2 Các Vua 3

Chương này thuật lại cuộc nổi loạn của Mô-áp chống lại Y-sơ-ra-ên sau khi vua A-háp qua đời. Vua Giê-hô-ram của Y-sơ-ra-ên tìm sự giúp đỡ từ Giô-sa-phát, vua Giu-đa, và vua Ê-đôm để dẹp cuộc nổi loạn. Chương này cũng nhấn mạnh sự can thiệp của tiên tri Ê-li-sê, người đem đến sự hướng dẫn của Đức Chúa Trời và giúp các vua đồng minh giành chiến thắng. Tuy nhiên, câu chuyện chuyển sang một kết thúc gây kinh ngạc khi vua Mô-áp dùng đến một biện pháp cực đoan, khiến cuộc xung đột kết thúc trong một hoàn cảnh đầy đau buồn và khó hiểu.

2 Các Vua 3:1-5 (VIE1934)
1 Giê-hô-ram, con trai A-háp, lên ngôi vua trên Y-sơ-ra-ên tại Sa-ma-ri, năm thứ mười tám đời Giô-sa-phát, vua Giu-đa, và cai trị mười hai năm.
2 Người làm điều ác trước mặt Đức Giê-hô-va, nhưng không bằng cha và mẹ mình; vì người đã phá bỏ tượng Ba-anh mà cha người đã làm.
3 Tuy nhiên, người vẫn cứ theo những tội lỗi của Giê-rô-bô-am, con trai Nê-bát, là người đã làm cho Y-sơ-ra-ên phạm tội; người không lìa bỏ các tội lỗi ấy.
4 Mê-sa, vua Mô-áp, vốn là người chăn nuôi, thường nộp cho vua Y-sơ-ra-ên một trăm ngàn chiên con và lông của một trăm ngàn chiên đực.
5 Nhưng sau khi A-háp chết, vua Mô-áp phản nghịch vua Y-sơ-ra-ên.

Giê-hô-ram, con trai A-háp, trở thành vua và dù không tiếp tục đầy đủ sự thờ phượng Ba-anh như cha mẹ mình, ông vẫn tiếp tục những tội lỗi mà Giê-rô-bô-am đã đưa vào Y-sơ-ra-ên, đặc biệt là sự thờ lạy những con bò con bằng vàng. Mô-áp vốn đã bị khuất phục và phải nộp cống trong thời A-háp cai trị, nên cái chết của A-háp trở thành cơ hội để họ nổi loạn. Điều này mở đầu cho cuộc xung đột giữa Y-sơ-ra-ên và Mô-áp, đánh dấu một thời điểm căng thẳng khi Y-sơ-ra-ên tìm cách duy trì quyền kiểm soát trên Mô-áp.

2 Các Vua 3:6-10 (VIE1934)
6 Bấy giờ vua Giê-hô-ram đi ra khỏi Sa-ma-ri và điểm hết thảy Y-sơ-ra-ên.
7 Người đi và sai người đến Giô-sa-phát, vua Giu-đa, mà nói rằng: Vua Mô-áp đã phản nghịch ta; vua có muốn đi đánh Mô-áp với ta chăng? Người đáp rằng: Ta sẽ đi; ta thế nào, ngươi cũng thế; dân ta thế nào, dân ngươi cũng thế; ngựa ta thế nào, ngựa ngươi cũng thế.
8 Người hỏi rằng: Chúng ta sẽ đi theo đường nào? Người đáp rằng: Theo đường đồng vắng Ê-đôm.
9 Vậy, vua Y-sơ-ra-ên, vua Giu-đa và vua Ê-đôm đi; họ đi vòng trong bảy ngày đường, và quân lính cùng súc vật theo họ không có nước.
10 Vua Y-sơ-ra-ên nói rằng: Khốn nạn thay! Đức Giê-hô-va đã gọi ba vua nầy lại để phó vào tay Mô-áp!

