2 Các Vua 5

Trong chương này, chúng ta được giới thiệu về Na-a-man, một quan chỉ huy trong quân đội Sy-ri, là người mắc bệnh phung. Câu chuyện xoay quanh hành trình của ông đến Y-sơ-ra-ên để tìm kiếm sự chữa lành, theo lời khuyên của một thiếu nữ Y-sơ-ra-ên bị bắt làm tù binh. Chương này làm nổi bật những chủ đề về đức tin, sự vâng lời và ân điển của Đức Chúa Trời dành cho mọi người, kể cả một người ngoại quốc. Đồng thời, câu chuyện cũng tương phản sự khiêm nhường cần có để nhận được phước lành của Đức Chúa Trời với lòng kiêu ngạo có thể ngăn cản con người nhận lãnh phước lành ấy.

2 Các Vua 5:1-5 (VIE1934)
1. Na-a-man, quan tổng binh của vua Sy-ri, vốn là một người sang trọng trước mặt chủ mình, và được tôn trọng; vì nhờ người mà Đức Giê-hô-va đã ban cho dân Sy-ri sự thắng trận. Người ấy cũng là một dõng sĩ, nhưng mắc bịnh phung.
2. Vả, dân Sy-ri có đi ra từng đoàn và bắt một đứa con gái nhỏ tại đất Y-sơ-ra-ên; nó hầu việc vợ của Na-a-man.
3. Nó nói với bà chủ mình rằng: Ôi! chớ chi chủ tôi đi đến cùng vị tiên tri tại Sa-ma-ri! Người sẽ chữa cho khỏi bịnh phung.
4. Na-a-man đi vào thuật lại cho chủ mình rằng: Con gái ở đất Y-sơ-ra-ên có nói như vậy.
5. Vua Sy-ri bèn nói rằng: Hãy đi, ta sẽ viết một bức thơ cho vua Y-sơ-ra-ên. Vậy, Na-a-man đi, đem theo mình mười ta-lâng bạc, sáu ngàn siếc-lơ vàng, và mười bộ áo xống.

Dù giữ địa vị cao và là một dõng sĩ, Na-a-man lại mắc bệnh phung, một căn bệnh khiến ông có thể bị xem như người bị loại khỏi cộng đồng. Sự hiện diện của một thiếu nữ Y-sơ-ra-ên trong nhà Na-a-man trở thành bước ngoặt của câu chuyện, khi cô bé đầy đức tin nói với bà chủ về vị tiên tri tại Sa-ma-ri (Ê-li-sê), là người có thể chữa lành Na-a-man. Lời nói đơn sơ nhưng mạnh dạn của cô đã khởi đầu một chuỗi sự kiện đưa Na-a-man đến gặp Đức Chúa Trời của Y-sơ-ra-ên. Việc vua Sy-ri sẵn sàng cho Na-a-man đến Y-sơ-ra-ên cho thấy ông được vua coi trọng và Na-a-man khao khát được chữa khỏi bệnh đến mức nào.

2 Các Vua 5:6-7 (VIE1934)
6. Người đem thơ cho vua Y-sơ-ra-ên, rằng: Khi thơ nầy đến tay vua, thì vua sẽ biết rằng ta sai Na-a-man, tôi tớ ta, đến cùng vua, để vua chữa cho người khỏi bịnh phung.
7. Khi vua Y-sơ-ra-ên đọc thơ ấy, thì xé áo mình mà rằng: Ta há phải là Đức Chúa Trời, có quyền làm cho chết và làm cho sống sao? Người nầy sai người đến ta để chữa khỏi bịnh phung! Vậy, các ngươi khá biết và suy xét rằng người tìm cớ nghịch cùng ta.

Vua Y-sơ-ra-ên phản ứng trong sự sợ hãi và hiểu lầm. Ông cho rằng bức thư là một cái cớ để gây chiến, vì việc chữa bệnh phung vượt quá khả năng của con người. Việc ông xé áo cho thấy sự đau khổ và hoảng sợ, vì nghĩ rằng vua Sy-ri đang tìm cách khiêu khích mình. Phản ứng này cho thấy sự thiếu đức tin và thiếu hiểu biết thuộc linh của nhà vua, trái ngược với đức tin đơn sơ của cô thiếu nữ Y-sơ-ra-ên.

