2 Các Vua 19

Chương này thuật lại cách vua Ê-xê-chia đáp lại bức thư đe dọa của vua A-si-ri là San-chê-ríp, sau khi quân A-si-ri chế nhạo đức tin của Y-sơ-ra-ên nơi Đức Chúa Trời. Ê-xê-chia tìm kiếm sự giúp đỡ của Đức Chúa Trời qua tiên tri Ê-sai. Chương này nhấn mạnh sự can thiệp của Đức Chúa Trời trong việc giải cứu Giu-đa khỏi quân A-si-ri và sự sụp đổ của San-chê-ríp, cho thấy quyền năng và sự thành tín của Đức Chúa Trời trong việc bảo vệ dân Ngài.

2 Các Vua 19:1-5 (VIE1934)
1 Khi vua Ê-xê-chia nghe các lời ấy, bèn xé áo mình, mặc áo bao gai, rồi vào đền Đức Giê-hô-va.
2 Người sai Ê-li-a-kim, quan cai quản cung vua, Sép-na, thư ký, và các trưởng lão của thầy tế lễ, đều mặc áo bao gai, đến cùng Ê-sai, con trai A-mốt, là đấng tiên tri.
3 Họ nói cùng người rằng: Ê-xê-chia nói như vầy: Ngày nay là ngày hoạn nạn, quở trách, và phạm thượng; vì con trẻ đã đến lúc sinh, mà không có sức để sinh.
4 Có lẽ Giê-hô-va Đức Chúa Trời ngươi sẽ nghe mọi lời của quan tổng binh, là kẻ mà vua A-si-ri, chủ nó, đã sai đến để phỉ báng Đức Chúa Trời hằng sống, và sẽ quở trách những lời mà Đức Giê-hô-va, Đức Chúa Trời ngươi, đã nghe. Vậy, hãy cầu nguyện cho những người còn sót lại.
5 Vậy, các tôi tớ vua Ê-xê-chia đến cùng Ê-sai.

Ê-xê-chia vô cùng đau buồn trước những lời đe dọa của A-si-ri, nhưng ông đáp lại bằng sự khiêm nhường và đức tin. Việc xé áo và mặc áo bao gai biểu thị nỗi đau buồn sâu sắc của ông. Việc tìm đến tiên tri Ê-sai cho thấy ông nương cậy nơi sự can thiệp của Đức Chúa Trời. Hình ảnh “con trẻ đã đến lúc sinh, mà không có sức để sinh” diễn tả một tình cảnh hết sức nguy cấp, trong đó dường như sự giải cứu đã gần nhưng con người không có khả năng tự mình đạt được. Lời thỉnh cầu với Đức Chúa Trời qua Ê-sai cho thấy Ê-xê-chia muốn Đức Chúa Trời quở trách những lời phạm thượng của người A-si-ri và tin cậy quyền năng của Ngài để bảo vệ những người còn sót lại của Giu-đa.

2 Các Vua 19:6-7 (VIE1934)
6 Ê-sai nói cùng họ rằng: Các ngươi hãy nói cùng chủ mình như vầy: Đức Giê-hô-va phán rằng: Chớ sợ những lời ngươi đã nghe, là những lời mà các đầy tớ của vua A-si-ri đã dùng để phạm thượng đến Ta.
7 Nầy, Ta sẽ khiến một thần nhập vào nó, nó sẽ nghe một tin đồn, rồi trở về xứ mình; và Ta sẽ khiến nó ngã chết bởi gươm trong xứ mình.

Ê-sai trấn an Ê-xê-chia bằng sứ điệp từ Đức Chúa Trời. Ngài bảo ông đừng sợ những lời đe dọa và phạm thượng của người A-si-ri. Đức Chúa Trời hứa sẽ hành động chống lại vua A-si-ri, khiến ông nghe một tin tức làm ông thay đổi kế hoạch và trở về xứ mình. Lời tiên tri cũng cho biết San-chê-ríp sẽ chết bởi gươm ngay trong xứ mình. Điều này cho thấy quyền tể trị của Đức Chúa Trời trên các dân tộc và những vị vua của họ.

2 Các Vua 19:8-9 (VIE1934)
8 Quan tổng binh trở về, gặp vua A-si-ri đang đánh Líp-na; vì người đã nghe nói vua đã lìa La-ki.
9 Vua nghe nói về Ti-ra-ha-ca, vua Ê-thi-ô-bi, rằng: Nầy, người đã ra đánh giặc cùng ngươi. Người lại sai sứ giả đến cùng Ê-xê-chia, mà dặn rằng:

Quan tổng binh trở về và thấy vua A-si-ri đang bận chiến đấu tại Líp-na, sau khi nghe tin vua đã rời La-ki. Việc Ti-ra-ha-ca, vua Ê-thi-ô-bi, tiến quân chống lại A-si-ri làm tình hình thêm căng thẳng. San-chê-ríp phải đối diện với những mối đe dọa ở nhiều phía, nhưng vẫn tiếp tục gửi sứ giả đến Ê-xê-chia để đe dọa và gây áp lực lên Giu-đa.

