Dân Số Ký 22

Dân Số Ký 22 giới thiệu câu chuyện về Ba-la-am, một nhà tiên tri ngoại bang đã sa ngã, và Ba-lác, vua Mô-áp. Khi dân Y-sơ-ra-ên tiến đến Mô-áp trong hành trình vào Đất Hứa, Ba-lác lo sợ trước số lượng đông đảo của họ và tìm cách nguyền rủa họ để tránh bị đánh bại. Ông sai sứ giả đến Ba-la-am, yêu cầu ông tuyên bố lời nguyền trên Y-sơ-ra-ên. Mặc dù ban đầu Ba-la-am tìm kiếm ý muốn của Đức Chúa Trời và từ chối, Ba-lác vẫn tiếp tục nài xin và đưa ra những phần thưởng lớn hơn. Cuối cùng, Ba-la-am đồng ý đi, nhưng Đức Chúa Trời sai một thiên sứ đến ngăn đường ông. Chương này nổi tiếng với sự kiện con lừa của Ba-la-am nói được, cảnh báo ông về sự không đẹp lòng của Đức Chúa Trời. Câu chuyện đặt nền cho những diễn biến tiếp theo trong hành trình của Y-sơ-ra-ên và cho thấy sự vô ích của việc cố gắng nguyền rủa những người mà Đức Chúa Trời đã ban phước.

Dân Số Ký 22:1-3 (VIE1934)
1 Dân Y-sơ-ra-ên đi đường, đóng trại trong đồng bằng Mô-áp, bên kia sông Giô-đanh, đối ngang Giê-ri-cô.
2 Ba-lác, con trai Xíp-bô, thấy mọi điều Y-sơ-ra-ên đã làm cho dân A-mô-rít.
3 Mô-áp rất sợ dân ấy, vì họ đông; Mô-áp kinh hãi vì dân Y-sơ-ra-ên.

Chiến thắng gần đây của Y-sơ-ra-ên trước dân A-mô-rít đã khiến các dân tộc chung quanh khiếp sợ. Ba-lác, vua Mô-áp, nhìn thấy quyền lực của Y-sơ-ra-ên và vô cùng sợ hãi. Mô-áp cảm thấy bị đe dọa và lo lắng trước số lượng cùng sức mạnh của Y-sơ-ra-ên, đặc biệt khi dân Y-sơ-ra-ên đang đóng trại gần lãnh thổ Mô-áp, chuẩn bị tiến vào Đất Hứa. Ba-lác nhận ra rằng sức mạnh quân sự thông thường có thể không đủ để đánh bại Y-sơ-ra-ên.

Dân Số Ký 22:4-6 (VIE1934)
4 Mô-áp nói cùng các trưởng lão Ma-đi-an rằng: Bây giờ hội chúng nầy sẽ liếm hết những vật ở chung quanh chúng ta, như con bò liếm cỏ ngoài đồng. Vả, Ba-lác, con trai Xíp-bô, làm vua Mô-áp trong lúc ấy.
5 Người sai sứ giả đến Ba-la-am, con trai Bê-ô, tại Phê-thô, gần sông, trong xứ của dân tộc người, mà nói rằng: Kìa, có một dân từ xứ Ê-díp-tô đến; nầy, chúng nó che khắp mặt đất, và đóng trại đối ngang ta.
6 Vậy, hãy đến đây, nguyền-rủa dân nầy cho ta; vì chúng nó mạnh hơn ta. Có lẽ ta sẽ thắng được chúng nó và đuổi chúng nó khỏi xứ; vì ta biết rằng người mà ngươi chúc phước thì được phước, còn người mà ngươi nguyền-rủa thì bị nguyền-rủa.

Ba-lác tìm sự giúp đỡ của Ba-la-am, một người nổi tiếng về bói toán, để nguyền rủa Y-sơ-ra-ên. Ông tin rằng khả năng chúc phước hoặc nguyền rủa của Ba-la-am sẽ là chìa khóa để làm suy yếu Y-sơ-ra-ên, vì ông không chỉ tin cậy vào sức mạnh quân sự. Nỗi sợ của Ba-lác lớn đến mức ông tìm đến những phương tiện thuộc linh để chống lại một lực lượng mà ông cho là quá mạnh. Ông tin rằng một lời nguyền sẽ làm thay đổi tình thế có lợi cho Mô-áp.

