2 Các Vua 21

Chương này giới thiệu Ma-na-se, con trai của Ê-xê-chia, lên làm vua Giu-đa. Triều đại của ông được đánh dấu bởi sự quay trở lại mạnh mẽ với những điều gian ác mà cha ông đã từng dẹp bỏ, khi ông dẫn dân chúng vào sự thờ hình tượng và những thực hành tội lỗi. Dù là dân được Đức Chúa Trời chọn, dưới sự lãnh đạo của Ma-na-se, Giu-đa đã lìa bỏ các điều răn của Ngài, dẫn đến sự suy đồi thuộc linh nghiêm trọng. Triều đại của ông đưa đến những lời cảnh báo tiên tri về sự phán xét sắp đến trên Giu-đa.

2 Các Vua 21:1-5 (VIE1934)
1 Ma-na-se lên làm vua khi được mười hai tuổi, và cai trị năm mươi lăm năm tại Giê-ru-sa-lem. Mẹ người tên là Hếp-si-ba.
2 Người làm điều ác trước mặt Đức Giê-hô-va, theo những sự gớm ghiếc của các dân tộc mà Đức Giê-hô-va đã đuổi khỏi trước mặt dân Y-sơ-ra-ên.
3 Người xây lại các nơi cao mà Ê-xê-chia, cha người, đã phá hủy; dựng các bàn thờ cho Ba-anh, làm tượng A-sê-ra, như A-háp, vua Y-sơ-ra-ên, đã làm; lại thờ lạy cả cơ binh trên trời và hầu việc chúng.
4 Người cũng xây các bàn thờ trong đền Đức Giê-hô-va, là nơi Đức Giê-hô-va đã phán rằng: Tại Giê-ru-sa-lem ta sẽ đặt danh ta.
5 Người xây các bàn thờ cho cả cơ binh trên trời trong hai hành lang của đền Đức Giê-hô-va.

Ma-na-se lên ngôi khi mới mười hai tuổi và cai trị trong một thời gian rất dài, năm mươi lăm năm. Trái ngược với những cải cách ngay chính của cha mình là Ê-xê-chia, Ma-na-se đưa Giu-đa trở lại tình trạng suy đồi thuộc linh nghiêm trọng. Ông khôi phục các nơi cao, dựng bàn thờ cho Ba-anh và các thần giả, thậm chí thờ lạy cơ binh trên trời. Điều nghiêm trọng hơn là ông làm ô uế chính đền thờ của Đức Giê-hô-va bằng cách dựng các bàn thờ cho cơ binh trên trời trong các hành lang của đền thờ. Việc ông đảo ngược công việc của cha mình và quay lưng khỏi Đức Chúa Trời cho thấy mức độ nghiêm trọng của sự phản nghịch, tương tự những thực hành gian ác của các dân tộc mà Đức Chúa Trời đã đuổi khỏi xứ.

2 Các Vua 21:6 (VIE1934)
6 Người khiến con trai mình qua lửa, làm bói khoa, dùng phù phép, và cầu hỏi đồng bóng cùng thầy bói. Người làm nhiều điều ác trước mặt Đức Giê-hô-va, chọc giận Ngài.

Sự gian ác của Ma-na-se càng gia tăng khi ông thực hành việc khiến con trai mình qua lửa, một tập tục đáng ghê tởm của các dân Ca-na-an. Ông cũng quay sang những thực hành huyền thuật như bói khoa, phù phép và cầu hỏi đồng bóng cùng thầy bói. Những điều này bị luật pháp của Đức Chúa Trời nghiêm cấm. Triều đại của Ma-na-se cho thấy một sự từ bỏ sâu sắc đường lối của Đức Chúa Trời, đưa Giu-đa vào tình trạng bại hoại cả về đạo đức lẫn thuộc linh.

