2 Sử Ký 9

Trong chương này, nữ vương Sê-ba đến thăm Sa-lô-môn để thử sự khôn ngoan của ông, mang theo những lễ vật gồm nhiều của cải quý giá. Sự huy hoàng trong triều đại của Sa-lô-môn và mức độ khôn ngoan của ông được mô tả, cùng với sự giàu có mà ông đã tích lũy. Chương này cũng ghi lại sự qua đời của ông, đánh dấu sự kết thúc triều đại của Sa-lô-môn và việc con trai ông là Rô-bô-am kế vị.

2 Sử Ký 9:1-5 (VIE1934)
1. Khi nữ vương Sê-ba hay danh tiếng của Sa-lô-môn, bèn đến Giê-ru-sa-lem đặng thử người bằng những câu hỏi khó; nàng đem theo một đoàn tùy tùng rất đông, có những lạc đà chở thuốc thơm, vàng rất nhiều, và đá quý. Khi nàng đến cùng Sa-lô-môn, nàng nói với người mọi điều trong lòng mình.
2. Sa-lô-môn giải đáp mọi câu hỏi của nàng; chẳng có điều gì quá khó mà Sa-lô-môn không giải nghĩa được.
3. Khi nữ vương Sê-ba đã thấy sự khôn ngoan của Sa-lô-môn, nhà người đã xây,
4. thức ăn trên bàn người, chỗ ngồi của các tôi tớ người, cách hầu việc của những kẻ hầu bàn và áo xống của họ, những kẻ hầu rượu và áo xống của họ, cùng lối đi mà người đi lên đền Đức Giê-hô-va, thì nàng mất vía.
5. Nàng nói cùng vua rằng: Điều tôi đã nghe trong xứ mình về công việc và sự khôn ngoan của vua là thật.

Nữ vương Sê-ba, nghe nói về danh tiếng phi thường và sự khôn ngoan của Sa-lô-môn, đã đến Giê-ru-sa-lem để tự mình chứng kiến. Nàng đến với một đoàn tùy tùng rất ấn tượng, mang theo những lễ vật giàu có. Sa-lô-môn trả lời mọi câu hỏi của nàng một cách dễ dàng, bày tỏ sự khôn ngoan vượt quá điều nàng mong đợi. Khi chứng kiến sự khôn ngoan của ông cùng với sự tráng lệ của cung điện, các tôi tớ và đền thờ, nàng vô cùng kinh ngạc. Phản ứng của nàng cho thấy danh tiếng của Sa-lô-môn không hề phóng đại sự vĩ đại của ông; trái lại, những gì nàng nghe được còn chưa nói hết được thực tế mà nàng tận mắt chứng kiến.

2 Sử Ký 9:6-9 (VIE1934)
6. Dầu vậy, tôi không tin những lời ấy cho đến khi tôi đến và chính mắt tôi thấy; và nầy, người ta chưa nói cho tôi đến phân nửa sự lớn lao về sự khôn ngoan của vua; vua trổi hơn danh tiếng tôi đã nghe.
7. Các tôi tớ của vua thật có phước! Các đầy tớ nầy được hầu hạ vua luôn luôn, và được nghe sự khôn ngoan của vua!
8. Đáng ngợi khen Giê-hô-va Đức Chúa Trời của vua, là Đấng vui lòng về vua, đặt vua trên ngôi Ngài làm vua cho Giê-hô-va Đức Chúa Trời của vua! Vì Đức Chúa Trời của vua yêu mến Y-sơ-ra-ên, đặng làm cho dân ấy được bền vững đời đời, nên Ngài đã lập vua làm vua trên họ, để làm sự công bình và ngay thẳng.
9. Đoạn, nàng dâng cho vua một trăm hai mươi ta-lâng vàng, rất nhiều thuốc thơm, và đá quý. Chẳng hề có thuốc thơm nào như thuốc thơm nữ vương Sê-ba đã dâng cho vua Sa-lô-môn.

Nữ vương Sê-ba thừa nhận rằng nàng đã không tin những lời kể về sự vĩ đại của Sa-lô-môn cho đến khi tận mắt chứng kiến. Nàng công nhận rằng thực tế còn vượt xa tất cả những gì nàng đã nghe. Nàng ca ngợi các tôi tớ của Sa-lô-môn vì họ được phước khi luôn được ở trước mặt ông và nghe sự khôn ngoan của ông. Nàng cũng ngợi khen Đức Chúa Trời vì đã ban cho Y-sơ-ra-ên một vị vua khôn ngoan và công bình. Để bày tỏ lòng kính trọng và biết ơn, nàng dâng cho Sa-lô-môn những lễ vật rất lớn gồm vàng, thuốc thơm và đá quý, nhiều đến mức chưa từng có loại thuốc thơm nào giống như vậy được dâng cho vua.