Dân Số Ký 22:7-8 (VIE1934)
7 Các trưởng lão Mô-áp và các trưởng lão Ma-đi-an lên đường, tay cầm tiền công của thầy bói; họ đến cùng Ba-la-am, thuật lại cho người những lời của Ba-lác.
8 Ba-la-am nói cùng họ rằng: Hãy ở lại đây đêm nay, rồi ta sẽ đem tin lại cho các ngươi, theo lời Đức Giê-hô-va phán cùng ta. Các quan trưởng Mô-áp ở lại với Ba-la-am.

Phái đoàn Mô-áp và Ma-đi-an đến cùng Ba-la-am với tiền công, mong ông thực hiện công việc mà họ yêu cầu. Ba-la-am nhận biết tính nghiêm trọng của lời thỉnh cầu nên bảo họ ở lại qua đêm để ông tìm kiếm sự chỉ dẫn của Đức Giê-hô-va. Điều này cho thấy dù Ba-la-am là một thầy bói ngoại giáo, ông vẫn nhận biết quyền năng của Đức Chúa Trời của Y-sơ-ra-ên và tìm kiếm sự chỉ dẫn của Ngài trước khi hành động.

Dân Số Ký 22:9-12 (VIE1934)
9 Đức Chúa Trời đến cùng Ba-la-am mà phán rằng: Những người ở với ngươi là ai?
10 Ba-la-am thưa rằng: Ba-lác, con trai Xíp-bô, vua Mô-áp, sai người đến nói cùng tôi rằng:
11 Nầy, có một dân ra khỏi xứ Ê-díp-tô, che khắp mặt đất; vậy, hãy đến, nguyền-rủa nó cho ta; có lẽ ta sẽ thắng được nó và đuổi nó đi.
12 Đức Chúa Trời phán cùng Ba-la-am rằng: Ngươi chớ đi với họ, chớ nguyền-rủa dân ấy, vì dân ấy được phước.

Đức Chúa Trời trực tiếp can thiệp và truyền cho Ba-la-am không được đi với phái đoàn cũng không được nguyền rủa Y-sơ-ra-ên, vì họ đang ở dưới sự bảo vệ và ban phước của Ngài. Bất chấp những nỗ lực của Ba-lác, Y-sơ-ra-ên đã được Đức Chúa Trời ban ơn, và không một lời nguyền nào có thể chống lại họ. Điều này cho thấy thẩm quyền của Đức Chúa Trời và sự bảo vệ của giao ước Ngài dành cho Y-sơ-ra-ên.

Dân Số Ký 22:13-14 (VIE1934)
13 Sáng ngày, Ba-la-am chỗi dậy, nói cùng các quan trưởng của Ba-lác rằng: Hãy trở về xứ mình đi, vì Đức Giê-hô-va không cho phép ta đi với các ngươi.
14 Các quan trưởng Mô-áp bèn đứng dậy, trở về cùng Ba-lác, nói rằng: Ba-la-am không chịu đi với chúng ta.

Ba-la-am trung thành truyền đạt lời của Đức Chúa Trời cho phái đoàn Mô-áp, nói rằng Đức Chúa Trời không cho phép ông đi với họ. Các quan trưởng trở về cùng Ba-lác với tin tức đáng thất vọng, có lẽ họ không hiểu tại sao Ba-la-am lại từ chối, vì các thầy bói thường bị thúc đẩy bởi những khoản tiền công dành cho công việc của họ.

Dân Số Ký 22:15-17 (VIE1934)
15 Ba-lác lại sai các quan trưởng khác, đông và sang trọng hơn những người trước.
16 Họ đến cùng Ba-la-am và nói rằng: Ba-lác, con trai Xíp-bô, nói như vầy: Xin ngươi chớ lấy làm ngăn trở mà không đến cùng ta;
17 vì ta sẽ tôn trọng ngươi rất lớn, và hễ ngươi nói điều gì, ta sẽ làm điều đó. Vậy, xin hãy đến, nguyền-rủa dân nầy cho ta.

