2 Các Vua 8

Chương này tập trung vào việc người đàn bà Su-nem trở về từ xứ Phi-li-tin sau bảy năm đói kém, sự nổi lên và cai trị của Ha-xa-ên trên Sy-ri, và triều đại của Giê-hô-ram trên Giu-đa. Chương này cho thấy những hậu quả của lời tiên tri Đức Chúa Trời phán qua Ê-li-sê, đồng thời bày tỏ tình trạng hỗn loạn chính trị đang diễn ra trong khu vực.

2 Các Vua 8:1-5 (VIE1934)
1 Ê-li-sê nói cùng người đàn bà mà con trai đã được người khiến sống lại rằng: Hãy chỗi dậy, ngươi và nhà ngươi, đi và kiều ngụ nơi nào ngươi có thể kiều ngụ được; vì Đức Giê-hô-va đã gọi sự đói kém, và nó sẽ đến trong xứ bảy năm.
2 Người đàn bà bèn chỗi dậy, làm y theo lời người của Đức Chúa Trời, và đi cùng nhà mình ở trong xứ Phi-li-tin bảy năm.
3 Cuối bảy năm, người đàn bà từ xứ Phi-li-tin trở về, rồi đi đến vua đặng cầu xin về nhà và ruộng mình.
4 Vua đang nói chuyện với Ghê-ha-si, tôi tớ của người Đức Chúa Trời, mà rằng: Hãy thuật lại cho ta mọi việc lớn mà Ê-li-sê đã làm.
5 Đang khi Ghê-ha-si thuật cho vua nghe thể nào Ê-li-sê đã khiến người chết sống lại, thì kìa, người đàn bà có con trai đã được Ê-li-sê khiến sống lại đến cầu xin vua về nhà và ruộng mình. Ghê-ha-si nói rằng: Tâu vua chúa tôi, đây là người đàn bà, và đây là con trai người mà Ê-li-sê đã khiến sống lại.

Người đàn bà Su-nem, là người có con trai được Ê-li-sê khiến sống lại, được cảnh báo về một nạn đói sắp đến. Vâng theo lời chỉ dẫn, bà rời Y-sơ-ra-ên và đến sống trong xứ Phi-li-tin. Sau bảy năm, bà trở về và phát hiện tài sản của mình đã bị chiếm giữ, nên đến cầu xin vua trả lại nhà và đất cho mình. Đúng lúc ấy, Ghê-ha-si, tôi tớ của Ê-li-sê, đang kể cho vua nghe về những phép lạ mà Ê-li-sê đã làm thì người đàn bà xuất hiện. Đây là một sự trùng hợp đầy ý nghĩa, cho thấy Đức Chúa Trời có thể hành động đúng thời điểm để đem lại sự phục hồi cho những người tin cậy Ngài.

2 Các Vua 8:6 (VIE1934)
6 Vua hỏi người đàn bà, người bèn thuật lại cho vua nghe. Vua liền sai một quan hoạn mà phán rằng: Hãy trả lại cho người mọi vật thuộc về người, luôn cả mọi huê lợi của ruộng người từ ngày người bỏ xứ cho đến ngày nay.

Nhà vua tin lời chứng của Ghê-ha-si và lời trình bày của người đàn bà, nên lập tức hành động để trả lại tài sản cho bà. Không những bà nhận lại được đất đai của mình, mà còn được bồi thường phần huê lợi mà mảnh đất đáng lẽ đem lại trong bảy năm bà vắng mặt. Điều này cho thấy sự công bình và sự chu cấp của Đức Chúa Trời đối với những người vâng theo sự hướng dẫn của Ngài.