2 Các Vua 5:8-10 (VIE1934)
8. Khi Ê-li-sê, người của Đức Chúa Trời, hay vua Y-sơ-ra-ên đã xé áo mình, thì sai nói với vua rằng: Cớ sao vua xé áo mình? Hãy để người ấy đến cùng ta, thì người sẽ biết rằng có một đấng tiên tri trong Y-sơ-ra-ên.
9. Vậy, Na-a-man đến cùng ngựa và xe mình, dừng lại nơi cửa nhà Ê-li-sê.
10. Ê-li-sê sai một sứ giả đến nói rằng: Hãy đi tắm mình bảy lần dưới sông Giô-đanh, thì thịt ngươi sẽ trở nên như trước, và ngươi sẽ được sạch.

Phản ứng bình tĩnh của Ê-li-sê cho thấy ông tin chắc vào quyền năng chữa lành của Đức Chúa Trời. Ông trách nhà vua vì sự sợ hãi và bảo đảm rằng sự hiện diện của vị tiên tri trong Y-sơ-ra-ên sẽ được chứng minh. Na-a-man đến nhà Ê-li-sê, nhưng thay vì được chính tiên tri tiếp đón với sự kính trọng và danh dự mà ông có lẽ mong đợi, một sứ giả lại truyền cho ông phải xuống sông Giô-đanh tắm bảy lần. Mệnh lệnh đơn giản này thử thách sự sẵn lòng của Na-a-man trong việc hạ mình và vâng theo lời chỉ dẫn của Đức Chúa Trời, chuẩn bị cho ông một bài học về đức tin và sự vâng lời.

2 Các Vua 5:11-12 (VIE1934)
11. Na-a-man nổi giận, đi ra, mà nói rằng: Ta tưởng rằng người sẽ ra đón ta, đứng mà cầu khẩn danh Giê-hô-va Đức Chúa Trời của người, đưa tay qua lại trên chỗ bịnh, mà chữa cho ta khỏi bịnh phung.
12. A-ba-na và Phạt-ba, là sông của Đa-mách, há chẳng tốt hơn hết thảy các sông của Y-sơ-ra-ên sao? Ta há chẳng tắm nơi đó mà được sạch sao? Vậy, người trở đi và giận dữ.

Lòng kiêu ngạo của Na-a-man bị tổn thương vì Ê-li-sê không đích thân ra gặp ông và cũng không thực hiện một nghi thức chữa bệnh đầy ấn tượng. Ông mong đợi một điều gì đó lớn lao và đặc biệt, nhưng thay vào đó lại nhận được một mệnh lệnh rất đơn giản là tắm dưới sông Giô-đanh. Ông cảm thấy bị xúc phạm. Việc ông nhắc đến các sông của Đa-mách cho thấy niềm tự hào về quê hương mình, nhưng đồng thời cũng cho thấy ông chưa hiểu rằng sự chữa lành đến qua sự vâng theo lời Đức Chúa Trời, chứ không phải vì nước này tốt hơn nước kia.

2 Các Vua 5:13-14 (VIE1934)
13. Những tôi tớ người đến gần, nói cùng người rằng: Cha ôi! Nếu tiên tri có truyền cho cha một việc lớn, cha há chẳng làm sao? Huống chi người chỉ nói: Hãy tắm, thì được sạch!
14. Người bèn xuống, tắm mình bảy lần dưới sông Giô-đanh, theo lời của người Đức Chúa Trời; thịt người trở nên như thịt của đứa con nít, và người được sạch.