2 Sử Ký 9:10-12 (VIE1934)
10. Các tôi tớ của Hi-ram và các tôi tớ của Sa-lô-môn, là những người đem vàng từ Ô-phia đến, cũng đem gỗ bạch đàn và đá quý.
11. Vua dùng gỗ bạch đàn làm những bậc đi lên đền Đức Giê-hô-va và cung vua, lại làm đàn cầm và đàn sắt cho những người ca hát; chẳng hề thấy những thứ ấy trước kia trong xứ Giu-đa.
12. Vua Sa-lô-môn ban cho nữ vương Sê-ba mọi điều nàng muốn, mọi điều nàng xin, nhiều hơn điều nàng đã đem đến cho vua. Vậy nàng trở về xứ mình, cùng các tôi tớ nàng.

Các mạng lưới thương mại của Sa-lô-môn, trong đó có mối liên minh với Hi-ram, vua Ty-rơ, đã góp phần vào sự giàu có của ông, với những vật quý giá như vàng và các loại gỗ hiếm được đưa về. Sa-lô-môn dùng sự giàu có này để làm cho đền thờ và cung điện của mình thêm tráng lệ, xây những lối đi tinh xảo và chế tạo những nhạc cụ có kỹ thuật chưa từng thấy. Đáp lại những lễ vật của nữ vương, Sa-lô-môn ban cho nàng nhiều hơn những gì nàng đã đem đến, cho thấy lòng rộng rãi của ông và sự dư dật trong vương quốc mình. Sau đó, nàng trở về xứ sở, đầy ấn tượng về những điều mình đã chứng kiến.

2 Sử Ký 9:13-16 (VIE1934)
13. Vàng mà Sa-lô-môn nhận được mỗi năm là sáu trăm sáu mươi sáu ta-lâng,
14. không kể số vàng do những người buôn và những thương gia đem đến. Các vua A-ra-bi và các quan tổng đốc trong xứ cũng đem vàng bạc đến cho Sa-lô-môn.
15. Vua Sa-lô-môn làm hai trăm cái khiên lớn bằng vàng đánh giát; mỗi cái khiên dùng sáu trăm siếc-lơ vàng đánh giát.
16. Người cũng làm ba trăm cái khiên nhỏ bằng vàng đánh giát; mỗi cái khiên dùng ba trăm siếc-lơ vàng. Vua để những khiên ấy trong cung rừng Li-ban.

Sự giàu có của Sa-lô-môn thật vô cùng lớn lao, mỗi năm ông nhận được hơn sáu trăm ta-lâng vàng, chưa kể những gì các thương gia, người buôn bán và các vua cùng quan cai trị lân cận đem đến. Sự giàu có ấy cho phép ông thực hiện những công trình xa hoa, trong đó có những chiếc khiên lớn và nhỏ được làm bằng vàng. Những chiếc khiên này có tính chất nghi lễ và biểu tượng nhiều hơn là thực dụng trong chiến tranh. Chúng được trưng bày trong cung rừng Li-ban, làm nổi bật sự giàu có và huy hoàng của triều đại ông.

2 Sử Ký 9:17-21 (VIE1934)
17. Vua lại làm một cái ngai lớn bằng ngà, bọc bằng vàng ròng.
18. Ngai có sáu bậc, một cái bệ chân bằng vàng gắn liền với ngai; hai bên chỗ ngồi có tay ngai, và gần tay ngai có hai con sư tử đứng.
19. Trên sáu bậc ấy có mười hai con sư tử đứng, mỗi bên sáu con. Trong các nước chẳng có ngai nào giống như vậy.
20. Các khí dụng uống của vua Sa-lô-môn đều bằng vàng, và các khí dụng trong cung rừng Li-ban cũng đều bằng vàng ròng. Trong đời Sa-lô-môn, bạc kể như không có giá trị gì.
21. Vì những tàu của vua đi Ta-rê-si cùng với các tôi tớ của Hi-ram; cứ ba năm một lần, những tàu Ta-rê-si ấy trở về, chở vàng, bạc, ngà voi, khỉ và con công.

