Các Quan Xét 6

Trong chương này, dân Y-sơ-ra-ên lại làm điều ác trước mặt Đức Giê-hô-va, nên Ngài phó họ vào tay dân Ma-đi-an trong bảy năm. Người Ma-đi-an cùng dân A-mê-léc và người phương Đông tràn vào xứ, phá hại mùa màng và khiến Y-sơ-ra-ên trở nên nghèo khổ. Khi dân sự kêu cầu Đức Giê-hô-va, Ngài sai một đấng tiên tri nhắc họ về sự giải cứu khỏi Ê-díp-tô và sự không vâng lời của họ. Sau đó, thiên sứ của Đức Giê-hô-va hiện đến cùng Ghê-đê-ôn và kêu gọi ông giải cứu Y-sơ-ra-ên. Ghê-đê-ôn nhiều lần bày tỏ sự nghi ngờ và xin những dấu lạ để xác nhận lời kêu gọi của mình. Đức Chúa Trời kiên nhẫn đáp ứng những lời cầu xin của ông, giúp ông có sự chắc chắn trước khi bước vào nhiệm vụ lớn lao.

Các Quan Xét 6:1-5 (VIE1934)
1 Dân Y-sơ-ra-ên làm điều ác trước mặt Đức Giê-hô-va, nên Đức Giê-hô-va phó chúng vào tay dân Ma-đi-an trong bảy năm.
2 Tay của người Ma-đi-an thắng hơn Y-sơ-ra-ên. Vì sợ người Ma-đi-an, nên dân Y-sơ-ra-ên làm cho mình những nơi ẩn náu trong núi, trong các hầm và đồn.
3 Khi Y-sơ-ra-ên đã gieo giống, dân Ma-đi-an với dân A-mê-léc, và người phương Đông đi lên đánh Y-sơ-ra-ên,
4 đóng trại đối ngang người, phá hại mùa màng của xứ cho đến Ga-xa, và không để lại trong Y-sơ-ra-ên lương thực gì, hoặc chiên, bò hay là lừa.
5 Vì chúng nó đi lên đem theo bầy súc vật và trại mình, loán đến khác nào một đám cào cào. Người và lạc đà vô số đến trong xứ đặng phá hại.

Sự không vâng lời của Y-sơ-ra-ên khiến họ bị dân Ma-đi-an áp bức trong bảy năm. Người Ma-đi-an cùng với dân A-mê-léc và người phương Đông liên tục tràn vào xứ, phá hại mùa màng và lấy đi nguồn lương thực của dân Y-sơ-ra-ên. Vì sợ hãi, người Y-sơ-ra-ên phải ẩn náu trong núi, trong các hầm và đồn. Quân thù đông đảo như một đám cào cào, cùng với vô số lạc đà, khiến xứ bị tàn phá và dân Y-sơ-ra-ên rơi vào cảnh nghèo khổ. Sự hoạn nạn này xảy đến sau nhiều năm dân sự quay khỏi Đức Chúa Trời.

Các Quan Xét 6:6 (VIE1934)
6 Vậy, vì cớ dân Ma-đi-an, Y-sơ-ra-ên bị nghèo khổ bẩn chật, nên họ kêu cầu cùng Đức Giê-hô-va.

Sau nhiều năm chịu sự áp bức của dân Ma-đi-an, Y-sơ-ra-ên cuối cùng kêu cầu cùng Đức Giê-hô-va. Sự kêu cầu này đánh dấu một bước ngoặt trong câu chuyện. Giống như những chu kỳ trước trong thời kỳ các quan xét, khi dân sự ở trong hoạn nạn và kêu cầu Đức Chúa Trời, Ngài chuẩn bị dấy lên một người để giải cứu họ.

Các Quan Xét 6:7-10 (VIE1934)
7 Bấy giờ, vì dân Y-sơ-ra-ên đã kêu cầu Đức Giê-hô-va về việc dân Ma-đi-an,
8 nên Đức Giê-hô-va sai một đấng tiên tri đến cùng dân Y-sơ-ra-ên. Người nói cùng chúng rằng: Giê-hô-va Đức Chúa Trời Y-sơ-ra-ên phán như vầy: Ta đã đem các ngươi lên khỏi xứ Ê-díp-tô, rút các ngươi khỏi nhà nô lệ,
9 giải cứu các ngươi khỏi tay người Ê-díp-tô, và khỏi tay hết thảy kẻ hà hiếp các ngươi, và đuổi chúng nó khỏi trước mặt các ngươi; ta đã ban cho các ngươi xứ của chúng nó,
10 và có phán rằng: Ta là Giê-hô-va Đức Chúa Trời các ngươi, chớ sợ các thần của dân A-mô-rít tại trong xứ mà các ngươi ở. Nhưng các ngươi nào có nghe tiếng ta!

