2 Các Vua 16

Chương này kể về A-cha-xơ, vua Giu-đa, người lìa bỏ đường lối của Đức Chúa Trời và thay vào đó làm theo những tập tục của các dân tộc chung quanh. Triều đại của A-cha-xơ được đánh dấu bởi sự thờ hình tượng, những liên minh với các thế lực ngoại bang và sự coi thường giao ước với Đức Chúa Trời, dẫn đến sự suy đồi thuộc linh của Giu-đa.

2 Các Vua 16:1-5 (VIE1934)
1 Năm thứ mười bảy đời Phê-ca, con trai Rê-ma-lia, thì A-cha-xơ, con trai Giô-tham, vua Giu-đa, lên làm vua.
2 A-cha-xơ lên làm vua khi được hai mươi tuổi, và cai trị tại Giê-ru-sa-lem mười sáu năm. Người không làm điều thiện trước mặt Giê-hô-va Đức Chúa Trời mình, như Đa-vít, tổ phụ người, đã làm.
3 Nhưng người đi theo đường của các vua Y-sơ-ra-ên; lại khiến con trai mình qua lửa, theo những sự gớm ghiếc của các dân tộc mà Đức Giê-hô-va đã đuổi khỏi trước mặt dân Y-sơ-ra-ên.
4 Người dâng của lễ và xông hương trên các nơi cao, trên các gò và dưới mọi cây xanh.
5 Bấy giờ, Rê-xin, vua Sy-ri, và Phê-ca, con trai Rê-ma-lia, vua Y-sơ-ra-ên, lên đánh Giê-ru-sa-lem, vây A-cha-xơ; nhưng không thắng được người.

Không giống Đa-vít, tổ phụ của mình, A-cha-xơ dẫn Giu-đa vào một thời kỳ suy đồi thuộc linh sâu sắc. Ông làm theo những tập tục của các dân ngoại, thậm chí khiến con trai mình qua lửa, cho thấy Giu-đa đã xa cách giao ước của Đức Chúa Trời đến mức nào. Sự thờ hình tượng của A-cha-xơ bao gồm việc dâng tế lễ tại các nơi cao thay vì theo sự sắp đặt của Đức Chúa Trời, càng bày tỏ sự từ bỏ đường lối Ngài. Hậu quả là Giu-đa phải đối diện với những mối đe dọa từ bên ngoài khi Rê-xin, vua Sy-ri, và Phê-ca, vua Y-sơ-ra-ên, tấn công Giu-đa. Tuy nhiên, họ không thể chiếm được Giê-ru-sa-lem.

2 Các Vua 16:6 (VIE1934)
6 Trong lúc ấy, Rê-xin, vua Sy-ri, lấy Ê-lát về cho Sy-ri, đuổi người Giu-đa khỏi Ê-lát; rồi dân Ê-đôm đến Ê-lát, ở tại đó cho đến ngày nay.

Việc mất Ê-lát vào tay Sy-ri là một tổn thất đáng kể đối với Giu-đa, cả về chiến lược lẫn kinh tế. Thành phố cảng này nằm bên Biển Đỏ và trước đó thuộc quyền kiểm soát của Giu-đa. Việc dân Ê-đôm tiến vào khu vực này càng cho thấy ảnh hưởng của Giu-đa đang suy yếu dưới triều đại A-cha-xơ.

2 Các Vua 16:7-9 (VIE1934)
7 A-cha-xơ sai sứ giả đến cùng Tiếc-la-Phi-lê-se, vua A-si-ri, mà nói rằng: Tôi là tôi tớ và con trai vua. Xin vua đi lên cứu tôi khỏi tay vua Sy-ri và vua Y-sơ-ra-ên, là những kẻ dấy nghịch cùng tôi.
8 A-cha-xơ lấy bạc và vàng tìm được trong đền Đức Giê-hô-va và trong các kho tàng của nhà vua, sai làm lễ vật cho vua A-si-ri.
9 Vua A-si-ri nghe lời người; vua A-si-ri đi lên đánh Đa-mách, chiếm lấy thành, bắt dân nó làm phu tù đem đến Ki-rơ, và giết Rê-xin.

Thay vì nương cậy Đức Chúa Trời để được giải cứu, A-cha-xơ tìm sự giúp đỡ từ vua A-si-ri. Ông thực tế đưa Giu-đa vào vị thế lệ thuộc A-si-ri, dùng bạc và vàng từ đền Đức Giê-hô-va để cống nạp cho vua ngoại bang. Việc nương cậy quyền lực của con người thay vì tin cậy Đức Giê-hô-va cho thấy A-cha-xơ đã đi xa khỏi đức tin và sự tin cậy mà các vua Giu-đa được kêu gọi phải có. Vua A-si-ri đáp ứng lời cầu viện của A-cha-xơ bằng cách đánh Đa-mách, chiếm thành và giết Rê-xin, vua Sy-ri.

2 Các Vua 16:10-11 (VIE1934)
10 Vua A-cha-xơ đi đến Đa-mách đón Tiếc-la-Phi-lê-se, vua A-si-ri; thấy một bàn thờ ở Đa-mách, vua A-cha-xơ sai hình mẫu và kiểu cách bàn thờ, cùng mọi hình dạng của nó, đến cho U-ri-gia, thầy tế lễ.
11 U-ri-gia, thầy tế lễ, xây một bàn thờ theo mọi điều vua A-cha-xơ sai từ Đa-mách đến; U-ri-gia, thầy tế lễ, làm xong trước khi vua A-cha-xơ từ Đa-mách trở về.