Các tôi tớ của Na-a-man khôn ngoan khuyên ông bằng cách dựa vào chính lý luận của ông. Họ chỉ ra rằng nếu vị tiên tri truyền cho ông làm một việc khó khăn hơn, chắc chắn ông sẽ làm. Vậy tại sao ông lại không vâng theo một mệnh lệnh đơn giản như vậy? Cách nói khiêm nhường và kính trọng của họ giúp Na-a-man suy nghĩ lại về thái độ kiêu ngạo của mình. Ông làm theo lời chỉ dẫn đơn giản của Ê-li-sê và sau khi nhúng mình bảy lần dưới sông Giô-đanh, ông được chữa lành cách kỳ diệu. Da thịt ông trở nên như thịt của một đứa trẻ, tượng trưng không chỉ cho sự chữa lành thể xác mà còn cho một sự đổi mới trong đời sống thuộc linh qua sự vâng lời.

2 Các Vua 5:15-16 (VIE1934)
15. Đoạn Na-a-man và cả đoàn tùy tùng trở lại cùng người của Đức Chúa Trời; người vào đứng trước mặt người mà nói rằng: Nầy, bây giờ tôi nhìn biết rằng trên khắp thế gian chẳng có Đức Chúa Trời nào khác hơn Đức Chúa Trời trong Y-sơ-ra-ên. Vậy, bây giờ xin ông nhận lấy lễ vật của kẻ tôi tớ ông.
16. Nhưng Ê-li-sê đáp rằng: Ta chỉ Đức Giê-hô-va hằng sống, là Đấng ta hầu việc, mà thề rằng ta chẳng nhận chi hết. Na-a-man ép người nhận, nhưng người cứ từ chối.

Sự chữa lành của Na-a-man đem đến một sự thay đổi sâu sắc trong lòng ông. Ông trở lại cùng Ê-li-sê và công nhận rằng Đức Chúa Trời của Y-sơ-ra-ên là Đức Chúa Trời duy nhất trên khắp đất. Lời tuyên xưng này cho thấy đức tin mới của ông. Na-a-man muốn dâng lễ vật để bày tỏ lòng biết ơn, nhưng Ê-li-sê từ chối nhận. Điều đó nhấn mạnh rằng công việc của Đức Chúa Trời không thể mua bằng tiền bạc. Ê-li-sê từ chối để mọi vinh hiển về phép lạ thuộc về Đức Chúa Trời, chứ không thuộc về bất kỳ con người hay sự trả công nào.

2 Các Vua 5:17-19 (VIE1934)
17. Na-a-man bèn nói rằng: Nếu ông không nhận, thì xin hãy cho kẻ tôi tớ ông lấy hai con la chở đất; vì từ rày về sau kẻ tôi tớ ông chẳng còn dâng của lễ thiêu hay sinh tế cho thần nào khác, chỉ dâng cho Đức Giê-hô-va mà thôi.
18. Song xin Đức Giê-hô-va tha thứ cho kẻ tôi tớ ông về điều nầy: Khi chủ tôi vào nhà Rim-môn đặng thờ lạy tại đó, và nương trên tay tôi, thì tôi cũng phải cúi mình trong nhà Rim-môn; khi tôi cúi mình trong nhà Rim-môn, xin Đức Giê-hô-va tha thứ cho kẻ tôi tớ ông về việc đó.
19. Ê-li-sê đáp rằng: Hãy đi bình an. Người đi khỏi người một đỗi.

Na-a-man xin được đem đất từ Y-sơ-ra-ên về quê hương như một cách để tiếp tục thờ phượng Đức Chúa Trời chân thật. Lời thỉnh cầu này cho thấy ông thật lòng muốn phục vụ Đức Giê-hô-va, dù khi trở về Sy-ri ông vẫn giữ địa vị của mình và phải đi cùng vua vào đền thờ một thần ngoại bang. Lời đáp của Ê-li-sê: “Hãy đi bình an” cho thấy Đức Chúa Trời hiểu tấm lòng và hoàn cảnh của Na-a-man, ban ân điển cho ông ngay cả trong những hoàn cảnh khó khăn mà ông phải đối diện.

