Châm Ngôn 10
Châm Ngôn 10 mở đầu phần các châm ngôn của Sa-lô-môn, trình bày sự khôn ngoan qua những sự tương phản giữa người công bình và kẻ gian ác. Chương này cho thấy sự khôn ngoan ảnh hưởng đến mọi phương diện của đời sống, từ lời nói, công việc, của cải đến các mối quan hệ, đồng thời chỉ ra rằng người công bình nhận được sự sống và phước hạnh, còn đường lối gian ác cuối cùng dẫn đến sự hủy diệt.
Châm Ngôn 10:1 (VIE1934)
1. Châm ngôn của Sa-lô-môn. Con trai khôn ngoan làm vui mừng cha; Con trai ngu muội làm buồn lòng mẹ.
Những quyết định khôn ngoan của con cái đem lại niềm vui cho cha mẹ, trong khi những hành động ngu muội gây đau buồn và thất vọng. Câu này nhấn mạnh rằng cách sống của một người con ảnh hưởng sâu sắc đến cha mẹ, và khuyên người trẻ nên sống khôn ngoan để không đem sự buồn phiền đến cho gia đình.
Châm Ngôn 10:2 (VIE1934)
2. Của báu của sự gian ác chẳng ích gì; Nhưng sự công bình giải cứu khỏi sự chết.
Của cải đạt được bằng những phương tiện gian ác không đem lại lợi ích lâu dài. Chỉ sự công bình, tức là sống phù hợp với đường lối đạo đức của Đức Chúa Trời, mới đem lại sự bảo vệ và giải cứu khỏi sự hủy diệt cuối cùng. Của cải vật chất không thể cứu một người trong ngày phán xét, nhưng sự công bình đem đến sự sống.
Châm Ngôn 10:3 (VIE1934)
3. Đức Giê-hô-va không để cho linh hồn người công bình bị đói; Nhưng Ngài xua đuổi sự tham muốn của kẻ ác.
Đức Chúa Trời chăm sóc những nhu cầu của người công bình và không bỏ mặc họ trong cảnh thiếu thốn, trong khi những ham muốn của kẻ ác cuối cùng sẽ không được thỏa mãn. Tin cậy nơi sự chu cấp của Đức Chúa Trời là con đường dẫn đến sự an toàn, vì Ngài chăm sóc những người trung tín với Ngài.
Châm Ngôn 10:4 (VIE1934)
4. Tay làm biếng làm cho nghèo khổ; Nhưng tay của người siêng năng làm cho giàu có.
Sự lười biếng dẫn đến nghèo khổ, trong khi sự siêng năng đem lại sự thịnh vượng. Đây là một bài học thực tế về giá trị của sự chăm chỉ và những phần thưởng đi kèm với việc làm việc siêng năng. Sự siêng năng mở đường cho sự thành công, còn sự nhàn rỗi dẫn đến thiếu thốn.
Châm Ngôn 10:5 (VIE1934)
5. Người nào thâu góp trong mùa hè là con trai khôn ngoan; Nhưng kẻ ngủ trong mùa gặt là con trai làm hổ thẹn.
Biết tận dụng cơ hội đúng thời điểm là dấu hiệu của sự khôn ngoan, trong khi bỏ bê trách nhiệm trong những thời điểm quan trọng sẽ đem lại sự hổ thẹn. Điều này minh họa tầm quan trọng của việc hành động siêng năng và khôn ngoan đúng mùa, đúng lúc.
Châm Ngôn 10:6 (VIE1934)
6. Phước lành ở trên đầu người công bình; Nhưng miệng kẻ ác che giấu sự hung dữ.
Người công bình nhận được phước lành, trong khi kẻ ác bị đặc trưng bởi sự hung dữ. Sự tương phản này cho thấy đời sống ngay thẳng đem lại phước hạnh, còn sự gian ác dẫn đến những hậu quả tai hại, kể cả sự hủy hoại chính mình.
Châm Ngôn 10:7 (VIE1934)
7. Kỷ niệm người công bình được phước; Nhưng tên kẻ ác sẽ mục nát.
Người công bình để lại một danh tiếng tốt và được nhớ đến cách tốt đẹp, trong khi kẻ gian ác để lại một di sản đáng hổ thẹn và cuối cùng bị lãng quên. Một đời sống công bình để lại ảnh hưởng tốt lâu dài, còn đường lối gian ác cuối cùng sẽ bị tiêu tan.
