1 Sa-mu-ên 2

Chương này mở đầu bằng lời cầu nguyện ngợi khen của An-ne sau khi Đức Chúa Trời nhậm lời cầu xin và ban cho nàng một con trai. Sau đó, chương chuyển sang sự gian ác của các con trai Hê-li, đối chiếu hành động của họ với sự hầu việc trung tín của Sa-mu-ên. Chương kết thúc bằng lời cảnh báo của Đức Chúa Trời dành cho Hê-li qua một người của Đức Chúa Trời, báo trước sự sụp đổ của gia đình Hê-li vì sự không vâng lời của họ.

1 Sa-mu-ên 2:1-2 (VIE1934)
1 Bấy giờ, An-ne cầu nguyện rằng: Lòng tôi vui mừng nơi Đức Giê-hô-va; Sừng tôi được ngước cao lên trong Đức Giê-hô-va. Miệng tôi mở rộng ra nghịch cùng kẻ thù tôi, Vì tôi vui mừng về sự cứu rỗi của Ngài.
2 Chẳng ai thánh như Đức Giê-hô-va; Chẳng có Đấng nào khác như Ngài; Cũng chẳng có hòn đá nào như Đức Chúa Trời chúng ta.

An-ne bắt đầu lời cầu nguyện bằng niềm vui lớn lao và lòng biết ơn vì Đức Chúa Trời đã giải cứu nàng, nâng nàng lên và ban sức mạnh cho nàng. Hình ảnh “sừng” được ngước cao lên biểu thị sức mạnh, địa vị và sự chiến thắng mà Đức Chúa Trời ban cho. An-ne nhận biết rằng sự cứu rỗi của Đức Chúa Trời là nguồn gốc của sự vui mừng và chiến thắng của nàng trước những kẻ đối nghịch, có thể đặc biệt ám chỉ Phê-ni-na. Nàng cũng nhìn nhận sự độc nhất của Đức Chúa Trời, nhấn mạnh sự thánh khiết của Ngài và mô tả Ngài như một hòn đá, hình ảnh nói đến sự vững chắc, an toàn và nơi nương náu.

1 Sa-mu-ên 2:3-5 (VIE1934)
3 Chớ nói lời kiêu ngạo nữa; Chớ để lời xấc xược ra khỏi miệng các ngươi; Vì Đức Giê-hô-va là Đức Chúa Trời thông biết mọi sự, Ngài cân nhắc các việc làm của người ta.
4 Cây cung của người mạnh bị gãy, Nhưng kẻ yếu được thắt lưng bằng sức lực.
5 Kẻ no đủ phải đi làm thuê đặng kiếm bánh, Nhưng người đói không còn đói nữa; Kẻ son sẻ sanh bảy, Còn người có nhiều con trở nên yếu sức.

An-ne cảnh báo chống lại sự kiêu ngạo và tự cao, nhấn mạnh rằng Đức Chúa Trời nhìn thấy và xét đoán mọi hành động. Nàng đối chiếu số phận của người kiêu ngạo với người khiêm nhường bằng những hình ảnh mạnh mẽ: người mạnh bị hạ xuống, còn người yếu được ban sức lực. Sự đảo ngược này được thể hiện trong nhiều hoàn cảnh khác nhau: những người từng no đủ nay phải làm thuê để kiếm bánh, trong khi người đói được thỏa mãn. Chính hoàn cảnh của An-ne, từ một người son sẻ trở thành người có con, là một bằng chứng sống động về quyền năng của Đức Chúa Trời trong việc thay đổi những hoàn cảnh mà con người không thể tự thay đổi.

1 Sa-mu-ên 2:6-8 (VIE1934)
6 Đức Giê-hô-va khiến cho chết và khiến cho sống; Ngài đem người xuống mồ mả và đem lên.
7 Đức Giê-hô-va làm cho nghèo và làm cho giàu; Ngài hạ người xuống, rồi nâng người lên.
8 Ngài nâng người nghèo khó lên khỏi bụi đất, Và đỡ kẻ thiếu thốn khỏi đống tro, Đặng khiến họ ngồi chung với các quan trưởng, Và cho họ hưởng ngôi vinh hiển. Vì các trụ của đất thuộc về Đức Giê-hô-va, Ngài đặt thế gian trên đó.

