Dân Số Ký 13

Dân Số Ký 13 mô tả một thời điểm then chốt khi Môi-se sai mười hai người do thám, mỗi người đại diện cho một chi phái, đi do thám xứ Ca-na-an. Mạng lệnh của Đức Chúa Trời rất rõ ràng—đây là xứ Ngài đã hứa ban cho Y-sơ-ra-ên. Tuy nhiên, phản ứng của dân sự sau khi nghe báo cáo của những người do thám bộc lộ sự nghi ngờ và sợ hãi. Chương này làm nổi bật những chủ đề về việc tin cậy lời hứa của Đức Chúa Trời và những thử thách khi tiến bước trong đức tin bất chấp những trở ngại dường như quá lớn.

Dân Số Ký 13:1-3 (VIE1934)
1 Đức Giê-hô-va phán cùng Môi-se rằng:
2 Hãy sai những người đi do thám xứ Ca-na-an, là xứ ta sẽ ban cho dân Y-sơ-ra-ên; trong mỗi chi phái của tổ phụ họ, các ngươi phải sai một người, hết thảy đều là quan trưởng giữa họ.
3 Môi-se bèn sai họ từ đồng vắng Pha-ran, y theo mạng lịnh của Đức Giê-hô-va; hết thảy đều là những người đứng đầu dân Y-sơ-ra-ên.

Đức Chúa Trời truyền cho Môi-se chọn một người lãnh đạo từ mỗi trong mười hai chi phái để đi do thám xứ Ca-na-an. Mục đích của chuyến đi này là để quan sát và thu thập thông tin về xứ, chứ không phải để quyết định xem Đức Chúa Trời có ban xứ đó cho họ hay không. Đức Chúa Trời đã phán rõ rằng Ngài sẽ ban xứ ấy cho dân Y-sơ-ra-ên. Những người do thám có trách nhiệm rất lớn, vì báo cáo của họ sẽ ảnh hưởng đến thái độ của cả dân tộc đối với việc tiến vào Đất Hứa.

Dân Số Ký 13:4-16 (VIE1934)
4 Nầy là tên các người đó: về chi phái Ru-bên, có Sa-mu-a, con trai Xa-cua;
5 về chi phái Si-mê-ôn, có Sa-phát, con trai Ho-ri;
6 về chi phái Giu-đa, có Ca-lép, con trai Giê-phu-nê;
7 về chi phái Y-sa-ca, có Di-gan, con trai Giô-sép;
8 về chi phái Ép-ra-im, có Ô-sê, con trai Nun;
9 về chi phái Bên-gia-min, có Phanh-ti, con trai Ra-phu;
10 về chi phái Sa-bu-lôn, có Ga-đi-ên, con trai Sô-đi;
11 về chi phái Giô-sép, nghĩa là chi phái Ma-na-se, có Ga-đi, con trai Su-si;
12 về chi phái Đan, có Am-mi-ên, con trai Ghê-ma-li;
13 về chi phái A-se, có Sê-thu-rơ, con trai Mi-ca-ên;
14 về chi phái Nép-ta-li, có Na-bi, con trai Vóp-si;
15 về chi phái Gát, có Gu-ên, con trai Ma-ki.
16 Đó là tên các người mà Môi-se sai đi do thám xứ. Môi-se đặt tên Ô-sê, con trai Nun, là Giô-suê.

Tên của mười hai người do thám được liệt kê, đại diện cho mười hai chi phái của Y-sơ-ra-ên. Đáng chú ý là Ô-sê thuộc chi phái Ép-ra-im, người được Môi-se đổi tên thành Giô-suê. Ca-lép thuộc chi phái Giu-đa cũng nổi bật, vì sau này ông và Giô-suê sẽ trở thành những nhân vật quan trọng trong câu chuyện về đức tin và việc tiến vào Đất Hứa. Những người này không phải là những người bình thường; họ là những người lãnh đạo trong các chi phái và được giao một trách nhiệm rất lớn.

Dân Số Ký 13:17-20 (VIE1934)
17 Môi-se sai các người ấy đi do thám xứ Ca-na-an, và nói rằng: Hãy đi lên phía nam, rồi lên trên núi,
18 xem thử xứ thể nào, dân cư trong đó mạnh hay yếu, ít hay nhiều,
19 xứ chúng nó ở tốt hay xấu, các thành chúng nó ở như thế nào, là trại hay là thành trì,
20 xứ ấy phì nhiêu hay cằn cỗi, trong đó có cây cối hay không. Hãy vững lòng, và đem về một chút hoa quả của xứ. Bấy giờ nhằm mùa nho chín đầu mùa.

Môi-se đưa ra những chỉ dẫn cụ thể cho những người do thám. Họ phải thu thập thông tin về cả xứ và cư dân trong đó: dân cư mạnh hay yếu, đông hay ít, đất đai tốt hay xấu, và các thành có kiên cố hay không. Ông khích lệ họ hãy vững lòng và mang về một ít hoa quả để chứng minh sự màu mỡ của xứ. Cuộc điều tra chi tiết này nhằm giúp dân Y-sơ-ra-ên biết được những gì đang chờ đợi phía trước. Tuy nhiên, lời kêu gọi “hãy vững lòng” của Môi-se cũng cho thấy ông biết họ có thể sẽ phải đối diện với những khó khăn và thử thách.

Dân Số Ký 13:21-24 (VIE1934)
21 Vậy họ đi lên và do thám xứ, từ đồng vắng Xin cho đến Re-hốp, về hướng đi vào Ha-mát.
22 Họ đi lên về phương nam, đến Hếp-rôn; tại đó có A-hi-man, Sê-sai, và Thanh-mai, là dòng dõi của A-nác. Hếp-rôn đã dựng nên trước Xô-an của Ê-díp-tô bảy năm.
23 Họ đi đến trũng Ếch-côn, tại đó cắt một nhánh nho có một chùm nho; hai người khiêng trên đòn, cùng những trái lựu và trái vả.
24 Người ta đặt tên chỗ đó là trũng Ếch-côn, vì cớ chùm nho mà dân Y-sơ-ra-ên đã cắt tại đó.