Ngai của Sa-lô-môn, được làm bằng ngà và bọc vàng ròng, tượng trưng cho quyền lực tối cao và sự giàu có của ông. Thiết kế công phu với những bậc thang và hình sư tử cho thấy tay nghề chế tác vượt trội, khiến chiếc ngai trở nên độc nhất vô nhị. Sự giàu có của ông lớn đến mức bạc được xem như chẳng có giá trị gì trong thời đại của Sa-lô-môn. Những đoàn tàu của ông, hợp tác với các tôi tớ của Hi-ram, đi đến những vùng đất xa xôi và mang về vàng, bạc, ngà voi cùng những sản vật kỳ lạ, làm gia tăng sự tráng lệ và xa hoa của triều đại ông.

2 Sử Ký 9:22-24 (VIE1934)
22. Vua Sa-lô-môn trổi hơn hết thảy các vua trên thế gian về sự giàu có và sự khôn ngoan.
23. Hết thảy các vua trên thế gian đều tìm cách đến ra mắt Sa-lô-môn, đặng nghe sự khôn ngoan mà Đức Chúa Trời đã để vào lòng người.
24. Mỗi người đem lễ vật mình đến, nào là khí dụng bằng bạc, bằng vàng, áo xống, khí giới, thuốc thơm, ngựa và la, mỗi năm một lần.

Sự khôn ngoan và giàu có của Sa-lô-môn vượt hơn tất cả các vua khác, khiến ông trở thành một nhân vật được biết đến trên khắp thế giới. Các vua từ nhiều nơi tìm đến gặp ông để nghe sự khôn ngoan mà Đức Chúa Trời đã ban cho ông. Đổi lại, họ đem đến những lễ vật quý giá để bày tỏ sự kính trọng và ngưỡng mộ, qua đó làm cho sự giàu có và ảnh hưởng của Sa-lô-môn càng gia tăng. Danh tiếng về sự khôn ngoan của ông là một yếu tố quan trọng khiến các vua từ nhiều nơi tìm đến triều đình của ông.

2 Sử Ký 9:25-28 (VIE1934)
25. Sa-lô-môn có bốn ngàn tàu ngựa để dùng cho xe và mười hai ngàn người cưỡi ngựa; vua đặt họ trong các thành chứa xe và ở tại Giê-ru-sa-lem gần vua.
26. Người cai trị trên hết thảy các vua từ sông Cái đến xứ Phi-li-tin, và cho đến bờ cõi Ê-díp-tô.
27. Vua làm cho bạc tại Giê-ru-sa-lem ra như đá, và cây bá hương nhiều như cây sung ở đồng bằng.
28. Người ta đem ngựa từ Ê-díp-tô và các xứ khác đến cho Sa-lô-môn.

Sức mạnh quân sự của Sa-lô-môn cũng rất đáng kể, với hàng ngàn ngựa và xe chiến, được ông bố trí một cách có chiến lược khắp đất nước. Quyền cai trị của ông trải rộng từ sông Cái đến biên giới Ê-díp-tô, khiến ông trở thành một vị vua có quyền lực và ảnh hưởng lớn. Sự dồi dào của bạc và cây bá hương tại Giê-ru-sa-lem phản ánh sự thịnh vượng của đất nước dưới triều đại ông. Các mạng lưới thương mại của ông cũng đưa ngựa từ Ê-díp-tô và các vùng đất khác đến, góp phần gia tăng sức mạnh của vương quốc.

2 Sử Ký 9:29-31 (VIE1934)
29. Các công việc khác của Sa-lô-môn, từ đầu đến cuối, há chẳng chép trong sách của Na-than, đấng tiên tri, trong lời tiên tri của A-hi-gia, người Si-lô, và trong các sự hiện thấy của Y-đô, đấng tiên kiến, về Giê-rô-bô-am, con trai của Nê-bát, hay sao?
30. Sa-lô-môn trị vì tại Giê-ru-sa-lem trên cả Y-sơ-ra-ên trong bốn mươi năm.
31. Đoạn Sa-lô-môn an nghỉ cùng các tổ phụ mình, được chôn trong thành Đa-vít, cha người. Rô-bô-am, con trai người, kế vị người.

Chương này kết thúc bằng một bản tóm lược ngắn về triều đại của Sa-lô-môn, cho biết những chi tiết khác về cuộc đời ông đã được ghi lại trong các sách tiên tri. Sa-lô-môn trị vì bốn mươi năm, một thời kỳ có sự giàu có và khôn ngoan đặc biệt trong lịch sử Y-sơ-ra-ên. Sau khi qua đời, ông được chôn trong thành Đa-vít, và con trai ông là Rô-bô-am kế vị. Điều này đánh dấu sự chuyển tiếp sang một thời kỳ mới trong lịch sử Y-sơ-ra-ên.