2 Sa-mu-ên 1

2 Sa-mu-ên 1 mô tả những gì xảy ra sau cái chết của Sau-lơ và phản ứng của Đa-vít khi nghe tin. Một người A-ma-léc đem tin về cái chết của Sau-lơ đến cho Đa-vít, mong đợi được thưởng, nhưng Đa-vít đau buồn sâu sắc vì Sau-lơ và Giô-na-than. Bài ai ca của Đa-vít về Sau-lơ và Giô-na-than cho thấy lòng trung thành và sự đau buồn của người trước sự mất mát của họ, mặc dù Sau-lơ đã truy đuổi người. Chương này kết thúc với việc Đa-vít xử tử người đưa tin và sáng tác một bài ai ca đầy xúc động.

2 Sa-mu-ên 1:1-5 (VIE1934)
1 Sau khi Sau-lơ chết, Đa-vít đã trở về khỏi cuộc đánh giết dân A-ma-léc, và ở tại Xiếc-lác được hai ngày.
2 Đến ngày thứ ba, có một người từ trại quân Sau-lơ đến, áo xé rách, đầu đầy bụi đất. Khi đến gần Đa-vít, người sấp mình xuống đất mà lạy.
3 Đa-vít hỏi người rằng: Ngươi từ đâu đến? Người thưa rằng: Tôi từ trại quân Y-sơ-ra-ên chạy thoát.
4 Đa-vít hỏi người rằng: Việc đã xảy ra thể nào? Hãy nói cho tôi biết. Người đáp rằng: Dân chúng đã chạy trốn khỏi trận; nhiều người đã ngã xuống và chết; Sau-lơ và Giô-na-than, con trai người, cũng đã chết.
5 Đa-vít hỏi người trai trẻ đã thuật chuyện cho mình rằng: Làm sao ngươi biết Sau-lơ và Giô-na-than, con trai người, đã chết?

Đa-vít vừa trở về sau khi đánh bại dân A-ma-léc và đang ở Xiếc-lác thì một người từ trại quân Sau-lơ đến, mang những dấu hiệu rõ ràng của sự tang chế—áo xé rách và đầu đầy bụi đất. Người đem đến tin nghiêm trọng về trận chiến, cho biết Sau-lơ và Giô-na-than đã chết. Phản ứng ngay lập tức của Đa-vít là hỏi thêm về sự việc, cho thấy mối quan tâm của người đối với vua và Giô-na-than. Mặc dù Sau-lơ đã truy đuổi người, câu hỏi của Đa-vít cho thấy sự kính trọng và lòng trung thành của người đối với Sau-lơ và người bạn thân yêu của mình là Giô-na-than.

2 Sa-mu-ên 1:6-10 (VIE1934)
6 Người trai trẻ đã thuật chuyện cho Đa-vít rằng: Khi tôi tình cờ đi đến núi Ghinh-bô-a, thì thấy Sau-lơ dựa trên cây giáo mình; và kìa, xe cộ và lính kỵ đuổi theo người rất gấp.
7 Sau-lơ quay lại thấy tôi, gọi tôi, tôi thưa rằng: Có tôi đây!
8 Người hỏi tôi rằng: Ngươi là ai? Tôi thưa rằng: Tôi là người A-ma-léc.
9 Người lại nói với tôi rằng: Hãy lại gần giết ta đi, vì ta bị sự đau đớn bắt lấy, nhưng mạng sống ta hãy còn trong ta.
10 Tôi bèn lại gần giết người, vì biết chắc rằng người không thể sống được sau khi đã ngã xuống. Tôi lấy mão triều thiên trên đầu người và vòng đeo tay nơi cánh tay người, đem đến đây cho chúa tôi.

Người A-ma-léc kể lại rằng ông đã tìm thấy Sau-lơ bị thương nặng trên núi Ghinh-bô-a, dựa trên cây giáo và không thể chạy thoát khỏi kẻ thù. Theo lời kể của người này, Sau-lơ yêu cầu ông kết liễu mạng sống mình để giải thoát khỏi sự đau đớn. Người A-ma-léc tuyên bố rằng mình đã làm theo, lấy mão triều thiên và vòng đeo tay của Sau-lơ làm bằng chứng rồi đem đến cho Đa-vít, có lẽ mong đợi được thưởng vì đã đem tin này và những vật thuộc về hoàng gia đến. Tuy nhiên, câu chuyện này có vẻ đáng nghi ngờ, vì nó mâu thuẫn với lời thuật về cái chết của Sau-lơ trong 1 Sa-mu-ên 31, nơi Sau-lơ ngã trên thanh gươm của chính mình.

