1 Sa-mu-ên 20
Trong 1 Sa-mu-ên 20, tình bạn của Đa-vít với Giô-na-than bị thử thách khi những nỗ lực của Sau-lơ nhằm giết Đa-vít ngày càng trở nên quyết liệt. Giô-na-than, con trai của Sau-lơ, tìm cách bảo vệ Đa-vít, nhưng ông phải cân bằng giữa lòng trung thành với cha mình và tình bạn với Đa-vít. Chương này khám phá các chủ đề về lòng trung thành, giao ước và sự bảo vệ của Đức Chúa Trời, kết thúc bằng cuộc chia tay đầy cảm động giữa Đa-vít và Giô-na-than.
1 Sa-mu-ên 20:1 (VIE1934)
1 Đa-vít trốn khỏi Na-giốt tại Ra-ma, đến cùng Giô-na-than mà nói rằng: Tôi đã làm chi? Tôi có tội gì, hay đã phạm tội gì cùng cha ông, mà người tìm giết tôi?
Đa-vít bối rối và đau buồn trước mong muốn dai dẳng của Sau-lơ là giết ông. Ông tìm đến Giô-na-than, hỏi rằng mình đã làm điều gì sai để đáng phải chịu như vậy. Đa-vít không thể hiểu tại sao Sau-lơ lại quyết tâm lấy mạng ông khi ông đã trung thành và tận tụy với vua. Câu này cho thấy sự vô tội của Đa-vít và chiều sâu của mối quan hệ giữa ông với Giô-na-than, khi ông tìm kiếm sự hiểu biết và bảo vệ.
1 Sa-mu-ên 20:2 (VIE1934)
2 Giô-na-than đáp rằng: Chẳng có lẽ nào! Cha tôi chẳng làm điều gì, hoặc lớn hoặc nhỏ, mà không tỏ cho tôi biết. Vì sao cha tôi lại giấu tôi điều nầy? Không có đâu!
Giô-na-than cố trấn an Đa-vít rằng mạng sống ông không gặp nguy hiểm, tin rằng cha mình sẽ không hành động mà không cho ông biết. Giô-na-than tin chắc rằng Sau-lơ sẽ không giấu ông một việc nghiêm trọng như vậy, nhưng sự hiểu biết của ông về ý định của cha mình còn ngây thơ. Điều này cho thấy Giô-na-than tin tưởng cả Đa-vít lẫn cha mình, tin rằng hòa bình vẫn có thể xảy ra giữa họ.
1 Sa-mu-ên 20:3 (VIE1934)
3 Đa-vít lại thề rằng: Cha ông biết rõ rằng tôi đã được ơn trước mặt ông; nên người nói rằng: Chớ cho Giô-na-than biết điều nầy, e người buồn rầu chăng. Nhưng thật như Đức Giê-hô-va hằng sống và linh hồn ông hằng sống, chỉ còn một bước giữa tôi và sự chết.
Đa-vít khẳng định rằng Sau-lơ đang giấu kế hoạch của mình với Giô-na-than vì biết về tình bạn thân thiết của họ. Đa-vít nhận thức rõ mối nguy hiểm mà mình đang đối mặt, biết rằng Sau-lơ sẽ không dừng lại cho đến khi giết được ông. Những lời của ông phản ánh nỗi sợ hãi và sự khẩn cấp sâu sắc, nhấn mạnh mức độ nghiêm trọng của tình thế. Lời Đa-vít rằng “chỉ còn một bước giữa tôi và sự chết” cho thấy ông luôn ở trong tình trạng nguy hiểm.
1 Sa-mu-ên 20:4 (VIE1934)
4 Giô-na-than nói cùng Đa-vít rằng: Ngươi muốn chi, ta sẽ làm cho ngươi.
Giô-na-than bày tỏ lòng trung thành không lay chuyển với Đa-vít, sẵn sàng làm bất cứ điều gì cần thiết để bảo vệ ông. Điều này cho thấy chiều sâu của mối quan hệ giữa họ và sự sẵn sàng của Giô-na-than trong việc chống lại cha mình nếu cần. Lời đề nghị của Giô-na-than cho thấy sự cam kết của ông đối với Đa-vít, bất chấp những rủi ro cá nhân và chính trị.
