2 Các Vua 9

Trong chương này, chúng ta chứng kiến việc Giê-hu được xức dầu làm vua Y-sơ-ra-ên. Ông được giao nhiệm vụ thi hành sự phán xét của Đức Chúa Trời đối với nhà A-háp. Sứ mạng của Giê-hu là thanh tẩy Y-sơ-ra-ên khỏi sự thờ hình tượng và di sản gian ác của A-háp cùng Giê-sa-bên. Chương này ghi lại sự ứng nghiệm của các lời tiên tri, bao gồm cái chết của Giô-ram, vua Y-sơ-ra-ên, A-cha-xia, vua Giu-đa, và Giê-sa-bên, đánh dấu một bước ngoặt quan trọng trong lịch sử Y-sơ-ra-ên.

2 Các Vua 9:1-5 (VIE1934)
1 Ê-li-sê, đấng tiên tri, gọi một người trong các con trai của những tiên tri, mà nói rằng: Hãy thắt lưng, cầm lấy bình dầu này trong tay, và đi đến Ra-mốt Ga-la-át.
2 Khi ngươi đến đó, hãy tìm Giê-hu, con trai Giô-sa-phát, cháu Nim-si; hãy đi vào, khiến người đứng dậy giữa các anh em mình, rồi dẫn người vào một phòng kín.
3 Đoạn lấy bình dầu đổ trên đầu người, và nói rằng: Đức Giê-hô-va phán như vầy: Ta đã xức dầu cho ngươi làm vua trên Y-sơ-ra-ên. Rồi mở cửa mà chạy đi, chớ chậm trễ.
4 Vậy, người trai trẻ, là tôi tớ của đấng tiên tri, đi đến Ra-mốt Ga-la-át.
5 Khi người đến, thấy các quan trưởng của đạo binh đang ngồi đó, thì nói rằng: Hỡi quan trưởng, tôi có lời nói với ông. Giê-hu hỏi rằng: Với ai trong chúng ta? Người đáp: Với ông, hỡi quan trưởng.

Trong những câu này, Ê-li-sê sai một người tiên tri trẻ đi xức dầu cho Giê-hu làm vua trên Y-sơ-ra-ên, qua đó thực hiện sự phán xét của Đức Chúa Trời đối với nhà A-háp. Giê-hu là một quan trưởng quân đội đang ở Ra-mốt Ga-la-át, và việc xức dầu được thực hiện cách kín đáo để tránh sự nghi ngờ và giúp Giê-hu có thể hành động nhanh chóng. Sự khẩn cấp được nhấn mạnh qua lời dặn của người tiên tri: phải xức dầu cho Giê-hu rồi lập tức chạy đi. Điều này cho thấy chương trình của Đức Chúa Trời đang được thực hiện, và Giê-hu được biệt riêng cho một sứ mạng đặc biệt.

2 Các Vua 9:6 (VIE1934)
6 Người đứng dậy, đi vào nhà; rồi người trai trẻ đổ dầu trên đầu người và nói rằng: Giê-hô-va Đức Chúa Trời của Y-sơ-ra-ên phán như vầy: Ta đã xức dầu cho ngươi làm vua trên dân của Đức Giê-hô-va, tức là trên Y-sơ-ra-ên.

Giê-hu được người tiên tri trẻ xức dầu cách riêng tư, biểu thị rằng ông được Đức Chúa Trời chỉ định làm vua trên Y-sơ-ra-ên. Việc xức dầu là một hành động mang tính biểu tượng, cho thấy Đức Chúa Trời đã chọn Giê-hu để lãnh đạo dân Ngài và thi hành sự phán xét trên nhà A-háp. Đây là một bước ngoặt, khi Giê-hu nhận được thẩm quyền từ Đức Chúa Trời để thực hiện sứ mạng được giao.

2 Các Vua 9:7-10 (VIE1934)
7 Ngươi sẽ đánh nhà A-háp, chủ ngươi, hầu cho Ta báo thù huyết của các tôi tớ Ta là những kẻ tiên tri, và huyết của mọi tôi tớ Đức Giê-hô-va, bởi tay Giê-sa-bên.
8 Cả nhà A-háp sẽ bị diệt; Ta sẽ diệt hết những người nam của A-háp, cả kẻ bị giữ lẫn kẻ được tự do trong Y-sơ-ra-ên.
9 Ta sẽ làm cho nhà A-háp giống như nhà Giê-rô-bô-am, con trai Nê-bát, và như nhà Ba-ê-sa, con trai A-hi-gia.
10 Chó sẽ ăn Giê-sa-bên tại trong địa phận Gít-rê-ên, và chẳng ai chôn nàng. Đoạn người mở cửa và chạy trốn.

