Dân Số Ký 21

Dân Số Ký 21 mô tả hành trình tiếp tục của dân Y-sơ-ra-ên qua đồng vắng, khi họ phải đối diện với những dân tộc thù nghịch và những lúc phản nghịch trong chính dân sự. Đức Chúa Trời tiếp tục bày tỏ quyền năng và sự thành tín của Ngài bằng cách ban cho họ chiến thắng trước kẻ thù và cung cấp những phương cách kỳ diệu để giải quyết những khó khăn của họ. Chương này ghi lại các trận chiến, những lời phàn nàn và sự chu cấp của Đức Chúa Trời, làm nổi bật những chủ đề về đức tin, sự vâng lời và sự can thiệp của Đức Chúa Trời.

Dân Số Ký 21:1-3 (VIE1934)
1 Vua A-rát, người Ca-na-an, ở về phía nam, nghe rằng Y-sơ-ra-ên đi đường về A-tha-rim, bèn đến đánh dân Y-sơ-ra-ên, bắt lấy một vài người làm phu tù.
2 Y-sơ-ra-ên hứa nguyện cùng Đức Giê-hô-va rằng: Nếu Ngài phó dân nầy vào tay tôi, tôi sẽ diệt hết các thành của chúng nó.
3 Đức Giê-hô-va nghe lời Y-sơ-ra-ên, phó người Ca-na-an vào tay họ; họ diệt hết người và các thành của chúng nó. Vậy, người ta đặt tên chỗ ấy là Họt-ma.

Khi vua A-rát, người Ca-na-an, bắt một số người Y-sơ-ra-ên làm phu tù, dân sự quay về với Đức Chúa Trời và hứa nguyện rằng nếu Ngài ban chiến thắng, họ sẽ diệt các thành của người Ca-na-an. Điều này cho thấy họ nhận biết rằng chiến thắng của họ phụ thuộc vào sự giúp đỡ của Đức Chúa Trời. Đức Chúa Trời nghe lời cầu xin của họ và phó người Ca-na-an vào tay họ, và dân Y-sơ-ra-ên thực hiện lời hứa nguyện của mình. Tên Họt-ma, có nghĩa liên quan đến sự hủy diệt, trở thành lời nhắc nhở về chiến thắng này và về sự cần thiết phải nương cậy nơi Đức Chúa Trời trong chiến trận.

Dân Số Ký 21:4 (VIE1934)
4 Kế đó, dân Y-sơ-ra-ên từ núi Hô-rơ đi theo đường về Biển Đỏ, đặng vòng qua xứ Ê-đôm; dân sự lấy làm ngã lòng vì đường đi.

Khi dân Y-sơ-ra-ên đi vòng qua xứ Ê-đôm, họ trở nên ngã lòng vì con đường khó khăn. Trước đó, Ê-đôm đã từ chối cho họ đi qua lãnh thổ của mình, buộc họ phải đi theo một con đường dài hơn. Sự mệt mỏi và thất vọng ngày càng gia tăng trong dân sự phản ánh sự thiếu kiên nhẫn của họ sau một hành trình dài trong đồng vắng. Đây tiếp tục là một vấn đề lặp đi lặp lại trong mối quan hệ giữa dân Y-sơ-ra-ên với Đức Chúa Trời.

Dân Số Ký 21:5 (VIE1934)
5 Dân sự nói nghịch cùng Đức Chúa Trời và Môi-se rằng: Làm sao khiến chúng tôi ra khỏi xứ Ê-díp-tô đặng chết trong đồng vắng nầy? Vì đây chẳng có bánh, chẳng có nước, và linh hồn chúng tôi đã ngán thứ bánh vô vị nầy.

Những lời phàn nàn của dân sự bày tỏ sự thiếu tin cậy nơi Đức Chúa Trời. Họ cáo buộc Đức Chúa Trời và Môi-se đã đưa họ ra khỏi Ai Cập để chết trong đồng vắng. Mặc dù Đức Chúa Trời vẫn tiếp tục cung cấp ma-na cho họ, họ lại khinh thường sự chu cấp ấy, gọi nó là “thứ bánh vô vị”. Lời phàn nàn về thức ăn và nước uống cho thấy sự vô ơn và sự quên mất những gì Đức Chúa Trời đã liên tục làm cho họ.