2 Các Vua 19:10-13 (VIE1934)
10 Các ngươi hãy nói với Ê-xê-chia, vua Giu-đa, như vầy: Chớ để Đức Chúa Trời ngươi, là Đấng ngươi nhờ cậy, lừa dối ngươi mà rằng: Giê-ru-sa-lem sẽ chẳng bị phó vào tay vua A-si-ri.
11 Nầy, ngươi đã nghe điều các vua A-si-ri đã làm cho mọi nước, diệt chúng hoàn toàn; há ngươi sẽ được cứu sao?
12 Các thần của các dân tộc mà tổ phụ ta đã hủy diệt, là Gô-xan, Ha-ran, Rê-xép, và con cháu Ê-đen ở Tê-la-sa, há có cứu được chúng chăng?
13 Vua Ha-mát, vua A-rát, vua của thành Sê-phạt-va-im, Hê-na và I-va đâu rồi?

Sứ điệp mới của San-chê-ríp chế nhạo lòng tin cậy của Ê-xê-chia nơi Đức Chúa Trời, nhằm làm ông mất tinh thần. Vua A-si-ri nhắc đến những dân tộc mà quân đội mình đã đánh bại và cho rằng các thần của họ không thể cứu họ. Ông cố tình đặt Đức Chúa Trời của Y-sơ-ra-ên ngang hàng với những thần tượng bất lực của các dân tộc đã bị đánh bại. Sự kiêu ngạo của San-chê-ríp được thể hiện qua việc ông dựa vào những chiến thắng quân sự trước đây của A-si-ri, nhưng ông đã không nhận biết quyền năng của Đức Chúa Trời chân thật.

2 Các Vua 19:14-19 (VIE1934)
14 Ê-xê-chia nhận thư từ tay các sứ giả, đọc đi, rồi đi lên đền Đức Giê-hô-va; và trải thư ra trước mặt Đức Giê-hô-va.
15 Ê-xê-chia cầu nguyện trước mặt Đức Giê-hô-va rằng: Hỡi Đức Giê-hô-va, Đức Chúa Trời của Y-sơ-ra-ên, là Đấng ngự giữa các chê-ru-bin! Chỉ một mình Ngài là Đức Chúa Trời của mọi vương quốc trên đất; chính Ngài đã dựng nên trời và đất.
16 Hỡi Đức Giê-hô-va, xin hãy nghiêng tai và nghe; hỡi Đức Giê-hô-va, xin mở mắt và xem; hãy nghe những lời của San-chê-ríp, là lời hắn đã sai đến để phỉ báng Đức Chúa Trời hằng sống.
17 Hỡi Đức Giê-hô-va, thật các vua A-si-ri đã hủy phá các nước và đất đai của chúng nó,
18 và đã ném các thần của chúng nó vào lửa; vì chúng chẳng phải là thần, nhưng chỉ là công việc của tay người, bằng gỗ và đá; cho nên chúng đã hủy diệt chúng.
19 Vậy bây giờ, hỡi Giê-hô-va Đức Chúa Trời chúng tôi, xin Ngài cứu chúng tôi khỏi tay nó, để mọi vương quốc trên đất biết rằng chỉ một mình Ngài là Đức Giê-hô-va Đức Chúa Trời.

Cách Ê-xê-chia đáp lại bức thư của San-chê-ríp là một tấm gương về đức tin. Thay vì hoảng sợ, ông đem bức thư vào đền thờ và trải nó ra trước mặt Đức Chúa Trời. Trong lời cầu nguyện, Ê-xê-chia thừa nhận quyền tể trị của Đức Chúa Trời trên toàn cõi tạo vật và phân biệt Đức Chúa Trời hằng sống với những thần tượng bất lực của các dân tộc khác. Ông cầu xin sự giải cứu không chỉ vì lợi ích của Giu-đa, mà còn để mọi dân tộc biết rằng Đức Giê-hô-va là Đức Chúa Trời chân thật duy nhất, có quyền cứu dân Ngài. Lời cầu nguyện này cho thấy Ê-xê-chia hết lòng tin cậy nơi quyền năng và vinh hiển của Đức Chúa Trời.