Sứ mạng của Giê-hu được nói rõ: ông phải tiêu diệt nhà A-háp như một hành động phán xét của Đức Chúa Trời vì sự đổ huyết mà Giê-sa-bên và triều đại của A-háp đã gây ra. Lời tiên tri cũng nói đến việc dòng dõi của A-háp sẽ bị diệt sạch, giống như điều đã xảy ra với nhà Giê-rô-bô-am và nhà Ba-ê-sa. Cái chết của Giê-sa-bên cũng được báo trước một cách cụ thể, nhấn mạnh sự nhục nhã sẽ đến với bà và cho thấy mức độ nghiêm trọng của sự phán xét của Đức Chúa Trời đối với sự gian ác.

2 Các Vua 9:11-15 (VIE1934)
11 Khi Giê-hu đi ra cùng với các tôi tớ của chủ mình, có một người hỏi rằng: Mọi việc bình yên chăng? Người điên ấy đến với ông làm gì? Người đáp rằng: Các ngươi biết người và lời nói của người.
12 Nhưng họ nói rằng: Nói dối! Hãy nói cho chúng tôi biết. Người bèn nói rằng: Người đã nói với tôi như vầy, như vầy, rằng: Đức Giê-hô-va phán như vầy: Ta đã xức dầu cho ngươi làm vua trên Y-sơ-ra-ên.
13 Bấy giờ, mỗi người vội lấy áo mình trải dưới chân người trên các bậc thang, thổi kèn và nói rằng: Giê-hu làm vua!
14 Vậy Giê-hu, con trai Giô-sa-phát, cháu Nim-si, đồng mưu nghịch cùng Giô-ram. Vả, Giô-ram và cả Y-sơ-ra-ên đang giữ Ra-mốt Ga-la-át chống cùng Ha-xa-ên, vua Sy-ri.
15 Nhưng vua Giô-ram đã trở về Gít-rê-ên đặng chữa những vết thương người đã bị dân Sy-ri gây cho khi người đánh trận cùng Ha-xa-ên, vua Sy-ri. Giê-hu nói rằng: Nếu các ngươi bằng lòng, chớ để ai trốn khỏi thành mà đi báo tin tại Gít-rê-ên.

Ban đầu Giê-hu cố giảm nhẹ việc xức dầu, nhưng khi các quan trưởng hỏi dồn, ông tiết lộ sứ điệp mà người tiên tri đã truyền cho mình. Các binh sĩ nhanh chóng chấp nhận Giê-hu làm vua, cho thấy họ sẵn sàng đi theo sự thay đổi đang diễn ra. Đây là khởi đầu của âm mưu chống lại Giô-ram. Mệnh lệnh của Giê-hu không cho bất cứ ai rời khỏi thành cho thấy tính bí mật và khẩn cấp cần thiết để lật đổ Giô-ram trước khi ông có thể chuẩn bị phòng thủ.

2 Các Vua 9:16-20 (VIE1934)
16 Đoạn Giê-hu lên xe, đi đến Gít-rê-ên, vì Giô-ram đang nằm dưỡng thương tại đó. A-cha-xia, vua Giu-đa, cũng đã xuống thăm Giô-ram.
17 Người canh đứng trên tháp tại Gít-rê-ên, thấy đoàn quân của Giê-hu đến, thì nói rằng: Tôi thấy một đoàn quân. Giô-ram nói rằng: Hãy sai một người kỵ binh đi gặp chúng, bảo rằng: Bình yên chăng?
18 Vậy, một người kỵ binh đi gặp người, nói rằng: Vua hỏi: Bình yên chăng? Giê-hu đáp: Ngươi can gì đến sự bình yên? Hãy quay lại mà theo ta. Người canh báo tin rằng: Người đưa tin đã đến nơi họ, nhưng không trở lại.
19 Giô-ram lại sai một người kỵ binh khác. Người này đến gần chúng, nói rằng: Vua hỏi: Bình yên chăng? Giê-hu đáp: Ngươi can gì đến sự bình yên? Hãy quay lại mà theo ta.
20 Người canh báo tin rằng: Người ấy đã đến nơi họ, nhưng không trở lại; và cách đánh xe giống như cách đánh xe của Giê-hu, con trai Nim-si, vì người đánh xe như người điên vậy.

