2 Sa-mu-ên 3

Trong 2 Sa-mu-ên 3, cuộc xung đột giữa nhà Sau-lơ, do Áp-ne lãnh đạo, và nhà Đa-vít ngày càng trở nên căng thẳng. Tuy nhiên, cuối cùng Áp-ne quay sang phía Đa-vít, tìm cách lập Đa-vít làm vua trên cả Y-sơ-ra-ên. Chương này cũng nêu bật những toan tính cá nhân và chính trị, bao gồm việc Giô-áp giết Áp-ne, điều làm cho sự tiến lên của Đa-vít đến quyền lực trở nên phức tạp. Chương này cho thấy vương quốc của Đa-vít ngày càng mạnh lên, trong khi nhà Sau-lơ ngày càng suy yếu.

2 Sa-mu-ên 3:1-5 (VIE1934)
1 Cuộc chiến tranh giữa nhà Sau-lơ và nhà Đa-vít kéo dài; nhà Đa-vít càng ngày càng mạnh, còn nhà Sau-lơ càng ngày càng yếu.
2 Tại Hếp-rôn, Đa-vít sinh được các con trai. Con trưởng là Am-nôn, bởi A-hi-nô-am, người Gít-rê-ên;
3 con thứ nhì là Kê-lê-áp, bởi A-bi-ga-in, góa phụ của Na-banh, người Cạt-mên; con thứ ba là Áp-sa-lôm, con của Ma-a-ca, con gái của Thanh-mai, vua Ghê-su-rơ;
4 con thứ tư là A-đô-ni-gia, con của Ha-ghít; con thứ năm là Sê-pha-tia, con của A-bi-tanh;
5 con thứ sáu là Ích-rê-am, bởi Ê-glah, vợ của Đa-vít. Các con ấy đều sinh tại Hếp-rôn.

Đoạn này nhấn mạnh cuộc đấu tranh tiếp diễn giữa nhà Sau-lơ và nhà Đa-vít, trong đó Đa-vít steadily gaining power while Saul's family weakens. Trong thời gian này, Đa-vít sinh sáu con trai tại Hếp-rôn, mỗi người bởi một người vợ khác nhau. Con trưởng của ông là Am-nôn, con của A-hi-nô-am; con thứ nhì là Kê-lê-áp, con của A-bi-ga-in; con thứ ba là Áp-sa-lôm, con của Ma-a-ca, con gái vua Ghê-su-rơ; con thứ tư là A-đô-ni-gia, con của Ha-ghít; con thứ năm là Sê-pha-tia, con của A-bi-tanh; và con thứ sáu là Ích-rê-am, con của Ê-glah. Những người con này về sau sẽ đóng những vai trò quan trọng trong diễn biến triều đại Đa-vít, với những nhân vật như Am-nôn, Áp-sa-lôm và A-đô-ni-gia tham gia vào những cuộc xung đột và bi kịch lớn trong gia đình Đa-vít. Giai đoạn này đánh dấu vị thế của Đa-vít ngày càng được củng cố với tư cách là vua, đồng thời đặt nền tảng cho những căng thẳng trong gia đình về sau.

2 Sa-mu-ên 3:6-7 (VIE1934)
6 Trong lúc có chiến tranh giữa nhà Sau-lơ và nhà Đa-vít, Áp-ne càng ngày càng làm cho mình mạnh thế trong nhà Sau-lơ.
7 Vả, Sau-lơ có một người vợ lẽ tên là Rít-pha, con gái của Ai-gia. Ích-bô-sết nói cùng Áp-ne rằng: Sao ngươi đã đi vào cùng vợ lẽ của cha ta?