2 Sa-mu-ên 1:11-12 (VIE1934)
11 Đa-vít bèn nắm lấy áo mình mà xé ra; mọi người ở cùng người cũng làm như vậy.
12 Chúng than khóc, khóc lóc, và kiêng ăn cho đến chiều tối, vì Sau-lơ, Giô-na-than, con trai người, vì dân của Đức Giê-hô-va, và vì nhà Y-sơ-ra-ên, là những người đã ngã xuống bởi gươm.

Đa-vít và những người theo người phản ứng với sự đau buồn mãnh liệt, xé áo mình trong nỗi đau. Mặc dù Sau-lơ từng là kẻ thù của Đa-vít, người không chỉ than khóc Sau-lơ mà còn than khóc Giô-na-than và cả dân Y-sơ-ra-ên. Hành động than khóc này phản ánh sự kính trọng sâu sắc của Đa-vít đối với địa vị của Sau-lơ là người được Đức Giê-hô-va xức dầu, cũng như tình cảm chân thành của người đối với Giô-na-than, người đã từng là bạn thân nhất của mình. Nỗi đau của họ cũng mở rộng đến thảm kịch lớn hơn đã xảy ra cho Y-sơ-ra-ên trong trận chiến.

2 Sa-mu-ên 1:13-16 (VIE1934)
13 Đa-vít hỏi người trai trẻ đã thuật chuyện cho mình rằng: Ngươi là người xứ nào? Người thưa rằng: Tôi là con của một người ngoại bang, người A-ma-léc.
14 Đa-vít nói cùng người rằng: Sao ngươi không sợ giơ tay ra giết người chịu xức dầu của Đức Giê-hô-va?
15 Đa-vít gọi một trong những người trai trẻ của mình mà nói rằng: Hãy lại gần và giết nó đi! Người ấy đánh nó, và nó chết.
16 Đa-vít nói cùng người rằng: Máu ngươi đổ lại trên đầu ngươi; miệng ngươi đã làm chứng nghịch cùng ngươi, mà nói rằng: Chính ta đã giết người chịu xức dầu của Đức Giê-hô-va.

Khi Đa-vít hỏi người A-ma-léc về nguồn gốc của mình, người này cho biết mình là một người ngoại bang đang sống giữa dân Y-sơ-ra-ên. Đa-vít sau đó lên án người vì dám giết Sau-lơ, vị vua được Đức Giê-hô-va xức dầu. Mặc dù người A-ma-léc mong đợi được khen ngợi hoặc ban thưởng, ý thức về sự công chính của Đa-vít khiến người xử tử ông vì hành động mà ông đã tự nhận là mình đã làm. Đa-vít cho rằng không ai có quyền giết người lãnh đạo được Đức Chúa Trời chỉ định, ngay cả khi người lãnh đạo ấy yêu cầu mình làm như vậy; vì thế, chính lời nói của người A-ma-léc đã định đoạt số phận của ông.

2 Sa-mu-ên 1:17-18 (VIE1934)
17 Đa-vít làm một bài ai ca về Sau-lơ và Giô-na-than, con trai người,
18 và truyền dạy dân Giu-đa bài ca về cung, như có chép trong sách Gia-sa.

Đa-vít sáng tác một bài ai ca cho Sau-lơ và Giô-na-than, được gọi là bài ca về cung, và truyền cho dân Giu-đa học bài ca ấy. Bài ai ca là một lời tưởng niệm bằng thơ, bày tỏ nỗi đau buồn sâu sắc và sự kính trọng của Đa-vít đối với cả Sau-lơ lẫn Giô-na-than. Bài ca quan trọng đến mức được ghi lại trong sách Gia-sa, một tuyển tập cổ về những bài ca anh hùng. Việc Đa-vít tôn kính Sau-lơ, bất chấp lịch sử đầy khó khăn giữa họ, cho thấy sự chính trực của người và lòng tôn kính đối với những người lãnh đạo được Đức Chúa Trời lựa chọn.