Việc Giê-hu tiến đến Gít-rê-ên khiến mọi người báo động. Vua Giô-ram chưa biết ý định của Giê-hu nên sai các sứ giả đi hỏi xem ông có mang tin bình an hay không. Nhưng Giê-hu hoàn toàn quyết tâm thi hành sự phán xét của Đức Chúa Trời, nên ông từ chối trả lời và khiến cả hai sứ giả đi theo mình. Cách ông điều khiển xe nhanh và mạnh đến mức người canh nhận ra đó là Giê-hu, báo hiệu cho Giô-ram rằng một việc nghiêm trọng đang xảy ra.

2 Các Vua 9:21-24 (VIE1934)
21 Giô-ram nói rằng: Hãy thắng xe. Người ta thắng xe người. Giô-ram, vua Y-sơ-ra-ên, và A-cha-xia, vua Giu-đa, mỗi người lên xe mình đi ra đón Giê-hu, và gặp người tại trong ruộng của Na-bốt, người Gít-rê-ên.
22 Khi Giô-ram thấy Giê-hu, thì hỏi rằng: Giê-hu, bình yên chăng? Người đáp: Có bình yên sao được, miễn là sự tà dâm và tà thuật của Giê-sa-bên, mẹ ngươi, còn nhiều như vậy?
23 Giô-ram bèn quay xe chạy trốn, và nói với A-cha-xia rằng: Có mưu phản, A-cha-xia!
24 Giê-hu giương cung hết sức mình, bắn Giô-ram giữa hai cánh tay; mũi tên xuyên qua lòng người, và người ngã xuống trong xe.

Giô-ram và A-cha-xia, hai vua của Y-sơ-ra-ên và Giu-đa, đích thân gặp Giê-hu mà không biết ý định thù nghịch của ông. Khi Giô-ram hỏi về sự bình an, Giê-hu lên án tội lỗi của Giê-sa-bên, những điều đã ảnh hưởng sâu rộng đến Y-sơ-ra-ên. Nhận ra ý định của Giê-hu, Giô-ram tìm cách chạy trốn, nhưng Giê-hu bắn chết ông, làm ứng nghiệm sự phán xét của Đức Chúa Trời trên nhà A-háp. Cảnh này xảy ra ngay trên ruộng của Na-bốt, tạo thêm ý nghĩa đặc biệt, bởi A-háp và Giê-sa-bên trước đây đã chiếm đoạt cách bất công mảnh đất này; nay sự phán xét xảy đến ngay tại nơi ấy.

2 Các Vua 9:25-29 (VIE1934)
25 Giê-hu nói với Bích-ca, quan trưởng mình, rằng: Hãy đem nó quăng trong ruộng của Na-bốt, người Gít-rê-ên; vì ngươi hãy nhớ rằng, khi ta và ngươi cùng cưỡi ngựa sau A-háp, cha nó, thì Đức Giê-hô-va đã phán về nó rằng:
26 Thật, Ta đã thấy ngày hôm qua huyết của Na-bốt và huyết các con trai người, Đức Giê-hô-va phán vậy; và Ta sẽ báo trả cho ngươi tại trong ruộng này, Đức Giê-hô-va phán vậy. Vậy bây giờ, hãy đem nó quăng vào trong ruộng này, y theo lời của Đức Giê-hô-va.
27 Khi A-cha-xia, vua Giu-đa, thấy vậy, bèn chạy theo đường về Bết-ha-gan. Giê-hu đuổi theo người và nói rằng: Hãy bắn nó trong xe. Người ta bắn người tại dốc Gua, gần I-bờ-lê-am. Nhưng người chạy trốn đến Mê-ghi-đô, và chết tại đó.
28 Các tôi tớ người chở người trên xe về Giê-ru-sa-lem, và chôn người trong mộ người cùng tổ phụ người, tại trong thành Đa-vít.
29 Năm thứ mười một đời Giô-ram, con trai A-háp, thì A-cha-xia lên làm vua Giu-đa.