2 Các Vua 5:20-22 (VIE1934)
20. Ghê-ha-si, tôi tớ của Ê-li-sê, người của Đức Chúa Trời, nói rằng: Nầy, chủ ta đã dung thứ cho Na-a-man, người Sy-ri nầy, không nhận vật chi nơi tay người đã đem đến; ta chỉ Đức Giê-hô-va hằng sống mà thề rằng ta sẽ chạy theo người và lấy vật chi nơi người.
21. Vậy, Ghê-ha-si đuổi theo Na-a-man. Khi Na-a-man thấy người chạy theo mình, bèn xuống xe đặng đón người, mà hỏi rằng: Mọi việc đều bình an chăng?
22. Ghê-ha-si đáp: Bình an. Chủ tôi sai tôi nói rằng: Nầy, vừa lúc nầy có hai người trai trẻ trong các con trai của những tiên tri đến cùng tôi từ núi Ép-ra-im; xin ông hãy cho họ một ta-lâng bạc và hai bộ áo xống.

Ghê-ha-si bị lòng tham thúc đẩy và không hài lòng vì Ê-li-sê đã từ chối lễ vật của Na-a-man. Ông lập ra một lời nói dối, dùng uy tín của Ê-li-sê để tìm cách lấy của cải từ Na-a-man. Ông bịa ra câu chuyện về hai người trai trẻ trong các con trai của những tiên tri đang cần giúp đỡ, hy vọng lời nói dối này sẽ khiến Na-a-man trao cho ông bạc và áo xống.

2 Các Vua 5:23-24 (VIE1934)
23. Na-a-man nói rằng: Xin hãy nhận hai ta-lâng. Người ép Ghê-ha-si, rồi cột hai ta-lâng bạc vào hai cái bị, cùng với hai bộ áo xống, giao cho hai đầy tớ mình mang đi trước người.
24. Khi Ghê-ha-si đến đồi, thì lấy các vật ấy khỏi tay họ, đem cất trong nhà mình, rồi cho hai người trở về.

Na-a-man, vẫn đang ở trong tinh thần rộng rãi và biết ơn, đã cho Ghê-ha-si nhiều hơn điều ông xin. Điều này cho thấy lòng biết ơn của Na-a-man đối với sự chữa lành mà ông đã nhận được. Sau khi nhận bạc và áo xống, Ghê-ha-si giấu chúng trong nhà mình. Hành động lén lút này cho thấy sự gian dối và ý định che giấu việc làm sai trái của ông. Lòng tham đã khiến Ghê-ha-si hành động hoàn toàn trái ngược với sự liêm chính của Ê-li-sê và lòng tin cậy của ông nơi sự chu cấp của Đức Chúa Trời.

2 Các Vua 5:25-27 (VIE1934)
25. Ghê-ha-si đi vào đứng trước mặt chủ mình. Ê-li-sê hỏi người rằng: Hỡi Ghê-ha-si, ngươi ở đâu đến? Người thưa rằng: Kẻ tôi tớ ông chẳng đi đâu.
26. Nhưng Ê-li-sê nói rằng: Khi người kia xuống xe đón ngươi, lòng ta há chẳng theo ngươi sao? Há phải là lúc nên nhận bạc, nhận áo xống, vườn ô-li-ve, vườn nho, chiên, bò, tôi trai, tớ gái sao?
27. Vậy, bịnh phung của Na-a-man sẽ dính vào ngươi và dòng dõi ngươi đời đời. Ghê-ha-si đi ra khỏi mặt người, mắc bịnh phung trắng như tuyết.

Ghê-ha-si cố nói dối Ê-li-sê, nhưng Ê-li-sê, nhờ sự hiểu biết đến từ Đức Chúa Trời, đã đối chất với ông. Câu hỏi của Ê-li-sê cho thấy đây không phải là lúc để tìm kiếm của cải vật chất, khi quyền năng và ân điển của Đức Chúa Trời đáng lẽ phải là trọng tâm. Lòng tham của Ghê-ha-si dẫn đến một hậu quả nghiêm trọng: ông bị mắc chính bệnh phung của Na-a-man. Sự phán xét này là một lời cảnh báo mạnh mẽ về sự nguy hiểm của sự gian dối và ích kỷ, đối lập với sự khiêm nhường và vâng lời mà Na-a-man đã thể hiện trước đó trong chương này.