằng mạng lệnh của Đức Chúa Trời được hoàn tất, nhấn mạnh rằng sự phán xét của Đức Chúa Trời không thể bị tránh khỏi.

1 Sa-mu-ên 15:34-35 (VIE1934)
34 Đoạn, Sa-mu-ên đi về Ra-ma; còn Sau-lơ trở về nhà mình tại Ghi-bê-a của Sau-lơ.
35 Sa-mu-ên chẳng còn thấy Sau-lơ nữa cho đến ngày mình thác; vì người buồn bực về việc Sau-lơ; còn Đức Giê-hô-va ăn năn đã lập Sau-lơ làm vua của Y-sơ-ra-ên.

Chương này kết thúc với sự chia cách cuối cùng giữa Sa-mu-ên và Sau-lơ. Mặc dù Sa-mu-ên không còn gặp Sau-lơ nữa, ông vẫn buồn bực về ông, cho thấy nỗi đau sâu sắc trước những gì Sau-lơ đã có thể trở thành. Sự ăn năn của Đức Giê-hô-va về việc lập Sau-lơ làm vua nhấn mạnh bi kịch của sự bất tuân của Sau-lơ, vì nó đánh dấu sự kết thúc của sự đẹp lòng của Đức Chúa Trời đối với ông.