Các Quan Xét 14

Trong Các Quan Xét 14, hành trình của Sam-sôn với tư cách là một quan xét của Y-sơ-ra-ên bắt đầu bằng ước muốn cưới một người nữ Phi-li-tin. Những tương tác của ông với người Phi-li-tin cho thấy cả những yếu đuối cá nhân của ông lẫn sự quan phòng của Đức Chúa Trời, Đấng dùng những quyết định của Sam-sôn để khởi đầu cuộc xung đột với kẻ thù của Y-sơ-ra-ên. Chương này nhấn mạnh sức mạnh của Sam-sôn, bản tính bốc đồng của ông, và cách Đức Chúa Trời hành động qua ông mặc dù ông có những khuyết điểm.

Các Quan Xét 14:1-5 (VIE1934)
1 Sam-sôn đi xuống Thim-na, thấy tại Thim-na một người nữ trong các con gái của người Phi-li-tin.
2 Người trở về nói cùng cha mẹ mình rằng: Tôi có thấy một người nữ tại Thim-na, trong các con gái của người Phi-li-tin; vậy, bây giờ, hãy cưới nàng làm vợ cho tôi.
3 Cha mẹ người nói rằng: Trong vòng các con gái của anh em ngươi, hay là trong cả dân ta, há chẳng có một người nữ nào sao, mà ngươi phải đi cưới vợ nơi người Phi-li-tin, là kẻ chẳng chịu phép cắt-bì? Sam-sôn đáp rằng: Hãy cưới nàng cho tôi, vì nàng đẹp lòng tôi.
4 Cha mẹ người chẳng biết rằng điều đó do Đức Giê-hô-va làm ra, vì Ngài tìm dịp để nghịch cùng dân Phi-li-tin; bấy giờ người Phi-li-tin cai trị trên Y-sơ-ra-ên.
5 Sam-sôn đi xuống Thim-na cùng cha mẹ mình; khi đến các vườn nho của Thim-na, thì gặp một con sư tử tơ gầm thét xông đến mình.

Ước muốn cưới một người nữ Phi-li-tin của Sam-sôn là một ví dụ về tính bốc đồng của ông, coi thường những ranh giới về văn hóa và tôn giáo giữa Y-sơ-ra-ên và người Phi-li-tin. Cha mẹ ông phản đối, cho thấy sự căng thẳng giữa Y-sơ-ra-ên và những kẻ đang áp bức họ; tuy nhiên, họ không hiểu rằng Đức Chúa Trời định dùng tình huống này để khơi mào cuộc xung đột với người Phi-li-tin. Việc người Phi-li-tin đang cai trị Y-sơ-ra-ên vào thời ấy cho thấy rõ rằng đời sống của Sam-sôn sẽ gắn liền với kế hoạch của Đức Chúa Trời nhằm giải cứu Y-sơ-ra-ên khỏi những kẻ áp bức họ.

Các Quan Xét 14:6 (VIE1934)
6 Thần của Đức Giê-hô-va cảm động Sam-sôn rất mạnh; người xé con sư tử ra như xé con dê tơ, dầu trong tay chẳng có vật chi. Nhưng người chẳng nói cho cha mẹ mình biết việc đã làm.

Sự xuất hiện bất ngờ của con sư tử cho thấy một mối nguy hiểm, nhưng sức mạnh siêu nhiên được Thần của Đức Giê-hô-va ban cho đã giúp Sam-sôn dễ dàng đánh bại nó. Điều này cho thấy quyền năng phi thường mà Đức Chúa Trời đã ban cho ông, nhưng đồng thời cũng nhấn mạnh tính kín giấu của Sam-sôn, vì ông không nói cho cha mẹ mình biết việc đã xảy ra. Sự việc này báo trước những cuộc xung đột sau này của ông với người Phi-li-tin.

Các Quan Xét 14:7-9 (VIE1934)
7 Người đi xuống nói chuyện cùng người nữ; nàng đẹp lòng Sam-sôn.
8 Một ít lâu sau, người trở lại đặng cưới nàng, thì xây lại xem thây con sư tử; nầy, có một đàn ong và mật ở trong thây con sư tử.
9 Người lấy mật trong tay, vừa đi vừa ăn; khi trở về đến cùng cha mẹ mình, người cho cha mẹ ăn, nhưng chẳng nói cho họ biết mình đã lấy mật trong thây con sư tử.

Sự say mê người nữ khiến Sam-sôn tiếp tục lui tới với nàng, nhưng việc ông trở lại bên thây con sư tử cho thấy một điều đáng chú ý hơn. Việc tìm thấy mật trong một con vật đã chết là điều bất thường và có thể khiến ông trở nên ô uế theo luật pháp Y-sơ-ra-ên. Tuy nhiên, Sam-sôn lấy mật và chia cho cha mẹ mình mà không nói cho họ biết nguồn gốc của nó, một lần nữa giữ kín sự việc. Hành động này cho thấy ông coi thường luật pháp và báo trước những sự thỏa hiệp của ông trong tương lai.

