Giê-rê-mi 13

Giê-rê-mi 13 thuật lại lời chỉ dẫn mang tính biểu tượng mà Đức Chúa Trời ban cho Giê-rê-mi, sử dụng một cái đai bằng vải gai để minh họa tình trạng thuộc linh của Giu-đa và sự phán xét sắp đến. Chương này nhấn mạnh lòng kiêu ngạo và sự cứng lòng của dân chúng, khiến họ xa cách Đức Chúa Trời và cuối cùng phải chịu sự hủy diệt. Qua hình ảnh minh họa này, Đức Chúa Trời kêu gọi họ ăn năn và hạ mình, đồng thời cảnh báo về những hậu quả không thể tránh khỏi nếu họ tiếp tục bất tuân.

Giê-rê-mi 13:1-10 (VIE1934)
1. Đức Giê-hô-va phán cùng tôi như vầy: Hãy đi mua một cái đai bằng vải gai, thắt vào lưng, nhưng đừng đem nó nhúng vào nước.
2. Tôi mua một cái đai theo lời Đức Giê-hô-va, và thắt vào lưng.
3. Lời Đức Giê-hô-va lại đến cùng tôi lần thứ hai, rằng:
4. Hãy lấy cái đai mà ngươi đã mua, đang thắt nơi lưng, đứng dậy, đi đến sông Ơ-phơ-rát, và giấu nó trong một kẽ đá.
5. Tôi đi và giấu nó bên sông Ơ-phơ-rát, theo như Đức Giê-hô-va đã truyền cho tôi.
6. Sau nhiều ngày, Đức Giê-hô-va phán cùng tôi rằng: Hãy đứng dậy, đi đến sông Ơ-phơ-rát, lấy cái đai mà Ta đã truyền cho ngươi giấu tại đó.
7. Tôi đi đến sông Ơ-phơ-rát, đào lên và lấy cái đai khỏi nơi tôi đã giấu. Kìa, cái đai đã hư hỏng, chẳng còn dùng được việc gì.
8. Bấy giờ, lời Đức Giê-hô-va đến cùng tôi, rằng:
9. Đức Giê-hô-va phán như vầy: Ta sẽ làm cho sự kiêu ngạo của Giu-đa và sự kiêu ngạo lớn lao của Giê-ru-sa-lem ra hư hỏng như vậy.
10. Dân ác này, là dân không chịu nghe lời Ta, cứ làm theo sự cứng cỏi của lòng mình, đi theo các thần khác, phục sự và thờ lạy chúng nó, sẽ giống như cái đai này, chẳng còn dùng được việc gì.

Đức Chúa Trời truyền cho Giê-rê-mi đeo một cái đai bằng vải gai, tượng trưng cho mối liên hệ gần gũi giữa Ngài với Giu-đa, bởi vải gai gắn liền với sự thanh sạch và được sử dụng trong trang phục của các thầy tế lễ. Tuy nhiên, khi cái đai được giấu bên sông Ơ-phơ-rát rồi lấy lên trong tình trạng hư hỏng, Đức Chúa Trời bày tỏ rằng sự bất tuân và lòng kiêu ngạo của Giu-đa đã khiến họ từ chỗ thanh sạch trở nên bại hoại. Cái đai từng có giá trị nay tượng trưng cho tình trạng vô dụng của dân tộc vì họ từ chối nghe lời Đức Chúa Trời và tiếp tục thờ hình tượng. Điều này nhấn mạnh hậu quả không thể tránh khỏi từ những lựa chọn của họ.

Giê-rê-mi 13:11 (VIE1934)
11. Đức Giê-hô-va phán: Vì như cái đai dính vào lưng người ta, thì Ta đã khiến cả nhà Y-sơ-ra-ên và cả nhà Giu-đa dính chặt lấy Ta, để chúng nó trở nên dân Ta, làm danh tiếng, sự ngợi khen và vinh hiển cho Ta; nhưng chúng nó không chịu nghe.