Sự phán xét của Giê-hu đối với Giô-ram không phải là một hành động ngẫu nhiên, nhưng liên quan trực tiếp đến sự bất công trước đây đối với Na-bốt. Giê-hu nhớ lời tiên tri của Đức Chúa Trời phán nghịch cùng nhà A-háp, và giờ đây lời ấy được ứng nghiệm khi thi thể Giô-ram bị quăng trên chính mảnh đất mà A-háp đã chiếm đoạt. A-cha-xia, vua Giu-đa, chứng kiến việc này rồi chạy trốn, nhưng Giê-hu đuổi theo và khiến ông bị trọng thương. Cái chết của A-cha-xia cho thấy hậu quả của mối liên minh với nhà A-háp, vì triều đại của ông đã bị ảnh hưởng bởi sự liên kết với nhà gian ác ấy. Tuy nhiên, ông vẫn được đem về Giê-ru-sa-lem và chôn trong mộ của tổ phụ mình, thể hiện địa vị hoàng gia của ông với tư cách là một vua thuộc dòng Đa-vít.

2 Các Vua 9:30-33 (VIE1934)
30 Khi Giê-hu đến Gít-rê-ên, Giê-sa-bên hay tin, bèn tô mắt, sửa đầu tóc, và đứng nơi cửa sổ mà ngó ra.
31 Khi Giê-hu vào cửa thành, nàng nói rằng: Xim-ri, kẻ giết chủ mình, bình yên chăng?
32 Người ngước mắt lên cửa sổ, nói rằng: Ai theo ta? Ai? Có hai ba thái giám ngó ra.
33 Người nói rằng: Hãy liệng nó xuống. Vậy họ liệng nàng xuống, huyết nàng văng trên tường và trên ngựa; người giày đạp nàng dưới chân.

Việc Giê-sa-bên cố đối đầu với Giê-hu, trang điểm và chế nhạo ông bằng cách gọi ông là Xim-ri, một kẻ trước đây đã giết vua của mình, cho thấy bà vẫn chống đối ngay cả khi sự phán xét đã đến. Tuy nhiên, thẩm quyền của Giê-hu được thể hiện rõ khi ông kêu gọi những người đứng về phía mình, và chính các thái giám của Giê-sa-bên đã ném bà xuống từ cửa sổ. Cái chết của Giê-sa-bên diễn ra nhanh chóng, và máu bà văng trên tường và ngựa, cho thấy lời phán xét của Đức Chúa Trời về sự gian ác và sự đổ máu mà bà đã gây ra đang được ứng nghiệm.

2 Các Vua 9:34-37 (VIE1934)
34 Đoạn Giê-hu vào, ăn và uống, rồi nói rằng: Hãy đi xem người đàn bà bị nguyền rủa ấy, và chôn nó đi; vì nó là con gái của vua.
35 Vậy họ đi chôn nàng, nhưng chẳng thấy chi về nàng hết, chỉ còn sọ, chân, và lòng bàn tay mà thôi.
36 Họ trở về báo cho Giê-hu hay. Người nói rằng: Ấy là lời của Đức Giê-hô-va đã phán bởi Ê-li, người Thi-sê-be, tôi tớ Ngài, rằng: Chó sẽ ăn thịt Giê-sa-bên tại trong địa phận Gít-rê-ên;
37 và thây của Giê-sa-bên sẽ như phân trên mặt đồng ruộng, trong địa phận Gít-rê-ên, đến nỗi người ta sẽ không nói rằng: Ấy là Giê-sa-bên.

Sau khi Giê-sa-bên chết, Giê-hu truyền lệnh đem bà đi chôn, vì bà là con gái của một vua. Tuy nhiên, lời tiên tri của Ê-li được ứng nghiệm khi người ta chỉ tìm thấy một vài phần thân thể còn lại, còn phần lớn thân thể bà đã bị chó ăn. Kết cục kinh khủng này là sự ứng nghiệm trực tiếp của sự phán xét Đức Chúa Trời đã báo trước, cho thấy sự cai trị gian ác của Giê-sa-bên đã hoàn toàn kết thúc và không còn một tượng đài nào để lưu lại danh tiếng của bà. Thân thể bà bị tan tác cho thấy sự nhục nhã cuối cùng và là lời cảnh báo về hậu quả của sự phản nghịch Đức Chúa Trời.