2 Sử Ký 23

Chương này trình bày những sự kiện xung quanh cuộc đảo chính đưa Giô-ách, người thừa kế hợp pháp, lên ngôi vua Giu-đa. Dưới sự hướng dẫn của thầy tế lễ thượng phẩm Giê-hô-gia-đa, đền thờ trở thành trung tâm của cuộc nổi dậy chống lại sự cai trị gian ác của nữ hoàng A-tha-li. Chương này minh họa sự bảo vệ của Đức Chúa Trời đối với dòng dõi Đa-vít và vai trò của những nhà lãnh đạo trung tín trong việc khôi phục sự thờ phượng chân thật.

2 Sử Ký 23:1-5 (VIE1934)
1. Năm thứ bảy, Giê-hô-gia-đa làm cho mình mạnh dạn, kết giao ước cùng các quan trưởng của trăm quân, là A-xa-ria, con trai Giê-rô-ham; Ích-ma-ên, con trai Giô-ha-nan; A-xa-ria, con trai Ô-bết; Ma-a-sê-gia, con trai A-đa-gia; và Ê-li-sa-phát, con trai Xi-chri.
2. Những người nầy đi khắp xứ Giu-đa, nhóm những người Lê-vi ở các thành Giu-đa, và những trưởng tộc của Y-sơ-ra-ên, rồi đến Giê-ru-sa-lem.
3. Cả hội chúng lập giao ước với vua tại trong đền của Đức Chúa Trời. Giê-hô-gia-đa nói cùng chúng rằng: Nầy, con trai vua sẽ cai trị, y như Đức Giê-hô-va đã phán về các con trai của Đa-vít.
4. Nầy là điều các ngươi phải làm: Một phần ba các thầy tế lễ và người Lê-vi, là những kẻ đến nhằm ngày Sa-bát, sẽ canh giữ các cửa;
5. một phần ba sẽ ở trong cung vua, và một phần ba ở tại cửa nền; còn hết thảy dân sự sẽ ở trong hành lang của đền Đức Giê-hô-va.

Giê-hô-gia-đa, thầy tế lễ thượng phẩm, đã hành động quyết đoán vào năm thứ bảy của đời Giô-ách. Ông liên minh với các quan trưởng quân đội và người Lê-vi, tập hợp họ tại Giê-ru-sa-lem. Cùng nhau, họ lập giao ước trong đền thờ, công nhận Giô-ách là vị vua hợp pháp, làm ứng nghiệm lời hứa của Đức Chúa Trời đối với dòng dõi Đa-vít. Kế hoạch bao gồm việc bố trí lính canh tại những vị trí chiến lược trong ngày Sa-bát để bảo vệ Giô-ách và bảo đảm cuộc đảo chính thành công. Bước đi chiến lược này cũng phản ánh tầm quan trọng của ngày Sa-bát trong hoạt động của họ.

2 Sử Ký 23:6-10 (VIE1934)
6. Chẳng ai được vào trong đền Đức Giê-hô-va, ngoại trừ những thầy tế lễ và người Lê-vi phục sự; chúng được vào, vì chúng là thánh; còn cả dân sự phải giữ điều Đức Giê-hô-va đã truyền.
7. Người Lê-vi sẽ vây quanh vua, mỗi người cầm khí giới trong tay mình; hễ ai vào trong đền, sẽ bị giết; các ngươi phải ở cùng vua khi người vào và khi người ra.
8. Người Lê-vi và cả Giu-đa đều làm theo mọi điều Giê-hô-gia-đa, thầy tế lễ, đã truyền. Mỗi người đem những người mình phải giữ phiên trong ngày Sa-bát, cùng với những người đã mãn phiên trong ngày Sa-bát; vì Giê-hô-gia-đa, thầy tế lễ, không cho các ban ấy về.
9. Giê-hô-gia-đa, thầy tế lễ, giao cho các quan trưởng của trăm quân những giáo và khiên lớn nhỏ của vua Đa-vít, vốn ở trong đền Đức Chúa Trời.
10. Người đặt cả dân sự, mỗi người cầm khí giới trong tay, từ bên hữu đền cho đến bên tả đền, gần bàn thờ và gần đền, ở chung quanh vua.

Giê-hô-gia-đa đưa ra những chỉ thị nghiêm ngặt để bảo đảm rằng chỉ các thầy tế lễ và người Lê-vi mới được vào đền thờ, nhấn mạnh tính thánh khiết của nơi này. Người Lê-vi được truyền phải bao quanh vị vua trẻ với khí giới trong tay, sẵn sàng bảo vệ ông khỏi bất kỳ kẻ xâm nhập nào. Những sự chuẩn bị quân sự được thực hiện kỹ lưỡng, sử dụng những vũ khí từng thuộc về vua Đa-vít, tượng trưng cho sự tiếp nối của dòng dõi Đa-vít. Mọi người đều được bố trí vào vị trí đã định, sẵn sàng cho thời điểm công bố vị vua hợp pháp.