Đức Chúa Trời muốn Y-sơ-ra-ên và Giu-đa gắn bó với Ngài như cái đai quấn quanh lưng người, tượng trưng cho mối liên hệ mật thiết và sự tôn quý. Mục đích của Ngài là khiến họ trở thành một dân phản chiếu vinh quang và danh tiếng của Ngài giữa các dân tộc. Tuy nhiên, sự cứng lòng và từ chối lắng nghe của họ đã phá vỡ mối liên hệ ấy, khiến họ đánh mất những phước lành và địa vị đặc biệt mà họ vốn được hưởng với tư cách là dân của Đức Chúa Trời.

Giê-rê-mi 13:12-14 (VIE1934)
12. Vậy, ngươi hãy nói với chúng nó lời này: Đức Giê-hô-va, Đức Chúa Trời của Y-sơ-ra-ên, phán như vầy: Mọi bình đều sẽ đầy rượu. Chúng nó sẽ nói với ngươi rằng: Chúng ta há chẳng biết mọi bình đều sẽ đầy rượu sao?
13. Bấy giờ, ngươi hãy nói với chúng nó rằng: Đức Giê-hô-va phán như vầy: Này, Ta sẽ làm cho mọi dân cư trong xứ này, từ các vua ngồi trên ngôi Đa-vít, các thầy tế lễ, các tiên tri, cho đến mọi dân cư Giê-ru-sa-lem, đều say sưa!
14. Đức Giê-hô-va phán: Ta sẽ đập chúng nó, người này với người kia, cả cha lẫn con cùng nhau. Ta sẽ không thương xót, không tha thứ, cũng chẳng chạnh lòng thương, nhưng sẽ hủy diệt chúng nó.

Dân chúng đáp lại lời của Giê-rê-mi bằng thái độ mỉa mai, chỉ hiểu thông điệp theo nghĩa bề ngoài. Đức Chúa Trời giải thích rằng “rượu” tượng trưng cho cơn thịnh nộ của Ngài, khiến dân chúng rơi vào tình trạng “say sưa” thuộc linh, tức là hoang mang và mất khả năng nhận biết. Sự phán xét này ảnh hưởng đến tất cả mọi người, từ hoàng gia đến thường dân. Tình trạng ấy sẽ dẫn đến xung đột và hủy hoại, khi những mối liên hệ trong gia đình và xã hội bị phá vỡ dưới sự phán xét của Đức Chúa Trời. Điều này nhấn mạnh mức độ nghiêm trọng của sự bất tuân của họ.

Giê-rê-mi 13:15-17 (VIE1934)
15. Hãy nghe và lắng tai; đừng kiêu ngạo, vì Đức Giê-hô-va đã phán.
16. Hãy tôn vinh Giê-hô-va Đức Chúa Trời các ngươi trước khi Ngài làm cho tối tăm, trước khi chân các ngươi vấp ngã trên những núi tối tăm; và trong khi các ngươi trông đợi ánh sáng, Ngài biến nó thành bóng tối sự chết, khiến nó trở nên tối tăm mịt mù.
17. Nếu các ngươi không chịu nghe, linh hồn ta sẽ khóc thầm vì sự kiêu ngạo của các ngươi; mắt ta sẽ khóc cay đắng và tuôn trào nước mắt, vì bầy chiên của Đức Giê-hô-va đã bị bắt đi.

Giê-rê-mi khẩn thiết kêu gọi dân chúng hạ mình, thúc giục họ thừa nhận và tôn vinh Đức Chúa Trời trước khi phải đối diện với “bóng tối”, hình ảnh tượng trưng cho tai họa và sự phán xét sắp đến. Ông cảnh báo rằng lòng kiêu ngạo sẽ dẫn họ đến con đường mà họ tìm kiếm sự giải thoát nhưng chỉ gặp thêm tuyệt vọng. Vì lòng thương xót dành cho dân mình, Giê-rê-mi âm thầm đau buồn và khóc than khi nhìn thấy trước cảnh họ bị bắt đi lưu đày. Sự khước từ sự hướng dẫn của Đức Chúa Trời khiến cả Đức Chúa Trời lẫn vị tiên tri đều đau buồn.

Giê-rê-mi 13:18-19 (VIE1934)
18. Hãy nói với vua và thái hậu rằng: Hãy hạ mình xuống, ngồi xuống, vì mão miện vinh hiển của các ngươi đã rơi khỏi đầu.
19. Các thành miền Nam đã bị đóng lại, chẳng ai mở ra. Cả Giu-đa đều bị bắt đi lưu đày; toàn thể dân chúng bị bắt đi lưu đày.