An-ne tiếp tục tôn cao quyền tể trị của Đức Chúa Trời trên sự sống và sự chết, sự nghèo khó và giàu có, sự hạ xuống và sự nâng lên. Nàng nhấn mạnh rằng Đức Chúa Trời là Đấng nâng người nghèo khó và thấp hèn lên, đặt họ vào những vị trí được tôn trọng. Hình ảnh người thiếu thốn được nâng khỏi đống tro và được ngồi chung với các quan trưởng cho thấy quyền năng của Đức Chúa Trời trong việc nâng cao những người mà thế gian xem thường. Cuối cùng, An-ne nhìn nhận rằng nền tảng của thế gian thuộc về Đức Chúa Trời, nhấn mạnh quyền tối cao của Ngài trên toàn thể tạo vật.

1 Sa-mu-ên 2:9-10 (VIE1934)
9 Ngài sẽ gìn giữ bước chân của các thánh Ngài, Còn kẻ ác sẽ bị câm trong nơi tối tăm; Vì chẳng phải nhờ năng lực mà người ta được mạnh.
10 Những kẻ đối nghịch Đức Giê-hô-va sẽ bị tan nát; Ngài sẽ từ trên trời làm sấm nghịch cùng chúng. Đức Giê-hô-va sẽ xét đoán các đầu cùng đất; Ngài sẽ ban sức mạnh cho vua Ngài, Và ngước sừng của Đấng chịu xức dầu của Ngài lên.

An-ne khẳng định rằng Đức Chúa Trời gìn giữ những người thuộc về Ngài, trong khi kẻ ác không thể đứng vững trước sự phán xét của Ngài. Sức mạnh của con người không thể đem lại chiến thắng trước quyền năng của Đức Chúa Trời. Những kẻ chống nghịch Đức Giê-hô-va sẽ bị tan nát, bởi Ngài là Đấng xét đoán khắp đất. Đáng chú ý, An-ne nói đến “vua Ngài” và “Đấng chịu xức dầu của Ngài”, mở ra một chủ đề sẽ trở nên quan trọng trong lịch sử Y-sơ-ra-ên khi chế độ quân chủ được thiết lập. Những lời này cũng hướng sự chú ý về phía trước đến Đấng được Đức Chúa Trời xức dầu, là Đấng sẽ giữ một vai trò tối cao trong chương trình cứu rỗi của Ngài.

1 Sa-mu-ên 2:11 (VIE1934)
11 Eân-ca-na trở về nhà mình tại Ra-ma; còn đứa trẻ ở lại hầu việc Đức Giê-hô-va trước mặt Hê-li, thầy tế lễ.

Sau những sự kiện liên quan đến sự ra đời và dâng hiến Sa-mu-ên, Ên-ca-na trở về nhà mình tại Ra-ma, nhưng Sa-mu-ên ở lại để hầu việc Đức Giê-hô-va dưới sự hướng dẫn của Hê-li. Câu này đánh dấu sự khởi đầu của một đời sống được biệt riêng để phục vụ Đức Chúa Trời. Ngay từ khi còn nhỏ, Sa-mu-ên đã bắt đầu hầu việc tại đền tạm, tạo nên sự tương phản rõ ràng với sự bại hoại sẽ được bày tỏ trong gia đình Hê-li.

1 Sa-mu-ên 2:12-17 (VIE1934)
12 Vả, các con trai của Hê-li là những người gian tà, không biết Đức Giê-hô-va.
13 Đây là lệ của các thầy tế lễ đối với dân sự: Khi người nào dâng của tế lễ, đầy tớ của thầy tế lễ đến đương lúc thịt đang sôi, cầm một cái nỉa ba chĩa trong tay,
14 châm vào chảo, nồi, vạc, hay vại; hễ nỉa kéo lên được miếng nào, thì thầy tế lễ lấy miếng ấy. Các thầy tế lễ làm như vậy cho cả Y-sơ-ra-ên đến Si-lô.
15 Lại trước khi người ta đốt mỡ, đầy tớ của thầy tế lễ đến nói cùng người dâng của lễ rằng: Hãy đưa thịt cho thầy tế lễ đặng quay; vì người không muốn nhận thịt đã luộc, nhưng muốn thịt sống.
16 Nếu người kia nói rằng: Trước hết phải đốt mỡ đi đã, rồi hãy lấy phần nào tùy ý mình; thì đầy tớ đáp rằng: Không! Hãy đưa cho ta bây giờ; bằng chẳng, ta sẽ dùng sức mạnh mà lấy.
17 Vậy, tội lỗi của hai người trẻ tuổi này rất lớn trước mặt Đức Giê-hô-va; vì người ta khinh bỉ của lễ của Đức Giê-hô-va.