2 Các Vua 8:7-9 (VIE1934)
7 Ê-li-sê đến Đa-mách. Bấy giờ Bên-Ha-đát, vua Sy-ri, đang đau; người ta báo cho vua rằng: Người của Đức Chúa Trời đã đến đây.
8 Vua nói cùng Ha-xa-ên rằng: Hãy cầm theo lễ vật trong tay, đi đón người của Đức Chúa Trời, và nhờ người cầu hỏi Đức Giê-hô-va mà rằng: Tôi sẽ khỏi bịnh nầy chăng?
9 Ha-xa-ên bèn đi đón người, đem theo lễ vật của mọi vật tốt nhất tại Đa-mách, đến bốn mươi lạc đà chở. Người đến đứng trước mặt Ê-li-sê mà nói rằng: Con trai vua, là Bên-Ha-đát, vua Sy-ri, sai tôi đến cùng ông mà rằng: Tôi sẽ khỏi bịnh nầy chăng?

Bên-Ha-đát, vua Sy-ri, nghe tin Ê-li-sê đang có mặt tại Đa-mách nên tìm kiếm lời chỉ dẫn của ông về căn bệnh của mình. Ha-xa-ên, một quan chức cấp cao, được sai đi với rất nhiều lễ vật để hỏi xem Bên-Ha-đát có khỏi bệnh hay không. Sự việc này cho thấy danh tiếng của Ê-li-sê đã vượt ra ngoài Y-sơ-ra-ên, đồng thời phản ánh tập tục dâng những lễ vật lớn cho các tiên tri như một dấu hiệu của sự kính trọng và hy vọng nhận được câu trả lời thuận lợi.

2 Các Vua 8:10-12 (VIE1934)
10 Ê-li-sê nói rằng: Hãy đi nói với người rằng: Ngươi chắc sẽ khỏi; nhưng Đức Giê-hô-va đã tỏ cho ta biết rằng người chắc sẽ chết.
11 Người nhìn chăm chú vào Ha-xa-ên cho đến khi người nầy hổ thẹn; rồi người của Đức Chúa Trời khóc.
12 Ha-xa-ên hỏi rằng: Cớ sao chúa tôi khóc? Người đáp rằng: Vì ta biết những điều ác ngươi sẽ làm cho dân Y-sơ-ra-ên: Ngươi sẽ dùng lửa đốt các thành lũy chúng nó, dùng gươm giết những trai trẻ, đập trẻ con chúng nó, và mổ bụng những đàn bà có chửa.

Ê-li-sê cho Ha-xa-ên biết rằng dù Bên-Ha-đát sẽ khỏi căn bệnh hiện tại, ông vẫn sẽ chết. Phản ứng đầy cảm xúc của Ê-li-sê cho thấy ông nhìn thấy trước Ha-xa-ên sẽ lên ngôi và gây ra những hành động tàn bạo đối với Y-sơ-ra-ên. Đây là một lời tiên tri đau buồn, cho thấy sự đau đớn có thể đi cùng với việc biết trước những biến cố tương lai, đặc biệt khi những biến cố ấy liên quan đến sự đau khổ và hủy diệt của dân sự.

2 Các Vua 8:13-15 (VIE1934)
13 Ha-xa-ên nói rằng: Nhưng đầy tớ ông là gì, chỉ là một con chó, mà làm được việc lớn lao dường ấy sao? Ê-li-sê đáp rằng: Đức Giê-hô-va đã tỏ cho ta biết rằng ngươi sẽ làm vua Sy-ri.
14 Ha-xa-ên lìa khỏi Ê-li-sê, trở về cùng chủ mình. Vua hỏi người rằng: Ê-li-sê nói cùng ngươi điều gì? Người đáp rằng: Người nói với tôi rằng: Vua chắc sẽ khỏi.
15 Qua ngày sau, Ha-xa-ên lấy một cái mền dày, nhúng nước, trải trên mặt vua, khiến vua chết; rồi Ha-xa-ên lên ngôi thế cho vua.