1 Sa-mu-ên 20:5 (VIE1934)
5 Đa-vít nói cùng Giô-na-than rằng: Nầy, ngày mai là ngày đầu tháng, tôi phải ngồi ăn cùng vua; nhưng hãy để cho tôi đi, tôi sẽ ẩn ngoài đồng cho đến chiều ngày thứ ba.
Đa-vít đưa ra một kế hoạch để thử ý định của Sau-lơ bằng cách không tham dự bữa tiệc ngày đầu tháng, một dịp quan trọng mà sự vắng mặt của ông sẽ được chú ý. Bằng cách ẩn mình ngoài đồng, Đa-vít hy vọng có thể biết phản ứng của Sau-lơ qua Giô-na-than, xác nhận liệu Sau-lơ có thật sự muốn làm hại ông hay không. Chiến lược của Đa-vít phản ánh sự thận trọng và mong muốn tránh đối đầu trực tiếp trong khi vẫn tìm kiếm sự rõ ràng.
1 Sa-mu-ên 20:6-7 (VIE1934)
6 Nếu cha ông nhớ đến tôi, hãy nói rằng: Đa-vít có xin phép tôi về Bết-lê-hem, là thành mình, vì cả nhà người có một của lễ hằng năm tại đó.
7 Nếu người nói: Tốt lắm, thì tôi tớ ông được bình an; nhưng nếu người nổi giận, thì khá biết rằng người đã quyết định làm hại tôi.
Đa-vít bảo Giô-na-than dùng một sự kiện gia đình làm lý do cho sự vắng mặt của mình. Nếu Sau-lơ bình tĩnh chấp nhận lời giải thích này, điều đó cho thấy Đa-vít được an toàn. Nhưng nếu Sau-lơ nổi giận, điều đó sẽ xác nhận ý định xấu của ông. Kế hoạch này phụ thuộc vào phản ứng của Sau-lơ, khiến đây trở thành một thời điểm quyết định để Đa-vít và Giô-na-than hiểu được tình cảm thật của Sau-lơ.
1 Sa-mu-ên 20:8 (VIE1934)
8 Vậy, xin ông lấy lòng nhân từ mà đãi tôi tớ ông, vì ông đã đem tôi tớ ông vào giao ước của Đức Giê-hô-va với ông; song nếu tôi có tội, thì chính ông hãy giết tôi đi; cớ sao ông lại đem tôi đến cùng cha ông?
Đa-vít kêu gọi giao ước mà ông đã lập với Giô-na-than, xin ông giữ lòng trung thành và công bằng. Ông đặt mình hoàn toàn trong tay Giô-na-than, tin tưởng ông tuyệt đối. Nếu Giô-na-than tin rằng Đa-vít có tội, Đa-vít thà để Giô-na-than giết mình còn hơn bị giao cho Sau-lơ. Điều này nhấn mạnh sự ngay thẳng của Đa-vít và lòng tin tưởng ông dành cho bạn mình.
1 Sa-mu-ên 20:9 (VIE1934)
9 Giô-na-than đáp rằng: Chẳng có lẽ nào! Nếu tôi biết chắc cha tôi đã quyết định làm hại ông, thì há chẳng báo cho ông hay sao?
Giô-na-than bảo đảm với Đa-vít rằng nếu ông biết có âm mưu chống lại Đa-vít, ông chắc chắn sẽ cảnh báo ông. Câu trả lời của Giô-na-than cho thấy sự cam kết mạnh mẽ của ông đối với Đa-vít và sự sẵn sàng bảo vệ ông, ngay cả khi phải chống lại cha mình. Câu này cho thấy cuộc giằng co trong lòng Giô-na-than nhưng đồng thời cũng cho thấy lòng trung thành kiên định của ông.
1 Sa-mu-ên 20:10 (VIE1934)
10 Đa-vít hỏi rằng: Ai sẽ báo cho tôi? Hay nếu cha ông đáp ông cách gắt gao, thì sao?
Đa-vít bày tỏ mối lo lắng về cách ông sẽ nhận được tin về ý định của Sau-lơ. Ông tin tưởng Giô-na-than nhưng không biết họ sẽ liên lạc an toàn như thế nào nếu Sau-lơ phản ứng dữ dội. Điều này phản ánh sự thận trọng và cách suy nghĩ có chiến lược của Đa-vít, vì ông luôn nghĩ trước về những nguy hiểm có thể xảy ra.