2 Các Vua 19:20-21 (VIE1934)
20 Bấy giờ, Ê-sai, con trai A-mốt, sai nói cùng Ê-xê-chia rằng: Đức Giê-hô-va, Đức Chúa Trời của Y-sơ-ra-ên, phán như vầy: Ta đã nghe lời ngươi cầu nguyện về San-chê-ríp, vua A-si-ri.
21 Nầy là lời Đức Giê-hô-va đã phán về vua ấy:

Trinh nữ, con gái Si-ôn, đã khinh ngươi,
Chế nhạo ngươi;
Con gái Giê-ru-sa-lem
Đã lắc đầu sau ngươi!

Đức Chúa Trời đáp lời cầu nguyện của Ê-xê-chia qua Ê-sai và bảo đảm rằng Ngài đã nghe lời ông cầu nguyện. Đức Giê-hô-va tuyên bố rằng Si-ôn, tượng trưng cho Giê-ru-sa-lem, sẽ khinh và chế nhạo San-chê-ríp. Dù San-chê-ríp đầy kiêu ngạo, ông sẽ bị hạ nhục trước thành phố tưởng như yếu đuối này. Hình ảnh ấy cho thấy Đức Chúa Trời sẽ bảo vệ dân Ngài và những kẻ chống nghịch Ngài cuối cùng sẽ phải chịu nhục nhã.

2 Các Vua 19:22-24 (VIE1934)
22 Ngươi đã nhạo báng và phạm thượng cùng ai? Ngươi đã cất tiếng lên, ngước mắt lên cao cùng ai? Ấy là cùng Đấng Thánh của Y-sơ-ra-ên.
23 Ngươi đã dùng các sứ giả mình mà nhạo báng Chúa, và nói rằng: Nhờ vô số xe ta, ta đã lên các nơi cao của núi non, đến những nơi tận cùng của Li-ban; ta sẽ đốn những cây bá-hương cao lớn, và những cây tùng tốt đẹp của nó; ta sẽ vào những nơi xa xôi nhất của nó, tức là rừng cây sai trái.
24 Ta đã đào giếng và uống nước lạ; ta đã làm cho mọi sông ngòi kiên cố của Ai Cập khô cạn bằng bàn chân ta.

Đức Chúa Trời trực tiếp đối chất với lòng kiêu ngạo của San-chê-ríp, nhắc ông rằng sự phạm thượng và kiêu ngạo của ông không chỉ chống lại Giu-đa mà là chống lại “Đấng Thánh của Y-sơ-ra-ên”. San-chê-ríp khoe khoang về sức mạnh quân sự của mình, cho rằng ông đã chinh phục những vùng cao của Li-ban và làm khô cạn các nguồn nước. Nhưng ông không nhận biết rằng quyền lực của mình chẳng là gì trước quyền năng của Đức Chúa Trời Toàn Năng.

2 Các Vua 19:25-26 (VIE1934)
25 Ngươi há chẳng nghe rằng Ta đã định điều đó từ lâu, đã định từ những ngày xưa sao? Nay Ta khiến nó xảy ra, hầu cho ngươi làm cho các thành kiên cố thành đống đổ nát.
26 Vì vậy, dân cư các thành ấy có sức lực ít ỏi, kinh hãi và hổ thẹn; chúng nó như cỏ ngoài đồng, như cây cỏ xanh tươi, như cỏ trên mái nhà, như lúa bị nắng táp trước khi lớn lên.

Đức Chúa Trời nhắc San-chê-ríp rằng những chiến thắng quân sự của ông chỉ có thể xảy ra trong phạm vi Ngài cho phép. Từ lâu, Đức Chúa Trời đã biết và cho phép A-si-ri trở thành công cụ để chinh phục các dân tộc. Những dân bị đánh bại trở nên yếu đuối trước quân đội A-si-ri như cỏ ngoài đồng. Lòng kiêu ngạo của San-chê-ríp khiến ông không nhận ra rằng những thành công của mình không hoàn toàn do sức mạnh của chính ông, nhưng nằm trong chương trình rộng lớn hơn của Đức Chúa Trời.

2 Các Vua 19:27-28 (VIE1934)
27 Nhưng Ta biết ngươi ngồi, ra, vào, và sự giận dữ của ngươi đối cùng Ta.
28 Vì ngươi giận dữ cùng Ta, và sự hỗn xược của ngươi đã thấu đến tai Ta, nên Ta sẽ xỏ móc vào mũi ngươi, tra hàm thiếc vào môi ngươi, và khiến ngươi trở về theo con đường ngươi đã đi đến.

Đức Chúa Trời phán trực tiếp về sự chống nghịch và giận dữ của San-chê-ríp, tuyên bố rằng Ngài biết rõ mọi hành động của ông. Sự giận dữ của ông đối với Đức Chúa Trời không hề bị bỏ qua. Hình ảnh cái móc nơi mũi và hàm thiếc nơi môi diễn tả quyền kiểm soát của Đức Chúa Trời trên vua A-si-ri, giống như người ta điều khiển một con thú hoang. San-chê-ríp sẽ bị buộc phải trở về theo chính con đường mình đã đến, cho thấy quyền năng của Đức Chúa Trời sẽ phá tan những tham vọng của ông.

