Các Quan Xét 13
Các Quan Xét 13 nói về sự ra đời của Sam-sôn, một trong những quan xét nổi tiếng nhất của Y-sơ-ra-ên. Chương này kể lại hoàn cảnh chung quanh sự ra đời của Sam-sôn, bao gồm việc thiên sứ của Đức Giê-hô-va hiện đến cùng mẹ ông, là người vốn son sẻ. Thiên sứ báo trước rằng nàng sẽ sanh một con trai, là người sẽ bắt đầu giải cứu Y-sơ-ra-ên khỏi sự áp bức của dân Phi-li-tin.
Các Quan Xét 13:1 (VIE1934)
1 Dân Y-sơ-ra-ên cứ làm điều ác trước mặt Đức Giê-hô-va, nên Đức Giê-hô-va phó chúng vào tay dân Phi-li-tin trọn bốn mươi năm.
Một lần nữa, dân Y-sơ-ra-ên sa vào tội lỗi, lặp lại chu kỳ phản nghịch đã được thấy xuyên suốt sách Các Quan Xét. Vì vậy, Đức Chúa Trời cho phép họ bị dân Phi-li-tin thống trị trong bốn mươi năm. Điều này cho thấy sự công bình của Đức Chúa Trời trong việc xử lý tội lỗi, đồng thời cho thấy Ngài cho phép hậu quả của tội lỗi xảy đến để dân Ngài học được bài học và trở lại cùng Ngài.
Các Quan Xét 13:2-5 (VIE1934)
2 Vả, có một người Xô-rê-a, thuộc về một họ hàng của chi phái Đan, tên là Ma-nô-a; vợ người son sẻ, không có con.
3 Thiên sứ của Đức Giê-hô-va hiện đến cùng người đàn bà ấy mà rằng: Kìa, ngươi son sẻ không có con; nhưng ngươi sẽ thọ thai và sanh một đứa trai.
4 Vậy, từ bây giờ hãy cẩn thận, chớ uống rượu hay là vật chi say, và cũng đừng ăn vật gì chẳng sạch;
5 vì ngươi sẽ có nghén và sanh một con trai. Dao cạo sẽ không đưa qua đầu nó, bởi vì đứa trẻ từ trong lòng mẹ sẽ làm người Na-xi-rê cho Đức Chúa Trời; về sau nó sẽ giải cứu Y-sơ-ra-ên khỏi tay dân Phi-li-tin.
Trong những câu này, Đức Chúa Trời can thiệp vào đời sống của Ma-nô-a và vợ ông, là những người đã không có con. Thiên sứ của Đức Giê-hô-va báo cho nàng biết rằng nàng sẽ sanh một con trai, người sẽ làm Na-xi-rê, được biệt riêng cho mục đích của Đức Chúa Trời. Lời thề Na-xi-rê của Sam-sôn cho thấy ông được dâng riêng cho Đức Chúa Trời và có một sứ mạng đặc biệt ngay từ khi còn trong lòng mẹ. Vai trò tương lai của ông là bắt đầu giải cứu Y-sơ-ra-ên khỏi dân Phi-li-tin, báo trước sự giải cứu lớn lao hơn mà Đức Chúa Trời sẽ thực hiện cho dân Ngài.
Các Quan Xét 13:6-7 (VIE1934)
6 Người đàn bà đi thuật lại cùng chồng mình rằng: Một người của Đức Chúa Trời đến cùng tôi, diện mạo người giống như diện mạo thiên sứ của Đức Chúa Trời, rất đáng kính đáng sợ. Tôi không dám hỏi người ở đâu, người cũng không tỏ cho biết tên người;
7 song người có phán cùng tôi rằng: Kìa, ngươi sẽ có nghén và sanh một con trai. Vậy, từ bây giờ chớ uống rượu hay là vật chi say, cũng đừng ăn vật gì chẳng sạch; vì đứa trẻ từ trong lòng mẹ cho đến ngày chết sẽ làm người Na-xi-rê cho Đức Chúa Trời.
Vợ của Ma-nô-a thuật lại cho chồng điều mình đã nghe, nhận biết rằng người khách đến với mình có một bản chất siêu nhiên, dù nàng chưa hiểu đầy đủ người ấy là ai. Những điều cấm về thức ăn và đồ uống cho thấy lời kêu gọi đặc biệt dành cho đứa trẻ sắp được sinh ra. Lời thề Na-xi-rê không chỉ liên quan đến chính Sam-sôn mà còn ảnh hưởng đến cách sống của mẹ ông trước khi ông ra đời, cho thấy tầm quan trọng của sự biệt riêng và vâng lời trong kế hoạch của Đức Chúa Trời.
