Giê-rê-mi 10

Giê-rê-mi 10 cảnh báo dân Giu-đa không bắt chước những tập tục thờ hình tượng của các dân tộc xung quanh. Chương này đối chiếu những hình tượng vô tri do tay người làm ra với Đức Chúa Trời hằng sống, Đấng đã dựng nên trời và đất. Chương nhấn mạnh sự ngu dại của việc thờ hình tượng và kêu gọi dân Giu-đa nhìn nhận quyền tể trị của Đức Chúa Trời. Giê-rê-mi cũng bày tỏ nỗi đau buồn trước sự hủy diệt sẽ giáng xuống dân mình vì sự bất trung của họ, than khóc vì họ thiếu sự hướng dẫn và sửa dạy.

Giê-rê-mi 10:1-10 (VIE1934)
1. Hỡi nhà Y-sơ-ra-ên, hãy nghe lời mà Đức Giê-hô-va phán cùng các ngươi.
2. Đức Giê-hô-va phán như vầy: Đừng tập theo đường lối của các dân ngoại, chớ kinh khiếp vì những dấu trên trời, dầu các dân ngoại kinh khiếp vì chúng nó.
3. Vì những tục lệ của các dân ấy là hư không: người ta đốn một cây trong rừng, tay thợ dùng rìu làm ra.
4. Người ta lấy bạc và vàng trang sức cho nó, dùng búa và đinh đóng chặt nó lại, hầu cho nó khỏi lung lay.
5. Những hình tượng ấy đứng thẳng như cây chà là, nhưng không nói được; phải khiêng đi, vì chúng nó không thể bước đi. Đừng sợ chúng nó, vì chúng nó không làm hại được, cũng chẳng làm điều tốt được.
6. Hỡi Đức Giê-hô-va, chẳng có ai giống như Ngài; Ngài là lớn, danh Ngài có quyền năng lớn.
7. Hỡi Vua của các nước, ai chẳng kính sợ Ngài? Vì sự kính sợ ấy thuộc về Ngài. Trong mọi người khôn ngoan của các dân và trong mọi nước, chẳng có ai giống như Ngài.
8. Chúng nó đều ngu dại và thiếu hiểu biết; sự dạy dỗ của hình tượng bằng gỗ chỉ là hư không.
9. Bạc dát mỏng được đem từ Ta-rê-si đến, vàng từ U-pha, là công việc của thợ và tay thợ kim hoàn. Áo của hình tượng bằng vải màu xanh và màu tím; tất cả đều là công việc của những người thợ khéo léo.
10. Nhưng Đức Giê-hô-va là Đức Chúa Trời chân thật; Ngài là Đức Chúa Trời hằng sống và là Vua đời đời. Khi Ngài nổi giận, đất run rẩy; các nước không thể chịu nổi cơn thịnh nộ của Ngài.

Đức Giê-hô-va cảnh báo dân Giu-đa không bắt chước những tập tục mê tín của các dân ngoại bang lân cận, chẳng hạn như giải đoán các dấu hiệu trên trời hoặc thờ lạy hình tượng. Hình tượng được mô tả là những vật vô tri do tay người làm ra, không có khả năng làm điều tốt hay điều ác. Chúng bất lực và cần có người nâng đỡ, cho thấy sự vô ích của chúng. Trái lại, Đức Chúa Trời là Đấng tối cao, đầy quyền năng và xứng đáng được kính sợ. Khác với các hình tượng, Ngài là Đức Chúa Trời chân thật và hằng sống, có thẩm quyền trên cả đất. Đoạn Kinh Thánh này thách thức dân Giu-đa nhận ra sự trống rỗng của việc thờ hình tượng và khẳng định lòng tin cậy nơi Đức Chúa Trời chân thật duy nhất, Đấng có quyền năng vô song.

Giê-rê-mi 10:11-16 (VIE1934)
11. Các ngươi hãy nói với chúng nó như vầy: Những thần không dựng nên trời và đất sẽ bị diệt mất khỏi đất và dưới các tầng trời.
12. Ngài đã dùng quyền năng mình dựng nên đất, dùng sự khôn ngoan mình lập nên thế gian, và dùng sự thông sáng mình giương các từng trời ra.
13. Khi Ngài cất tiếng, thì có tiếng nước động trong các từng trời; Ngài khiến hơi nước bay lên từ các đầu cùng đất; Ngài làm chớp cho mưa, và đem gió ra khỏi kho mình.
14. Mọi người đều ngu dại, thiếu sự hiểu biết; thợ đúc nào cũng hổ thẹn vì hình tượng mình làm ra, vì hình tượng đúc của họ là sự giả dối, chẳng có hơi thở trong chúng nó.
15. Những hình tượng ấy là hư không, là công việc lầm lạc; đến ngày chúng nó bị phạt, chúng nó sẽ bị diệt mất.
16. Phần của Gia-cốp chẳng giống như những vật ấy, vì Ngài là Đấng dựng nên muôn vật; Y-sơ-ra-ên là chi phái thuộc cơ nghiệp Ngài. Đức Giê-hô-va vạn quân là danh Ngài.

