E-xơ-ra 5

E-xơ-ra 5 thuật lại việc công trình xây dựng lại đền thờ Đức Chúa Trời tại Giê-ru-sa-lem được tiếp tục sau khi bị đình chỉ dưới triều đại vua Ạt-ta-xét-xe. Các tiên tri A-ghê và Xa-cha-ri khích lệ những người lãnh đạo Xô-rô-ba-bên và Giê-sua tiếp tục công việc xây dựng, bất chấp sự chống đối. Chương này cũng nhấn mạnh phản ứng của các quan chức địa phương thuộc đế quốc Phe-rơ-sơ và việc họ hỏi vua Đa-ri-út xem người Do Thái có được phép xây dựng lại đền thờ hay không.

E-xơ-ra 5:1 (VIE1934)
1. Bấy giờ tiên tri A-ghê và Xa-cha-ri, con trai Y-đô, nói tiên tri cho người Do Thái ở Giu-đa và Giê-ru-sa-lem, nhân danh Đức Chúa Trời của Y-sơ-ra-ên, là Đấng ở cùng chúng nó.

A-ghê và Xa-cha-ri, hai tiên tri của Đức Chúa Trời, khích lệ người Do Thái tại Giu-đa và Giê-ru-sa-lem bắt đầu lại công việc xây dựng đền thờ. Hai người đóng vai trò quan trọng trong việc khích lệ dân sự trở lại với công việc Đức Chúa Trời đã giao cho họ. Họ nhắc nhở người Do Thái rằng chính Đức Chúa Trời đã kêu gọi họ thực hiện công việc này, và vì vậy, cuối cùng Ngài mới là Đấng kiểm soát hoàn cảnh, chứ không phải những kẻ chống đối họ.

E-xơ-ra 5:2 (VIE1934)
2. Xô-rô-ba-bên, con trai Sa-la-thi-ên, và Giê-sua, con trai Giô-xa-đác, bèn chỗi dậy, khởi công xây cất nhà Đức Chúa Trời tại Giê-ru-sa-lem; và các tiên tri của Đức Chúa Trời ở với họ, giúp đỡ họ.

Xô-rô-ba-bên, người lãnh đạo về mặt chính trị, và Giê-sua, thầy tế lễ thượng phẩm, hành động theo sự khích lệ của các tiên tri. Họ bắt đầu xây dựng lại đền thờ với sự hỗ trợ của A-ghê và Xa-cha-ri. Điều này cho thấy sự hiệp nhất giữa những người lãnh đạo thuộc linh và chính trị của Y-sơ-ra-ên, tất cả cùng làm việc trong sự vâng phục mạng lệnh của Đức Chúa Trời. Đây không chỉ là công việc lao động về thể chất, mà còn là một sự phục hồi thuộc linh dưới sự hướng dẫn của Đức Chúa Trời.

E-xơ-ra 5:3-5 (VIE1934)
3. Trong lúc ấy, Tát-tê-nai, quan tổng đốc bên kia sông, và Sết-tha-Bô-xnai cùng các đồng bạn chúng nó đến, hỏi rằng: Ai đã truyền cho các ngươi xây cái nhà nầy và hoàn tất vách nầy?
4. Chúng ta bèn nói cho chúng nó biết tên những người đang xây cất nhà nầy.
5. Nhưng con mắt của Đức Chúa Trời họ đoái xem các trưởng lão của dân Do Thái, đến nỗi chúng nó không thể khiến họ ngưng công việc, cho đến khi tờ trình được gởi đến Đa-ri-út, và người ta gởi lời đáp lại về việc nầy.

Các quan chức địa phương, dưới sự lãnh đạo của Tát-tê-nai, quan tổng đốc khu vực, đến hỏi người Do Thái về thẩm quyền xây dựng lại đền thờ. Mặc dù họ yêu cầu tên của những người chịu trách nhiệm xây dựng, người Do Thái vẫn không ngừng công việc. Cụm từ “con mắt của Đức Chúa Trời họ đoái xem các trưởng lão” cho thấy sự bảo vệ của Đức Chúa Trời trên công việc này, khiến các quan chức không thể ép họ ngừng lại trước khi vấn đề được trình lên vua Đa-ri-út. Sự chăm sóc của Đức Chúa Trời đem lại cho người Do Thái sự can đảm để tiếp tục công việc.

E-xơ-ra 5:6-7 (VIE1934)
6. Bản sao tờ thơ mà Tát-tê-nai, quan tổng đốc bên kia sông, Sết-tha-Bô-xnai, và các đồng bạn, là những người cai trị bên kia sông, gởi cho vua Đa-ri-út,
7. tờ thơ họ gởi cho người như vầy: Kính gởi vua Đa-ri-út, chúc bình an mọi bề!