Các Quan Xét 13:8-12 (VIE1934)
8 Ma-nô-a bèn cầu khẩn Đức Giê-hô-va rằng: Ôi! Chúa, xin người của Đức Chúa Trời mà Chúa đã sai đến, hãy lại đến cùng chúng tôi, dạy chúng tôi điều phải làm cho đứa trẻ sẽ sanh ra.
9 Đức Chúa Trời nhậm lời Ma-nô-a; thiên sứ của Đức Chúa Trời lại đến cùng người đàn bà đương ngồi ngoài đồng; nhưng Ma-nô-a, chồng nàng, không có ở đó.
10 Người đàn bà vội vàng chạy đi báo cho chồng mình rằng: Nầy, người đã đến cùng tôi hôm trước, nay lại hiện ra cùng tôi.
11 Ma-nô-a bèn đứng dậy đi theo vợ mình. Khi đến cùng người, người hỏi rằng: Có phải ông là người đã nói cùng người đàn bà nầy chăng? Người đáp rằng: Chính ta.
12 Ma-nô-a nói rằng: Khi lời ông ứng nghiệm, thì phải làm thế nào cho đứa trẻ? Và nó phải làm nghề gì?
Ma-nô-a đáp lại sứ điệp từ thiên sứ bằng lời cầu nguyện, xin Đức Chúa Trời hướng dẫn ông phải nuôi dạy đứa trẻ đã được hứa như thế nào. Lời cầu xin của ông cho thấy ông tin lời Đức Chúa Trời và mong muốn làm đúng theo sự chỉ dẫn của Ngài. Thiên sứ của Đức Giê-hô-va lại hiện đến, xác nhận rằng Ngài chính là Đấng đã phán cùng người đàn bà. Câu hỏi của Ma-nô-a về tương lai và công việc của đứa trẻ cho thấy ông muốn hiểu rõ kế hoạch của Đức Chúa Trời dành cho con trai mình.
Các Quan Xét 13:13-14 (VIE1934)
13 Thiên sứ của Đức Giê-hô-va phán cùng Ma-nô-a rằng: Về mọi điều ta đã phán cùng người đàn bà, nàng phải giữ lấy.
14 Nàng chớ ăn vật chi ra từ cây nho, chớ uống rượu hay là vật chi say, chớ ăn vật gì chẳng sạch; nàng phải giữ mọi điều ta đã truyền cho nàng.
Thiên sứ nhắc lại những điều Ngài đã truyền cho vợ Ma-nô-a, nhấn mạnh rằng những chỉ dẫn liên quan đến đứa trẻ phải được cẩn thận tuân giữ. Việc lặp lại những quy định về thức ăn và đồ uống cho thấy chúng có ý nghĩa quan trọng, liên kết sự vâng lời với kế hoạch đặc biệt của Đức Chúa Trời dành cho đời sống Sam-sôn.
Các Quan Xét 13:15-18 (VIE1934)
15 Ma-nô-a thưa cùng thiên sứ của Đức Giê-hô-va rằng: Xin ông hãy ở lại với chúng tôi, để chúng tôi làm một con dê con đãi ông.
16 Thiên sứ của Đức Giê-hô-va đáp cùng Ma-nô-a rằng: Dầu ngươi cầm ta lại, ta cũng chẳng ăn bánh của ngươi; nhưng nếu ngươi dâng một của lễ thiêu, thì hãy dâng cho Đức Giê-hô-va. Vả, Ma-nô-a chẳng biết rằng ấy là thiên sứ của Đức Giê-hô-va.
17 Ma-nô-a lại thưa cùng thiên sứ của Đức Giê-hô-va rằng: Danh ông là chi, để chúng tôi tôn trọng ông khi lời ông phán được ứng nghiệm?
18 Thiên sứ của Đức Giê-hô-va đáp rằng: Sao ngươi hỏi danh ta như vậy? Danh ta lấy làm diệu.
Trong đoạn này, Ma-nô-a chưa nhận biết đầy đủ thân phận thật của thiên sứ của Đức Giê-hô-va, nên ông mời Ngài ở lại và chuẩn bị một con dê con. Ông cũng hỏi danh Ngài để có thể tôn trọng Ngài khi lời phán được ứng nghiệm. Thiên sứ đáp rằng danh Ngài là “diệu”, mang ý nghĩa vượt quá sự hiểu biết của con người, quá kỳ diệu để Ma-nô-a có thể nắm bắt đầy đủ.
