2 Các Vua 2

Chương này kể lại sự ra đi đầy kịch tính và kỳ diệu của Ê-li, một trong những vị tiên tri lớn của Kinh Thánh, khi ông được cất lên trời trong một cơn gió lốc. Đồng thời, chương này đánh dấu sự bắt đầu chức vụ của Ê-li-sê, người kế nhiệm Ê-li, qua những phép lạ mà ông thực hiện. Chương này cho thấy sự chuyển giao thẩm quyền tiên tri, tính liên tục trong công việc của Đức Chúa Trời, và quyền năng của Ngài tiếp tục hành động qua Ê-li-sê.

2 Các Vua 2:1-5 (VIE1934)
1 Khi Đức Giê-hô-va sắp đem Ê-li lên trời trong một cơn gió lốc, thì Ê-li và Ê-li-sê đi từ Ghinh-ganh.
2 Ê-li nói cùng Ê-li-sê rằng: Hãy ở lại đây, vì Đức Giê-hô-va sai ta đến Bê-tên. Nhưng Ê-li-sê đáp rằng: Đức Giê-hô-va hằng sống, và linh hồn thầy hằng sống, tôi chẳng lìa khỏi thầy! Vậy, hai người đi xuống Bê-tên.
3 Các con trai của những tiên tri ở Bê-tên đi ra đến cùng Ê-li-sê và nói rằng: Ngươi có biết Đức Giê-hô-va ngày nay sẽ cất chủ ngươi lên khỏi đầu ngươi chăng? Người đáp rằng: Ta cũng biết; các ngươi hãy làm thinh.
4 Ê-li nói cùng người rằng: Hỡi Ê-li-sê, hãy ở lại đây, vì Đức Giê-hô-va sai ta đến Giê-ri-cô. Nhưng người đáp rằng: Đức Giê-hô-va hằng sống, và linh hồn thầy hằng sống, tôi chẳng lìa khỏi thầy! Vậy, họ đi đến Giê-ri-cô.
5 Các con trai của những tiên tri ở Giê-ri-cô đến gần Ê-li-sê và nói rằng: Ngươi có biết Đức Giê-hô-va ngày nay sẽ cất chủ ngươi lên khỏi đầu ngươi chăng? Người đáp rằng: Ta cũng biết; các ngươi hãy làm thinh.

Sự ra đi của Ê-li đã được cả chính Ê-li lẫn cộng đồng các tiên tri biết trước. Ê-li-sê bày tỏ lòng trung thành bằng cách nhất quyết không rời khỏi Ê-li, dù Ê-li nhiều lần bảo ông ở lại. Đoạn này nhấn mạnh quyết tâm của Ê-li-sê muốn ở bên thầy mình cho đến cuối cùng, cho thấy sự gắn bó sâu sắc của ông. “Các con trai của những tiên tri” cũng biết Ê-li sắp được cất đi, cho thấy đây không chỉ là một sự kiện riêng tư giữa Ê-li và Ê-li-sê, mà là một phần trong chương trình công khai của Đức Chúa Trời.

2 Các Vua 2:6 (VIE1934)
6 Ê-li lại nói cùng người rằng: Hãy ở lại đây, vì Đức Giê-hô-va sai ta đến sông Giô-đanh. Nhưng người đáp rằng: Đức Giê-hô-va hằng sống, và linh hồn thầy hằng sống, tôi chẳng lìa khỏi thầy! Vậy, hai người cùng đi.

Ê-li một lần nữa thử lòng trung thành của Ê-li-sê bằng cách bảo ông ở lại trong khi mình đi đến sông Giô-đanh, nhưng Ê-li-sê vẫn nhất quyết đi theo. Cuộc đối thoại này cho thấy sự tận tâm không lay chuyển của Ê-li-sê đối với người thầy của mình và mong muốn được chứng kiến điều Đức Chúa Trời sắp làm cho Ê-li. Đồng thời, điều này cũng cho thấy Ê-li-sê đã sẵn sàng tiếp nhận chức vụ tiên tri mà ông sắp kế thừa.

2 Các Vua 2:7-8 (VIE1934)
7 Có năm mươi người trong các con trai của những tiên tri đi và đứng đối diện đằng xa; còn hai người đứng bên sông Giô-đanh.
8 Ê-li lấy áo choàng mình cuộn lại, đập trên nước; nước rẽ ra hai bên, và hai người đi qua trên đất khô.