Trước khi ban sự giải cứu, Đức Chúa Trời sai một đấng tiên tri đến nhắc nhở Y-sơ-ra-ên về những gì Ngài đã làm cho họ. Ngài đã đem họ ra khỏi Ê-díp-tô, giải cứu họ khỏi những kẻ áp bức và ban cho họ xứ của các dân tộc mà Ngài đã đuổi đi trước mặt họ. Đức Chúa Trời cũng đã truyền họ không được sợ các thần của dân A-mô-rít. Nhưng Y-sơ-ra-ên đã không nghe tiếng Ngài. Lời tiên tri này cho thấy nguyên nhân sâu xa của sự hoạn nạn không phải là Đức Chúa Trời đã quên họ, mà là sự không vâng lời của chính họ.

Các Quan Xét 6:11-12 (VIE1934)
11 Đoạn, thiên sứ của Đức Giê-hô-va đến ngồi dưới cây thông Óp-ra thuộc về Giô-ách, người A-bi-ê-xê-rít. Ghê-đê-ôn, con trai người, đang đập lúa mạch trong bàn ép, đặng giấu khỏi dân Ma-đi-an.
12 Thiên sứ của Đức Giê-hô-va hiện đến cùng người mà rằng: Hỡi người dõng sĩ! Đức Giê-hô-va ở cùng ngươi.

Thiên sứ của Đức Giê-hô-va hiện đến cùng Ghê-đê-ôn trong khi ông đang đập lúa mạch trong bàn ép để giấu khỏi dân Ma-đi-an. Trong hoàn cảnh sợ hãi và yếu đuối đó, Ghê-đê-ôn được gọi là “người dõng sĩ.” Lời chào này cho thấy Đức Chúa Trời nhìn thấy nơi Ghê-đê-ôn điều mà chính ông chưa nhận ra. Thiên sứ của Đức Giê-hô-va nói với ông rằng Đức Giê-hô-va ở cùng ông, cho thấy rằng nhiệm vụ của ông sẽ không dựa vào sức riêng nhưng vào sự hiện diện và quyền năng của Đức Chúa Trời.

Các Quan Xét 6:13-14 (VIE1934)
13 Ghê-đê-ôn thưa rằng: Ôi! Chúa, nếu Đức Giê-hô-va ở cùng chúng tôi, sao các điều nầy xảy đến cho chúng tôi? Các phép lạ kia ở đâu mà tổ phụ chúng tôi đã thuật lại rằng: Đức Giê-hô-va há chẳng có đem chúng ta ra khỏi xứ Ê-díp-tô sao? Vì bây giờ Đức Giê-hô-va từ bỏ chúng tôi, và phó chúng tôi vào tay dân Ma-đi-an.
14 Đức Giê-hô-va xây lại cùng người mà phán rằng: Hãy dùng sức của ngươi vẫn có mà đi giải cứu Y-sơ-ra-ên khỏi tay dân Ma-đi-an. Ta há chẳng sai ngươi đi sao?

Ghê-đê-ôn đáp lại bằng sự nghi ngờ. Ông tự hỏi rằng nếu Đức Giê-hô-va thực sự ở cùng Y-sơ-ra-ên, tại sao những điều khủng khiếp này lại xảy đến và những phép lạ mà tổ phụ ông kể lại đã ở đâu. Ông cảm thấy như Đức Giê-hô-va đã từ bỏ dân sự và phó họ vào tay Ma-đi-an. Tuy nhiên, Đức Chúa Trời không tranh luận với ông về hoàn cảnh; Ngài sai ông đi giải cứu Y-sơ-ra-ên. Ghê-đê-ôn được nhắc rằng chính Đức Chúa Trời đã sai ông.