2 Các Vua 21:7-9 (VIE1934)
7 Người cũng làm tượng chạm A-sê-ra mà người đã làm, để trong đền mà Đức Giê-hô-va đã phán cùng Đa-vít và Sa-lô-môn, con trai người, rằng: Trong nhà nầy và tại Giê-ru-sa-lem, là nơi ta đã chọn trong các chi phái Y-sơ-ra-ên, ta sẽ đặt danh ta đời đời;
8 và ta sẽ chẳng khiến chân Y-sơ-ra-ên phải đi lang thang khỏi xứ mà ta đã ban cho tổ phụ chúng nó, miễn là chúng nó cẩn thận làm theo mọi điều ta đã truyền, và theo cả luật pháp mà Môi-se, tôi tớ ta, đã truyền cho chúng nó.
9 Nhưng chúng nó không nghe; Ma-na-se dụ chúng nó làm điều ác hơn các dân tộc mà Đức Giê-hô-va đã diệt trước mặt dân Y-sơ-ra-ên.

Sự phản nghịch của Ma-na-se đạt đến mức nghiêm trọng khi ông đặt tượng chạm A-sê-ra trong chính đền thờ. Điều này làm ô uế nơi thánh mà Đức Chúa Trời đã chọn làm nơi đặt danh Ngài. Đức Chúa Trời đã lập giao ước với Y-sơ-ra-ên, ban cho họ sự bảo vệ và tiếp tục ở trong xứ nếu họ cẩn thận vâng giữ các điều răn Ngài. Nhưng Ma-na-se dẫn dân chúng vào sự gian ác còn hơn cả các dân tộc mà Đức Chúa Trời đã phán xét và đuổi khỏi xứ. Việc dân sự không nghe theo Đức Chúa Trời cho thấy sự sa sút thuộc linh đã lan rộng trong cả quốc gia.

2 Các Vua 21:10-12 (VIE1934)
10 Đức Giê-hô-va dùng các tôi tớ Ngài là những đấng tiên tri mà phán rằng:
11 Vì Ma-na-se, vua Giu-đa, đã làm những sự gớm ghiếc nầy, làm điều ác hơn mọi điều dân A-mô-rít đã làm trước mình, và khiến Giu-đa phạm tội theo các thần tượng mình,
12 nên Giê-hô-va Đức Chúa Trời của Y-sơ-ra-ên phán như vầy: Nầy, ta sẽ giáng trên Giê-ru-sa-lem và Giu-đa những tai họa đến nỗi ai nghe nói cũng phải lùng bùng hai lỗ tai.

Đức Giê-hô-va sai các tiên tri của Ngài đến cảnh báo Giu-đa về hậu quả của những tội lỗi này. Ngài tuyên bố rằng những điều gớm ghiếc của Ma-na-se còn vượt quá sự gian ác của dân A-mô-rít, những cư dân trước đây của xứ. Vì vậy, Đức Chúa Trời công bố một sự phán xét sắp đến nghiêm trọng đến mức bất cứ ai nghe nói về nó cũng sẽ kinh hãi. Đây là lời cảnh báo nghiêm trọng về sự hủy diệt mà Giu-đa sẽ phải đối diện vì sự thờ hình tượng và phản nghịch của mình.

2 Các Vua 21:13-15 (VIE1934)
13 Ta sẽ giăng dây đo trên Giê-ru-sa-lem, như trên Sa-ma-ri, và dây chuẩn mực của nhà A-háp; ta sẽ lau Giê-ru-sa-lem như người ta lau cái dĩa, lau rồi úp xuống.
14 Ta sẽ bỏ sót lại phần di sản ta, phó chúng nó vào tay kẻ thù nghịch; chúng nó sẽ làm mồi và vật cướp cho hết thảy kẻ thù nghịch mình,
15 vì chúng nó đã làm điều ác trước mắt ta, và chọc giận ta, từ ngày tổ phụ chúng nó ra khỏi Ê-díp-tô cho đến ngày nay.

Đức Chúa Trời dùng hình ảnh dây đo và dây chuẩn mực để cho thấy Giê-ru-sa-lem sẽ bị xét xử theo cùng một tiêu chuẩn mà Sa-ma-ri và nhà A-háp đã từng bị xét xử. Hình ảnh lau một cái dĩa rồi úp xuống diễn tả một sự hủy diệt hoàn toàn. Giu-đa sẽ bị phó vào tay kẻ thù và trở thành vật cướp, vì dân sự đã liên tục làm điều ác trước mặt Đức Chúa Trời và chọc giận Ngài từ thời tổ phụ họ ra khỏi Ê-díp-tô cho đến thời điểm đó.