Trong khi ủng hộ nhà Sau-lơ, Áp-ne cũng tìm kiếm quyền lực cho chính mình. Ích-bô-sết, con trai Sau-lơ, cáo buộc Áp-ne làm nhục Sau-lơ bằng cách chiếm lấy Rít-pha, người vợ lẽ của ông. Trong Y-sơ-ra-ên thời xưa, việc lấy vợ lẽ của vua thường được xem như một sự tuyên bố quyền kế vị ngai vàng. Lời cáo buộc này làm căng thẳng mối quan hệ giữa Ích-bô-sết và Áp-ne, dẫn đến việc Áp-ne cuối cùng quay sang phía Đa-vít.

2 Sa-mu-ên 3:8-11 (VIE1934)
8 Áp-ne nổi giận dữ dội vì những lời của Ích-bô-sết, nói rằng: Ta há là đầu chó của Giu-đa sao? Ngày nay ta đã lấy lòng trung tín đối cùng nhà Sau-lơ, cha ngươi, cùng anh em và bạn hữu người, chẳng phó ngươi vào tay Đa-vít; vậy mà ngày nay ngươi lại bắt lỗi ta về người đàn bà nầy!
9 Nguyện Đức Chúa Trời phạt Áp-ne nặng nề hơn nữa, nếu ta chẳng làm cho Đa-vít điều mà Đức Giê-hô-va đã thề cùng người;
10 tức là dời nước khỏi nhà Sau-lơ, lập ngôi Đa-vít trên Y-sơ-ra-ên và trên Giu-đa, từ Đan cho đến Bê-e-Sê-ba.
11 Ích-bô-sết không dám đáp lại một lời nào với Áp-ne nữa, vì sợ người.

Sự phẫn nộ của Áp-ne trước lời cáo buộc của Ích-bô-sết cho thấy mức độ thất vọng sâu sắc của ông. Ông tuyên bố lòng trung thành với nhà Sau-lơ, nhưng đồng thời bày tỏ ý định chuyển lòng trung thành của mình sang Đa-vít, vì tin rằng vương quyền của Đa-vít đã được Đức Chúa Trời định trước. Đây là một bước ngoặt, khi Áp-ne quyết định chuyển vương quốc cho Đa-vít, càng làm suy yếu nhà Sau-lơ. Sự im lặng của Ích-bô-sết cho thấy ông sợ quyền lực của Áp-ne.

2 Sa-mu-ên 3:12-13 (VIE1934)
12 Áp-ne sai sứ giả đến cùng Đa-vít thay cho mình mà nói rằng: Đất nầy thuộc về ai? Lại nói rằng: Hãy lập giao ước với ta, và tay ta sẽ giúp ngươi đem cả Y-sơ-ra-ên về với ngươi.
13 Đa-vít đáp rằng: Được, ta sẽ lập giao ước với ngươi; nhưng ta có một điều kiện: ngươi sẽ không thấy mặt ta, nếu trước khi đến cùng ta, ngươi không đem Mi-canh, con gái Sau-lơ, đến.

Áp-ne liên lạc với Đa-vít, đề nghị đưa toàn thể Y-sơ-ra-ên dưới quyền cai trị của Đa-vít. Đa-vít đồng ý lập giao ước với Áp-ne, nhưng đưa ra một điều kiện: Mi-canh, vợ ông và là con gái Sau-lơ, phải được đưa trở lại. Mi-canh tượng trưng cho quyền chính đáng của Đa-vít đối với ngai vua, vì Sau-lơ đã gả nàng cho Đa-vít trước khi họ bị xa cách. Việc Mi-canh trở lại sẽ củng cố tính chính đáng của Đa-vít với tư cách là vua.

2 Sa-mu-ên 3:14-16 (VIE1934)
14 Đa-vít sai sứ giả đến nói cùng Ích-bô-sết, con trai Sau-lơ rằng: Hãy giao Mi-canh, vợ ta, là người ta đã đính hôn với ta bởi một trăm dương bì của dân Phi-li-tin, cho ta.
15 Ích-bô-sết sai người đem nàng khỏi chồng nàng là Phan-thi-ên, con trai của La-ích.
16 Chồng nàng đi theo nàng, vừa đi vừa khóc đến Ba-hu-rim. Áp-ne nói cùng người rằng: Hãy trở về đi! Người bèn trở về.