Các Quan Xét 6:15-16 (VIE1934)
15 Người thưa rằng: Than ôi! hỡi Chúa, tôi sẽ lấy chi giải cứu Y-sơ-ra-ên? Kìa, trong chi phái Ma-na-se, họ tôi vốn nghèo hơn hết; còn tôi là nhỏ hơn hết trong nhà cha tôi.
16 Đức Giê-hô-va phán rằng: Ta sẽ ở cùng ngươi, và ngươi sẽ đánh bại dân Ma-đi-an như đánh một người vậy.

Ghê-đê-ôn tiếp tục bày tỏ sự thiếu tự tin. Ông cho rằng gia tộc mình là yếu nhất trong chi phái Ma-na-se và chính ông là người nhỏ nhất trong nhà cha mình. Nhưng Đức Chúa Trời không dựa vào địa vị hay sức mạnh của Ghê-đê-ôn. Lời hứa quan trọng là: “Ta sẽ ở cùng ngươi.” Chiến thắng của Ghê-đê-ôn sẽ đến từ sự hiện diện của Đức Chúa Trời, chứ không phải từ khả năng tự nhiên của ông.

Các Quan Xét 6:17-18 (VIE1934)
17 Ghê-đê-ôn thưa lại rằng: Nếu tôi được ơn trước mặt Chúa, xin ban cho tôi một dấu rằng chính Chúa phán cùng tôi.
18 Xin chớ dan khỏi đây cho đến khi tôi trở lại cùng Ngài, đem của lễ tôi, để trước mặt Ngài. Ngài đáp: Ta sẽ ở đây cho đến khi ngươi trở lại.

Ghê-đê-ôn vẫn chưa hoàn toàn chắc chắn rằng chính Đức Chúa Trời đang phán với mình, nên ông xin một dấu để xác nhận. Ông xin thiên sứ của Đức Giê-hô-va ở lại trong khi ông chuẩn bị một của lễ. Điều này cho thấy Ghê-đê-ôn rất thận trọng và muốn có sự xác nhận chắc chắn trước khi đảm nhận nhiệm vụ mà Đức Chúa Trời giao cho ông.

Các Quan Xét 6:19-21 (VIE1934)
19 Ghê-đê-ôn bèn đi vô, dọn sẵn một con dê con, lấy một ê-pha bột làm những bánh nhỏ không men. Người để thịt trong giỏ, nước dùng trong nồi, đem ra để trước mặt Ngài dưới cây thông.
20 Thiên sứ của Đức Chúa Trời phán rằng: Hãy lấy thịt và bánh không men để trên vầng đá nầy, rồi đổ nước dùng lên. Người làm như vậy.
21 Thiên sứ của Đức Giê-hô-va giơ đầu cây gậy cầm nơi tay mình ra, đụng đến thịt và bánh không men; lửa từ vầng đá cháy lên thiêu hóa thịt và bánh không men. Đoạn, thiên sứ của Đức Giê-hô-va biến khỏi mắt người.

Ghê-đê-ôn chuẩn bị một của lễ và đem đến trước mặt thiên sứ của Đức Giê-hô-va. Theo lời Ngài, ông đặt thịt và bánh không men trên vầng đá rồi đổ nước dùng lên. Khi thiên sứ dùng đầu cây gậy chạm vào của lễ, lửa từ vầng đá cháy lên và thiêu hóa thịt cùng bánh. Sau đó, thiên sứ của Đức Giê-hô-va biến khỏi mắt Ghê-đê-ôn. Dấu lạ này xác nhận cho Ghê-đê-ôn rằng cuộc gặp gỡ của ông thật sự đến từ Đức Chúa Trời.

Các Quan Xét 6:22-23 (VIE1934)
22 Ghê-đê-ôn thấy ấy là thiên sứ của Đức Giê-hô-va, thì nói rằng: Ôi! Hỡi Chúa Giê-hô-va, vì tôi đã thấy thiên sứ của Đức Giê-hô-va đối mặt!
23 Nhưng Đức Giê-hô-va phán cùng người rằng: Khá an lòng, chớ sợ; ngươi sẽ không chết đâu.

Sau khi chứng kiến dấu lạ, Ghê-đê-ôn nhận biết mình đã gặp thiên sứ của Đức Giê-hô-va. Ông sợ hãi vì nghĩ rằng mình sẽ chết sau khi đã thấy thiên sứ của Đức Giê-hô-va đối mặt. Nhưng Đức Giê-hô-va trấn an ông: “Khá an lòng, chớ sợ; ngươi sẽ không chết đâu.” Lời này đem lại sự bình an và xác nhận rằng Đức Chúa Trời vẫn bảo vệ Ghê-đê-ôn.