Tát-tê-nai và các đồng bạn gửi một lá thư chính thức đến vua Đa-ri-út, trình bày những mối quan tâm của họ về việc xây dựng lại đền thờ. Họ muốn biết liệu người Do Thái có đang hành động dưới một thẩm quyền hợp pháp hay không. Lá thư được viết với thái độ tôn trọng, cầu chúc bình an và xin sự chỉ dẫn từ vua, thay vì ngay lập tức gây ra xung đột hoặc ép người Do Thái phải ngừng công việc.

E-xơ-ra 5:8 (VIE1934)
8. Nguyện vua biết rằng chúng tôi đã đi đến tỉnh Giu-đê, đến nhà của Đức Chúa Trời lớn; nhà ấy được xây bằng những đá lớn, gỗ được đóng vào vách; công việc nầy được làm siêng năng, và thịnh vượng trong tay chúng nó.

Trong lá thư, Tát-tê-nai mô tả tiến độ xây dựng đền thờ cho vua Đa-ri-út. Ông nói đến những tảng đá lớn và gỗ được dùng trong các bức tường, cho thấy những nguồn lực đáng kể được sử dụng cho công việc xây dựng. Ông cũng thừa nhận rằng công việc đang được tiến hành cách siêng năng và phát triển tốt. Mô tả này cho thấy người Do Thái nghiêm túc trong việc hoàn thành đền thờ, dành nhiều công sức và kỹ năng để bảo đảm công việc được thực hiện thành công.

E-xơ-ra 5:9-10 (VIE1934)
9. Bấy giờ chúng tôi hỏi các trưởng lão ấy rằng: Ai đã truyền cho các ngươi xây nhà nầy và hoàn tất vách nầy?
10. Chúng tôi cũng hỏi tên họ, để cho vua biết, và để ghi tên những người đứng đầu chúng nó.

Tát-tê-nai thuật lại rằng họ đã hỏi những người lãnh đạo Do Thái ai đã ban cho họ thẩm quyền xây dựng đền thờ. Họ cũng ghi lại tên của những người đứng đầu công việc để có thể báo cáo chính xác với vua Đa-ri-út. Điều này cho thấy các quan chức muốn đi theo đúng thủ tục và bảo đảm rằng mọi việc được ghi chép đầy đủ để trình lên vua xem xét.

E-xơ-ra 5:11 (VIE1934)
11. Chúng trả lời chúng tôi rằng: Chúng tôi là tôi tớ của Đức Chúa Trời trên trời và dưới đất, xây lại cái nhà đã được xây từ nhiều năm trước, là cái nhà một vua lớn của Y-sơ-ra-ên đã xây cất và hoàn thành.

Người Do Thái trả lời Tát-tê-nai bằng cách khẳng định rằng họ là tôi tớ của Đức Chúa Trời trên trời và dưới đất, đang xây lại đền thờ vốn đã được một vị vua lớn của Y-sơ-ra-ên xây dựng trước đây. Họ không chỉ dựa vào một thẩm quyền của con người, nhưng đặt quyền xây dựng của mình trên mối quan hệ với Đức Chúa Trời. Bằng cách nhắc lại lịch sử của đền thờ, họ nhắc các quan chức về tầm quan trọng của đền thờ, không chỉ đối với người Do Thái mà còn như một phần trong di sản của dân tộc họ.

E-xơ-ra 5:12 (VIE1934)
12. Nhưng vì tổ phụ chúng tôi chọc giận Đức Chúa Trời trên trời, nên Ngài phó chúng vào tay Nê-bu-cát-nết-sa, vua Ba-by-lôn, người Canh-đê; người phá nhà nầy, và bắt dân sự đem qua Ba-by-lôn.

Người Do Thái thừa nhận lý do đền thờ trước đây bị hủy phá: tổ phụ họ đã phạm tội và chọc giận Đức Chúa Trời, dẫn đến sự lưu đày và sự hủy diệt đền thờ dưới tay vua Nê-bu-cát-nết-sa. Sự thừa nhận này cho thấy họ hiểu về sự công bình của Đức Chúa Trời, nhận biết rằng sự đau khổ của họ là hậu quả của sự không vâng phục. Điều này cũng tạo nền tảng cho những nỗ lực hiện tại của họ trong việc khôi phục đền thờ như một dấu hiệu của sự ăn năn và đổi mới.

