1 Sa-mu-ên 25

Trong chương này, câu chuyện đầy ý nghĩa về Đa-vít, Na-banh và A-bi-ga-in được giới thiệu. Trong khi chạy trốn Sau-lơ, Đa-vít sai người đến xin lương thực từ Na-banh, một người giàu có nhưng cứng cỏi và xấu tính. Na-banh thô lỗ từ chối, khiến Đa-vít nổi giận. A-bi-ga-in, người vợ khôn ngoan của Na-banh, can thiệp để ngăn đổ máu. Chương này làm nổi bật các chủ đề về sự khôn ngoan, khiêm nhường và sự phán xét của Đức Chúa Trời.

1 Sa-mu-ên 25:1 (VIE1934)
1 Sa-mu-ên qua đời; cả dân Y-sơ-ra-ên nhóm lại để than khóc người, và chôn người tại nhà người ở Ra-ma. Đa-vít chỗi dậy, đi xuống đồng vắng Pa-ran.

Cái chết của Sa-mu-ên đánh dấu một thời điểm quan trọng trong lịch sử Y-sơ-ra-ên. Ông là một đấng tiên tri, quan xét và lãnh đạo thuộc linh. Sự qua đời của ông khiến cả dân tộc than khóc. Đa-vít, nhận biết rằng người đồng minh thuộc linh mạnh mẽ nhất của mình đã qua đời, đi vào đồng vắng Pa-ran, có lẽ để tránh sự truy đuổi của Sau-lơ và suy ngẫm về ý nghĩa của sự mất mát này đối với tương lai của Y-sơ-ra-ên và hành trình của chính ông.

1 Sa-mu-ên 25:2-5 (VIE1934)
2 Vả, tại Ma-ôn có một người giàu có, tài sản người ở Cạt-mên; người có ba ngàn con chiên và một ngàn con dê. Người đương hớt lông chiên mình tại Cạt-mên.
3 Người ấy tên là Na-banh, vợ người tên là A-bi-ga-in. Người đàn bà nầy thông minh tốt đẹp; còn chồng nàng là người cứng cỏi hung ác, thuộc về nhà Ca-lép.
4 Đa-vít ở nơi đồng vắng hay rằng Na-banh đương hớt lông chiên,
5 bèn sai mười người trai trẻ, nói rằng: Hãy đi lên Cạt-mên, đến cùng Na-banh, và chào người nhân danh ta.

Na-banh được giới thiệu là một người giàu có nhưng cứng cỏi và xấu tính, tương phản với người vợ khôn ngoan và xinh đẹp là A-bi-ga-in. Trong khi ở đồng vắng, Đa-vít nghe tin về dịp hớt lông chiên của Na-banh—một thời điểm vui mừng và thịnh vượng trong văn hóa thời đó—và sai các sứ giả nhân danh mình đến, hy vọng nhận được lương thực để đáp lại việc trước đây ông đã bảo vệ những người chăn chiên của Na-banh. Điều này tạo nền tảng cho cuộc xung đột giữa sự kiêu ngạo của Na-banh và sự mong đợi của Đa-vít.

1 Sa-mu-ên 25:6-9 (VIE1934)
6 Các ngươi hãy nói cùng người sống bình an rằng: Khá bình an cho ngươi, bình an cho nhà ngươi, bình an cho mọi vật thuộc về ngươi!
7 Ta nghe nói ngươi có những kẻ hớt lông chiên. Những kẻ chăn chiên của ngươi ở với chúng ta, chúng ta chẳng làm hại chúng nó, và trọn lúc chúng nó ở tại Cạt-mên, chẳng mất vật gì hết.
8 Hãy hỏi những người trai trẻ ngươi, chúng nó sẽ nói cho ngươi. Vậy, xin những người trai trẻ của ta được ơn trước mắt ngươi; vì chúng ta đến nhằm ngày lễ. Xin ngươi cho tôi tớ ngươi và Đa-vít, con trai ngươi, vật gì tay ngươi có.
9 Những người trai trẻ của Đa-vít đến, nói cùng Na-banh mọi lời nầy nhân danh Đa-vít, rồi ngồi chờ.