Mặc dù ban đầu Ha-xa-ên không thể tin rằng mình sẽ làm những điều khủng khiếp như vậy, lời tiên tri của Ê-li-sê đã được ứng nghiệm. Ha-xa-ên giết Bên-Ha-đát bằng cách làm ông nghẹt thở, rồi chiếm lấy ngai vua Sy-ri. Hành động này mở đầu cho một triều đại tàn bạo và xác nhận điều Ê-li-sê đã nhìn thấy trước về sự hủy diệt mà Ha-xa-ên sẽ đem đến cho Y-sơ-ra-ên.

2 Các Vua 8:16-19 (VIE1934)
16 Năm thứ năm đời Giô-ram, con trai A-háp, vua Y-sơ-ra-ên, khi Giô-sa-phát còn làm vua Giu-đa, thì Giê-hô-ram, con trai Giô-sa-phát, lên làm vua Giu-đa.
17 Người được ba mươi hai tuổi khi lên ngôi, và cai trị tám năm tại Giê-ru-sa-lem.
18 Người đi theo đường của các vua Y-sơ-ra-ên, như nhà A-háp đã làm; vì con gái A-háp làm vợ người. Người làm điều ác trước mặt Đức Giê-hô-va.
19 Dầu vậy, Đức Giê-hô-va không muốn hủy diệt Giu-đa, vì cớ Đa-vít, tôi tớ Ngài, y theo lời Ngài đã hứa ban cho người một ngọn đèn luôn luôn cho người và cho con cháu người.

Trong đoạn này, chúng ta gặp một tình huống đặc biệt khi hai vua có tên gần như giống nhau — Giô-ram (hay Giê-hô-ram) của Y-sơ-ra-ên và Giô-ram (hay Giê-hô-ram) của Giu-đa — cùng cai trị trong một thời gian. Đoạn Kinh Thánh bắt đầu bằng việc nói rằng Giê-hô-ram, con trai Giô-sa-phát, lên làm vua Giu-đa vào năm thứ năm của Giô-ram, con trai A-háp, vua Y-sơ-ra-ên. Sự chồng lấn này cho thấy có khả năng đã có một thời kỳ đồng trị vì, trong đó Giê-hô-ram của Giu-đa bắt đầu cai trị trong khi cha ông là Giô-sa-phát vẫn còn sống. Cách sắp xếp đồng trị vì này có thể nhằm bảo đảm sự chuyển giao quyền lực diễn ra thuận lợi. Đáng tiếc, do ảnh hưởng của cuộc hôn nhân với A-tha-li, con gái của A-háp, Giê-hô-ram của Giu-đa đi theo những thực hành thờ hình tượng của gia đình hoàng gia Y-sơ-ra-ên, khiến Giu-đa lìa xa sự trung tín của Giô-sa-phát. Tuy nhiên, bất chấp những hành động của Giê-hô-ram, lời hứa của Đức Chúa Trời với Đa-vít vẫn bảo tồn dòng vua Giu-đa. Câu 19 cho thấy Đức Chúa Trời nhớ đến giao ước với Đa-vít và không hủy diệt Giu-đa vì cớ Đa-vít. Đoạn này cho thấy mối liên hệ chặt chẽ giữa hai vương quốc trong thời kỳ này, đồng thời cũng cho thấy ảnh hưởng tiêu cực mà nhà A-háp đã đem đến cho Giu-đa.

2 Các Vua 8:20-22 (VIE1934)
20 Trong đời Giê-hô-ram, Ê-đôm phản nghịch dưới quyền Giu-đa, và lập một vua trên mình.
21 Giê-hô-ram đi đến Xa-i-rơ, cùng hết thảy xe cộ người. Ban đêm, người chỗi dậy đánh quân Ê-đôm đã vây mình và các quan trưởng xe; nhưng quân lính chạy trốn về trại mình.
22 Vậy, Ê-đôm phản nghịch khỏi quyền Giu-đa cho đến ngày nay. Líp-na cũng phản nghịch trong lúc ấy.