Đa-vít yêu cầu Mi-canh được trả lại, nhắc đến sính lễ mà ông đã trả để cưới nàng, qua đó củng cố quyền chính đáng của mình. Ích-bô-sết tuân theo và lấy Mi-canh khỏi người chồng hiện tại của nàng là Phan-thi-ên. Phan-thi-ên đi theo nàng và khóc, cho thấy tình cảm sâu đậm của ông đối với nàng. Áp-ne can thiệp và bảo Phan-thi-ên trở về, cho thấy quyền lực và quyết tâm của Áp-ne trong việc thực hiện yêu cầu của Đa-vít.

2 Sa-mu-ên 3:17-19 (VIE1934)
17 Áp-ne bàn bạc với các trưởng lão Y-sơ-ra-ên rằng: Từ lâu các ngươi muốn Đa-vít làm vua trên các ngươi.
18 Vậy bây giờ hãy làm đi; vì Đức Giê-hô-va đã phán về Đa-vít rằng: Bởi tay Đa-vít, tôi tớ ta, ta sẽ giải cứu dân Y-sơ-ra-ên ta khỏi tay dân Phi-li-tin và khỏi tay hết thảy kẻ thù nghịch chúng nó.
19 Áp-ne cũng nói cùng người Bên-gia-min; rồi Áp-ne đi đến Hếp-rôn, thuật lại cho Đa-vít mọi điều đẹp lòng Y-sơ-ra-ên và cả nhà Bên-gia-min.

Áp-ne thuyết phục các trưởng lão Y-sơ-ra-ên chấp nhận Đa-vít làm vua, nhắc họ nhớ rằng trước đây họ đã muốn Đa-vít lãnh đạo và nhắc lại lời hứa của Đức Chúa Trời sẽ giải cứu Y-sơ-ra-ên qua Đa-vít. Việc Áp-ne tiếp cận chi phái Bên-gia-min, là chi phái của Sau-lơ, rất đáng chú ý, vì giành được sự ủng hộ của họ sẽ củng cố quyền cai trị của Đa-vít. Hành động của Áp-ne cho thấy quyết tâm của ông trong việc thống nhất Y-sơ-ra-ên dưới quyền Đa-vít.

2 Sa-mu-ên 3:20-21 (VIE1934)
20 Áp-ne đến cùng Đa-vít tại Hếp-rôn, có hai mươi người đi theo. Đa-vít làm tiệc cho Áp-ne và những người theo người.
21 Áp-ne nói cùng Đa-vít rằng: Tôi sẽ chổi dậy, đi nhóm cả Y-sơ-ra-ên lại cho chúa tôi là vua, để chúng lập giao ước với vua, và vua sẽ cai trị mọi nơi lòng vua ao ước. Đa-vít bèn cho Áp-ne đi, và người đi bình an.

Chuyến viếng thăm của Áp-ne đến Đa-vít tượng trưng cho sự khởi đầu của việc thống nhất Y-sơ-ra-ên. Đa-vít tiếp đón Áp-ne bằng một bữa tiệc, báo hiệu sự bắt đầu của một liên minh mới. Áp-ne hứa sẽ tập hợp toàn thể Y-sơ-ra-ên để ủng hộ Đa-vít làm vua, và Đa-vít tiễn ông đi bình an, cho thấy sự tin tưởng của Đa-vít rằng Áp-ne có thể hoàn thành nhiệm vụ của mình.

2 Sa-mu-ên 3:22-25 (VIE1934)
22 Kìa, các tôi tớ của Đa-vít và Giô-áp từ cuộc chinh chiến trở về, đem theo nhiều của cướp; nhưng Áp-ne không còn ở với Đa-vít tại Hếp-rôn, vì người đã cho Áp-ne đi, và người đi bình an.
23 Khi Giô-áp và cả đạo quân đi theo người đến, người ta báo cho Giô-áp rằng: Áp-ne, con trai của Nê-rơ, đã đến cùng vua; vua đã cho người đi, và người đi bình an.
24 Giô-áp bèn đến cùng vua và nói rằng: Vua đã làm gì vậy? Kìa, Áp-ne đã đến cùng vua; sao vua để người đi, và người đã đi rồi?
25 Vua biết Áp-ne, con trai Nê-rơ, đến để phỉnh vua, đặng dò biết vua đi ra và đi vào thế nào, và biết mọi việc vua làm chăng?