1 Sa-mu-ên 20:11-13 (VIE1934)
11 Giô-na-than nói cùng Đa-vít rằng: Hãy đi, chúng ta ra ngoài đồng. Vậy, hai người đi ra ngoài đồng.
12 Giô-na-than nói cùng Đa-vít rằng: Giê-hô-va Đức Chúa Trời của Y-sơ-ra-ên làm chứng! Ngày mai hoặc ngày kia, khi tôi dò xét cha tôi, nếu thấy có điều tốt cho Đa-vít, mà không sai đến báo cho ông hay,
13 thì nguyện Đức Giê-hô-va giáng họa cho Giô-na-than và thêm nữa! Nếu cha tôi định làm hại ông, tôi sẽ báo cho ông hay, và cho ông đi, hầu ông được bình an. Nguyện Đức Giê-hô-va ở cùng ông, như Ngài đã ở cùng cha tôi vậy.
Giô-na-than đề nghị đi ra ngoài đồng để có sự riêng tư. Tại đó, ông thề với Đa-vít, lấy Đức Chúa Trời làm chứng cho lời hứa của mình. Ông hứa sẽ dò xét ý định của Sau-lơ và báo cho Đa-vít biết, bảo đảm sự an toàn cho ông nếu nguy hiểm sắp xảy ra. Việc Giô-na-than nhắc đến Đức Chúa Trời cho thấy sự ngay thẳng thuộc linh và cam kết làm điều đúng của ông, ngay cả khi điều đó có nghĩa là phải chống lại chính cha mình. Ông cũng cầu mong Đức Chúa Trời ở cùng Đa-vít như Ngài đã từng ở cùng Sau-lơ trước khi Sau-lơ sa ngã.
1 Sa-mu-ên 20:14-15 (VIE1934)
14 Nếu tôi còn sống, xin ông lấy lòng nhân từ của Đức Giê-hô-va mà đãi tôi, hầu cho tôi khỏi chết;
15 và chớ hề dứt lòng nhân từ khỏi nhà tôi, dầu khi Đức Giê-hô-va đã diệt hết thảy kẻ thù nghịch của Đa-vít khỏi mặt đất.
Giô-na-than xin Đa-vít bày tỏ lòng nhân từ đối với ông và con cháu ông, ngay cả sau khi Đa-vít trở thành vua và kẻ thù của ông đã bị tiêu diệt. Giô-na-than biết về tương lai của Đa-vít và quan tâm đến sự an toàn lâu dài của gia đình mình. Lời thỉnh cầu này là một phần trong giao ước của họ và cho thấy sự khiêm nhường cùng tầm nhìn xa của Giô-na-than.
1 Sa-mu-ên 20:16-17 (VIE1934)
16 Vậy, Giô-na-than lập giao ước cùng nhà Đa-vít, mà rằng: Nguyện Đức Giê-hô-va báo thù những kẻ thù nghịch của Đa-vít!
17 Giô-na-than lại khiến Đa-vít thề, vì người yêu mến Đa-vít; thật, người yêu mến Đa-vít như chính linh hồn mình.
Giô-na-than chính thức lập giao ước với Đa-vít, cầu xin Đức Chúa Trời bắt Đa-vít chịu trách nhiệm nếu trong tương lai có bất kỳ tổn hại nào xảy ra cho gia đình ông. Tình yêu của Giô-na-than dành cho Đa-vít chân thành và không ích kỷ, giống như chính mạng sống của ông. Điều này càng củng cố mối quan hệ giữa họ và bảo đảm lòng trung thành lẫn nhau, bất chấp mối đe dọa đang đến từ Sau-lơ. Tình bạn của họ được xây dựng trên tình yêu, đức tin và lòng tin cậy, vượt lên trên hoàn cảnh của họ.
1 Sa-mu-ên 20:18-19 (VIE1934)
18 Giô-na-than nói cùng Đa-vít rằng: Ngày mai là ngày đầu tháng; người ta sẽ nhớ đến ông, vì chỗ ngồi ông sẽ để trống.
19 Đến ngày thứ ba, hãy đi xuống mau đến nơi ông đã ẩn trong ngày xảy ra việc nầy, và ở gần hòn đá Ê-xên.