Phép lạ sông Giô-đanh rẽ ra là một thời điểm quan trọng, gợi nhớ đến quyền năng của Đức Chúa Trời khi Ngài mở Biển Đỏ và sông Giô-đanh cho dân Y-sơ-ra-ên đi qua dưới thời Giô-suê. Việc Ê-li dùng áo choàng để khiến nước rẽ ra cho thấy quyền năng của Đức Chúa Trời đang hành động qua ông. Năm mươi người trong các con trai của những tiên tri đứng từ xa cũng cho thấy sự ra đi của Ê-li được chứng kiến công khai, trở thành một sự bày tỏ rõ ràng về quyền năng của Đức Chúa Trời.

2 Các Vua 2:9-10 (VIE1934)
9 Khi họ đã đi qua, Ê-li nói cùng Ê-li-sê rằng: Hãy xin điều ngươi muốn ta làm cho ngươi, trước khi ta bị cất khỏi ngươi. Ê-li-sê thưa rằng: Xin thần của thầy ở trong tôi được bội phần.
10 Ê-li nói rằng: Ngươi đã xin một điều khó. Song nếu ngươi thấy ta khi ta bị cất khỏi ngươi, thì sẽ được như vậy; bằng chẳng, thì không được.

Ê-li dành cho Ê-li-sê một lời đề nghị cuối cùng trước khi ra đi. Lời xin được “bội phần” thần của Ê-li không phải là mong muốn quyền lực vì lòng kiêu ngạo, nhưng xuất phát từ nhận thức về trách nhiệm lớn lao mà ông sắp nhận lãnh. Ê-li thừa nhận rằng đó là một điều khó, nhưng cho biết việc ấy sẽ tùy thuộc vào việc Ê-li-sê có được chứng kiến sự cất lên của ông hay không. Cuối cùng, điều này vẫn nằm trong tay Đức Chúa Trời.

2 Các Vua 2:11-12 (VIE1934)
11 Đương khi hai người vừa đi vừa nói chuyện với nhau, kìa, một xe bằng lửa và ngựa bằng lửa phân rẽ hai người; rồi Ê-li lên trời trong một cơn gió lốc.
12 Ê-li-sê thấy vậy, kêu lên rằng: Cha tôi ơi! Cha tôi ơi! Là xe và lính kỵ của Y-sơ-ra-ên! Rồi người không còn thấy Ê-li nữa. Người nắm lấy áo mình và xé ra làm hai mảnh.

Sự ra đi của Ê-li là một biến cố đầy kịch tính và kỳ diệu, với sự xuất hiện của một xe bằng lửa và những ngựa bằng lửa, bày tỏ tính chất thiên thượng của sự cất lên. Tiếng kêu của Ê-li-sê, gọi Ê-li là “cha tôi”, thể hiện mối liên hệ sâu sắc giữa hai người cũng như sự nhìn nhận của ông về vai trò quan trọng của Ê-li đối với Y-sơ-ra-ên. Việc xé áo là dấu hiệu của sự đau buồn, nhưng đồng thời cũng đánh dấu sự kết thúc của một giai đoạn, khi Ê-li-sê chuẩn bị bước vào chức vụ mới của mình.

2 Các Vua 2:13-15 (VIE1934)
13 Người lượm lấy áo choàng của Ê-li đã rơi khỏi người, trở lại đứng bên bờ sông Giô-đanh.
14 Người lấy áo choàng của Ê-li đã rơi khỏi người, đập trên nước và nói rằng: Giê-hô-va Đức Chúa Trời của Ê-li ở đâu? Người vừa đập trên nước, thì nước rẽ ra hai bên; Ê-li-sê bèn đi qua.
15 Các con trai của những tiên tri ở Giê-ri-cô thấy vậy, nói rằng: Thần của Ê-li đã giáng trên Ê-li-sê. Chúng đến đón người và cúi mình xuống đất trước mặt người.

Ê-li-sê nhặt lấy áo choàng của Ê-li, cả theo nghĩa đen lẫn biểu tượng, như một dấu hiệu rằng chức vụ tiên tri đã được chuyển giao cho ông. Khi khiến sông Giô-đanh rẽ ra, Ê-li-sê chứng minh rằng chính quyền năng đã hành động qua Ê-li nay cũng đang hành động qua ông. Các con trai của những tiên tri nhận biết điều này và xác nhận vai trò mới của Ê-li-sê với tư cách là người kế nhiệm Ê-li, đồng thời bày tỏ sự kính trọng bằng cách cúi mình trước ông.