Lời nhắn của Đa-vít đầy tôn trọng và hòa bình. Ông nhắc Na-banh rằng những người của ông đã bảo vệ những người chăn chiên của Na-banh, ngụ ý rằng Na-banh có món nợ đối với lòng tốt đó. Đa-vít không đòi hỏi nhiều, chỉ xin một phần lương thực vì đây là thời điểm dư dật. Giọng điệu tôn trọng của lời thỉnh cầu nhấn mạnh rằng mong muốn của Đa-vít là hợp lý.

1 Sa-mu-ên 25:10-11 (VIE1934)
10 Na-banh đáp cùng các tôi tớ Đa-vít rằng: Đa-vít là ai? Con trai Y-sai là ai? Ngày nay có nhiều tôi tớ trốn khỏi chủ mình.
11 Lẽ nào ta lấy bánh, nước, và thịt ta đã làm cho những kẻ hớt lông chiên ta, mà cho những người ta chẳng biết họ ở đâu đến?

Lời đáp của Na-banh thô lỗ và khinh miệt. Bằng cách đặt câu hỏi về địa vị của Đa-vít và ám chỉ rằng ông chỉ là một tôi tớ phản nghịch, Na-banh cho thấy sự kiêu ngạo và thiếu lòng biết ơn. Ông từ chối chia sẻ sự giàu có của mình, thay vào đó xúc phạm Đa-vít. Phản ứng này cho thấy bản tính ích kỷ của Na-banh và khởi đầu cuộc xung đột.

1 Sa-mu-ên 25:12-13 (VIE1934)
12 Các người trai trẻ của Đa-vít bèn trở lại, đi đường mình; rồi đến thuật lại cho người mọi lời ấy.
13 Đa-vít nói cùng các người rằng: Ai nấy hãy đeo gươm mình. Ai nấy đều đeo gươm; Đa-vít cũng đeo gươm. Có chừng bốn trăm người theo Đa-vít đi lên; còn hai trăm người ở lại giữ đồ.

Khi nghe lời đáp của Na-banh, Đa-vít vô cùng tức giận và chuẩn bị chiến đấu. Quyết định nhanh chóng trang bị vũ khí cho người của mình cho thấy ông cảm thấy bị xúc phạm sâu sắc và sẵn sàng trả thù vì sự vô ơn của Na-banh. Số lượng người đông đảo cho thấy Đa-vít dự định giáng một hình phạt nghiêm khắc trên nhà Na-banh, khiến tình hình nhanh chóng leo thang.

1 Sa-mu-ên 25:14-17 (VIE1934)
14 Nhưng có một người trong những trai trẻ thuật lại cho A-bi-ga-in, vợ Na-banh, rằng: Nầy, Đa-vít có sai sứ từ đồng vắng đến chào chủ chúng ta; nhưng người đã mắng nhiếc họ.
15 Vả, những người đó đối đãi với chúng tôi rất tử tế; chúng tôi không bị làm hại, cũng không mất vật gì, trọn lúc chúng tôi ở với họ ngoài đồng.
16 Đêm ngày, họ như tường thành bảo vệ chúng tôi, trọn lúc chúng tôi ở với họ đặng chăn chiên.
17 Vậy, bây giờ bà hãy biết và suy nghĩ phải làm chi; vì tai họa đã quyết định giáng trên chủ chúng ta và cả nhà người. Người là kẻ hung ác đến nỗi không ai nói chuyện cùng người được.

Một trong những người đầy tớ của Na-banh báo cho A-bi-ga-in về hành động ngu dại của chồng mình. Người đầy tớ ca ngợi sự tử tế và bảo vệ của những người Đa-vít, đồng thời cảnh báo rằng Đa-vít có thể trả đũa. Người đầy tớ nhận biết rằng sự kiêu ngạo của Na-banh khiến không ai có thể lý luận với ông, đặt cả gia đình vào nguy hiểm. Điều này làm nổi bật tầm quan trọng của sự khôn ngoan của A-bi-ga-in trong lúc tai họa đang đến gần.

1 Sa-mu-ên 25:18-19 (VIE1934)
18 A-bi-ga-in vội vàng lấy hai trăm ổ bánh, hai bầu rượu, năm con chiên đã làm thịt, năm đấu hột rang, một trăm chùm nho khô, và hai trăm bánh trái vả, chất trên lưng lừa.
19 Người nói cùng các đầy tớ mình rằng: Hãy đi trước ta, ta sẽ theo sau các ngươi. Nhưng người không nói cho Na-banh, chồng mình, biết.

