Châm Ngôn 31

Châm Ngôn 31 đưa ra một sứ điệp gồm hai phần. Phần thứ nhất (câu 1-9) chứa đựng lời khuyên của mẹ vua Lê-mu-ên, khuyên ông cai trị cách công bình, tránh sự quá độ, và bênh vực quyền lợi của người nghèo khó và kẻ thiếu thốn. Phần thứ hai (câu 10-31) mô tả những phẩm chất của một người nữ tài đức, đưa ra một mẫu mực về sự khôn ngoan, siêng năng và mạnh mẽ. Chương này cho thấy sự lãnh đạo và những đức tính trong gia đình hòa hợp với sự khôn ngoan như thế nào.

Châm Ngôn 31:1-10 (VIE1934)
1. Lời của vua Lê-mu-ên, Các châm ngôn mà mẹ người dạy cho người.
2. Hỡi con ta sẽ nói gì? Hỡi con của thai ta, ta phải nói chi? Hỡi con của sự khấn nguyện ta, ta nên nói điều gì với con?
3. Chớ phó sức lực con cho người đàn bà, Đừng ở theo con đường gây cho vua chúa bị bại hoại.
4. Hỡi Lê-mu-ên, chẳng xứng hiệp cho các vua, Chẳng xứng hiệp cho các vua uống rượu, Hay là cho các quan trưởng nói rằng: Vật uống say ở đâu?
5. E chúng uống, quên luật pháp, Và làm hư sự xét đoán của người khốn khổ chăng.
6. Hãy ban vật uống say cho người gần chết, Và rượu cho người có lòng bị cay đắng:
7. Họ hãy uống, và quên nỗi nghèo khổ mình, Chẳng nhớ đến điều cực nhọc của mình nữa.
8. Hãy mở miệng mình binh kẻ câm, Và duyên cớ của các người bị để bỏ.
9. Khá mở miệng con, xét đoán cách công bình, Và phân xử phải nghĩa cho người buồn thảm và nghèo nàn.

Vua Lê-mu-ên thuật lại lời khuyên của mẹ mình, là người khuyên ông tránh những hành vi phóng túng và tai hại, đặc biệt là trong vấn đề đàn bà và rượu. Bà cảnh báo rằng sự quá độ như vậy sẽ dẫn đến sự xét đoán sai lầm và bất công. Thay vào đó, một vị vua phải dùng tiếng nói của mình để bênh vực những người không thể tự nói cho mình và xét đoán cách công bình, đặc biệt là bảo vệ người nghèo khó và kẻ thiếu thốn.

Châm Ngôn 31:10-12 (VIE1934)
10. Một người nữ tài đức ai sẽ tìm được? Giá trị nàng trổi hơn châu ngọc.
11. Lòng người chồng tin cậy nơi nàng, Người sẽ chẳng thiếu huê lợi.
12. Trọn đời nàng làm cho chồng được ích lợi, Chớ chẳng hề sự tổn hại.

Đoạn này mô tả giá trị và phẩm chất của một người nữ tài đức, cho thấy nàng là người vô giá và đáng tin cậy. Nàng quý hơn châu ngọc, nhấn mạnh sự hiếm có và giá trị của nàng vượt xa của cải vật chất. Chồng nàng tin cậy nàng, biết rằng nàng sẽ làm cho đời sống mình được phong phú và chẳng gây hại cho mình. Sự tận tụy và lòng chính trực của nàng khiến chồng hoàn toàn có thể nương cậy nơi nàng, và suốt đời nàng luôn làm điều tốt cho chồng. Đoạn này nêu bật sức mạnh, lòng trung thành và sự khôn ngoan của một người nữ kính sợ Đức Chúa Trời, là người có những hành động đem lại điều tốt đẹp và trung tín cho gia đình và các mối quan hệ của mình.

Châm Ngôn 31:13-15 (VIE1934)
13. Nàng lo tìm lông chiên và gai sợi, Lạc ý lấy tay mình mà làm công việc.
14. Nàng giống như các chiếc tàu buôn bán, Ở từ chỗ xa chở bánh mình về.
15. Nàng thức dậy khi trời còn tối, Phát vật thực cho người nhà mình, Và cắt công việc cho các tớ gái mình.

Người nữ tài đức là người siêng năng và cần mẫn. Nàng tìm kiếm những nguyên liệu cần thiết cho công việc của mình, cho thấy sự chủ động và khéo léo. Giống như những chiếc tàu buôn đem hàng hóa từ nơi xa đến, nàng chăm lo cho gia đình được cung cấp đầy đủ với sự quan tâm và chuẩn bị trước. Nàng thức dậy sớm để chuẩn bị thức ăn cho gia đình và những người giúp việc, thể hiện sự tận tụy đối với phúc lợi của họ và trách nhiệm quản lý gia đình cách chu đáo.