Giê-hô-ram huy động quân đội Y-sơ-ra-ên và tìm sự liên minh với Giô-sa-phát, vua Giu-đa, và Giô-sa-phát đồng ý tham gia. Họ cũng mời vua Ê-đôm cùng đi, rồi cả ba vua tiến quân qua đồng vắng theo một con đường vòng khó khăn. Tuy nhiên, họ nhanh chóng đối diện với một cuộc khủng hoảng khi hết nước cho quân đội và súc vật. Giê-hô-ram tuyệt vọng và sợ rằng Đức Chúa Trời đã đưa họ đến nơi này chỉ để phó họ vào tay Mô-áp.

2 Các Vua 3:11-12 (VIE1934)
11 Nhưng Giô-sa-phát nói rằng: Ở đây há chẳng có tiên tri nào của Đức Giê-hô-va, để chúng ta nhờ người mà cầu hỏi Đức Giê-hô-va sao? Một tôi tớ của vua Y-sơ-ra-ên đáp rằng: Có Ê-li-sê, con trai Sa-phát, là người đã rót nước trên tay Ê-li.
12 Giô-sa-phát nói rằng: Lời của Đức Giê-hô-va ở nơi người. Vậy, vua Y-sơ-ra-ên, Giô-sa-phát và vua Ê-đôm đều đi xuống cùng người.

Trái ngược với sự tuyệt vọng của Giê-hô-ram, Giô-sa-phát tìm kiếm sự hướng dẫn của Đức Chúa Trời và hỏi xem có tiên tri nào ở gần đó không. Ê-li-sê, người kế nhiệm Ê-li, được nhắc đến và các vua tìm đến ông vì tin rằng lời của Đức Giê-hô-va ở nơi ông. Điều này cho thấy Giô-sa-phát có xu hướng nương cậy nơi sự hướng dẫn của Đức Chúa Trời trong lúc khó khăn, trong khi phản ứng của Giê-hô-ram bày tỏ sự thiếu đức tin của ông.

2 Các Vua 3:13-15 (VIE1934)
13 Ê-li-sê nói cùng vua Y-sơ-ra-ên rằng: Ta có việc gì với ngươi? Hãy đi đến cùng các tiên tri của cha ngươi và các tiên tri của mẹ ngươi. Vua Y-sơ-ra-ên nói rằng: Chớ, vì Đức Giê-hô-va đã gọi ba vua nầy lại để phó vào tay Mô-áp.
14 Ê-li-sê nói rằng: Đức Giê-hô-va vạn quân hằng sống, là Đấng mà ta hầu việc, ta thật nói rằng, nếu ta chẳng kính vì Giô-sa-phát, vua Giu-đa, thì ta chẳng nhìn đến ngươi, cũng chẳng ngó đến ngươi.
15 Nhưng bây giờ, hãy đem một người đàn nhạc đến cho ta. Đương khi người đàn nhạc gảy, thì tay của Đức Giê-hô-va ở trên Ê-li-sê.

Phản ứng của Ê-li-sê đối với Giê-hô-ram rất nghiêm khắc vì những thực hành gian ác của nhà A-háp. Ông nhấn mạnh rằng nếu không vì Giô-sa-phát, ông thậm chí sẽ không quan tâm đến Giê-hô-ram. Điều này cho thấy sự tôn trọng của Ê-li-sê đối với vị vua Giu-đa đang tìm kiếm Đức Chúa Trời. Sau đó, Ê-li-sê yêu cầu một người đàn nhạc đến, và khi tiếng đàn vang lên, tay của Đức Giê-hô-va ở trên ông, chuẩn bị cho ông truyền đạt sứ điệp của Đức Chúa Trời.

2 Các Vua 3:16-19 (VIE1934)
16 Người nói rằng: Đức Giê-hô-va phán như vầy: Hãy đào trong trũng nầy những hố.
17 Vì Đức Giê-hô-va phán như vầy: Các ngươi sẽ chẳng thấy gió, cũng chẳng thấy mưa; nhưng trũng nầy sẽ đầy nước, các ngươi, bầy súc vật và gia súc các ngươi sẽ uống.
18 Điều ấy là nhỏ trước mặt Đức Giê-hô-va; Ngài cũng sẽ phó Mô-áp vào tay các ngươi.
19 Các ngươi sẽ đánh phá mọi thành kiên cố và mọi thành tốt, chặt hết cây tốt, lấp hết các suối nước, và dùng đá làm hư mọi ruộng tốt.