Dân Số Ký 21:6 (VIE1934)
6 Đức Giê-hô-va sai những rắn lửa đến giữa dân sự, cắn dân; có nhiều người Y-sơ-ra-ên bị chết.

Để đáp lại sự phản nghịch và những lời phàn nàn của dân sự, Đức Chúa Trời cho những rắn lửa đến giữa họ và chúng cắn dân sự, khiến nhiều người Y-sơ-ra-ên chết. Hình phạt nghiêm khắc này nhắc nhở họ về tính nghiêm trọng của sự phản nghịch liên tục và sự thiếu đức tin. Những con rắn trở thành biểu tượng về hậu quả của việc khước từ sự chu cấp và sự bảo vệ của Đức Chúa Trời.

Dân Số Ký 21:7 (VIE1934)
7 Dân sự đến cùng Môi-se mà rằng: Chúng tôi đã phạm tội, vì chúng tôi có nói nghịch cùng Đức Giê-hô-va và người; vậy, hãy cầu xin Đức Giê-hô-va, hầu cho Ngài khiến rắn lìa xa chúng tôi. Môi-se bèn cầu xin cho dân sự.

Nhận ra tội lỗi và hậu quả của sự phản nghịch, dân sự đến với Môi-se và thú nhận rằng họ đã phạm tội. Họ thừa nhận mình đã nói nghịch cùng Đức Giê-hô-va và Môi-se, rồi xin Môi-se cầu thay để Đức Chúa Trời cất những con rắn khỏi họ. Môi-se tiếp tục đóng vai trò cầu thay cho dân sự và cầu xin Đức Chúa Trời giải cứu họ. Điều này cho thấy lòng thương xót của Môi-se đối với dân sự ngay cả khi họ liên tục gây khó khăn cho ông.

Dân Số Ký 21:8-9 (VIE1934)
8 Đức Giê-hô-va phán cùng Môi-se rằng: Hãy làm một con rắn lửa, để trên một cây sào; hễ ai bị cắn, nếu nhìn nó, thì sẽ được sống.
9 Môi-se làm một con rắn bằng đồng, để trên một cây sào; hễ ai bị rắn cắn, nhìn con rắn bằng đồng, thì được sống.

Trong Dân Số Ký 21:8-9, Đức Chúa Trời truyền Môi-se làm một con rắn bằng đồng và đặt nó trên một cây sào. Những người bị rắn cắn chỉ cần nhìn vào con rắn ấy thì sẽ được sống. Sự kiện này báo trước công việc của Đấng Christ, như chính Ngài đã giải thích trong Giăng 3:14-15. Cũng như dân Y-sơ-ra-ên được cứu khỏi sự chết bằng cách nhìn lên con rắn, chúng ta được cứu khỏi sự rủa sả của luật pháp bằng cách nhìn lên Đấng Christ. Khi Đấng Christ mang lấy sự rủa sả thay cho chúng ta trên thập tự giá (Ga-la-ti 3:13), Ngài đã trải qua sự phân cách với Đức Chúa Trời mà tội lỗi đem lại. Vì vậy, Ngài kêu lên: “Đức Chúa Trời tôi ơi, Đức Chúa Trời tôi ơi, sao Ngài lìa bỏ tôi?” (Ma-thi-ơ 27:46). Trong giờ phút đó, Đấng Christ phải đối diện với sự cám dỗ để tin rằng cái chết của Ngài có thể dẫn đến sự phân cách đời đời với Cha. Tuy nhiên, Ngài đã chọn làm theo ý muốn của Đức Chúa Trời thay vì ý riêng của mình. Bằng cách đó, Đấng Christ đã hoàn toàn chiến thắng tội lỗi trong xác thịt, mở đường cứu rỗi cho những người chấp nhận và nhận lãnh sự sống của Ngài. Con rắn bằng đồng không có quyền năng tự thân để cứu người; sự sống đến từ Đức Chúa Trời dành cho người tin cậy và vâng theo phương cách Ngài đã chỉ định. Tương tự, sự cứu rỗi không đến từ việc nhìn vào một biểu tượng, nhưng từ việc đặt đức tin nơi Đấng Christ mà biểu tượng ấy chỉ về.