Giô-áp, quan chỉ huy quân đội của Đa-vít, trở nên nghi ngờ khi biết rằng Áp-ne đã được tiễn đi bình an. Ông đối chất với Đa-vít, cáo buộc Áp-ne do thám và thu thập thông tin để làm hại Đa-vít. Sự nghi ngờ của Giô-áp đối với Áp-ne bắt nguồn từ thù hận cá nhân, vì Áp-ne đã giết A-sa-hên, em trai của Giô-áp. Sự chống đối của Giô-áp làm phức tạp những nỗ lực của Đa-vít trong việc củng cố vương quyền.

2 Sa-mu-ên 3:26-27 (VIE1934)
26 Giô-áp ra khỏi Đa-vít, sai sứ giả đuổi theo Áp-ne; chúng nó đem người trở về từ giếng Si-ra; Đa-vít không hay biết việc ấy.
27 Khi Áp-ne trở lại Hếp-rôn, Giô-áp dẫn người riêng ra một bên trong cửa thành, toan nói chuyện riêng với người; rồi Giô-áp đâm người vào bụng, người chết, để báo thù huyết của A-sa-hên, em mình.

Giô-áp hành động mà Đa-vít không hề hay biết, dụ Áp-ne trở lại rồi giết ông để trả thù cho cái chết của em mình là A-sa-hên. Hành động báo thù cá nhân này làm suy yếu nỗ lực thống nhất vương quốc trong hòa bình của Đa-vít và tạo ra một tình thế chính trị nguy hiểm. Hành động của Giô-áp có nguy cơ khiến người ta nghi ngờ Đa-vít, mặc dù ông không hề tham dự vào cái chết của Áp-ne.

2 Sa-mu-ên 3:28-30 (VIE1934)
28 Sau đó, Đa-vít hay được việc ấy, thì nói rằng: Ta và nước ta không có tội trước mặt Đức Giê-hô-va về huyết của Áp-ne, con trai Nê-rơ, cho đến đời đời.
29 Nguyện huyết ấy đổ lại trên đầu Giô-áp và trên cả nhà cha người; nguyện trong nhà Giô-áp chẳng hề dứt người bị chảy mủ, người phung, người phải chống gậy, người ngã chết bởi gươm, và người thiếu bánh ăn.
30 Giô-áp và A-bi-sai, em người, giết Áp-ne, vì người đã giết A-sa-hên, em của chúng, trong trận chiến tại Ga-ba-ôn.

Khi nghe tin Áp-ne bị giết, Đa-vít công khai tách mình khỏi tội ác đó, tuyên bố mình vô tội trước mặt Đức Chúa Trời và rủa sả nhà Giô-áp. Lời rủa của Đa-vít nhấn mạnh mức độ nghiêm trọng của hành động của Giô-áp và mong muốn của ông duy trì công lý và sự chính trực trong vương quốc. Hành động của Giô-áp, được thúc đẩy bởi sự báo thù cá nhân, đã phá vỡ sự bình an chính trị mà Đa-vít đang tìm cách thiết lập.

2 Sa-mu-ên 3:31-32 (VIE1934)
31 Đa-vít nói cùng Giô-áp và cả dân sự ở với người rằng: Hãy xé áo, mặc bao gai, và than khóc trước mặt Áp-ne. Vua Đa-vít đi sau quan tài.
32 Người ta chôn Áp-ne tại Hếp-rôn. Vua cất tiếng khóc lớn tại mồ Áp-ne, và cả dân sự đều khóc.