A-bi-ga-in nhận biết mức độ nghiêm trọng của tình hình nên hành động nhanh chóng và khôn ngoan. Bà chuẩn bị một lượng lớn lương thực để làm nguôi cơn giận của Đa-vít và sai các đầy tớ đi trước với những lễ vật đó. Không nói cho Na-banh biết giúp bà tránh sự can thiệp có thể xảy ra và cho thấy sự thận trọng của bà trong việc chủ động ngăn chặn bạo lực sắp xảy ra.

1 Sa-mu-ên 25:20-22 (VIE1934)
20 Khi người cưỡi lừa đi xuống chỗ khuất của núi, nầy, Đa-vít và những người theo người cũng đi xuống đón người; và người gặp họ.
21 Vả, Đa-vít đã nói rằng: Thật là uổng công ta giữ mọi vật của người nầy trong đồng vắng, đến đỗi chẳng mất vật gì của người hết. Người lấy ác trả thiện.
22 Nguyện Đức Chúa Trời giáng họa cho kẻ thù nghịch Đa-vít, và giáng họa nặng hơn nữa, nếu đến sáng ta còn để lại một người nam nào trong mọi kẻ thuộc về người!

Đa-vít vẫn vô cùng tức giận, cảm thấy việc bảo vệ tài sản của Na-banh là vô ích. Cơn giận của ông đã lên đến mức ông thề sẽ tiêu diệt Na-banh và mọi người nam trong nhà ông. Lời tuyên bố nghiêm khắc này cho thấy sự thất vọng sâu sắc của Đa-vít khi lòng tốt của ông bị đáp lại bằng sự xúc phạm thay vì lòng biết ơn, và ông cảm thấy mình có lý do để tìm kiếm sự báo thù.

1 Sa-mu-ên 25:23-25 (VIE1934)
23 A-bi-ga-in thấy Đa-vít, bèn vội vàng xuống khỏi lừa, sấp mình xuống trước mặt Đa-vít, và lạy đến đất.
24 Người phục dưới chân Đa-vít mà nói rằng: Hỡi chúa tôi, xin cứ đổ sự gian ác ấy trên tôi! Xin cho con đòi chúa tôi nói vào tai ông, và xin hãy nghe lời con đòi ông.
25 Xin chúa tôi chớ để ý đến Na-banh, là kẻ hung ác nầy; vì người thế nào, tên người cũng vậy. Tên người là Na-banh, và sự điên dại ở nơi người. Còn con đòi ông đây chẳng thấy những người trai trẻ của chúa tôi sai đến.

A-bi-ga-in khiêm nhường đến trước Đa-vít, nhận lấy trách nhiệm về lỗi lầm của Na-banh. Bà thừa nhận sự ngu dại của chồng mình và xin Đa-vít đừng để sự xúc phạm đó khiến ông hành động. Hành động và lời nói của A-bi-ga-in phản ánh sự khôn ngoan và hiểu biết của bà trong việc ngăn chặn đổ máu thêm nữa. Bà can đảm nhận lỗi thay cho chồng để cứu cả gia đình.

1 Sa-mu-ên 25:26-28 (VIE1934)
26 Vậy bây giờ, hỡi chúa tôi, thật như Đức Giê-hô-va hằng sống, và linh hồn chúa tôi hằng sống, vì Đức Giê-hô-va đã ngăn chặn chúa tôi khỏi phạm tội đổ máu và tự tay mình báo thù, nên nguyện các kẻ thù nghịch chúa tôi và những kẻ tìm hại chúa tôi đều như Na-banh.
27 Bây giờ, xin chúa tôi nhận lấy lễ vật mà con đòi ông đem đến cho chúa tôi, và cho những người trai trẻ theo chúa tôi.
28 Xin chúa tôi tha lỗi cho con đòi ông; vì Đức Giê-hô-va chắc sẽ lập cho chúa tôi một nhà bền vững, bởi chúa tôi đánh giặc cho Đức Giê-hô-va, và trọn đời chúa tôi chẳng có điều ác nào nơi mình.