Giô-na-than nhắc Đa-vít về bữa tiệc ngày đầu tháng, nơi sự vắng mặt của ông sẽ được chú ý, và chỉ cho ông nơi ẩn mình sau ba ngày. Hòn đá Ê-xên nhắc đến nơi Đa-vít đã ẩn mình trong một sự kiện trước đó khi trốn khỏi Sau-lơ. Những chỉ dẫn cẩn thận của Giô-na-than cho thấy mong muốn bảo vệ Đa-vít, đồng thời bảo đảm kế hoạch thử ý định của Sau-lơ được thực hiện thành công.
1 Sa-mu-ên 20:20-21 (VIE1934)
20 Ta sẽ bắn ba mũi tên bên cạnh hòn đá ấy, làm như bắn vào một cái bia.
21 Nầy, ta sẽ sai một đứa trẻ đi, mà rằng: Hãy đi tìm các mũi tên. Nếu ta nói cùng đứa trẻ rằng: Kìa, các mũi tên ở bên nầy ngươi, hãy lượm lấy chúng, thì ông hãy đến; vì Đức Giê-hô-va hằng sống, ông được bình an, không có tai họa gì hết.
Giô-na-than lập một dấu hiệu bí mật bằng những mũi tên để truyền đạt phản ứng của Sau-lơ. Nếu ông nói với đứa trẻ đi tìm các mũi tên rằng chúng ở gần, điều đó sẽ báo hiệu rằng Đa-vít được an toàn. Phương pháp này cho phép Giô-na-than truyền tin cho Đa-vít mà không gây nghi ngờ. Sự khôn khéo của Giô-na-than cho thấy khả năng suy tính chiến lược và sự quan tâm sâu sắc của ông đối với sự an toàn của Đa-vít.
1 Sa-mu-ên 20:22-23 (VIE1934)
22 Nhưng nếu ta nói cùng đứa trẻ rằng: Kìa, các mũi tên ở xa ngươi, thì hãy đi; vì Đức Giê-hô-va sai ông đi.
23 Còn về việc ông và tôi đã nói với nhau, nguyện Đức Giê-hô-va làm chứng giữa ông và tôi đời đời.
Giô-na-than tiếp tục kế hoạch bằng cách giải thích rằng nếu những mũi tên bay xa khỏi đứa trẻ, điều đó có nghĩa là Đa-vít phải chạy trốn để bảo toàn mạng sống. Ông kêu cầu sự hiện diện của Đức Giê-hô-va ở giữa họ, tái khẳng định giao ước của họ. Ngôn ngữ của Giô-na-than phản ánh chiều sâu của tình bạn và sự nương cậy của ông nơi Đức Chúa Trời để gìn giữ những lời hứa họ đã lập. Ngay cả trong lúc chia tay, mối quan hệ giữa họ vẫn không lay chuyển.
1 Sa-mu-ên 20:24-26 (VIE1934)
24 Vậy, Đa-vít ẩn ngoài đồng. Đến ngày đầu tháng, vua ngồi ăn tại bàn.
25 Vua ngồi trên ghế mình như thường lệ, nơi ghế gần vách; Giô-na-than đứng dậy, còn Áp-ne ngồi bên Sau-lơ, nhưng chỗ Đa-vít để trống.
26 Ngày ấy Sau-lơ chẳng nói chi; vì người nghĩ rằng: Chắc nó có điều gì chẳng sạch; thật, nó chẳng sạch.
Đa-vít làm theo kế hoạch và ẩn mình ngoài đồng trong khi Sau-lơ ngồi dự bữa tiệc ngày đầu tháng. Chỗ ngồi trống khiến Sau-lơ chú ý, nhưng ông cho rằng Đa-vít đang bị ô uế theo nghi lễ và không thể tham dự. Sự im lặng ban đầu của Sau-lơ cho thấy ông chưa ngay lập tức nghi ngờ Đa-vít về điều gì khác ngoài sự ô uế theo nghi lễ.
1 Sa-mu-ên 20:27-29 (VIE1934)
27 Qua ngày sau, là ngày thứ hai trong tháng, chỗ Đa-vít vẫn để trống. Sau-lơ nói cùng Giô-na-than, con trai mình, rằng: Cớ sao con trai Y-sai không đến ăn, hôm qua và ngày nay cũng không?