Thiên sứ này được hiểu là Đấng Christ trước khi nhập thể, Con Một của Đức Chúa Trời, Đấng phân biệt với Đức Chúa Trời là Cha nhưng hoàn toàn có thần tính. Ngài có quyền mang danh Đức Giê-hô-va và bày tỏ sự hiện diện của Đức Chúa Trời là Cha. Từ “diệu” cho thấy thân phận và bản chất của Ngài vượt xa những gì Ma-nô-a có thể hiểu theo giới hạn của con người.
Các Quan Xét 13:19-20 (VIE1934)
19 Ma-nô-a bèn lấy con dê con cùng lễ chay, dâng trên hòn đá cho Đức Giê-hô-va. Đoạn, người làm một việc lạ lùng trước mắt Ma-nô-a và vợ người.
20 Khi ngọn lửa từ bàn thờ bay lên trời, thì thiên sứ của Đức Giê-hô-va theo ngọn lửa của bàn thờ mà lên. Ma-nô-a và vợ người thấy vậy, bèn sấp mặt xuống đất.
Khi Ma-nô-a dâng của lễ, một việc lạ lùng xảy ra: thiên sứ của Đức Giê-hô-va thăng lên trong ngọn lửa của bàn thờ. Dấu hiệu đầy quyền năng này bày tỏ thân phận thật của Đấng đã hiện đến cùng họ và khiến Ma-nô-a cùng vợ ông sấp mình xuống đất. Sự kinh sợ và kính phục của họ phản ánh phản ứng tự nhiên của con người khi đối diện trực tiếp với sự hiện diện thần thượng.
Các Quan Xét 13:21-23 (VIE1934)
21 Thiên sứ của Đức Giê-hô-va chẳng hiện ra cùng Ma-nô-a và vợ người nữa. Bấy giờ Ma-nô-a biết rằng ấy là thiên sứ của Đức Giê-hô-va.
22 Ma-nô-a nói cùng vợ rằng: Chúng ta chắc sẽ chết, vì đã thấy Đức Chúa Trời!
23 Nhưng vợ người đáp rằng: Nếu Đức Giê-hô-va muốn giết chúng ta, ắt Ngài chẳng nhậm của lễ thiêu và lễ chay của chúng ta, chẳng chỉ cho chúng ta biết những điều nầy, cũng chẳng cho chúng ta nghe những việc như vậy trong lúc nầy.
Đoạn này kể lại khoảnh khắc Ma-nô-a và vợ ông nhận ra rằng thiên sứ của Đức Giê-hô-va đã hiện đến với họ. Trong sự kinh sợ, Ma-nô-a nói rằng họ chắc sẽ chết vì đã thấy “Đức Chúa Trời”. Từ “Elohim” được dùng ở đây, mặc dù có hình thức số nhiều trong tiếng Hê-bơ-rơ, vẫn thường được dùng trong Kinh Thánh Hê-bơ-rơ để chỉ một Đấng thần thượng duy nhất. Trong cách hiểu của đoạn này, từ ấy chỉ về Đấng Christ trước khi nhập thể, Con Đức Chúa Trời. Hình thức số nhiều nhấn mạnh sự oai nghi và thần tính, chứ không có nghĩa là nhiều thần.
Điều này phản ánh sự kính sợ sâu sắc của Ma-nô-a trước Đấng mà ông đã gặp, vì người ta tin rằng được nhìn thấy sự hiện diện trực tiếp của Đấng thần thượng có thể dẫn đến sự chết. Tuy nhiên, vợ ông suy luận cách khôn ngoan rằng nếu Đức Chúa Trời thật sự muốn giết họ, Ngài đã không nhậm của lễ của họ, cũng không bày tỏ những điều này cho họ, và cũng không cho họ biết trước về đứa con sẽ được sinh ra.
Các Quan Xét 13:24-25 (VIE1934)
24 Người đàn bà này sanh một con trai, đặt tên là Sam-sôn. Đứa trẻ lớn lên, và Đức Giê-hô-va ban phước cho.
25 Thần của Đức Giê-hô-va bắt đầu cảm động người tại Ma-ha-nê-Đan, ở giữa Xô-rê-a và Ê-ta-ôn.
Sam-sôn được sinh ra, và sự ban phước của Đức Chúa Trời được thấy rõ ngay từ những năm đầu đời của ông. Thần của Đức Giê-hô-va bắt đầu cảm động ông, chuẩn bị cho những việc lớn lao về sức mạnh mà ông sẽ thực hiện. Đây là khởi đầu hành trình của Sam-sôn với tư cách là một quan xét của Y-sơ-ra-ên, được biệt riêng để bắt đầu chiến đấu chống lại dân Phi-li-tin.