Ba-lác không chịu chấp nhận lời từ chối của Ba-la-am và sai một phái đoàn danh giá hơn, cùng với những lời hứa về sự giàu có và vinh dự lớn. Ba-lác tuyệt vọng và hy vọng những phần thưởng lớn hơn sẽ thuyết phục được Ba-la-am hành động chống lại Y-sơ-ra-ên. Điều này phản ánh sự hiểu sai của Ba-lác về quyền tể trị của Đức Chúa Trời và niềm tin của ông rằng ảnh hưởng của con người cùng tiền bạc có thể khiến Ba-la-am thay đổi quyết định.

Dân Số Ký 22:18-19 (VIE1934)
18 Ba-la-am đáp cùng các tôi tớ của Ba-lác rằng: Dầu Ba-lác có cho ta nhà mình đầy bạc và vàng, ta cũng không thể làm một việc nhỏ hay lớn, trái mạng lịnh của Giê-hô-va Đức Chúa Trời ta.
19 Vậy, bây giờ, xin các ngươi cũng ở lại đây đêm nay, để ta biết Đức Giê-hô-va sẽ phán thêm điều gì cho ta.

Ba-la-am tuyên bố rằng không một số lượng của cải nào có thể khiến ông hành động trái với lời Đức Chúa Trời. Câu trả lời của ông cho thấy một mức độ chính trực nhất định, nhưng việc ông muốn hỏi Đức Chúa Trời một lần nữa cũng cho thấy ông vẫn mong tìm được một cách nào đó để hưởng lợi từ lời đề nghị của Ba-lác. Những hành động của Ba-la-am bộc lộ sự giằng co trong lòng giữa sự vâng phục Đức Chúa Trời và lòng tham.

Dân Số Ký 22:20-21 (VIE1934)
20 Ban đêm, Đức Chúa Trời đến cùng Ba-la-am, phán rằng: Nếu những người ấy đến gọi ngươi, hãy đứng dậy đi với họ; nhưng chỉ nói cho họ điều gì ta sẽ phán bảo ngươi. Vậy, Ba-la-am đi với các quan trưởng của Ba-lác.
21 Sáng ngày, Ba-la-am chỗi dậy, thắng lừa mình, đi với các quan trưởng Mô-áp.

Đức Chúa Trời cho phép Ba-la-am đi, nhưng kèm theo một điều kiện rõ ràng: ông chỉ được nói những gì Đức Chúa Trời truyền cho ông. Ba-la-am lên đường, nhưng chuyến đi sẽ không diễn ra như ông dự tính. Điều này mở đầu cho sự căng thẳng giữa ý định của Ba-la-am và ý muốn của Đức Chúa Trời.

Dân Số Ký 22:22-23 (VIE1934)
22 Nhưng Đức Chúa Trời nổi giận vì người đi; thiên sứ của Đức Giê-hô-va đứng trên đường đặng ngăn người lại. Bấy giờ người cỡi trên con lừa mình, có hai đầy tớ đi theo.
23 Con lừa thấy thiên sứ của Đức Giê-hô-va đứng trên đường, tay cầm gươm trần, bèn tránh đường, đi vào ruộng. Ba-la-am đánh con lừa đặng khiến nó trở lại đường.

Mặc dù Đức Chúa Trời đã cho phép Ba-la-am đi, Ngài vẫn nổi giận vì động cơ sai trái của ông. Thiên sứ của Đức Giê-hô-va, đại diện cho sự hiện diện của Đức Chúa Trời, xuất hiện như một kẻ chống đối Ba-la-am trên đường đi. Con lừa nhìn thấy thiên sứ và tránh sang một bên để thoát khỏi nguy hiểm, nhưng Ba-la-am không nhìn thấy thiên sứ nên tức giận đánh con lừa, cho thấy ông hoàn toàn không nhận biết sự can thiệp của Đức Chúa Trời.