2 Sử Ký 23:11 (VIE1934)
11. Đoạn họ đem con trai vua ra, đội mão triều thiên cho người, trao luật pháp cho người, lập người làm vua; Giê-hô-gia-đa và các con trai người xức dầu cho người, mà rằng: Vua vạn tuế!

Đỉnh điểm của kế hoạch là việc đưa Giô-ách ra và công bố ông làm vua. Giê-hô-gia-đa đem Giô-ách ra, đội mão triều thiên cho ông và trao cho ông “luật pháp” — có thể là sách Luật pháp Môi-se — tượng trưng cho trách nhiệm của nhà vua phải cai trị theo các điều răn của Đức Chúa Trời. Việc xức dầu và lời tung hô công khai tuyên bố tính hợp pháp của ông và báo hiệu sự chấm dứt triều đại của A-tha-li.

2 Sử Ký 23:12-15 (VIE1934)
12. Khi A-tha-li nghe tiếng dân sự chạy và ngợi khen vua, bèn đi đến cùng dân sự trong đền Đức Giê-hô-va.
13. Người nhìn xem, thấy vua đứng nơi cột mình tại cửa vào, các quan trưởng và những người thổi kèn đứng gần vua; cả dân trong xứ đều vui mừng và thổi kèn, những người ca hát với các thứ nhạc khí, và những người dẫn đầu sự ngợi khen. A-tha-li xé áo mình mà kêu lên rằng: Phản nghịch! Phản nghịch!
14. Giê-hô-gia-đa, thầy tế lễ, truyền đem các quan trưởng của trăm quân ra, là những người cai trị quân đội, mà nói rằng: Hãy dẫn nàng ra ngoài hàng ngũ; hễ ai theo nàng, hãy dùng gươm giết đi. Vì thầy tế lễ đã nói rằng: Chớ giết nàng trong đền Đức Giê-hô-va.
15. Vậy, họ bắt nàng; nàng đi đến cửa ngựa vào cung vua, và tại đó họ giết nàng.

Khi nghe tiếng huyên náo, A-tha-li bước vào đền thờ và thấy Giô-ách đã được đội mão làm vua, xung quanh là đám đông đang vui mừng. Nhận ra quyền lực của mình đã bị lấy khỏi tay, bà cáo buộc hội chúng phản nghịch. Tuy nhiên, Giê-hô-gia-đa đã chuẩn bị trước và truyền đưa bà ra khỏi đền thờ. Bà bị giết tại cửa ngựa, đánh dấu sự kết thúc triều đại của bà và sự khôi phục vương quyền của dòng dõi Đa-vít.

2 Sử Ký 23:16-21 (VIE1934)
16. Giê-hô-gia-đa lập giao ước giữa mình, cả dân sự, và vua, rằng chúng sẽ làm dân của Đức Giê-hô-va.
17. Cả dân sự bèn đi đến nhà Ba-anh, phá đổ nó, đập nát các bàn thờ và hình tượng nó, và giết Ma-than, thầy tế lễ Ba-anh, trước các bàn thờ.
18. Giê-hô-gia-đa giao việc coi sóc đền Đức Giê-hô-va cho các thầy tế lễ và người Lê-vi, là những người Đa-vít đã phân công trong đền Đức Giê-hô-va, đặng dâng những của lễ thiêu của Đức Giê-hô-va, y như đã chép trong luật pháp Môi-se, cách vui mừng và ca hát, theo lệ Đa-vít đã định.
19. Người cũng đặt những người giữ cửa tại các cửa đền Đức Giê-hô-va, để chẳng cho kẻ ô uế nào vào.
20. Đoạn, người đem các quan trưởng của trăm quân, các người sang trọng, các quan cai trị dân sự, và cả dân trong xứ, rồi đưa vua từ đền Đức Giê-hô-va xuống; chúng đi qua cửa trên mà vào cung vua, và đặt vua ngồi trên ngôi nước.
21. Cả dân trong xứ đều vui mừng, thành được yên tịnh, vì chúng đã dùng gươm giết A-tha-li.

Sau cái chết của A-tha-li, Giê-hô-gia-đa lập lại giao ước của quốc gia với Đức Chúa Trời, cam kết rằng vua và dân sự sẽ chỉ phục vụ Đức Giê-hô-va. Đền Ba-anh bị phá hủy và thầy tế lễ Ba-anh bị giết, tượng trưng cho việc loại bỏ sự thờ hình tượng. Sau đó, Giê-hô-gia-đa khôi phục sự thờ phượng đúng đắn, bảo đảm rằng người Lê-vi và các thầy tế lễ làm theo Luật pháp Môi-se và những truyền thống mà Đa-vít đã thiết lập. Chương kết thúc với việc Giô-ách được đặt ngồi trên ngôi vua và sự bình an trở lại trong xứ, khi triều đại bại hoại của A-tha-li chấm dứt và sự thờ phượng chân thật được khôi phục.