Châm Ngôn 10:8 (VIE1934)
8. Lòng người khôn ngoan tiếp nhận điều răn; Nhưng môi kẻ ngu muội sẽ bị hủy diệt.
Người khôn ngoan biết lắng nghe và tiếp nhận sự chỉ dạy, trong khi người ngu muội nói năng thiếu suy xét và đi đến sự hủy diệt. Sự khôn ngoan được thể hiện qua thái độ sẵn lòng học hỏi và vâng theo sự hướng dẫn, còn lời nói ngu muội dẫn đến sự sa ngã.
Châm Ngôn 10:9 (VIE1934)
9. Người nào đi theo sự ngay thẳng thì bước đi cách an ổn; Nhưng kẻ làm cong đường lối mình sẽ bị biết đến.
Sống ngay thẳng đem lại sự an toàn và sự tự tin, trong khi người sống gian dối cuối cùng sẽ bị phơi bày. Sự thành thật và ngay thẳng trở thành sự bảo vệ cho một người, còn sự gian dối cuối cùng dẫn đến sự hổ thẹn.
Châm Ngôn 10:10 (VIE1934)
10. Kẻ nháy mắt gây sự buồn rầu; Còn môi kẻ ngu muội sẽ bị hủy diệt.
Những hành động gian dối kín đáo, chẳng hạn như nháy mắt để ra hiệu cho sự lừa dối, có thể gây ra rắc rối, còn lời nói ngu muội dẫn đến sự hủy hoại. Cả sự lừa dối kín đáo lẫn sự ngu muội trong lời nói đều đem lại hậu quả xấu cho chính mình và người khác.
Châm Ngôn 10:11 (VIE1934)
11. Miệng người công bình là một nguồn sự sống; Nhưng miệng kẻ ác che giấu sự hung dữ.
Lời nói của người công bình đem lại sự sống, sự khích lệ và sự hướng dẫn cho người khác, trong khi lời nói của kẻ ác gây tổn hại và hủy diệt. Lời của người công bình nuôi dưỡng và gây dựng, còn lời của kẻ ác làm tổn thương và phá hoại.
Châm Ngôn 10:12 (VIE1934)
12. Sự ghen ghét xui cho tranh cạnh; Nhưng lòng yêu thương lấp hết các sự phạm lỗi.
Sự ghen ghét gây ra xung đột và chia rẽ, trong khi tình yêu thương đem lại sự tha thứ và bình an. Câu này cho thấy sức mạnh của tình yêu thương trong việc chữa lành và khôi phục các mối quan hệ, đối lập với bản chất phá hoại của sự ghen ghét.
Châm Ngôn 10:13 (VIE1934)
13. Sự khôn ngoan ở nơi môi người thông sáng; Nhưng roi đánh vào lưng kẻ thiếu sự thông sáng.
Người có sự thông sáng nói ra lời khôn ngoan, còn người thiếu sự hiểu biết phải chịu hậu quả và sự sửa phạt. Sự khôn ngoan giúp một người tránh được rắc rối, trong khi sự ngu muội dẫn đến sự sửa trị.
Châm Ngôn 10:14 (VIE1934)
14. Người khôn ngoan dành dụm sự tri thức; Nhưng miệng kẻ ngu muội gần sự hủy diệt.
Người khôn ngoan tìm kiếm và gìn giữ sự tri thức, chuẩn bị cho những thử thách trong tương lai, trong khi kẻ ngu muội nói năng không suy nghĩ và tự đưa mình đến sự hủy diệt. Việc tích trữ sự khôn ngoan đem lại lợi ích lâu dài, còn sự ngu muội đem lại tai hại trước mắt.
Châm Ngôn 10:15 (VIE1934)
15. Của cải người giàu là thành kiên cố của người; Nhưng sự hủy diệt của kẻ nghèo là sự nghèo nàn của họ.
Của cải có thể đem lại một mức độ an toàn vật chất cho người giàu, trong khi sự thiếu thốn khiến người nghèo dễ bị tổn thương. Tuy nhiên, bài học sâu xa hơn là sự an toàn thật không nằm trong của cải, nhưng trong sự khôn ngoan.