2 Sa-mu-ên 1:19-21 (VIE1934)
19 Ôi! Y-sơ-ra-ên, sự vinh hiển ngươi đã bị giết trên các nơi cao! Các anh hùng đã ngã xuống là dường nào!
20 Chớ báo tin ấy trong Gát, chớ rao tin ấy ngoài đường phố Ách-ca-lôn, e rằng các con gái của người Phi-li-tin vui mừng, các con gái của kẻ không chịu phép cắt bì khoái chí.
21 Hỡi núi Ghinh-bô-a, nguyện ngươi chẳng có sương, chẳng có mưa, cũng chẳng có đồng ruộng sinh sản hoa quả! Vì tại đó cái khiên của người anh hùng đã bị vứt bỏ, cái khiên của Sau-lơ chẳng còn được xức dầu nữa.

Đa-vít bắt đầu bài ai ca bằng việc than khóc sự mất mát của Sau-lơ và Giô-na-than, gọi họ là “sự vinh hiển của Y-sơ-ra-ên” và than rằng những người anh hùng đã ngã xuống. Người kêu gọi không để tin này được loan truyền giữa dân Phi-li-tin, đặc biệt là trong những thành như Gát và Ách-ca-lôn, để kẻ thù của Y-sơ-ra-ên không vui mừng. Sau đó, người rủa núi Ghinh-bô-a, nơi Sau-lơ chết, cầu cho nơi ấy không nhận được sương hay mưa, như một biểu tượng về sự mất mát bi thảm của Y-sơ-ra-ên. Cái khiên của Sau-lơ bị vứt bỏ tượng trưng cho sự sụp đổ của vị vua và sự mất mát của một người chiến binh vĩ đại.

2 Sa-mu-ên 1:22-23 (VIE1934)
22 Cung của Giô-na-than chẳng lui về sau máu của những người bị giết; gươm của Sau-lơ chẳng trở về mà không có chiến lợi phẩm.
23 Sau-lơ và Giô-na-than, được yêu mến và đáng yêu khi còn sống, cũng chẳng lìa nhau khi chết; hai người nhẹ hơn chim ưng, mạnh hơn sư tử.

Đa-vít nhấn mạnh lòng dũng cảm của cả Sau-lơ và Giô-na-than, ca ngợi khả năng chiến đấu của họ. Người nhớ đến cung của Giô-na-than và gươm của Sau-lơ như những biểu tượng về sức mạnh và thành công của họ trong chiến trận. Bất chấp những xung đột giữa Đa-vít và Sau-lơ, Đa-vít nói về cuộc đời Sau-lơ với sự kính trọng, nhớ đến cả Sau-lơ và Giô-na-than như những người được yêu mến, can đảm và mạnh mẽ. Đa-vít nhấn mạnh rằng ngay cả trong sự chết, họ vẫn không lìa nhau, thừa nhận di sản mạnh mẽ của họ với tư cách là những chiến binh và người lãnh đạo của Y-sơ-ra-ên.

2 Sa-mu-ên 1:24-27 (VIE1934)
24 Hỡi các con gái Y-sơ-ra-ên, hãy khóc Sau-lơ, người đã mặc cho các ngươi áo đỏ có đồ trang sức, và đeo đồ vàng trên áo các ngươi.
25 Các anh hùng đã ngã xuống giữa trận chiến là dường nào! Giô-na-than đã bị giết trên các nơi cao của ngươi.
26 Hỡi Giô-na-than, anh em ta, ta vì ngươi mà đau đớn; ngươi đã làm cho ta rất vui thích; tình yêu thương của ngươi đối với ta thật lấy làm lạ lùng, hơn tình yêu thương của đàn bà.
27 Các anh hùng đã ngã xuống là dường nào! Các khí giới chiến trận đã hư mất là dường nào!

Đa-vít kêu gọi các con gái Y-sơ-ra-ên than khóc Sau-lơ, người đã đem lại sự thịnh vượng cho họ và khiến họ được mặc áo sang trọng cùng đeo đồ trang sức. Sau đó, người quay sang Giô-na-than, bày tỏ nỗi đau buồn sâu sắc mang tính cá nhân. Tình yêu của Đa-vít dành cho Giô-na-than là độc nhất và sâu sắc, vượt hơn bất kỳ mối quan hệ con người nào khác trong đời người. Cụm từ lặp lại “Các anh hùng đã ngã xuống là dường nào!” diễn tả bi kịch về cái chết của cả hai người, đánh dấu sự kết thúc của một thời kỳ trong vai trò lãnh đạo của Y-sơ-ra-ên, trong đó “các khí giới chiến trận” tượng trưng cho sự mất mát của họ.