2 Các Vua 2:16-18 (VIE1934)
16 Chúng nói cùng người rằng: Kìa, trong vòng các tôi tớ chúng tôi có năm mươi người mạnh; xin cho chúng nó đi tìm chủ ngươi, e rằng Thần của Đức Giê-hô-va đã cất người lên và để người trên một núi hay trong một trũng nào chăng. Người đáp rằng: Chớ sai đi.
17 Nhưng chúng cứ ép người mãi đến nỗi người lấy làm hổ thẹn, thì người nói: Hãy sai đi! Vậy, chúng sai năm mươi người đi; họ tìm trong ba ngày, nhưng không tìm được.
18 Khi họ trở lại cùng người, vì người còn ở tại Giê-ri-cô, thì người nói cùng họ rằng: Ta há chẳng nói với các ngươi rằng: Chớ đi sao?

Mặc dù đã chứng kiến sự cất lên của Ê-li, các con trai của những tiên tri vẫn nhất quyết muốn đi tìm ông, nghĩ rằng Thần của Đức Giê-hô-va có thể đã đem ông đến một nơi khác. Ê-li-sê biết rõ điều đã xảy ra, nhưng cuối cùng miễn cưỡng đồng ý cho họ đi tìm, vì biết rằng việc tìm kiếm sẽ vô ích. Việc họ không tìm thấy Ê-li càng xác nhận rằng chương trình của Đức Chúa Trời dành cho ông là cất ông lên trời, vượt khỏi sự tìm kiếm của con người.

2 Các Vua 2:19-22 (VIE1934)
19 Người trong thành nói cùng Ê-li-sê rằng: Kìa, xin xem, tình thế của thành nầy tốt đẹp, như chúa tôi thấy; nhưng nước xấu, và đất không sinh sản.
20 Người nói: Hãy lấy cho ta một cái bình mới, để muối vào đó. Họ bèn đem cho người.
21 Người đi đến nguồn nước, ném muối vào đó và nói rằng: Đức Giê-hô-va phán như vầy: Ta đã chữa nước nầy; từ nay về sau sẽ không còn sự chết hay đất không sinh sản nữa.
22 Vậy, nước được chữa lành cho đến ngày nay, y theo lời Ê-li-sê đã nói.

Phép lạ đầu tiên của Ê-li-sê là chữa lành nguồn nước tại Giê-ri-cô, một hành động vừa thực tế vừa mang tính biểu tượng. Nước xấu khiến đất đai không sinh sản, làm cho vùng đất trở nên không hiệu quả. Qua quyền năng của Đức Chúa Trời, Ê-li-sê ném muối vào nguồn nước và nước được chữa lành. Phép lạ này không chỉ đem lại lợi ích thực tế cho người dân bằng cách khôi phục đất đai, mà còn xác nhận vai trò của Ê-li-sê là một tiên tri được Đức Chúa Trời ban quyền năng. Việc chữa lành nguồn nước cho thấy Đức Chúa Trời có quyền đem sự sống và phước lành đến nơi vốn không sinh sản.

2 Các Vua 2:23-25 (VIE1934)
23 Từ đó Ê-li-sê đi lên Bê-tên. Đương khi người đi lên đường, có những trẻ trai từ trong thành đi ra, nhạo người rằng: Hỡi kẻ đầu hói, hãy đi lên! Hỡi kẻ đầu hói, hãy đi lên!
24 Người quay lại, nhìn chúng nó và nhân danh Đức Giê-hô-va rủa chúng nó. Liền có hai con gấu cái từ trong rừng ra, vồ lấy bốn mươi hai đứa trong bọn chúng nó.
25 Từ đó người đi đến núi Cạt-mên, rồi trở về Sa-ma-ri.

Khi Ê-li-sê đi đến Bê-tên, ông gặp một nhóm thanh niên chế nhạo mình, có lẽ đang chế nhạo chức vụ tiên tri của ông và có thể cả sự cất lên trời của Ê-li. Sự khinh thường đối với tiên tri của Đức Chúa Trời dẫn đến một sự phán xét nghiêm trọng khi hai con gấu vồ lấy nhiều người trong nhóm. Đoạn này nhấn mạnh tính nghiêm trọng của việc khinh thường những người đại diện cho Đức Chúa Trời và là lời cảnh báo không nên xem nhẹ chức vụ tiên tri. Ê-li-sê tiếp tục hành trình đến núi Cạt-mên rồi trở về Sa-ma-ri, qua đó chức vụ của ông với tư cách là vị tiên tri mới của Y-sơ-ra-ên ngày càng được xác lập.