Ê-li-sê truyền đạt lời của Đức Chúa Trời, chỉ dẫn họ đào những hố trong trũng, rồi những hố ấy sẽ được đầy nước cách kỳ diệu dù không có mưa. Phép lạ này sẽ đáp ứng nhu cầu của quân đội và là dấu hiệu cho thấy Đức Chúa Trời đang hành động vì họ. Ngoài ra, Đức Chúa Trời hứa ban chiến thắng trên Mô-áp, cho phép họ chiếm các thành và làm cho đất đai của Mô-áp bị tàn phá như một hình thức phán xét.

2 Các Vua 3:20-25 (VIE1934)
20 Sáng hôm sau, vào giờ dâng của lễ chay, kìa, có nước từ phía Ê-đôm đến, và xứ đầy nước.
21 Khi người Mô-áp nghe rằng các vua đã lên đánh mình, thì hết thảy những người có thể mang khí giới, từ người trẻ đến người già, đều tập họp lại và đóng tại biên giới.
22 Sáng sớm hôm sau, khi mặt trời chiếu trên mặt nước, người Mô-áp thấy nước đối ngang mình đỏ như máu.
23 Chúng nói rằng: Đây là máu! Chắc các vua đã đánh giết lẫn nhau; vậy, hỡi Mô-áp, hãy đi cướp của!
24 Khi người Mô-áp đến trại Y-sơ-ra-ên, thì Y-sơ-ra-ên chỗi dậy đánh chúng; chúng chạy trốn trước mặt Y-sơ-ra-ên. Y-sơ-ra-ên tiến vào xứ và đánh giết người Mô-áp.
25 Họ phá các thành; mỗi người ném đá trên mọi ruộng tốt và làm cho đầy; họ lấp các suối nước và chặt hết cây tốt. Chỉ có thành Kiệt-Ha-ra-sết là họ để lại; nhưng quân cầm trành vây quanh và đánh phá thành ấy.

Buổi sáng, phép lạ xảy ra: nước tràn đầy trũng. Người Mô-áp hiểu sai điều họ nhìn thấy, tưởng rằng đó là máu do các vua đã đánh giết lẫn nhau. Tin rằng mình sẽ dễ dàng giành được chiến lợi phẩm, họ xông vào trại Y-sơ-ra-ên nhưng bị phục kích và đánh bại. Sau đó, Y-sơ-ra-ên thi hành sự phán xét trên Mô-áp bằng cách phá hủy các thành, làm hư những vùng đất màu mỡ và chặn các nguồn nước, khiến khả năng chống cự của Mô-áp bị suy yếu.

2 Các Vua 3:26-27 (VIE1934)
26 Khi vua Mô-áp thấy trận chiến quá mạnh cho mình, bèn đem theo bảy trăm người cầm gươm, toan phá vòng vây để đến vua Ê-đôm, nhưng không được.
27 Bấy giờ người bắt con trai cả mình, là người sẽ kế vị mình, dâng người làm của lễ thiêu trên tường thành. Bấy giờ có sự giận dữ lớn nghịch cùng Y-sơ-ra-ên; họ bèn lìa khỏi người và trở về xứ mình.

Trong tuyệt vọng, vua Mô-áp cố phá vòng vây để đến chỗ vua Ê-đôm, nhưng không thành công. Trong một hành động gây kinh hoàng, ông đem chính con trai cả mình, người sẽ kế vị ngai vua, dâng làm của lễ thiêu trên tường thành. Hành động cực đoan này tạo ra một sự kinh hãi và phản ứng dữ dội, đến mức quân Y-sơ-ra-ên rút khỏi cuộc chiến và trở về xứ mình. Chương kết thúc trong một bầu không khí đầy đau buồn, cho thấy mức độ tuyệt vọng của vua Mô-áp và sự bại hoại thuộc linh thể hiện qua những thực hành của dân ngoại.