28 Giô-na-than đáp cùng Sau-lơ rằng: Đa-vít có xin phép tôi đi đến Bết-lê-hem,
29 mà rằng: Xin cha cho tôi đi; vì nhà tôi có một của lễ tại thành, anh tôi có truyền tôi phải đến đó. Vậy, nếu tôi được ơn trước mắt cha, xin cho tôi đi thăm anh em tôi. Vì cớ đó người không đến bàn vua.
Vào ngày thứ hai của bữa tiệc, Sau-lơ hỏi về sự vắng mặt của Đa-vít. Giô-na-than đưa ra lý do đã thỏa thuận, giải thích rằng Đa-vít đã đi Bết-lê-hem vì một của lễ của gia đình. Lời nói dối này nhằm bảo vệ Đa-vít, nhưng cũng đặt Giô-na-than vào một tình thế khó khăn vì ông đang lừa cha mình để bảo vệ bạn. Khoảnh khắc này làm tăng thêm sự căng thẳng giữa lòng trung thành của Giô-na-than đối với Đa-vít và mối quan hệ của ông với Sau-lơ.
1 Sa-mu-ên 20:30-31 (VIE1934)
30 Bấy giờ, cơn giận của Sau-lơ nổi phừng phừng cùng Giô-na-than, người nói rằng: Hỡi con trai của người đàn bà gian tà phản nghịch kia! Há ta chẳng biết rằng ngươi đã chọn con trai Y-sai, làm nhục mình và làm nhục mẹ ngươi sao?
31 Vì bao lâu con trai Y-sai còn sống trên đất, thì ngươi và ngôi nước ngươi chẳng được vững bền. Vậy, bây giờ hãy sai người đi bắt nó về cho ta, vì nó đáng phải chết.
Cơn giận của Sau-lơ bùng lên khi ông nhận ra Giô-na-than đang bảo vệ Đa-vít. Ông nặng lời xúc phạm con trai mình, cáo buộc Giô-na-than phản bội gia đình vì Đa-vít. Sau-lơ xem Đa-vít là mối đe dọa đối với tương lai của Giô-na-than, tin rằng chừng nào Đa-vít còn sống thì Giô-na-than sẽ không thể kế vị ngai vua. Lời yêu cầu giết Đa-vít cho thấy Sau-lơ bị chi phối sâu sắc bởi sự ghen ghét và sợ hãi.
1 Sa-mu-ên 20:32-33 (VIE1934)
32 Giô-na-than đáp cùng Sau-lơ, cha mình, rằng: Cớ sao người phải bị giết? Người đã làm chi?
33 Sau-lơ bèn cầm giáo phóng vào Giô-na-than đặng giết người; vậy Giô-na-than biết rằng cha mình đã quyết giết Đa-vít.
Giô-na-than can đảm bảo vệ Đa-vít, hỏi tại sao Sau-lơ muốn giết ông mà không có lý do. Điều này càng khiến Sau-lơ tức giận, đến nỗi ông phóng giáo vào chính con trai mình trong một nỗ lực bạo lực để giết ông. Giô-na-than giờ đây hoàn toàn nhận ra mức độ quyết tâm của cha mình trong việc giết Đa-vít, không còn nghi ngờ gì về ý định của Sau-lơ. Việc Sau-lơ tìm cách giết chính con trai mình cho thấy mức độ nghiêm trọng của sự giận dữ và nỗi ám ảnh của ông đối với Đa-vít.
1 Sa-mu-ên 20:34 (VIE1934)
34 Giô-na-than đứng dậy khỏi bàn trong cơn giận phừng phừng, không ăn bánh ngày thứ hai trong tháng; vì người buồn rầu về Đa-vít, và cha mình đã làm nhục người.
Giô-na-than rời bữa tiệc trong sự tức giận và đau buồn, không chỉ vì cha mình đã tìm cách giết ông, mà còn vì cách Sau-lơ đối xử bất công với Đa-vít. Nỗi buồn của Giô-na-than phản ánh cảm nhận sâu sắc của ông về sự bất công và nhận ra rằng hành động của cha mình bị thúc đẩy bởi lòng căm ghét và ghen tị thay vì sự công bình. Đây là bước ngoặt đối với Giô-na-than, vì giờ đây ông biết mình phải hoàn toàn bảo vệ Đa-vít.