Trong thời trị vì của Giê-hô-ram, Ê-đôm thành công trong việc nổi loạn chống lại quyền kiểm soát của Giu-đa, đánh dấu một tổn thất đáng kể đối với vương quốc. Líp-na cũng nổi loạn vào thời điểm ấy, càng làm vương quốc của Giê-hô-ram suy yếu. Những biến động chính trị này cho thấy sự cai trị của Giê-hô-ram ngày càng gặp khó khăn và Giu-đa bắt đầu mất quyền kiểm soát đối với những lãnh thổ trước đây thuộc quyền mình.

2 Các Vua 8:23-24 (VIE1934)
23 Các công việc khác của Giô-ram và mọi điều người đã làm, há chẳng chép trong sách sử ký của các vua Giu-đa sao?
24 Giô-ram an nghỉ cùng các tổ phụ mình, và được chôn với các tổ phụ tại thành Đa-vít. A-cha-xia, con trai người, kế vị người.

Triều đại của Giê-hô-ram kết thúc, và những việc ông làm được ghi trong sách sử ký của các vua Giu-đa. Sau khi qua đời, ông được chôn tại thành Đa-vít, nơi an táng của các vua Giu-đa. A-cha-xia, con trai ông, kế vị. Mặc dù ông thuộc dòng dõi hoàng gia Đa-vít, triều đại của ông bị đánh dấu bởi sự gian ác và sự ảnh hưởng của nhà A-háp.

2 Các Vua 8:25-27 (VIE1934)
25 Năm thứ mười hai đời Giô-ram, con trai A-háp, vua Y-sơ-ra-ên, thì A-cha-xia, con trai Giê-hô-ram, vua Giu-đa, lên làm vua.
26 A-cha-xia được hai mươi hai tuổi khi lên ngôi, và cai trị một năm tại Giê-ru-sa-lem. Mẹ người tên là A-tha-li, là cháu gái Ôm-ri, vua Y-sơ-ra-ên.
27 Người đi theo đường của nhà A-háp, làm điều ác trước mặt Đức Giê-hô-va, như nhà A-háp; vì người là con rể của nhà A-háp.

A-cha-xia trở thành vua Giu-đa, nhưng giống như cha mình, ông đi theo những thực hành gian ác của nhà A-háp. Mẹ ông là A-tha-li thuộc dòng dõi của A-háp và có ảnh hưởng đến con đường ông lựa chọn. Triều đại ngắn ngủi của ông tiếp tục khuôn mẫu không vâng lời Đức Chúa Trời, dẫn đến sự suy thoái hơn nữa về đạo đức và chính trị của Giu-đa.

2 Các Vua 8:28-29 (VIE1934)
28 Người đi với Giô-ram, con trai A-háp, để đánh Ha-xa-ên, vua Sy-ri, tại Ra-mốt Ga-la-át; quân Sy-ri đánh bị thương Giô-ram.
29 Vua Giô-ram trở về Gít-rê-ên đặng dưỡng thương vì những vết thương người đã chịu tại Ra-ma, khi người đánh Ha-xa-ên, vua Sy-ri. A-cha-xia, con trai Giê-hô-ram, vua Giu-đa, xuống Gít-rê-ên thăm Giô-ram, con trai A-háp, vì người đau.

A-cha-xia, vua Giu-đa, liên minh với Giô-ram, vua Y-sơ-ra-ên, để chống lại Ha-xa-ên, thế lực đang nổi lên của Sy-ri. Trong trận chiến tại Ra-mốt Ga-la-át, Giô-ram bị thương và trở về Gít-rê-ên để dưỡng thương. A-cha-xia đến thăm người đồng minh và cũng là người thân của mình tại Gít-rê-ên. Điều này cho thấy mối liên hệ chính trị và gia đình chặt chẽ giữa hai vị vua, vì mẹ của A-cha-xia thuộc nhà A-háp. Tuy nhiên, liên minh này được xây dựng trên nền tảng của sự thờ hình tượng và không vâng lời Đức Chúa Trời, chuẩn bị cho sự phán xét sắp đến trên cả hai vương quốc.