Các con trai của Hê-li là Hóp-ni và Phi-nê-a được mô tả là những người gian tà, không biết Đức Giê-hô-va và không có lòng kính sợ Ngài. Họ lạm dụng chức vụ tế lễ bằng cách cưỡng ép lấy phần của lễ không thuộc về mình và coi thường mạng lệnh của Đức Chúa Trời về việc dâng mỡ trước. Hành động của họ không chỉ làm ô uế những của lễ được dâng cho Đức Chúa Trời mà còn khiến dân sự khinh bỉ của lễ của Đức Giê-hô-va. Điều này cho thấy sự bại hoại của những người lãnh đạo thuộc linh có thể ảnh hưởng đến đức tin của cả cộng đồng, khiến người khác vấp phạm và xem thường chính sự thờ phượng Đức Chúa Trời.

1 Sa-mu-ên 2:18-21 (VIE1934)
18 Còn Sa-mu-ên hầu việc trước mặt Đức Giê-hô-va; đứa trẻ ấy mặc một cái ê-phót bằng vải gai.
19 Mỗi năm, mẹ người may cho người một cái áo nhỏ, đem lên cho người, khi nàng cùng chồng đi dâng của tế lễ hằng năm.
20 Hê-li chúc phước cho Eân-ca-na và vợ người, mà nói rằng: Nguyện Đức Giê-hô-va ban cho ngươi con cái bởi người nữ nầy, đặng thế cho đứa trẻ mà nàng đã dâng cho Đức Giê-hô-va. Đoạn, hai vợ chồng trở về nhà mình.
21 Đức Giê-hô-va thăm viếng An-ne, nàng thọ thai và sanh ba con trai và hai con gái. Còn trẻ Sa-mu-ên lớn lên trước mặt Đức Giê-hô-va.

Trái ngược với các con trai Hê-li, Sa-mu-ên trung tín hầu việc Đức Giê-hô-va ngay từ khi còn nhỏ. Chiếc ê-phót bằng vải gai cho thấy vai trò của ông trong sự phục vụ tại đền tạm. Mỗi năm, mẹ ông là An-ne vẫn chăm sóc ông bằng cách may cho ông một chiếc áo nhỏ và đem đến khi gia đình lên Si-lô dâng của tế lễ hằng năm. Hê-li chúc phước cho Ên-ca-na và An-ne, và Đức Giê-hô-va tiếp tục ban phước cho An-ne bằng cách cho nàng thêm ba con trai và hai con gái. Đoạn này đặt sự trưởng thành của Sa-mu-ên trong sự kính sợ Đức Chúa Trời đối lập với sự bại hoại của các con trai Hê-li, cho thấy hai con đường hoàn toàn khác nhau ngay trong cùng một môi trường tôn giáo.

1 Sa-mu-ên 2:22-25 (VIE1934)
22 Vả, Hê-li đã già lắm; người nghe mọi điều các con trai mình làm cho cả Y-sơ-ra-ên, và thể nào chúng nằm cùng những người đàn bà hầu việc tại cửa hội mạc.
23 Người nói cùng chúng rằng: Sao các con làm những việc như vậy? Vì cha nghe những việc xấu của các con bởi cả dân sự.
24 Chẳng phải vậy, các con ơi! Vì tin đồn cha nghe không tốt đâu; các con làm cho dân sự của Đức Giê-hô-va phạm tội.
25 Nếu người này phạm tội cùng người kia, Đức Chúa Trời sẽ xét đoán; nhưng nếu người phạm tội cùng Đức Giê-hô-va, thì ai sẽ cầu thay cho người? Dầu vậy, chúng chẳng nghe lời cha mình, vì Đức Giê-hô-va muốn giết chúng.