A-bi-ga-in tiếp tục lời cầu xin bằng cách đánh động lương tâm của Đa-vít, cho rằng Đức Chúa Trời đã ngăn ông không tự mình báo thù. Bà dâng những lương thực mình mang đến như một lễ hòa giải và xin Đa-vít tha thứ cho lỗi lầm của gia đình mình. Việc bà nhắc đến tương lai của Đa-vít và kế hoạch của Đức Chúa Trời dành cho ông giúp ông nhìn thấy bức tranh lớn hơn, khích lệ ông vượt lên trên tình huống hiện tại.

1 Sa-mu-ên 25:29-31 (VIE1934)
29 Dầu vậy, có người dấy lên đuổi theo và tìm mạng sống chúa tôi; nhưng mạng sống chúa tôi sẽ được bó lại trong bó những người sống với Giê-hô-va Đức Chúa Trời chúa tôi; còn mạng sống kẻ thù nghịch chúa tôi, Ngài sẽ liệng ra xa, như từ trong trành vậy.
30 Khi nào Đức Giê-hô-va làm cho chúa tôi mọi điều lành mà Ngài đã phán về chúa tôi, và lập chúa tôi làm quan trưởng trên Y-sơ-ra-ên,
31 thì chúa tôi sẽ không có cớ gì để buồn rầu và đau lòng vì đã làm đổ máu vô cớ, hoặc vì chúa tôi đã tự tay mình báo thù. Khi nào Đức Giê-hô-va làm ơn cho chúa tôi, xin chúa tôi nhớ đến con đòi ông.

A-bi-ga-in khôn ngoan chỉ ra rằng mạng sống của Đa-vít nằm trong tay Đức Chúa Trời và Đức Chúa Trời sẽ xử lý kẻ thù của ông, như Ngài đã hứa lập Đa-vít làm quan trưởng trên Y-sơ-ra-ên. Bà cảnh báo Đa-vít rằng việc trả thù lúc này có thể khiến ông hối tiếc về sau. Bằng cách nhắc ông về kế hoạch của Đức Chúa Trời, bà thuyết phục Đa-vít tránh những hành động hấp tấp có thể trở thành gánh nặng cho lương tâm ông.

1 Sa-mu-ên 25:32-34 (VIE1934)
32 Đa-vít nói cùng A-bi-ga-in rằng: Đáng ngợi khen Giê-hô-va Đức Chúa Trời của Y-sơ-ra-ên, đã sai ngươi đến đón ta ngày nay!
33 Đáng khen sự khôn ngoan ngươi, và đáng khen ngươi, vì ngày nay đã ngăn ta khỏi phạm tội đổ máu và tự tay báo thù.
34 Thật như Giê-hô-va Đức Chúa Trời của Y-sơ-ra-ên hằng sống, là Đấng đã ngăn ta làm hại ngươi, nếu ngươi không vội vàng đến đón ta, thì đến sáng, Na-banh chẳng còn một người nam nào.

Đa-vít lập tức nhận ra bàn tay của Đức Chúa Trời trong sự can thiệp của A-bi-ga-in. Ông khen sự khôn ngoan của bà và thừa nhận rằng bà đã ngăn ông phạm một sai lầm nghiêm trọng. Đa-vít thừa nhận rằng cơn giận của ông sẽ dẫn đến sự hủy diệt nhà Na-banh, nhưng hành động nhanh chóng của A-bi-ga-in đã cứu họ. Điều này cho thấy Đa-vít có khả năng nhận ra lời khuyên tốt và hành động theo đó.

1 Sa-mu-ên 25:35 (VIE1934)
35 Đa-vít nhận lấy nơi tay người vật người đã đem đến cho mình, và nói cùng người rằng: Hãy trở về nhà mình bình an. Hãy xem, ta đã nghe lời ngươi, và tôn trọng ngươi.

Đa-vít nhận những lễ vật của A-bi-ga-in và bảo đảm với bà rằng ông sẽ không báo thù Na-banh. Quyết định nghe theo lời khuyên của bà đem lại sự bình an cho cả hai bên và cho thấy sức mạnh của sự khiêm nhường và khôn ngoan trong việc giải quyết xung đột. Sự can thiệp của A-bi-ga-in đã ngăn chặn một thảm họa lớn, và Đa-vít tôn trọng lòng can đảm cùng sự thông sáng của bà.