Đa-vít truyền lệnh công khai than khóc Áp-ne, nhấn mạnh nỗi đau buồn và sự kính trọng của ông đối với vị lãnh đạo đã qua đời. Việc Đa-vít trực tiếp tham dự vào sự than khóc—đi sau quan tài và khóc tại mồ Áp-ne—cho thấy sự chân thành của ông trong việc tôn trọng Áp-ne. Sự thể hiện công khai này giúp xóa tan những tin đồn rằng Đa-vít đã chấp thuận việc giết Áp-ne.

2 Sa-mu-ên 3:33-34 (VIE1934)
33 Vua hát bài ai ca về Áp-ne rằng: Áp-ne há phải chết như kẻ ngu sao?
34 Tay ngươi chẳng bị trói, chân ngươi chẳng bị xiềng; ngươi đã ngã xuống như người ta ngã trước mặt kẻ gian ác. Vậy, cả dân sự lại khóc người.

Bài ai ca của Đa-vít về Áp-ne bày tỏ nỗi đau buồn trước sự bất công trong cái chết của ông, nhấn mạnh rằng Áp-ne không chết như một tội phạm hay tù nhân, nhưng như một người đáng kính bị những kẻ gian ác phản bội. Bài ai ca khơi dậy nỗi đau buồn của dân chúng, củng cố thông điệp của Đa-vít rằng cái chết của Áp-ne là một vụ giết người bất công và chính Đa-vít không chịu trách nhiệm về điều đó.

2 Sa-mu-ên 3:35-36 (VIE1934)
35 Cả dân sự đến khuyên Đa-vít ăn bánh trong lúc ban ngày; nhưng Đa-vít thề rằng: Nguyện Đức Chúa Trời phạt tôi nặng nề hơn nữa, nếu tôi nếm bánh hay vật chi khác trước khi mặt trời lặn!
36 Cả dân sự đều nhận biết điều đó, lấy làm đẹp lòng; vì hễ vua làm điều gì, dân sự đều lấy làm đẹp lòng.

Việc Đa-vít từ chối ăn trong ban ngày như một dấu hiệu của sự than khóc gây ấn tượng sâu sắc với dân chúng, cho thấy nỗi đau buồn lớn của ông trước cái chết của Áp-ne. Hành động của ông giành được lòng dân, củng cố nhận thức của họ về Đa-vít như một người lãnh đạo công chính và đáng kính. Sự ủng hộ của dân chúng rất quan trọng khi Đa-vít tìm cách thống nhất vương quốc dưới quyền cai trị của mình.

2 Sa-mu-ên 3:37-39 (VIE1934)
37 Ngày ấy, cả dân sự và cả Y-sơ-ra-ên đều biết rằng vua không có ý giết Áp-ne, con trai Nê-rơ.
38 Vua nói cùng các tôi tớ mình rằng: Các ngươi há chẳng biết rằng ngày nay tại Y-sơ-ra-ên có một quan trưởng và một người lớn đã ngã xuống sao?
39 Còn ta ngày nay yếu sức, dầu ta đã được xức dầu làm vua; những người nầy, là con trai của Xê-ru-gia, thì quá cứng cỏi đối với ta. Nguyện Đức Giê-hô-va báo trả kẻ làm ác tùy theo sự gian ác của người.

Sự đau buồn công khai của Đa-vít và lời ông gọi Áp-ne là một “quan trưởng và một người lớn” làm rõ cho cả Y-sơ-ra-ên biết rằng Đa-vít không hề liên quan đến cái chết của Áp-ne. Đa-vít cũng thừa nhận sự yếu đuối của mình trong việc kiểm soát những người như Giô-áp, nhưng ông tin cậy rằng Đức Chúa Trời sẽ xử lý những kẻ làm điều gian ác. Điều này làm nổi bật sự nương cậy của Đa-vít nơi sự công bình của Đức Chúa Trời trong khi vẫn giữ sự chính trực của chính mình.