2 Các Vua 21:16 (VIE1934)
16 Ma-na-se cũng làm đổ rất nhiều máu vô tội, đến nỗi làm đầy Giê-ru-sa-lem từ đầu nầy đến đầu kia, ngoài tội lỗi người đã khiến Giu-đa phạm, mà làm điều ác trước mặt Đức Giê-hô-va.

Triều đại của Ma-na-se còn được đánh dấu bởi việc làm đổ rất nhiều máu vô tội, cho thấy một sự cai trị đầy bạo lực và áp bức. Hành động của ông khiến sự bại hoại lan rộng khắp Giê-ru-sa-lem. Ngoài sự thờ hình tượng, việc làm đổ máu vô tội càng làm gia tăng những tội lỗi khiến Đức Chúa Trời phán xét Giu-đa và báo trước sự hủy diệt đang đến.

2 Các Vua 21:17-18 (VIE1934)
17 Các công việc khác của Ma-na-se, mọi điều người đã làm, và tội lỗi người đã phạm, há chẳng chép trong sách sử-ký của các vua Giu-đa sao?
18 Ma-na-se an giấc cùng các tổ phụ mình, được chôn trong vườn nhà mình, tức là vườn U-xa. A-môn, con trai người, kế vị người làm vua.

Triều đại của Ma-na-se kết thúc bằng một ghi chép ngắn về cái chết và nơi chôn cất của ông. Dù cai trị trong thời gian rất dài và làm nhiều điều gian ác, những chi tiết khác về triều đại của ông được ghi lại trong các sách sử-ký. Ông được chôn trong vườn U-xa thay vì trong các mộ của các vua. A-môn, con trai ông, kế vị và lên làm vua, tiếp tục một giai đoạn đầy khó khăn trong lịch sử Giu-đa.

2 Các Vua 21:19-22 (VIE1934)
19 A-môn lên làm vua khi được hai mươi hai tuổi, và cai trị tại Giê-ru-sa-lem hai năm. Mẹ người tên là Mê-su-lê-mết, con gái Ha-ru-xơ, ở Giốt-ba.
20 Người làm điều ác trước mặt Đức Giê-hô-va, như Ma-na-se, cha người, đã làm.
21 Người đi theo mọi đường lối của cha mình, hầu việc các thần tượng mà cha mình đã hầu việc, và thờ lạy chúng.
22 Người lìa bỏ Giê-hô-va Đức Chúa Trời của tổ phụ mình, không đi theo đường lối của Đức Giê-hô-va.

A-môn, con trai Ma-na-se, lên ngôi nhưng chỉ cai trị được hai năm. Đáng buồn thay, ông đi theo dấu chân của cha mình, tiếp tục những thực hành thờ hình tượng và lìa bỏ Đức Giê-hô-va. Mặc dù có tấm gương ngay chính của ông nội mình là Ê-xê-chia, A-môn vẫn chọn tiếp nối di sản tội lỗi của Ma-na-se, khiến Giu-đa càng chìm sâu hơn vào sự suy đồi thuộc linh.

2 Các Vua 21:23-26 (VIE1934)
23 Các tôi tớ của A-môn đồng mưu nghịch cùng người, giết vua tại nhà người.
24 Nhưng dân trong xứ giết hết thảy những kẻ đồng mưu nghịch cùng vua A-môn, rồi dân trong xứ lập Giô-si-a, con trai người, làm vua thế cho người.
25 Các công việc khác của A-môn đã làm, há chẳng chép trong sách sử-ký của các vua Giu-đa sao?
26 Người được chôn trong mộ mình tại vườn U-xa. Giô-si-a, con trai người, kế vị người làm vua.

Triều đại của A-môn kết thúc đột ngột khi chính các tôi tớ của ông âm mưu giết ông tại nhà riêng. Tuy nhiên, dân trong xứ nhanh chóng xử tử những kẻ đã âm mưu chống lại vua và lập con trai ông là Giô-si-a lên ngôi. Triều đại ngắn ngủi và đầy biến động của A-môn, giống như triều đại của cha ông, được đánh dấu bởi sự thất bại về đạo đức và thuộc linh. Việc ông được chôn tại vườn U-xa cũng nối tiếp nơi an nghỉ của Ma-na-se. Nhưng với sự lên ngôi của Giô-si-a, lịch sử Giu-đa sắp bước sang một giai đoạn mới.