2 Các Vua 19:29-31 (VIE1934)
29 Hỡi Ê-xê-chia, đây là dấu cho ngươi: Năm nay, các ngươi sẽ ăn vật mọc tự nhiên; năm thứ nhì, vật mọc từ đó mà ra; nhưng năm thứ ba, hãy gieo và gặt, trồng vườn nho và ăn trái.
30 Những người còn sót lại của nhà Giu-đa sẽ lại đâm rễ xuống dưới và kết quả lên trên.
31 Vì từ Giê-ru-sa-lem sẽ có một số người còn sót lại, và từ núi Si-ôn sẽ có những kẻ trốn thoát. Lòng sốt sắng của Đức Giê-hô-va vạn quân sẽ làm nên việc ấy.

Đức Chúa Trời ban cho Ê-xê-chia một dấu hiệu rằng Giu-đa sẽ sống sót qua mối đe dọa của A-si-ri. Trong hai năm đầu, dân sự sẽ sống nhờ những gì tự nhiên mọc lên, cho thấy họ đang phục hồi sau sự tàn phá của chiến tranh. Đến năm thứ ba, họ sẽ có thể gieo trồng và thu hoạch, biểu thị sự ổn định và tương lai thịnh vượng. Đức Chúa Trời hứa rằng những người còn sót lại của Giu-đa sẽ lại được vững lập, đâm rễ sâu và kết quả. Lòng sốt sắng của Đức Giê-hô-va bảo đảm rằng Giu-đa sẽ vượt qua cuộc khủng hoảng này nhờ quyền năng của Ngài.

2 Các Vua 19:32-34 (VIE1934)
32 Vậy, Đức Giê-hô-va phán về vua A-si-ri như vầy: Nó sẽ chẳng vào thành này, chẳng bắn một mũi tên nào tại đó, chẳng dùng khiên đến trước thành, chẳng đắp lũy để chống lại nó.
33 Nó sẽ trở về theo con đường mình đã đến, và chẳng vào trong thành này, Đức Giê-hô-va phán vậy.
34 Vì Ta sẽ bảo vệ thành này đặng cứu nó, vì cớ Ta và vì cớ Đa-vít, tôi tớ Ta.

Đức Chúa Trời công bố rõ ràng sự bảo vệ của Ngài đối với Giê-ru-sa-lem. Vua A-si-ri sẽ không thể tiến vào thành, không thể bắn một mũi tên, không thể dùng khiên tiến đến, cũng không thể đắp lũy bao vây thành. Đức Chúa Trời bảo đảm với Ê-xê-chia rằng San-chê-ríp sẽ trở về theo đúng con đường mình đã đến. Lời hứa này dựa trên sự thành tín của Đức Chúa Trời đối với dân Ngài và giao ước của Ngài với Đa-vít. Việc Đức Chúa Trời bảo vệ Giê-ru-sa-lem cho thấy quyền năng và sự thành tín của Ngài.

2 Các Vua 19:35-37 (VIE1934)
35 Trong đêm đó, thiên sứ của Đức Giê-hô-va đi ra đánh trong trại quân A-si-ri một trăm tám mươi lăm ngàn người; sáng ngày, người ta dậy sớm, thấy kìa, các thây đều chết.
36 San-chê-ríp, vua A-si-ri, bèn đi, trở về, ở tại Ni-ni-ve.
37 Một ngày kia, khi người đang thờ lạy trong đền của Nít-róc, thần người, thì A-đơ-ram-mê-léc và Sa-rê-xe, hai con trai người, dùng gươm giết người; rồi chúng trốn vào xứ A-ra-rát. Ê-sạt-đôn, con trai người, kế vị người.

Trong một diễn biến đầy quyền năng, thiên sứ của Đức Giê-hô-va đánh chết một trăm tám mươi lăm ngàn quân A-si-ri chỉ trong một đêm, khiến quân đội San-chê-ríp hoàn toàn bất lực. Vua A-si-ri buộc phải rút quân về Ni-ni-ve. Sau đó, chính San-chê-ríp lại chết trong khi đang thờ lạy thần của mình, bị hai con trai giết bằng gươm. Chương này kết thúc bằng sự sụp đổ của San-chê-ríp, cho thấy quyền tể trị và sự bảo vệ của Đức Chúa Trời đối với Giê-ru-sa-lem, đồng thời chứng minh lời Ngài phán nghịch cùng A-si-ri đã được ứng nghiệm.