1 Sa-mu-ên 20:35-38 (VIE1934)
35 Sáng ngày sau, Giô-na-than đi ra ngoài đồng tại nơi đã định với Đa-vít, có một đứa trẻ nhỏ đi với người.
36 Người nói cùng đứa trẻ rằng: Hãy chạy đi tìm những mũi tên ta bắn. Đứa trẻ chạy, và người bắn một mũi tên qua khỏi nó.
37 Khi đứa trẻ đến nơi mũi tên Giô-na-than đã bắn, Giô-na-than kêu theo rằng: Mũi tên há chẳng ở xa ngươi sao?
38 Giô-na-than lại kêu rằng: Mau lên, chạy mau, chớ trì hoãn! Đứa trẻ của Giô-na-than lượm các mũi tên và trở về cùng chủ mình.
Sáng hôm sau, Giô-na-than đi ra đồng như đã định và thực hiện dấu hiệu để báo cho Đa-vít. Bằng cách bắn mũi tên vượt qua đứa trẻ và kêu lên, Giô-na-than xác nhận với Đa-vít rằng ông không được an toàn để trở về. Việc Giô-na-than sử dụng dấu hiệu đã định trước bảo đảm rằng không ai khác, kể cả đứa trẻ, hiểu được thông điệp đang được truyền cho Đa-vít.
1 Sa-mu-ên 20:39-40 (VIE1934)
39 Nhưng đứa trẻ chẳng biết chi hết; chỉ Giô-na-than và Đa-vít biết việc ấy.
40 Đoạn, Giô-na-than giao khí giới mình cho đứa trẻ, mà rằng: Hãy đi, đem nó về thành.
Đứa trẻ không biết ý nghĩa bí mật đằng sau những hành động của Giô-na-than nên được sai trở về thành cùng với khí giới của ông. Điều này tạo cơ hội để Giô-na-than và Đa-vít có một cuộc trò chuyện riêng tư cuối cùng. Cách Giô-na-than cẩn thận xử lý tình huống cho thấy ông muốn bảo vệ Đa-vít mà không gây sự chú ý không cần thiết.
1 Sa-mu-ên 20:41 (VIE1934)
41 Khi đứa trẻ đi khỏi rồi, Đa-vít từ nơi gần phía nam chỗi dậy, sấp mình xuống đất và lạy ba lần. Rồi hai người hôn nhau, khóc lóc với nhau, song Đa-vít khóc nhiều hơn.
Sau khi đứa trẻ đi khỏi, Đa-vít bước ra khỏi nơi ẩn náu, và ông cùng Giô-na-than chia tay nhau trong xúc động. Đa-vít cúi xuống với lòng kính trọng sâu sắc, và hai người ôm nhau khóc, nhận biết nỗi đau của sự chia cách. Những giọt nước mắt phản ánh chiều sâu của mối quan hệ giữa họ, khi họ nhận ra Đa-vít phải chạy trốn để bảo toàn mạng sống và có thể họ sẽ không bao giờ gặp lại nhau.
1 Sa-mu-ên 20:42 (VIE1934)
42 Giô-na-than nói cùng Đa-vít rằng: Hãy đi bình an; vì chúng ta đã nhân danh Đức Giê-hô-va mà thề với nhau rằng: Nguyện Đức Giê-hô-va làm chứng giữa ta và ngươi, giữa dòng dõi ta và dòng dõi ngươi đời đời. Đoạn, Đa-vít đứng dậy và đi; còn Giô-na-than trở vào trong thành.
Giô-na-than khích lệ Đa-vít ra đi trong bình an, nhắc ông về giao ước của họ trước mặt Đức Giê-hô-va. Tình bạn của họ được đóng ấn bằng một lời hứa kéo dài không chỉ qua đời sống của họ mà còn đến con cháu họ. Dù khoảnh khắc này đầy buồn bã, lời Giô-na-than chứa đầy đức tin, tin cậy rằng Đức Chúa Trời sẽ bảo vệ họ và giữ gìn giao ước giữa họ. Đa-vít ra đi, còn Giô-na-than trở vào thành, đánh dấu sự kết thúc cuộc gặp gỡ của họ.