1 Sa-mu-ên 25:36-38 (VIE1934)
36 A-bi-ga-in trở về cùng Na-banh; nầy, người đang làm một bữa tiệc trong nhà mình, giống như một bữa tiệc của vua. Lòng Na-banh vui vẻ, vì người say rượu quá. Vậy, người chẳng nói với chồng một lời nhỏ hay lớn nào cho đến sáng.
37 Sáng ngày sau, rượu đã tan khỏi Na-banh, vợ người thuật lại cho người mọi việc đã xảy ra; lòng người bèn chết cứng trong mình, và người hóa ra như đá.
38 Cách chừng mười ngày sau, Đức Giê-hô-va đánh Na-banh, người bèn chết.

A-bi-ga-in khôn ngoan chờ đến khi Na-banh tỉnh rượu mới nói cho ông biết ông đã gần đến mức nào với sự hủy diệt. Khi nghe tin, Na-banh có một phản ứng nghiêm trọng và trở nên cứng đờ như đá. Khoảng mười ngày sau, Đức Giê-hô-va đánh Na-banh và ông chết. Sự kiện này cho thấy sự phán xét của Đức Chúa Trời đối với sự ngu dại và độc ác của Na-banh, đồng thời cũng minh oan cho Đa-vít.

1 Sa-mu-ên 25:39-42 (VIE1934)
39 Khi Đa-vít hay rằng Na-banh đã chết, bèn nói rằng: Đáng ngợi khen Đức Giê-hô-va, là Đấng đã xét sự sỉ nhục ta bởi Na-banh, và đã gìn giữ tôi tớ Ngài khỏi làm điều ác! Đức Giê-hô-va đã khiến sự hung ác của Na-banh đổ lại trên đầu người. Đa-vít sai người nói cùng A-bi-ga-in, đặng cưới nàng làm vợ.
40 Các tôi tớ của Đa-vít đến cùng A-bi-ga-in tại Cạt-mên, nói cùng nàng rằng: Đa-vít sai chúng tôi đến cùng nàng, đặng rước nàng làm vợ.
41 Nàng bèn đứng dậy, cúi mặt xuống đất mà nói rằng: Nầy, con đòi ông đây sẽ làm tôi tớ rửa chân cho những tôi tớ của chúa tôi.
42 Đoạn, A-bi-ga-in vội vàng đứng dậy, cỡi lừa, có năm người nữ hầu theo sau nàng; nàng đi theo các sứ giả của Đa-vít, và trở nên vợ người.

Khi nghe tin Na-banh chết, Đa-vít công nhận sự phán xét và công bình của Đức Chúa Trời. Ông cũng cảm tạ Đức Chúa Trời vì đã ngăn ông tự mình báo thù. Sau đó Đa-vít cầu hôn A-bi-ga-in, nhận biết sự khôn ngoan và phẩm chất mạnh mẽ của bà. A-bi-ga-in khiêm nhường chấp nhận lời cầu hôn, bày tỏ sự tôn trọng đối với Đa-vít và sự dẫn dắt của Đức Chúa Trời trong đời sống mình. Bà nhanh chóng đi theo các sứ giả và trở thành vợ Đa-vít.

1 Sa-mu-ên 25:43-44 (VIE1934)
43 Đa-vít cũng cưới A-hi-nô-am ở Gít-rê-ên; cả hai người đều làm vợ người.
44 Nhưng Sau-lơ đã gả Mi-canh, con gái mình, là vợ Đa-vít, cho Phanh-ti, con trai của La-ích, ở Ga-lim.

Cuộc hôn nhân của Đa-vít với A-bi-ga-in không phải là cuộc hôn nhân duy nhất của ông vào thời điểm này; ông cũng cưới A-hi-nô-am ở Gít-rê-ên làm vợ, cho thấy chế độ đa thê tồn tại trong thời kỳ các vua thời đó. Trong khi đó, Sau-lơ, tiếp tục chống lại Đa-vít, đã gả Mi-canh, người vợ đầu tiên của Đa-vít, cho một người khác tên là Phanh-ti. Hành động này nhắc lại những nỗ lực liên tục của Sau-lơ nhằm làm suy yếu Đa-vít, ngay cả thông qua các mối quan hệ cá nhân. Bất chấp hành động của Sau-lơ, Đa-vít tiếp tục gia tăng ảnh hưởng và sức mạnh của mình.