E-xơ-ra 5:13 (VIE1934)
13. Nhưng năm thứ nhất đời Si-ru, vua Ba-by-lôn, vua Si-ru truyền lịnh xây lại nhà Đức Chúa Trời nầy.

Họ tiếp tục giải thích bằng cách viện dẫn sắc lệnh của vua Si-ru, cho phép họ xây dựng lại đền thờ. Sắc lệnh này rất quan trọng vì nó đến từ thẩm quyền cao nhất trong xứ, và lúc này họ đang làm việc dưới sự cho phép của hoàng gia. Điều đó nhắc Tát-tê-nai rằng dự án này không phải là một công việc không được phép, mà đã nhận được sự chấp thuận rõ ràng của một vị vua Phe-rơ-sơ trước đó.

E-xơ-ra 5:14 (VIE1934)
14. Những khí dụng bằng vàng và bạc của nhà Đức Chúa Trời mà Nê-bu-cát-nết-sa đã lấy khỏi đền thờ tại Giê-ru-sa-lem, đem vào đền thờ tại Ba-by-lôn, vua Si-ru lấy ra khỏi đền thờ tại Ba-by-lôn, giao cho một người tên là Sết-ba-xa, mà người đã lập làm quan tổng đốc.

Người Do Thái cũng nhắc lại việc vua Si-ru phục hồi những khí dụng thánh của đền thờ mà Nê-bu-cát-nết-sa đã lấy đi. Si-ru trả lại những khí dụng này cho Sết-ba-xa, người được vua bổ nhiệm làm quan tổng đốc. Hành động khôi phục này càng xác nhận rằng công việc của họ được các nhà cầm quyền Phe-rơ-sơ cho phép. Việc nhắc đến Sết-ba-xa cũng nối kết công việc xây dựng lại đền thờ với giai đoạn đầu của cuộc khôi phục dưới thời Si-ru.

E-xơ-ra 5:15 (VIE1934)
15. Người bảo rằng: Hãy lấy những khí dụng nầy, đi đem chúng vào đền thờ tại Giê-ru-sa-lem; và hãy xây lại nhà Đức Chúa Trời tại chỗ cũ.

Mạng lệnh của Si-ru dành cho Sết-ba-xa rất rõ ràng: hãy đem những khí dụng đã được trả lại về và xây dựng lại đền thờ tại địa điểm ban đầu. Điều này nhấn mạnh rằng đền thờ phải được xây dựng lại ngay tại vị trí cũ, thể hiện sự tiếp nối và sự khôi phục nơi ngự của Đức Chúa Trời giữa dân Ngài. Nó cũng cho thấy một vị vua Phe-rơ-sơ đã tham gia vào công việc thánh này, qua đó xác nhận tính hợp pháp của nỗ lực khôi phục của người Do Thái.

E-xơ-ra 5:16 (VIE1934)
16. Bấy giờ Sết-ba-xa đến, đặt nền nhà Đức Chúa Trời tại Giê-ru-sa-lem; từ đó về sau cho đến nay vẫn xây cất, nhưng chưa hoàn tất.

Người Do Thái giải thích rằng Sết-ba-xa, dưới thẩm quyền của Si-ru, đã đặt nền đền thờ. Tuy nhiên, công việc xây dựng diễn ra chậm và vẫn chưa hoàn tất. Điều này cho thấy những sự gián đoạn và những thử thách mà họ phải đối diện trong việc hoàn thành đền thờ, đồng thời giải thích bối cảnh khiến công việc đã từng bị đình chỉ. Dù vậy, họ nhấn mạnh rằng công việc họ đang làm vẫn phù hợp với sắc lệnh của Si-ru.

E-xơ-ra 5:17 (VIE1934)
17. Vậy bây giờ, nếu đẹp lòng vua, xin vua tra xét trong kho tàng của vua tại Ba-by-lôn, xem có thật vua Si-ru đã truyền lịnh xây lại nhà Đức Chúa Trời nầy tại Giê-ru-sa-lem chăng; rồi xin vua truyền cho chúng tôi biết ý vua về việc nầy.

Lá thư kết thúc bằng lời thỉnh cầu vua Đa-ri-út tra cứu các văn khố để xác minh sắc lệnh của Si-ru. Điều này cho thấy người Do Thái tin chắc rằng họ đang hành động hợp pháp dưới thẩm quyền của một vị vua Phe-rơ-sơ trước đó. Nó cũng cho thấy họ sẵn sàng phục tùng phán quyết của Đa-ri-út, tin rằng một cuộc điều tra công bằng sẽ xác nhận quyền tiếp tục xây dựng đền thờ của họ.