Các Quan Xét 14:10-11 (VIE1934)
10 Cha người đi xuống đến nhà người nữ; Sam-sôn làm một tiệc tại đó, vì các trai trẻ thường làm như vậy.
11 Khi họ thấy người, bèn chọn ba mươi người làm bạn đồng hành với người.

Theo phong tục cưới hỏi, Sam-sôn tổ chức một bữa tiệc, có lẽ có uống rượu, mặc dù lời thề Na-xi-rê của ông đòi hỏi sự kiêng giữ. Người Phi-li-tin cử ba mươi người bạn đồng hành đến với ông, có thể là để canh chừng người ngoài này, cho thấy sự căng thẳng tiềm ẩn giữa người Y-sơ-ra-ên và người Phi-li-tin ngay cả trong một dịp xã hội như vậy.

Các Quan Xét 14:12-14 (VIE1934)
12 Sam-sôn nói cùng họ rằng: Ta sẽ đặt cho các ngươi một câu đố. Nếu trong bảy ngày tiệc các ngươi giải được và nói cho ta biết, thì ta sẽ cho các ngươi ba mươi áo trong và ba mươi bộ áo xống;
13 nhưng nếu các ngươi không giải được, thì các ngươi phải cho ta ba mươi áo trong và ba mươi bộ áo xống. Họ đáp rằng: Hãy đặt câu đố đi, cho chúng tôi nghe.
14 Người nói cùng họ rằng:
Của ăn ra từ kẻ ăn,
Của ngọt ra từ kẻ mạnh.
Trong ba ngày họ không giải được câu đố.

Sam-sôn dùng kinh nghiệm của mình với con sư tử và mật để tạo ra một câu đố và biến nó thành một cuộc cá cược. Câu đố là một cách khôn khéo để Sam-sôn chiếm lợi thế trước người Phi-li-tin, vì họ không biết gì về sự việc xảy ra với con sư tử. Điều này cho thấy sự lanh trí của ông, nhưng cũng cho thấy lòng kiêu ngạo và sự sẵn lòng khiêu khích người khác vào một cuộc thách thức.

Các Quan Xét 14:15-18 (VIE1934)
15 Đến ngày thứ bảy, họ nói cùng vợ Sam-sôn rằng: Hãy dụ chồng nàng, để người giải câu đố cho chúng tôi; bằng không, chúng tôi sẽ đốt nàng và nhà cha nàng bằng lửa. Có phải nàng mời chúng tôi đến đặng lấy của chúng tôi chăng? Há chẳng phải vậy sao?
16 Vợ Sam-sôn khóc trước mặt người mà rằng: Chàng chỉ ghét tôi, chớ chẳng yêu tôi! Chàng đã đặt câu đố cho con trai dân tôi, mà chẳng giải cho tôi. Người đáp rằng: Ta chưa giải cho cha mẹ ta thay! Há ta lại giải cho nàng sao?
17 Nàng khóc trước mặt người trong bảy ngày tiệc; đến ngày thứ bảy, người nói cho nàng biết, vì nàng nài ép người quá. Rồi nàng nói câu đố cho con trai dân nàng.
18 Trước khi mặt trời lặn, ngày thứ bảy, người trong thành nói cùng người rằng:
Cái gì ngọt hơn mật?
Cái gì mạnh hơn sư tử?
Người đáp rằng:
Nếu các ngươi không cày bằng bò cái của ta,
thì các ngươi chẳng giải được câu đố ta!

Người Phi-li-tin, tuyệt vọng và sợ mất cuộc cá cược, đe dọa vợ của Sam-sôn, buộc nàng phải dùng sự thao túng để khiến Sam-sôn tiết lộ lời giải. Cuối cùng, Sam-sôn khuất phục trước sự nài ép dai dẳng của nàng, khiến bí mật bị phản bội. Sự việc này cho thấy Sam-sôn dễ bị tác động bởi cảm xúc và cho thấy mối quan hệ căng thẳng giữa ông với vợ mình. Lời đáp cay đắng của ông khi nhận ra mình đã bị phản bội cho thấy sự giận dữ và lòng kiêu hãnh của ông.

Các Quan Xét 14:19-20 (VIE1934)
19 Thần của Đức Giê-hô-va cảm động Sam-sôn rất mạnh; người đi xuống Ách-ca-lôn, giết ba mươi người trong dân chúng, lấy áo xống họ, đem các bộ áo xống cho những kẻ đã giải câu đố. Cơn giận người nổi lên, người trở về nhà cha mình.
20 Vợ Sam-sôn được gả cho người bạn đồng hành của người, là kẻ đã làm bạn phù rể với người.

Trong cơn giận dữ, Sam-sôn một lần nữa được Thần của Đức Giê-hô-va cảm động mạnh, và ông giết ba mươi người Phi-li-tin để thực hiện điều kiện của cuộc cá cược. Cơn giận của ông và sự bạo lực tiếp theo cho thấy mức độ căng thẳng của cuộc xung đột giữa ông và người Phi-li-tin. Sam-sôn bỏ đi trong cơn giận, và trong lúc ông vắng mặt, vợ ông được gả cho một người khác, khiến mối quan hệ của ông với người Phi-li-tin càng trở nên phức tạp và mở đường cho những cuộc xung đột về sau.