Các Quan Xét 6:24 (VIE1934)
24 Ghê-đê-ôn bèn lập một bàn thờ tại đó cho Đức Giê-hô-va, và gọi là Giê-hô-va Sa-lam. Bàn thờ ấy hãy còn ở tại Óp-ra của người A-bi-ê-xê-rít cho đến ngày nay.

Đáp lại lời bảo đảm của Đức Chúa Trời, Ghê-đê-ôn lập một bàn thờ cho Đức Giê-hô-va và gọi tên là “Giê-hô-va Sa-lam,” nghĩa là “Đức Giê-hô-va là sự bình an.” Điều này ghi nhớ sự bình an mà Đức Chúa Trời đã ban cho ông giữa lúc ông đang sợ hãi. Đây cũng là một bước tiến quan trọng trong đức tin của Ghê-đê-ôn khi ông bắt đầu chấp nhận nhiệm vụ mà Đức Chúa Trời giao phó.

Các Quan Xét 6:25-27 (VIE1934)
25 Trong đêm ấy, Đức Giê-hô-va phán cùng người rằng: Hãy bắt con bò đực tơ của cha ngươi, tức là con bò đực tơ thứ nhì bảy tuổi; hãy phá hủy bàn thờ của Ba-anh mà cha ngươi có, và chặt hình tượng A-sê-ra ở gần đó;
26 rồi hãy dựng cho Giê-hô-va Đức Chúa Trời ngươi một bàn thờ trên chót nơi nầy, theo thứ tự, và bắt con bò đực tơ thứ nhì dâng làm của lễ thiêu, dùng gỗ của hình tượng A-sê-ra mà ngươi đã chặt.
27 Ghê-đê-ôn bèn đem mười người trong các tôi tớ mình, làm theo lời Đức Giê-hô-va đã phán. Nhưng vì sợ nhà cha mình và người trong thành, không dám làm việc đó ban ngày, nên làm ban đêm.

Đức Chúa Trời truyền cho Ghê-đê-ôn phá hủy bàn thờ Ba-anh của cha mình và chặt hình tượng A-sê-ra bên cạnh đó. Sau đó ông phải dựng một bàn thờ cho Đức Giê-hô-va và dâng con bò đực làm của lễ thiêu. Ghê-đê-ôn vâng lời, nhưng vì sợ gia đình và dân trong thành nên ông thực hiện việc này vào ban đêm. Đây là bước đầu tiên trong việc đối đầu với sự thờ hình tượng ngay tại nơi mình sinh sống, trước khi Ghê-đê-ôn dẫn Y-sơ-ra-ên đối đầu với kẻ thù bên ngoài.

Các Quan Xét 6:28-30 (VIE1934)
28 Sáng ngày, người trong thành dậy sớm, thấy bàn thờ Ba-anh bị phá hủy, hình tượng A-sê-ra gần đó bị chặt, và con bò đực tơ thứ nhì được dâng trên bàn thờ đã dựng.
29 Chúng nói cùng nhau rằng: Ai đã làm việc nầy? Chúng hỏi han và tra xét, rồi nói rằng: Ghê-đê-ôn, con trai Giô-ách, đã làm việc nầy.
30 Người trong thành bèn nói cùng Giô-ách rằng: Hãy đem con trai ngươi ra đây, cho nó chết đi, vì nó đã phá hủy bàn thờ Ba-anh, và vì nó đã chặt hình tượng A-sê-ra gần đó.

Sáng hôm sau, dân trong thành phát hiện bàn thờ Ba-anh đã bị phá hủy và hình tượng A-sê-ra đã bị chặt. Khi biết Ghê-đê-ôn là người thực hiện việc đó, họ đòi Giô-ách đem con trai mình ra để giết. Phản ứng này cho thấy sự thờ hình tượng đã ăn sâu trong cộng đồng đến mức những người muốn bảo vệ sự thờ phượng Ba-anh sẵn sàng giết người đã phá hủy bàn thờ của thần giả.

Các Quan Xét 6:31-32 (VIE1934)
31 Nhưng Giô-ách nói cùng mọi người đứng xung quanh mình rằng: Các ngươi há sẽ binh vực Ba-anh sao? Các ngươi há sẽ cứu người sao? Ai binh vực người, sẽ bị xử tử nội sáng ngày mai! Nếu Ba-anh là thần, hãy để người tự binh vực mình, vì bàn thờ người đã bị phá hủy.
32 Vậy, ngày ấy người ta gọi Ghê-đê-ôn là Giê-ru-ba-anh, mà rằng: Hãy để Ba-anh binh vực mình, vì người đã phá hủy bàn thờ người.