Ở đây, Giê-rê-mi đối chiếu các hình tượng, là những vật không dựng nên thế gian, với Đức Chúa Trời, Đấng đã tạo dựng muôn vật. Quyền năng sáng tạo của Đức Chúa Trời, được thể hiện qua trời và đất, chứng minh sự khôn ngoan và quyền kiểm soát của Ngài trên thiên nhiên, từ những cơn bão đến chớp lòe. Trái lại, các hình tượng chỉ là sản phẩm do con người tạo ra, không có hơi thở hay sự sống, và không thể tồn tại khi sự phán xét của Đức Chúa Trời giáng xuống. Khác với các hình tượng, Đức Chúa Trời là Đấng dựng nên muôn vật và là phần cơ nghiệp của Gia-cốp, nghĩa là Ngài là cơ nghiệp và Đấng bảo vệ Y-sơ-ra-ên. Điều này nhắc nhở dân Giu-đa rằng mối quan hệ của họ với Đức Chúa Trời là độc nhất, và họ phải khước từ mọi hình thức thờ hình tượng.

Giê-rê-mi 10:17-22 (VIE1934)
17. Hỡi dân cư trong thành bị vây hãm, hãy thu góp đồ đạc mình khỏi đất!
18. Vì Đức Giê-hô-va phán như vầy: Nầy, lần nầy ta sẽ ném dân cư trong đất ra ngoài, làm cho chúng nó khốn khổ, để chúng nó nhận biết điều ấy.
19. Khốn nạn cho tôi vì vết thương tôi! Vết thương tôi nặng lắm. Nhưng tôi nói rằng: Đây thật là sự đau đớn của tôi, tôi phải chịu nó.
20. Lều tôi bị phá hủy, các dây lều tôi đều đứt; con cái tôi đã lìa khỏi tôi, chẳng còn nữa. Không còn ai dựng lều tôi hay giăng màn tôi.
21. Vì những kẻ chăn bầy đã trở nên ngu dại, không tìm kiếm Đức Giê-hô-va; vì vậy chúng nó chẳng được thịnh vượng, cả bầy chiên chúng nó đều bị tan lạc.
22. Kìa, có tiếng báo tin đến, có tiếng náo động lớn từ đất phương bắc, đặng làm cho các thành Giu-đa trở nên hoang vu, thành hang chó rừng.

Dân Giu-đa được báo phải chuẩn bị cho cảnh lưu đày, vì Đức Chúa Trời tuyên bố Ngài sẽ đuổi họ khỏi đất mình do sự bất tuân của họ. Giê-rê-mi bày tỏ nỗi đau buồn trước sự khốn khổ và hủy diệt sắp đến, mô tả mất mát ấy như một nỗi đau sâu sắc và riêng tư. Ông dùng hình ảnh chiếc lều bị phá hủy để tượng trưng cho tình trạng suy yếu của Giu-đa. Những người lãnh đạo, được gọi là “những kẻ chăn bầy”, đã không tìm kiếm Đức Chúa Trời, khiến dân chúng bị tan lạc như bầy chiên. Mối đe dọa từ phương bắc, có lẽ là Ba-by-lôn, sắp xảy đến, biến các thành của Giu-đa thành những nơi hoang vu chỉ còn là chỗ ở của thú hoang.

Giê-rê-mi 10:23-25 (VIE1934)
23. Hỡi Đức Giê-hô-va, tôi biết đường lối của loài người chẳng thuộc về mình; người đi đường không có quyền tự hướng dẫn bước mình.
24. Hỡi Đức Giê-hô-va, xin sửa phạt tôi, nhưng theo sự công bình, chớ trong cơn giận Ngài, e Ngài làm cho tôi ra hư không.
25. Xin đổ cơn thịnh nộ Ngài trên các dân chẳng nhận biết Ngài, và trên các họ hàng chẳng cầu khẩn danh Ngài; vì chúng nó đã ăn nuốt Gia-cốp, ăn nuốt và tiêu diệt người, làm cho chỗ ở người trở nên hoang vu.

Giê-rê-mi nhìn nhận rằng con người không có đủ sự khôn ngoan để tự hướng dẫn cuộc đời mình một cách đúng đắn và cần đến sự chỉ dẫn của Đức Chúa Trời. Ông cầu xin Ngài sửa dạy mình, nhưng xin sự sửa dạy ấy được thực hiện theo sự công bình chứ không phải trong cơn thịnh nộ, vì ông sợ rằng cơn giận của Đức Chúa Trời sẽ dẫn đến sự hủy diệt hoàn toàn. Sau đó, Giê-rê-mi cầu xin Đức Chúa Trời phán xét các dân đã làm hại Y-sơ-ra-ên, những dân không nhận biết hoặc tôn kính Ngài. Lời cầu nguyện này thể hiện cả mong muốn Đức Chúa Trời thực thi công lý đối với kẻ thù của Y-sơ-ra-ên lẫn sự nhận biết khiêm nhường rằng dân Giu-đa cần lòng thương xót của Ngài giữa lúc họ bất tuân.