Trong thời gian ở Đa-mách, A-cha-xơ bị gây ấn tượng bởi một bàn thờ ngoại giáo và ra lệnh cho thầy tế lễ U-ri-gia làm một bản sao tại Giê-ru-sa-lem. Quyết định này thể hiện sự coi thường đường lối Đức Chúa Trời về sự thờ phượng. Thay vì giữ sự thờ phượng theo điều Đức Chúa Trời đã truyền, A-cha-xơ đưa một kiểu thờ phượng ngoại bang vào đền thờ. Việc chính thầy tế lễ U-ri-gia tuân theo mệnh lệnh bất trung này cũng cho thấy sự suy đồi đã ảnh hưởng đến cả giới lãnh đạo tôn giáo của Giu-đa.

2 Các Vua 16:12-14 (VIE1934)
12 Khi vua từ Đa-mách trở về, vua thấy bàn thờ; vua đến gần bàn thờ, dâng của lễ trên đó.
13 Người xông của lễ thiêu và của lễ chay mình, tưới rượu lễ mình, và rảy huyết của những con sinh làm của lễ bình an mình trên bàn thờ.
14 Còn bàn thờ bằng đồng ở trước mặt Đức Giê-hô-va, tức là ở trước đền thờ, giữa bàn thờ mới và đền Đức Giê-hô-va, người đem dời qua một bên, để về phía bắc của bàn thờ mới.

Sau khi trở về Giê-ru-sa-lem, chính A-cha-xơ dâng tế lễ trên bàn thờ mới, qua đó chính thức đưa ảnh hưởng ngoại bang vào sự thờ phượng của Giu-đa. Ông thậm chí còn di chuyển bàn thờ bằng đồng khỏi vị trí vốn được dành cho nó, đặt bàn thờ mới vào vị trí trung tâm. Hành động này phản ánh cuộc khủng hoảng thuộc linh sâu sắc dưới sự lãnh đạo của A-cha-xơ, khi những tập tục ngoại giáo dần thay thế sự thờ phượng Đức Chúa Trời theo điều Ngài đã truyền.

2 Các Vua 16:15-16 (VIE1934)
15 Vua A-cha-xơ truyền cho U-ri-gia, thầy tế lễ, rằng: Trên bàn thờ lớn mới, hãy dâng của lễ thiêu buổi sáng, của lễ chay buổi chiều, của lễ thiêu của vua, của lễ chay của vua, cùng của lễ thiêu của cả dân trong xứ, của lễ chay của chúng, và của lễ quán của chúng; hãy rảy trên nó hết thảy huyết của của lễ thiêu và của của lễ; còn bàn thờ bằng đồng sẽ dùng để ta hỏi.
16 U-ri-gia, thầy tế lễ, làm y như mọi điều vua A-cha-xơ đã truyền.

A-cha-xơ truyền rằng tất cả những của lễ thường lệ, cả của vua lẫn của dân chúng, đều phải được dâng trên bàn thờ mới, hoàn toàn đưa bàn thờ này vào trung tâm của việc thờ phượng. Ông hạ bàn thờ bằng đồng xuống một vai trò thứ yếu, chỉ giữ nó để “hỏi” hoặc sử dụng cho mục đích riêng. U-ri-gia, thầy tế lễ, làm theo mọi mệnh lệnh của A-cha-xơ. Điều này cho thấy ngay cả những người có trách nhiệm tôn giáo cũng bị ảnh hưởng bởi sự lãnh đạo bất trung của nhà vua, khiến cả dân tộc càng đi sâu vào sự tối tăm thuộc linh.

2 Các Vua 16:17-18 (VIE1934)
17 Vua A-cha-xơ cắt những tấm ván của các cái đế, tháo các chậu khỏi đó, và lấy biển bằng đồng khỏi những con bò bằng đồng ở dưới biển, đem đặt trên một nền đá.
18 Người cũng dỡ mái hiên ngày Sa-bát mà người ta đã xây trong đền thờ, cùng lối vào bên ngoài của vua vào đền Đức Giê-hô-va, vì cớ vua A-si-ri.

Ngoài việc thay đổi bàn thờ, A-cha-xơ còn sửa đổi nhiều phần khác của đền thờ, tháo dỡ những cấu trúc vốn thuộc về sự thờ phượng Đức Chúa Trời. Những thay đổi này được thực hiện vì vua A-si-ri, cho thấy mức độ lệ thuộc của A-cha-xơ vào thế lực ngoại bang. Hành động của ông không chỉ có động cơ chính trị mà còn phản ánh sự suy đồi thuộc linh sâu sắc: đền thờ của Đức Chúa Trời bị thay đổi để phù hợp với những lợi ích và áp lực của ngoại bang thay vì được gìn giữ theo giao ước với Đức Giê-hô-va.

2 Các Vua 16:19-20 (VIE1934)
19 Các công việc khác của A-cha-xơ đã làm, há chẳng chép trong sách sử-ký của các vua Giu-đa sao?
20 A-cha-xơ an giấc cùng các tổ phụ mình, được chôn với các tổ phụ mình trong thành Đa-vít. Ê-xê-chia, con trai người, kế vị người làm vua.

Chương kết thúc bằng việc nhắc đến những công việc khác của A-cha-xơ được ghi chép trong sách sử-ký của các vua Giu-đa. Cái chết của ông khép lại một triều đại được đánh dấu bởi sự thờ hình tượng, sự lệ thuộc vào thế lực ngoại bang và sự suy đồi thuộc linh. A-cha-xơ được chôn trong thành Đa-vít, và con trai ông là Ê-xê-chia lên ngôi thay thế. Về sau, Ê-xê-chia sẽ tìm cách sửa chữa nhiều tổn hại mà A-cha-xơ đã gây ra cho đời sống thờ phượng của Giu-đa.