Dân Số Ký 22:24-25 (VIE1934)
24 Thiên sứ của Đức Giê-hô-va đứng trong một nơi chật hẹp, giữa những vườn nho, có tường bên nầy và tường bên kia.
25 Con lừa thấy thiên sứ của Đức Giê-hô-va, bèn ép mình vào tường, làm cho chân Ba-la-am bị ép vào tường; người lại đánh nó.

Thiên sứ lại chặn đường con lừa, lần này trong một lối đi hẹp. Con lừa không thể đi vòng qua nên ép mình vào tường, làm chân Ba-la-am bị thương. Ba-la-am vẫn không nhận biết thực tại thuộc linh đang xảy ra chung quanh mình và lại tức giận đánh con lừa.

Dân Số Ký 22:26-27 (VIE1934)
26 Thiên sứ của Đức Giê-hô-va đi tới nữa, đứng trong một nơi rất hẹp, không có đường tránh qua bên hữu hay bên tả.
27 Con lừa thấy thiên sứ của Đức Giê-hô-va, bèn nằm xuống dưới Ba-la-am. Ba-la-am nổi giận, lấy gậy đánh con lừa.

Thiên sứ của Đức Giê-hô-va chặn đường lần thứ ba, khiến con lừa không còn cách nào để tránh sang bên phải hay bên trái. Lần này, con lừa chỉ còn cách nằm xuống. Sự tức giận của Ba-la-am lên đến đỉnh điểm và ông tiếp tục đánh con lừa, vẫn không nhận biết rằng Đức Chúa Trời đang cố ngăn ông lại.

Dân Số Ký 22:28-30 (VIE1934)
28 Đức Giê-hô-va mở miệng con lừa ra, nó nói cùng Ba-la-am rằng: Tôi đã làm gì ông, mà ông đánh tôi ba lần?
29 Ba-la-am đáp rằng: Vì mầy chọc giận ta. Ví bằng trong tay ta có gươm, thì ta đã giết mầy rồi.
30 Con lừa nói cùng Ba-la-am rằng: Tôi há chẳng phải là con lừa của ông, mà ông đã cỡi từ khi tôi thuộc về ông cho đến ngày nay sao? Tôi có bao giờ làm như vậy cho ông chăng? Người đáp: Chưa.

Trong một khoảnh khắc kỳ diệu, Đức Chúa Trời ban cho con lừa khả năng nói. Con lừa hỏi Ba-la-am tại sao ông đối xử khắc nghiệt với nó, còn Ba-la-am trong cơn giận đã trả lời mà không suy nghĩ, thậm chí còn đe dọa giết nó. Con lừa nhắc ông về lịch sử phục vụ trung thành lâu dài của mình, cố khiến Ba-la-am nhận ra rằng một điều bất thường đang xảy ra, nhưng Ba-la-am vẫn mù lòa trước cuộc gặp gỡ thuộc linh ấy.

Dân Số Ký 22:31-33 (VIE1934)
31 Bấy giờ Đức Giê-hô-va mở mắt Ba-la-am; người thấy thiên sứ của Đức Giê-hô-va đứng trên đường, tay cầm gươm trần; người bèn cúi đầu xuống, sấp mình sát đất.
32 Thiên sứ của Đức Giê-hô-va nói cùng người rằng: Vì sao ngươi đánh con lừa ba lần? Nầy, ta ra đây để ngăn đường ngươi, vì đường lối ngươi là nghịch trước mặt ta.
33 Con lừa đã thấy ta và tránh khỏi ta ba lần; nếu nó chẳng tránh khỏi ta, chắc ta đã giết ngươi rồi, và để cho nó sống.

Đức Chúa Trời mở mắt Ba-la-am để ông nhìn thấy thiên sứ của Đức Giê-hô-va, và ông lập tức cúi xuống trong sự sợ hãi và kính sợ. Thiên sứ quở trách Ba-la-am vì cách ông đối xử với con lừa và cho ông biết rằng hành động của con lừa thực ra đã cứu mạng ông. Thiên sứ giải thích rằng đường lối của Ba-la-am là nghịch trước mặt Đức Chúa Trời, nghĩa là lòng ông không ngay thẳng trước mặt Ngài, dù về mặt bên ngoài ông đang làm theo lời cho phép mà Đức Chúa Trời đã ban.