Giê-rê-mi truyền thông điệp này cho hoàng gia, kêu gọi họ hạ mình vì quyền cai trị và ảnh hưởng của họ sắp sụp đổ. Cuộc xâm lăng sắp đến sẽ khiến các thành bị đóng cửa và dân chúng phải đi lưu đày, bởi các tuyến phòng thủ của Giu-đa không thể chống đỡ. Lời cảnh báo này cũng nhắm đến những người lãnh đạo, vì lòng kiêu ngạo và sự cậy dựa vào quyền lực sẽ dẫn họ cùng dân chúng đến cảnh bị khuất phục.

Giê-rê-mi 13:20-22 (VIE1934)
20. Hãy ngước mắt lên và xem những kẻ từ phương Bắc đang đến. Bầy chiên đã được giao cho ngươi đâu rồi? Đàn chiên xinh đẹp của ngươi đâu?
21. Ngươi sẽ nói gì khi Đức Chúa Trời thăm phạt ngươi? Chính ngươi đã dạy những kẻ ấy làm thủ lĩnh và cai trị trên ngươi. Há chẳng có cơn đau đớn bắt lấy ngươi như người đàn bà đang sinh nở sao?
22. Nếu trong lòng ngươi nói rằng: Tại sao những điều này xảy đến cho tôi? Thì hãy biết rằng vì tội ác ngươi quá lớn, vạt áo ngươi bị lật lên và gót chân ngươi bị phơi bày.

Đức Chúa Trời mời gọi Giu-đa nhìn xem kẻ thù đang tiến đến từ phương Bắc. Những người lãnh đạo từng được giao trách nhiệm chăm sóc “bầy chiên” của Đức Chúa Trời sẽ đánh mất bầy chiên ấy vì những việc họ đã làm. Chính họ đã góp phần đưa những kẻ lãnh đạo bại hoại lên nắm quyền, rồi phải gánh chịu hậu quả. Khi tai họa xảy đến, hình ảnh vạt áo bị lật lên tượng trưng cho việc tội lỗi của họ bị phơi bày công khai, dẫn đến sự nhục nhã và mất mát.

Giê-rê-mi 13:23-27 (VIE1934)
23. Người Ê-thi-ô-bi há có thể đổi được da mình, hay con beo đổi được đốm nó sao? Nếu được, thì các ngươi cũng có thể làm lành, là những kẻ đã quen làm ác.
24. Vậy Ta sẽ làm cho chúng nó tan tác như rơm rạ bị gió đồng vắng cuốn đi.
25. Đức Giê-hô-va phán: Đây là phần của ngươi, phần Ta đã định cho ngươi, vì ngươi đã quên Ta và tin cậy sự giả dối.
26. Vì vậy, Ta sẽ lật vạt áo ngươi phủ lên mặt ngươi, để sự nhục nhã của ngươi bị phơi bày.
27. Ta đã thấy sự ngoại tình của ngươi, tiếng hí dục vọng của ngươi, sự dâm loạn trong việc tà dâm của ngươi, và những điều gớm ghiếc của ngươi trên các đồi núi ngoài đồng. Hỡi Giê-ru-sa-lem, khốn thay cho ngươi! Ngươi vẫn chưa chịu được thanh sạch sao?

Đức Chúa Trời minh họa tình trạng tội lỗi ăn sâu của Giu-đa bằng một câu hỏi tu từ: cũng như người Ê-thi-ô-bi không thể đổi màu da mình, Giu-đa cũng không thể tự mình thay đổi những đường lối gian ác đã trở thành thói quen nếu không có sự can thiệp của Đức Chúa Trời. Vì sự cứng lòng và lòng tin cậy nơi các thần giả dối, Đức Chúa Trời tuyên bố rằng họ sẽ bị phân tán và phải chịu nhục nhã công khai. Sự ngoại tình thuộc linh của họ, được thể hiện qua việc thờ lạy hình tượng, nay bị phơi bày hoàn toàn. Câu hỏi cuối chương bày tỏ nỗi đau buồn của Đức Chúa Trời trước việc dân Ngài vẫn từ chối thanh tẩy mình, dù Ngài đã nhiều lần kêu gọi họ ăn năn.