Châm Ngôn 10:16 (VIE1934)
16. Công việc của người công bình dẫn đến sự sống; Còn lợi tức của kẻ ác dẫn đến tội lỗi.
Công việc của người công bình đem lại sự sống và sự chu cấp, trong khi kẻ ác sử dụng lợi tức của mình cho những mục đích tội lỗi. Kết quả của công việc phụ thuộc vào bản chất và đường lối của người làm ra nó, có thể dẫn đến sự sống hoặc sự suy đồi về đạo đức.
Châm Ngôn 10:17 (VIE1934)
17. Người nào giữ lời dạy dỗ ở trong đường sự sống; Nhưng kẻ nào từ chối sự quở trách thì đi lạc.
Tiếp nhận sự dạy dỗ dẫn đến sự sống, trong khi từ chối sự sửa trị khiến một người đi vào con đường sai lạc. Điều này nhấn mạnh giá trị của một tấm lòng chịu học hỏi và sẵn sàng trưởng thành qua sự hướng dẫn.
Châm Ngôn 10:18 (VIE1934)
18. Kẻ nào giấu lòng ghen ghét có môi giả dối; Và kẻ nào phao vu là kẻ ngu muội.
Người che giấu lòng ghen ghét nhưng giả vờ thân thiện là người giả dối, còn người nói xấu và phao vu người khác là kẻ ngu muội. Câu này cảnh báo về sự giả tạo và bản chất phá hoại của lời vu cáo.
Châm Ngôn 10:19 (VIE1934)
19. Trong nhiều lời nói, không thiếu sự phạm lỗi; Nhưng ai cầm giữ môi mình là người khôn ngoan.
Nói quá nhiều dễ dẫn đến phạm lỗi, trong khi người khôn ngoan biết tiết chế lời nói. Điều này dạy rằng cần cẩn thận trong lời mình nói, bởi lời nói quá nhiều có thể dẫn đến những lời gây tổn thương hoặc tội lỗi.
Châm Ngôn 10:20 (VIE1934)
20. Lưỡi người công bình như bạc quý; Lòng kẻ ác chẳng ra gì.
Lời của người công bình có giá trị và đem lại ích lợi, trong khi tư tưởng bên trong của kẻ ác không có giá trị thật. Điều này nhấn mạnh sức mạnh của lời nói ngay thẳng trong việc gây dựng người khác, trái ngược với sự trống rỗng của đường lối gian ác.
Châm Ngôn 10:21 (VIE1934)
21. Môi người công bình nuôi nhiều người; Nhưng kẻ ngu muội chết vì thiếu trí hiểu.
Lời nói của người công bình nuôi dưỡng và hướng dẫn nhiều người, trong khi kẻ ngu muội chết vì thiếu sự khôn ngoan cần thiết để sống đúng đắn. Điều này nhấn mạnh quyền năng đem lại sự sống của lời nói khôn ngoan, đối lập với bản chất tự hủy của sự ngu muội.
Châm Ngôn 10:22 (VIE1934)
22. Phước của Đức Giê-hô-va làm cho giàu có; Ngài chẳng thêm sự buồn rầu gì cho.
Sự giàu có thật sự đến từ phước lành của Đức Giê-hô-va và không đi kèm với sự buồn rầu. Điều này tương phản với của cải đạt được bằng những phương tiện sai trái, thường đem theo nhiều rắc rối. Phước lành của Đức Chúa Trời đem lại sự thỏa lòng và bình an.
Châm Ngôn 10:23 (VIE1934)
23. Làm điều ác đối với kẻ ngu muội như một trò chơi; Nhưng người thông sáng lấy sự khôn ngoan làm vui thích.
Kẻ ngu muội xem việc làm điều ác như một trò vui, trong khi người thông sáng coi trọng sự khôn ngoan và tránh điều gian ác. Điều này cho thấy sự khác biệt trong tâm trí của hai hạng người: kẻ ngu muội vui thích trong đường lối hủy diệt, còn người khôn ngoan tìm cách sống ngay thẳng.
Châm Ngôn 10:24 (VIE1934)
24. Điều kẻ ác sợ sẽ xảy đến cho nó; Còn điều người công bình ước ao sẽ được ban cho.