Dân Số Ký 21:10-11 (VIE1934)
10 Dân Y-sơ-ra-ên đi đường, đóng trại tại Ô-bốt.
11 Rồi từ Ô-bốt đi, đóng trại tại Y-giê-A-ba-rim, trong đồng vắng đối ngang Mô-áp, về hướng mặt trời mọc.

Những câu này ghi lại hành trình tiếp tục của dân Y-sơ-ra-ên, đánh dấu những nơi họ đóng trại tại Ô-bốt và Y-giê-A-ba-rim. Những địa điểm này nằm trên con đường tiến về Đất Hứa, cho thấy dù đã trải qua nhiều thử thách, dân sự vẫn tiếp tục di chuyển. Hành trình về hướng đông cũng cho thấy họ đang tiến gần đến vùng đất của Mô-áp.

Dân Số Ký 21:12-13 (VIE1934)
12 Từ đó đi, đóng trại trong trũng Xê-rết.
13 Từ đó đi, đóng trại bên kia sông Ạt-nôn, trong đồng vắng chạy dọc theo bờ cõi dân A-mô-rít; vì Ạt-nôn là bờ cõi Mô-áp, ở giữa Mô-áp và A-mô-rít.

Dân Y-sơ-ra-ên tiếp tục hành trình qua đồng vắng và đóng trại tại nhiều địa điểm khác nhau. Việc nhắc đến sông Ạt-nôn, là ranh giới giữa Mô-áp và dân A-mô-rít, cho thấy họ đang tiến gần đến những lãnh thổ của các dân tộc mà họ sẽ phải đối diện. Những câu này cho thấy vị trí của Y-sơ-ra-ên đang dần thay đổi khi họ chuẩn bị bước vào những cuộc xung đột và chinh phục sắp tới.

Dân Số Ký 21:14-15 (VIE1934)
14 Vì vậy, có chép trong sách Chiến-tranh của Đức Giê-hô-va rằng: “Va-hép ở trong Su-phát, các khe của Ạt-nôn,
15 và các dòng suối chạy xuống đến chỗ A-rơ ở, rồi dựa vào biên giới Mô-áp.”

Những câu này trích dẫn một đoạn thơ từ “sách Chiến-tranh của Đức Giê-hô-va”, là một nguồn ghi lại những trận chiến và những sự kiện quan trọng trong hành trình của dân Y-sơ-ra-ên. Việc đề cập đến những địa danh như Va-hép và Ạt-nôn cho thấy những biến cố quân sự và những chiến thắng của dân sự được ghi nhớ. Đoạn này cũng nhắc nhở về sự can thiệp của Đức Chúa Trời trong những trận chiến và sự thành tín của Ngài đối với dân Ngài.

Dân Số Ký 21:16-18 (VIE1934)
16 Từ đó đi đến Bê-e, là cái giếng mà Đức Giê-hô-va đã phán cùng Môi-se rằng: Hãy nhóm dân sự lại, ta sẽ cho chúng nó nước.
17 Bấy giờ, Y-sơ-ra-ên hát bài nầy rằng: Hỡi giếng, hãy vọt lên! Hãy hát cho nó!
18 Giếng mà các quan-trưởng đào, các quan-tướng của dân đào, bởi mạng-lịnh của người lập luật-pháp, với gậy của mình. Từ đồng vắng họ đi đến Ma-tha-na;

Tại Bê-e, Đức Chúa Trời cung cấp nước cho dân Y-sơ-ra-ên, và dân sự đáp lại bằng một bài ca vui mừng và biết ơn. Cái giếng trở thành biểu tượng về sự chu cấp của Đức Chúa Trời, còn bài hát bày tỏ sự vui mừng của dân sự về nguồn nước đem lại sự sống. Khoảnh khắc này tương phản với những lời phàn nàn trước đó của họ. Trước đây, họ đã khinh thường sự chu cấp của Đức Chúa Trời và gọi ma-na là thứ bánh vô vị; nhưng tại đây, họ vui mừng hát về nguồn nước mà Đức Chúa Trời ban. Điều này cho thấy một thời điểm dân sự nhận biết và vui mừng trong sự chu cấp của Ngài.

Dân Số Ký 21:19-20 (VIE1934)
19 Từ Ma-tha-na đến Na-ha-li-ên, từ Na-ha-li-ên đến Ba-mốt,
20 từ Ba-mốt đến trũng ở trong đồng Mô-áp, đến đỉnh núi Phích-ga, nhìn xuống đồng vắng.