Những người do thám đi khắp xứ theo chỉ dẫn của Môi-se, từ phía nam đến những vùng phía bắc của Ca-na-an. Hếp-rôn là một địa điểm quan trọng được nhắc đến, nơi có các hậu duệ của A-nác. Sự hiện diện của những người này sau đó trở thành một yếu tố lớn trong sự sợ hãi của những người do thám. Tuy nhiên, sự màu mỡ của xứ là điều không thể phủ nhận. Tại trũng Ếch-côn, họ cắt một nhánh nho có một chùm nho lớn đến mức hai người phải khiêng trên một cây đòn. Chùm nho này trở thành một bằng chứng cụ thể về sự dư dật của xứ mà Đức Chúa Trời đã hứa ban cho họ.

Dân Số Ký 13:25-29 (VIE1934)
25 Các người ấy đi do thám xứ trong bốn mươi ngày, rồi trở về.
26 Họ đi đến, ra mắt Môi-se, A-rôn, và cả hội chúng Y-sơ-ra-ên tại đồng vắng Pha-ran, ở tại Ca-đe; thuật lại cho hai người và cả hội chúng mọi điều đã xảy ra, và chỉ cho họ xem hoa quả của xứ.
27 Họ thuật lại cùng Môi-se rằng: Chúng tôi đã đi đến xứ mà ông sai chúng tôi đi; thật là một xứ đượm sữa và mật, và đây là hoa quả xứ đó.
28 Nhưng dân sự ở trong xứ nầy mạnh, các thành đều vững vàng và lớn; chúng tôi cũng thấy con cháu A-nác ở đó.
29 Dân A-ma-léc ở về phía nam; dân Hê-tít, dân Giê-bu-sít, và dân A-mô-rít ở trên núi; còn dân Ca-na-an ở nơi biển và dọc theo bờ sông Giô-đanh.

Sau bốn mươi ngày do thám, những người này trở về cùng báo cáo với Môi-se, A-rôn và toàn thể hội chúng. Họ xác nhận rằng xứ thật sự “đượm sữa và mật”, một cách diễn đạt về sự phong phú và màu mỡ của xứ. Họ cũng mang theo hoa quả làm bằng chứng. Tuy nhiên, sau khi xác nhận sự tốt đẹp của xứ, họ chuyển sự chú ý sang sức mạnh của những người đang sống tại đó. Họ nhấn mạnh rằng dân cư mạnh, các thành lớn và kiên cố, và họ đã thấy con cháu A-nác ở đó. Họ cũng liệt kê những dân tộc đang cư trú trong các khu vực khác nhau của xứ. Báo cáo này bắt đầu gieo sự sợ hãi và nghi ngờ trong lòng dân Y-sơ-ra-ên.

Dân Số Ký 13:30 (VIE1934)
30 Ca-lép bèn làm cho dân sự trước mặt Môi-se im lặng, mà nói rằng: Chúng ta hãy đi lên chiếm xứ, vì chúng ta có thể thắng được.

Ca-lép nổi bật giữa những người do thám như một tiếng nói của đức tin. Trong khi những người khác bày tỏ sự nghi ngờ và sợ hãi, Ca-lép kêu gọi dân sự lập tức tiến lên chiếm xứ. Ông tin rằng Y-sơ-ra-ên có thể thắng được, không phải vì sức mạnh riêng của họ, nhưng vì Đức Chúa Trời đã hứa ban xứ cho họ. Sự can đảm của Ca-lép tương phản rõ rệt với thái độ tiêu cực của những người do thám khác. Ông nhìn vào lời hứa của Đức Chúa Trời thay vì chỉ nhìn vào những trở ngại trước mắt.

Dân Số Ký 13:31-33 (VIE1934)
31 Nhưng những người đã đi cùng người đó nói rằng: Chúng ta không thể đi lên cự dân đó, vì chúng nó mạnh hơn chúng ta.
32 Họ bèn phao một tin xấu về xứ mình đã do thám giữa dân Y-sơ-ra-ên, mà rằng: Xứ chúng tôi đã đi qua để do thám là một xứ nuốt dân cư mình; phàm dân chúng tôi thấy tại đó đều là những người cao lớn.
33 Chúng tôi đã thấy những người cao lớn ở đó, tức là con cháu A-nác, thuộc về dòng dõi người cao lớn; chúng tôi thấy mình khác nào cào cào, và trước mắt họ chúng tôi cũng thấy mình như vậy.

Mặc dù Ca-lép bày tỏ lòng tin cậy, những người do thám khác lại phản đối và cho rằng cư dân trong xứ quá mạnh để Y-sơ-ra-ên có thể đánh bại. Báo cáo của họ không còn chỉ đơn thuần mô tả thực tế về dân cư mạnh và các thành kiên cố, mà đã chuyển sang một cách nhìn đầy sợ hãi, đến mức họ nói rằng xứ ấy “nuốt dân cư mình”. Việc nhắc đến những người cao lớn và sự so sánh mình với “cào cào” cho thấy họ nhìn nhận bản thân là quá nhỏ bé trước những kẻ thù mà họ nhìn thấy. Nỗi sợ hãi khiến họ quên mất lời hứa của Đức Chúa Trời. Báo cáo tiêu cực này gieo sự nghi ngờ và sợ hãi trong toàn dân Y-sơ-ra-ên, dẫn đến những thử thách nghiêm trọng hơn trong các chương tiếp theo.