Hê-li đối chất với các con trai mình về sự gian ác của họ, đặc biệt là sự vô luân với những người đàn bà đến phục vụ tại hội mạc. Mặc dù Hê-li quở trách họ, các con trai ông vẫn không ăn năn, cho thấy lòng họ đã trở nên chai cứng. Hê-li cảnh báo rằng phạm tội trực tiếp với Đức Chúa Trời đem lại hậu quả nghiêm trọng, nhưng họ không chịu nghe lời cha mình. Sự phán xét của Đức Chúa Trời đã đến gần trên họ, và sự cứng lòng của họ cho thấy họ đã không còn đáp ứng trước lời cảnh cáo. Điều này báo trước sự sụp đổ của họ trong những chương tiếp theo.

1 Sa-mu-ên 2:26 (VIE1934)
26 Còn trẻ Sa-mu-ên cứ lớn lên, được đẹp lòng cả Đức Giê-hô-va và người ta.

Câu này nhấn mạnh sự trưởng thành liên tục của Sa-mu-ên cả về con người lẫn đời sống thuộc linh. Trái ngược với các con trai Hê-li, Sa-mu-ên ngày càng được đẹp lòng Đức Giê-hô-va và người ta. Điều này cho thấy Đức Chúa Trời đang chuẩn bị ông cho một vai trò lãnh đạo quan trọng trong tương lai của Y-sơ-ra-ên. Sự trưởng thành của Sa-mu-ên không chỉ được nhìn thấy trong tuổi tác mà còn trong mối quan hệ của ông với Đức Chúa Trời và cách ông được người khác nhìn nhận.

1 Sa-mu-ên 2:27-29 (VIE1934)
27 Có một người của Đức Chúa Trời đến cùng Hê-li, mà nói rằng: Đức Giê-hô-va phán như vầy: Ta đã tỏ mình cách rõ ràng cho nhà của cha ngươi, khi chúng nó còn ở tại nhà Pha-ra-ôn, trong xứ Ê-díp-tô.
28 Ta đã chọn nhà ấy giữa các chi phái Y-sơ-ra-ên làm thầy tế lễ cho ta, đặng lên bàn thờ ta, đặng xông hương, đặng mang ê-phót trước mặt ta; ta cũng đã ban cho nhà cha ngươi mọi của lễ thiêu của dân Y-sơ-ra-ên.
29 Cớ sao các ngươi giày đạp của lễ ta và của lễ ta đã truyền dâng trong nơi ở ta? Cớ sao ngươi tôn trọng các con trai ngươi hơn ta, đặng làm cho mình mập với phần tốt nhất của mọi của lễ của dân Y-sơ-ra-ên ta?

Một người của Đức Chúa Trời đến với Hê-li và truyền một sứ điệp từ Đức Giê-hô-va. Ông nhắc Hê-li về những đặc ân mà Đức Chúa Trời đã ban cho gia đình tế lễ của ông, bắt đầu từ thời tổ tiên họ còn ở tại Ê-díp-tô. Đức Chúa Trời đã chọn gia đình này giữa các chi phái Y-sơ-ra-ên để phục vụ Ngài trong chức tế lễ và nhận những phần của lễ theo sự Ngài đã định. Nhưng thay vì tôn trọng đặc ân ấy, các con trai Hê-li đã làm ô uế của lễ của Đức Chúa Trời, còn Hê-li thì bị quở trách vì đã tôn trọng các con trai mình hơn Đức Chúa Trời. Ông đã không ngăn cản sự bại hoại của họ, và gia đình ông cũng được hưởng lợi từ những của lễ mà họ đã lạm dụng. Điều này cho thấy Hê-li phải chịu trách nhiệm không chỉ vì hành động của chính mình mà còn vì ông đã không thực hiện trách nhiệm kỷ luật và ngăn chặn sự gian ác của các con trai.