Giô-ách, cha của Ghê-đê-ôn, đứng lên bảo vệ con trai mình và đồng thời thách thức quyền lực của Ba-anh. Ông lập luận rằng nếu Ba-anh thật sự là thần, thì Ba-anh phải có khả năng tự bảo vệ mình khi bàn thờ bị phá hủy. Từ đó, Ghê-đê-ôn được gọi là Giê-ru-ba-anh, với ý nghĩa liên quan đến việc Ba-anh phải tự tranh luận hoặc tự bảo vệ mình. Đây là dấu hiệu đầu tiên cho thấy Ghê-đê-ôn công khai đứng lên chống lại sự thờ hình tượng.

Các Quan Xét 6:33-35 (VIE1934)
33 Hết thảy dân Ma-đi-an, dân A-mê-léc, và người phương Đông hiệp lại, đi qua, đóng trại trong trũng Gít-rê-ên.
34 Thần của Đức Giê-hô-va cảm động Ghê-đê-ôn; người thổi kèn, và A-bi-ê-xe nhóm lại theo người.
35 Người sai sứ giả đi khắp cõi Ma-na-se; dân Ma-na-se cũng nhóm lại theo người. Người cũng sai sứ giả đến A-se, Sa-bu-lôn và Nép-ta-li; các chi phái nầy đi lên đón người.

Khi dân Ma-đi-an, dân A-mê-léc và người phương Đông tập hợp để chiến đấu, Thần của Đức Giê-hô-va cảm động Ghê-đê-ôn. Ông thổi kèn để triệu tập dân sự, và người A-bi-ê-xe nhóm lại theo ông. Sau đó, ông sai sứ giả khắp Ma-na-se, A-se, Sa-bu-lôn và Nép-ta-li để tập hợp quân đội. Đây là lúc Ghê-đê-ôn bắt đầu thực hiện vai trò lãnh đạo mà Đức Chúa Trời đã giao cho ông.

Các Quan Xét 6:36-40 (VIE1934)
36 Ghê-đê-ôn thưa cùng Đức Chúa Trời rằng: Nếu Ngài muốn dùng tay tôi giải cứu Y-sơ-ra-ên như Ngài đã phán,
37 nầy, tôi sẽ để một miếng lông chiên trên sân đạp lúa; nếu chỉ có sương đọng trên miếng lông chiên, còn hết thảy trên đất đều khô, thì tôi sẽ biết rằng Ngài sẽ dùng tay tôi giải cứu Y-sơ-ra-ên như Ngài đã phán.
38 Việc ấy xảy ra như vậy. Qua ngày sau, Ghê-đê-ôn dậy sớm, vắt miếng lông chiên, thì được đầy một bát nước.
39 Ghê-đê-ôn lại thưa cùng Đức Chúa Trời rằng: Xin chớ nổi giận cùng tôi; tôi chỉ xin nói một lần nữa. Tôi xin Ngài cho tôi thử miếng lông chiên một lần nữa; chỉ cho miếng lông chiên khô, còn trên hết thảy đất đều có sương.
40 Đêm ấy, Đức Chúa Trời làm như vậy: chỉ miếng lông chiên thì khô, còn trên hết thảy đất đều có sương.

Mặc dù Đức Chúa Trời đã nhiều lần bảo đảm với Ghê-đê-ôn rằng Ngài sẽ ở cùng ông, Ghê-đê-ôn vẫn xin thêm dấu để chắc chắn rằng Đức Chúa Trời sẽ dùng ông giải cứu Y-sơ-ra-ên. Lần thứ nhất, ông xin cho sương chỉ đọng trên miếng lông chiên trong khi đất xung quanh khô, và Đức Chúa Trời đã làm đúng như vậy. Sau đó, Ghê-đê-ôn xin một dấu ngược lại: miếng lông chiên phải khô trong khi cả mặt đất có sương. Đức Chúa Trời cũng đáp ứng điều đó. Những dấu lạ này cho Ghê-đê-ôn sự xác nhận mà ông đang tìm kiếm trước khi bước vào trận chiến.