Những điều kẻ ác lo sợ cuối cùng sẽ xảy đến với họ, trong khi người công bình nhận được điều mình trông mong. Nỗi sợ của kẻ ác có thể trở thành hậu quả của một lương tâm có tội, còn người công bình đặt lòng tin nơi Đức Chúa Trời và trông đợi Ngài đáp ứng những nhu cầu của mình.
Châm Ngôn 10:25 (VIE1934)
25. Khi cơn lốc đi qua, kẻ ác chẳng còn nữa; Nhưng người công bình có nền đời đời.
Hoạn nạn có thể quét sạch kẻ ác như một cơn bão, nhưng người công bình vẫn đứng vững. Điều này cho thấy sự bất ổn của đường lối gian ác và sự vững chắc lâu dài mà đời sống công bình đem lại.
Châm Ngôn 10:26 (VIE1934)
26. Như giấm cho răng, như khói cho mắt, Người biếng nhác đối với kẻ sai khiến mình cũng vậy.
Giống như giấm làm đau răng và khói làm cay mắt, người lười biếng gây sự bực bội và thất vọng cho những người trông cậy nơi mình. Sự lười biếng không chỉ gây thiệt hại cho chính người đó mà còn ảnh hưởng đến những người đang phụ thuộc vào công việc của họ.
Châm Ngôn 10:27 (VIE1934)
27. Sự kính sợ Đức Giê-hô-va thêm ngày tháng; Nhưng năm của kẻ ác sẽ bị ngắn đi.
Sự kính sợ Đức Giê-hô-va dẫn đến một đời sống được kéo dài và có ý nghĩa, trong khi đường lối gian ác dẫn đến sự rút ngắn và hủy diệt. Đức Chúa Trời ban phước cho những người kính sợ Ngài, còn tội lỗi đem con người nhanh chóng đến sự hư mất.
Châm Ngôn 10:28 (VIE1934)
28. Sự trông mong của người công bình sẽ được vui vẻ; Nhưng sự trông đợi của kẻ ác sẽ bị diệt mất.
Người công bình tìm thấy niềm vui và sự thỏa lòng trong điều mình hy vọng, trong khi điều kẻ ác trông đợi cuối cùng sẽ thất vọng. Niềm hy vọng được đặt trên sự công bình đem lại niềm vui lâu dài, còn những mong muốn của kẻ ác sẽ không tồn tại.
Châm Ngôn 10:29 (VIE1934)
29. Đường lối của Đức Giê-hô-va là sức mạnh cho người ngay thẳng; Nhưng sự hủy diệt sẽ đến cho kẻ làm ác.
Đường lối của Đức Giê-hô-va đem lại sức mạnh và sự an toàn cho những người sống ngay thẳng, nhưng đối với kẻ làm ác, kết quả cuối cùng là sự hủy diệt. Người ngay thẳng được nâng đỡ bởi đường lối của Đức Chúa Trời, trong khi tội lỗi dẫn đến sự hư mất.
Châm Ngôn 10:30 (VIE1934)
30. Người công bình sẽ chẳng hề bị lay chuyển; Nhưng kẻ ác sẽ không được ở trên đất.
Sự công bình đem lại sự vững chắc lâu dài, trong khi kẻ ác cuối cùng sẽ bị loại khỏi đất. Đời sống của người công bình có nền tảng vững chắc, còn chỗ đứng của kẻ gian ác chỉ là tạm thời.
Châm Ngôn 10:31 (VIE1934)
31. Miệng người công bình sanh ra sự khôn ngoan; Nhưng lưỡi gian tà sẽ bị diệt.
Người công bình nói ra sự khôn ngoan và chân thật, trong khi lời nói gian tà cuối cùng sẽ bị dẹp bỏ. Sự khôn ngoan là dấu hiệu của một đời sống công bình, còn lời nói gian ác dẫn đến sự phán xét và hình phạt.
Châm Ngôn 10:32 (VIE1934)
32. Môi người công bình biết điều đáng đẹp lòng; Nhưng miệng kẻ ác chỉ nói điều gian tà.
Người công bình biết cách nói những điều đúng đắn và đẹp lòng, trong khi kẻ ác chỉ nói những điều có hại và gian tà. Lời nói bày tỏ bản chất của lòng người, và qua lời nói có thể nhận biết một người đang hướng đến sự khôn ngoan hay sự hủy diệt.