1 Sa-mu-ên 2:30-34 (VIE1934)
30 Vậy nên Giê-hô-va Đức Chúa Trời của Y-sơ-ra-ên phán rằng: Quả thật ta có phán rằng nhà ngươi và nhà của cha ngươi sẽ đi trước mặt ta đời đời. Nhưng bây giờ Đức Giê-hô-va phán rằng: Chẳng hề như vậy! Vì ai tôn trọng ta, ta sẽ tôn trọng; còn ai khinh dể ta, sẽ bị khinh dể lại.
31 Kìa, ngày đến, ta sẽ chặt cánh tay ngươi và cánh tay của nhà cha ngươi, đến nỗi trong nhà ngươi không có người già cả.
32 Ngươi sẽ thấy kẻ thù trong nơi ở ta, đang khi Đức Chúa Trời làm mọi điều tốt lành cho Y-sơ-ra-ên; và trong nhà ngươi sẽ không có người già cả đời đời.
33 Nhưng ta sẽ không diệt hết một người nào của ngươi khỏi bàn thờ ta, để mắt ngươi phải hao mòn và lòng ngươi phải buồn bực; hết thảy những người thêm ra của nhà ngươi sẽ chết bởi gươm.
34 Vả, đây sẽ là dấu cho ngươi: Hai con trai ngươi, Hốp-ni và Phi-nê-a, sẽ cùng chết trong một ngày.

Đức Chúa Trời công bố sự phán xét trên gia đình Hê-li và tuyên bố rằng dòng tế lễ của họ sẽ không còn được tôn trọng như trước. Dù gia đình này từng được ban cho một chức vụ lâu dài, sự khinh thường Đức Chúa Trời và sự bại hoại của họ đã khiến họ phải chịu hậu quả nghiêm trọng. Những hậu duệ của Hê-li sẽ phải đối diện với cái chết sớm, và gia đình ông sẽ mất địa vị nổi bật. Đức Chúa Trời cũng ban cho Hê-li một dấu hiệu cụ thể về sự phán xét sắp đến: cả hai con trai ông là Hóp-ni và Phi-nê-a sẽ cùng chết trong một ngày. Sự kiện này sẽ xác nhận rằng lời phán xét của Đức Chúa Trời đang được thực hiện trên nhà Hê-li.

1 Sa-mu-ên 2:35-36 (VIE1934)
35 Ta sẽ dấy lên cho mình một thầy tế lễ trung thành, người sẽ làm theo lòng ta và ý ta. Ta sẽ lập cho người một nhà bền vững, người sẽ đi trước mặt Đấng chịu xức dầu của ta đời đời.
36 Bấy giờ, ai còn sót lại trong nhà ngươi sẽ đến sấp mình trước mặt người đặng xin một miếng bạc và một miếng bánh, mà nói rằng: Xin hãy đặt tôi vào một trong các chức tế lễ, để tôi được ăn một miếng bánh.

Đức Chúa Trời hứa sẽ dấy lên một “thầy tế lễ trung thành”, người sẽ làm theo lòng và ý muốn của Ngài, trong khi dòng dõi Hê-li sẽ chịu sự phán xét và bị hạ xuống đến mức phải cầu xin một miếng bạc và một miếng bánh. Lời tiên tri này cho thấy Đức Chúa Trời không chỉ loại bỏ một chức vụ đã trở nên bại hoại mà còn chuẩn bị một người trung tín để thực hiện ý muốn Ngài. Trong lịch sử Y-sơ-ra-ên, lời này có sự ứng nghiệm gần với Xa-đốc, thầy tế lễ trung tín phục vụ dưới thời vua Đa-vít và Sa-lô-môn, thay thế dòng tế lễ của Hê-li. Đồng thời, hình ảnh về một thầy tế lễ trung tín cũng hướng sự chú ý đến Đấng Mê-si, là Đấng hoàn toàn làm theo ý muốn Đức Chúa Trời và giữ chức vụ tế lễ cách trọn vẹn. Sự sụp đổ của nhà Hê-li và sự nghèo khổ, nhục nhã của dòng dõi ông tạo nên một sự tương phản với chức vụ tế lễ bền vững của Đấng được Đức Chúa Trời xức dầu, Đấng ban sự sống thuộc linh và sự chu cấp cho những người đến với Ngài.