Châm Ngôn 31:16-18 (VIE1934)
16. Nàng tưởng đến một đồng ruộng, bèn mua nó được; Nhờ hoa lợi của hai tay mình, nàng trồng một vườn nho.
17. Nàng thắt lưng bằng sức lực, Và làm hai cánh tay mình ra mạnh mẽ.
18. Nàng cảm thấy công việc mình được ích lợi; Ban đêm đèn nàng chẳng tắt.

Người nữ này không chỉ khôn ngoan mà còn có khả năng kinh doanh. Nàng cẩn thận xem xét một đồng ruộng trước khi mua, rồi dùng lợi nhuận để đầu tư trồng một vườn nho, cho thấy sự khôn khéo và biết quản lý của nàng. Sức lực và năng lượng của nàng được thể hiện qua việc nàng siêng năng làm việc bằng tay mình và luôn chú ý đến những trách nhiệm của mình, ngay cả khi làm việc đến ban đêm. Khả năng kinh doanh cùng với sự chăm chỉ của nàng đem lại thành công.

Châm Ngôn 31:19-21 (VIE1934)
19. Nàng đặt tay vào con quay, Và các ngón tay nàng cầm con cúi.
20. Nàng mở đưa tay ra giúp kẻ khó khăn, Giơ tay mình lên tiếp người nghèo khổ.
21. Nàng không sợ người nhà mình bị giá tuyết, Vì cả nhà đều mặc áo bằng lông chiên đỏ sặm.

Kỹ năng kéo sợi len thành sợi chỉ cho thấy nàng trực tiếp góp phần vào việc cung cấp những điều cần thiết cho gia đình. Tuy nhiên, sự chăm sóc của nàng không chỉ giới hạn trong gia đình mình, vì nàng rộng rãi giúp đỡ người nghèo và kẻ thiếu thốn. Nàng chuẩn bị trước, bảo đảm gia đình mình được bảo vệ đầy đủ trước những điều kiện khắc nghiệt, được tượng trưng qua những y phục bằng lông chiên đỏ sặm, biểu thị sự ấm áp và đầy đủ.

Châm Ngôn 31:22-24 (VIE1934)
22. Nàng làm lấy những chăn mền; Áo xống nàng đều bằng vải gai mịn màu đỏ điều.
23. Tại nơi cửa thành chồng nàng được chúng biết, Khi ngồi chung với các trưởng lão của xứ.
24. Nàng chế áo lót và bán nó; Cũng giao đai lưng cho con buôn.

Người nữ tài đức cũng quan tâm đến vẻ ngoài của mình, làm những tấm chăn mền đẹp và mặc y phục tốt. Công việc siêng năng và phẩm hạnh của nàng góp phần làm tăng danh tiếng của chồng, giúp chàng được tôn trọng giữa những người lãnh đạo trong cộng đồng. Nàng cũng là một người nữ kinh doanh thành công, làm và bán y phục, qua đó góp phần vào sự thịnh vượng của gia đình.

Châm Ngôn 31:25-27 (VIE1934)
25. Nàng mặc lấy sức lực và oai phong, Và khi tưởng đến buổi sau, bèn vui cười.
26. Nàng mở miệng ra cách khôn ngoan, Phép tắc nhân từ ở nơi lưỡi nàng.
27. Nàng coi sóc đường lối của nhà mình, Không hề ăn bánh của sự biếng nhác.

Sức lực và oai phong là đặc điểm của người nữ này, và nhờ đời sống siêng năng cùng khôn ngoan, nàng có thể vui mừng trông đợi tương lai. Lời nói của nàng thể hiện sự khôn ngoan và lòng nhân từ, đồng thời nàng luôn quan tâm đến những nhu cầu của gia đình, bảo đảm mọi việc được vận hành tốt đẹp. Nàng không bao giờ biếng nhác, nhưng luôn tích cực góp phần vào phúc lợi của gia đình và cộng đồng.

Châm Ngôn 31:28-31 (VIE1934)
28. Con cái nàng chỗi dậy, chúc nàng được phước; Chồng nàng cũng chỗi dậy, và khen ngợi nàng rằng:
29. Có nhiều người con gái làm lụng cách tài đức, Nhưng nàng trổi hơn hết thảy.
30. Duyên là giả dối, sắc lại hư không; Nhưng người nữ nào kính sợ Đức Giê-hô-va sẽ được khen ngợi.
31. Hãy ban cho nàng bông trái của tay nàng; Khá để các công việc nàng ngợi khen nàng tại trong cửa thành.

Người nữ tài đức này được gia đình trân trọng và tôn kính. Con cái nhận biết giá trị của nàng, và chồng nàng hết lời khen ngợi nàng, nhìn nhận rằng có nhiều người nữ làm điều tốt, nhưng nàng trổi hơn tất cả. Sau cùng, giá trị thật của nàng đến từ lòng kính sợ Đức Giê-hô-va, điều còn lại lâu bền hơn duyên dáng hay sắc đẹp. Công việc siêng năng và đời sống đức hạnh của nàng là di sản lâu dài, đem lại cho nàng sự khen ngợi ngay giữa cộng đồng.