Dân Số Ký 22:34-35 (VIE1934)
34 Ba-la-am thưa cùng thiên sứ của Đức Giê-hô-va rằng: Tôi có tội, vì tôi không biết rằng Ngài đứng trên đường để ngăn tôi. Vậy, bây giờ, nếu Ngài không bằng lòng, tôi sẽ trở về.
35 Thiên sứ của Đức Giê-hô-va phán cùng Ba-la-am rằng: Hãy đi với những người nầy; nhưng chỉ nói điều ta sẽ phán bảo ngươi. Vậy, Ba-la-am đi với các quan trưởng của Ba-lác.

Ba-la-am nhận biết tội lỗi của mình và đề nghị quay trở lại, nhưng thiên sứ cho phép ông tiếp tục với điều kiện ông chỉ được nói những lời Đức Chúa Trời truyền cho. Điều này cho thấy dù Đức Chúa Trời cho phép Ba-la-am tiếp tục, Ngài vẫn hoàn toàn kiểm soát những gì ông được phép nói và kết quả của sự việc.

Dân Số Ký 22:36-38 (VIE1934)
36 Khi Ba-lác hay Ba-la-am đến, người đi ra đón tại thành Mô-áp, là thành ở tại biên giới, gần sông Ạt-nôn.
37 Ba-lác nói cùng Ba-la-am rằng: Ta há chẳng sai người đến mời ngươi sao? Sao ngươi không đến cùng ta? Ta há không thể trọng đãi ngươi sao?
38 Ba-la-am đáp cùng Ba-lác rằng: Kìa, ta đã đến cùng ngươi; nhưng ta có thể nói được điều gì? Điều gì Đức Chúa Trời đặt vào miệng ta, thì ta sẽ nói điều ấy.

Ba-lác nóng lòng chờ đợi Ba-la-am đến nên đi ra tận biên giới Mô-áp để gặp ông và hỏi tại sao ông đã trì hoãn. Ba-lác nhấn mạnh khả năng ban thưởng của mình, nhưng Ba-la-am trả lời rõ ràng rằng ông không có quyền quyết định điều mình sẽ nói. Ba-la-am thừa nhận rằng ông chỉ có thể nói những gì Đức Chúa Trời đặt vào miệng mình, cho thấy kết quả hoàn toàn nằm trong tay Đức Chúa Trời.

Dân Số Ký 22:39-40 (VIE1934)
39 Ba-la-am đi với Ba-lác, và họ đến Ki-ri-át-Hu-sốt.
40 Ba-lác giết bò và chiên, sai dâng cho Ba-la-am và các quan trưởng đi với người.

Khi Ba-la-am đến nơi, Ba-lác dâng các sinh tế, một tập tục phổ biến trong thế giới Cận Đông thời xưa nhằm tìm kiếm sự thuận lợi của thần linh trước những sự kiện quan trọng, chẳng hạn như kế hoạch nguyền rủa Y-sơ-ra-ên. Ba-lác đối đãi Ba-la-am rất trọng hậu, cho thấy ông mong đợi Ba-la-am sẽ thực hiện lời nguyền mà ông đã yêu cầu, mặc dù Ba-la-am đã cảnh báo rằng ông chỉ có thể nói những lời Đức Chúa Trời ban cho.

Dân Số Ký 22:41 (VIE1934)
41 Sáng ngày, Ba-lác đem Ba-la-am lên các nơi cao của Ba-anh, để từ đó người có thể thấy một phần dân sự.

Ba-lác đưa Ba-la-am lên một nơi cao dành cho Ba-anh, một thần ngoại giáo, từ đó họ có thể nhìn thấy trại quân Y-sơ-ra-ên. Từ vị trí cao này, Ba-lác hy vọng Ba-la-am có thể nhìn thấy toàn bộ quy mô của “mối đe dọa” mà Y-sơ-ra-ên tạo ra và từ đó nguyền rủa họ. Tuy nhiên, bất chấp kế hoạch của Ba-lác, lời của Ba-la-am sẽ được Đức Chúa Trời hướng dẫn, mở đường cho những sự kiện được trình bày trong chương tiếp theo.