Những câu này tiếp tục ghi lại hành trình của dân Y-sơ-ra-ên qua nhiều địa điểm khác nhau, cuối cùng đến đỉnh Phích-ga, nơi có thể nhìn xuống vùng đồng vắng chung quanh. Đoạn này cho thấy dân sự vẫn tiếp tục tiến về phía trước trong hành trình hướng đến Đất Hứa. Đỉnh Phích-ga cũng có ý nghĩa quan trọng trong những biến cố về sau, vì đây là nơi Môi-se sẽ nhìn thấy Đất Hứa trước khi qua đời.

Dân Số Ký 21:21-22 (VIE1934)
21 Y-sơ-ra-ên sai sứ giả đến Si-hôn, vua dân A-mô-rít, mà rằng:
22 Xin cho chúng tôi đi ngang qua xứ vua. Chúng tôi sẽ không đi ngang qua đồng ruộng hay vườn nho, cũng không uống nước giếng; chúng tôi sẽ theo đường cái của vua mà đi cho đến khi chúng tôi đã đi khỏi địa phận vua.

Dân Y-sơ-ra-ên, theo cách thức hòa bình, xin phép Si-hôn, vua dân A-mô-rít, cho họ đi qua lãnh thổ của ông. Họ cam kết sẽ không đi vào đồng ruộng hay vườn nho, không uống nước giếng, mà chỉ đi theo đường cái của vua. Điều này cho thấy Y-sơ-ra-ên đã cố gắng tránh xung đột không cần thiết và tìm kiếm một lối đi hòa bình qua lãnh thổ của dân A-mô-rít.

Dân Số Ký 21:23-24 (VIE1934)
23 Nhưng Si-hôn không cho Y-sơ-ra-ên đi ngang qua địa phận mình; người nhóm hết dân mình lại, kéo ra đánh Y-sơ-ra-ên trong đồng vắng, đến Gia-hách và tranh chiến cùng Y-sơ-ra-ên.
24 Y-sơ-ra-ên dùng lưỡi gươm đánh người, chiếm lấy xứ người từ Ạt-nôn cho đến Gia-bốc, cho đến biên giới dân Am-môn; vì biên giới dân Am-môn vững bền.

Si-hôn từ chối lời thỉnh cầu hòa bình của Y-sơ-ra-ên và thay vào đó tập hợp quân đội để tấn công họ. Y-sơ-ra-ên đáp trả và đánh bại dân A-mô-rít, chiếm lấy lãnh thổ của họ từ Ạt-nôn đến Gia-bốc. Chiến thắng này mở rộng lãnh thổ mà Y-sơ-ra-ên kiểm soát và trở thành một bằng chứng khác về sự giúp đỡ của Đức Chúa Trời trong hành trình của họ. Việc nhắc đến biên giới kiên cố của dân Am-môn cũng cho thấy các dân tộc xung quanh có những hệ thống phòng thủ đáng kể.

Dân Số Ký 21:25-26 (VIE1934)
25 Y-sơ-ra-ên bắt lấy hết các thành đó, ở trong các thành của dân A-mô-rít, tức là Hẹt-bôn và các làng thuộc về nó.
26 Vì Hẹt-bôn là thành của Si-hôn, vua dân A-mô-rít, người đã đánh vua trước của Mô-áp, chiếm lấy hết xứ người từ tay người cho đến Ạt-nôn.

Sau khi đánh bại Si-hôn, dân Y-sơ-ra-ên chiếm các thành của người A-mô-rít, bao gồm Hẹt-bôn. Trước đó, Si-hôn đã chiếm vùng đất này từ vua trước của Mô-áp. Vì vậy, chiến thắng của Y-sơ-ra-ên không chỉ đem lại đất đai mà còn đưa họ vào vị trí kiểm soát một vùng đất có tầm quan trọng chiến lược. Việc nhắc lại những cuộc chinh phục trước đây của Si-hôn giúp giải thích lịch sử của vùng đất này và cho thấy quyền kiểm soát của các dân tộc trong khu vực đã thay đổi như thế nào.

Dân Số Ký 21:27-30 (VIE1934)
27 Bởi cớ đó, các nhà làm thơ có nói rằng: Hãy đến Hẹt-bôn; hãy xây dựng và lập thành Si-hôn.
28 Vì lửa đã cháy ra từ Hẹt-bôn, ngọn lửa từ thành Si-hôn; nó đã thiêu đốt A-rơ của Mô-áp, và các chúa trên những nơi cao của Ạt-nôn.
29 Hỡi Mô-áp, khốn cho ngươi! Hỡi dân Kê-móc, ngươi đã mất! Nó đã làm cho các con trai mình phải trốn chạy, và các con gái mình phải bị bắt làm phu tù cho Si-hôn, vua dân A-mô-rít.
30 Chúng tôi đã bắn chúng nó; Hẹt-bôn đã bị diệt cho đến Đi-bôn; chúng tôi đã làm cho chúng nó tan nát cho đến Nô-pha, là nơi đến Mê-đê-ba.

Những câu này trích dẫn một bài thơ hoặc lời ngạn ngữ kể lại sự hủy diệt của Mô-áp dưới tay Si-hôn và dân A-mô-rít. Bài thơ nhắc lại lịch sử của Hẹt-bôn và việc người A-mô-rít từng đánh bại Mô-áp. Nhưng giờ đây chính Y-sơ-ra-ên đã đánh bại người A-mô-rít và chiếm lấy vùng đất đó. Đoạn thơ cho thấy sự thay đổi quyền lực giữa các dân tộc trong khu vực và nhấn mạnh rằng Đức Chúa Trời có thể đảo ngược hoàn cảnh của các quốc gia để thực hiện mục đích của Ngài đối với dân sự Ngài.

Dân Số Ký 21:31-32 (VIE1934)
31 Y-sơ-ra-ên ở trong xứ của dân A-mô-rít.
32 Môi-se sai người đi do thám Gia-ê-xe; rồi bắt lấy các làng thuộc về nó, đuổi dân A-mô-rít ở đó đi.

Sau khi đánh bại Si-hôn và định cư trong xứ của dân A-mô-rít, Y-sơ-ra-ên tiếp tục tiến hành chiến dịch tại Gia-ê-xe. Họ chiếm các làng chung quanh và đuổi những người A-mô-rít còn lại khỏi khu vực. Điều này tiếp tục củng cố quyền kiểm soát của Y-sơ-ra-ên trên vùng đất phía đông sông Giô-đanh và cho thấy Đức Chúa Trời đang dẫn dắt họ tiến về phía Đất Hứa.

Dân Số Ký 21:33-35 (VIE1934)
33 Đoạn, họ xây đi, đi lên về đường Ba-san; Ô-gơ, vua Ba-san, kéo ra đón đánh chúng, người và cả dân sự mình, tại Ết-rê-i.
34 Đức Giê-hô-va phán cùng Môi-se rằng: Chớ sợ nó, vì ta đã phó nó, cả dân sự và xứ nó, vào tay ngươi; ngươi sẽ đãi nó như đã đãi Si-hôn, vua dân A-mô-rít, ở Hẹt-bôn.
35 Vậy, chúng đánh bại người, các con trai người và cả dân sự người, đến đỗi không còn một ai sống sót; rồi chiếm lấy xứ người.

Trong phần cuối của chương, Y-sơ-ra-ên phải đối diện với Ô-gơ, vua Ba-san. Đức Chúa Trời trấn an Môi-se rằng ông không cần sợ Ô-gơ, vì Ngài đã phó vua, dân sự và xứ của ông vào tay Y-sơ-ra-ên, giống như Ngài đã làm với Si-hôn. Y-sơ-ra-ên tiến hành chiến đấu và đánh bại hoàn toàn Ô-gơ cùng dân sự của ông, rồi chiếm lấy lãnh thổ của họ. Chiến thắng này một lần nữa xác nhận sự thành tín của Đức Chúa Trời trong việc dẫn dắt dân Ngài tiến về phía Đất Hứa. Những chiến thắng liên tiếp trước vua A-rát, Si-hôn và Ô-gơ cho thấy khi dân Y-sơ-ra-ên tin cậy Đức Chúa Trời và bước đi theo sự hướng dẫn của Ngài, Ngài có thể ban cho họ chiến thắng trước những kẻ thù mạnh hơn họ.